Diverse visserij-onderwerpen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-32Landbouw- en Visserijraad29 675Zee- en kustvisserijNr. 1689 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2024Hierbij informeer ik u over een aantal onderwerpen aangaande hetvisserijbeleid. Het gaat om de invulling van de motie-Van der Plas(Kamerstuk 36 600 XIV, nr. 17) van 16 oktober 2024) over het actief inzettenvan Europese subsidies voor promotie visconsumptie in Nederland, destand van zaken van de natuurvergunning garnalenvisserij (TZ202410–071), de onderhandelingen uitvoerings- en gedelegeerde handelingen vande controleverordening, de evaluatie van het Europees Fonds voorMaritieme Zaken en Visserij (EFMZV) en het ADR-rapport daarover en hetjaarverslag van het EFMZV.Invulling motie Van der PlasOp 16 oktober 2024 is de motie-Van der Plas1 aangenomen betreffendeactieve inzet om bestaande EU subsidies te bestemmen voor de promotievan visconsumptie in Nederland. Dit betreft het promotiebeleid en deinzet van financiële middelen ter bevordering van de consumptie van vis,schaal- en schelpdieren (mariene eiwitten).Voorheen werden er geen Europese of nationale financiële middeleningezet voor de promotie van mariene eiwitten in verband met deuitvoering van de motie-Wassenberg2. Het aannemen van de bovenge-noemde motie-Van der Plas maakt het inzetten van financiële middelen terbevordering van de consumptie van duurzame en gezonde marieneeiwitten van dichtbij opnieuw mogelijk.De motie-Van der Plas sluit aan bij de doelen van de Visie op voedsel uitzee en grote wateren. In het kader van de uitvoeringsagenda voor dezevisie zal ik met de sector afspraken maken hoe invulling te geven aan dezemotie. Tijdens gesprekken met de sector heb ik gemerkt dat er bij1motie Van der Plas2Motie Wassenberg; Kamerstuk 33 450, nr. 87 kst-21501-32-1689ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 16891 verschillende vertegenwoordigers ideeën zijn om met dit onderwerp aande slag te gaan.Daarbij ga ik kijken hoe Europese financiële instrumenten zoals hetEuropean Maritime Fisheries and Aquaculture Fund (EMFAF) of nationalemiddelen kunnen worden ingezet voor de uitvoering van motie-Van derPlas.Stand van zaken natuurvergunning garnalenvisserijIn het commissiedebat Tuinbouw, visserij en biotechnologie van 3 oktober2024 heb ik uw Kamer toegezegd (TZ202410–071) u nader te informerenover de stand van zaken in relatie tot de natuurvergunningverlening voorde garnalenvisserij.Ik ben blij met de vorderingen die de sector hierin maakt. Zij heeft recenteen alternatieve aanpak in haar stikstoftoets verkend en deze aanpakwordt door de sector momenteel operationeel gemaakt. Op die basis hebik de verwachting om aan het einde van het eerste kwartaal van 2025ontwerpvergunningen voor de groep van Nederlandse, en als gewenstook de Belgische garnalenvissers, te kunnen publiceren. Daarop hebbenalle belanghebbende partijen de gelegenheid tot inspraak. Ik zal op kortetermijn een nieuwe kortlopende gedoogbeschikking, lopend tot juli 2025,afgeven om de beide groepen van vissers de ruimte te bieden omzorgvuldig, maar uiteraard met spoed, toe te werken naar een definitieveonderbouwing van hun vergunningaanvragen. Parallel hieraan blijf ik,samen met de sector, doorwerken aan een vernieuwde «black box» en de«Visserijmonitor». Beide instrumenten moeten het toezicht en handhavingop onder andere de activiteiten van de garnalensector verder optimali-seren en borgen.Onderhandelingen uitvoerings- en gedelegeerde handelingen vande controleverordeningOp 1 oktober 2024 heb ik de Tweede Kamer onder meer geïnformeerdover de controlemaatregelen uit de herziene Controleverordening die per10 januari 2026 in werking zullen treden en dat deze maatregelen door deEuropese Commissie (EC), in overleg met lidstaten, verder uitgewerktzullen worden in gedelegeerde- en uitvoeringshandelingen (comitologie)(Kamerstuk 21 501-32, nr. 1672). Deze handelingen moeten voor de zomervan 2025 worden vastgesteld in verband met het tijdig kunnen voorbe-reiden van gewijzigde systemen en werkinstructies van uitvoeringsin-stanties, toezichthouders en de sector. Middels deze brief wil ik een standvan zaken geven over dit proces.Momenteel vinden gesprekken plaats tussen de EC en de lidstaten over deinvulling van de regelgeving die per 10 januari 2026 in werking treedt.Belangrijke onderwerpen die besproken zijn hebben betrekking op deregels over de weging van visserijproducten, het Vessel MonitoringSystem (VMS), de minimale datavereisten (en bijbehorende controleacti-viteiten), traceerbaarheid, het puntensysteem voor kapiteins en deregistratie van recreatieve vissers en hun vangsten.De visserijsector en ketenpartijen hebben aangegeven dat er werkbareregels moeten komen die aansluiten bij de praktijk, ook als hier eventueelextra controlemaatregelen tegenover komen te staan. Alle betrokkenpartijen hechten grote waarde aan administratieve lastenverlichting enproportionaliteit. Ik zet mij tijdens het proces in voor effectieve,uitvoerbare en handhaafbare controlemaatregelen die aansluiten bij deNederlandse situatie. Naar verwachting zal het besluitvormingsproceshierover in het voorjaar van 2025 worden afgerond.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 16892 REM/CCTV (cameratoezicht aan boord), continumeting van motorver-mogen en de maatregelen voor de kleinschalige vloot zijn geen onderdeelvan de huidige voorstellen, omdat deze pas in 2028 geïmplementeerdmoeten zijn. Ik zal de Tweede Kamer over dit traject blijven informeren.Evaluatie EFMZV en ADR-rapportHet Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV) heeft van2014 tot en met 2023 gelopen en is inmiddels grotendeels afgerond. Inopdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid enNatuur (LVVN) hebben Sira Consulting en de Auditdienst Rijk (ADR) beideeen evaluatie uitgevoerd over het EFMZV. Sira Consulting heeft dedoelmatigheid en doeltreffendheid van het fonds onderzocht. De ADRheeft een oorzakenanalyse uitgevoerd naar termijnoverschrijdingen bij deafhandeling van subsidieverstrekkingen, betalingsverzoeken en vaststel-lingen door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Hierbijbied ik uw Kamer beide rapporten aan.De ADR concludeert dat de onderliggende oorzaken voor de termijnover-schrijdingen op verschillende terreinen liggen, zowel bij de opdrachtgeverals bij de opdrachtnemer. De ADR doet onder andere aanbevelingen diezien op het inzetten van innovatieve oplossingen bij de beoordeling vande dossiers, het inrichten van een concrete meerjarenplanning, ontwik-kelen van betere monitoringstools van de beslistermijnen en het eerderbetrekken van RVO bij het inrichten van programma’s zoals het Opera-tioneel Programma EFMZV.Uit de eindevaluatie van Sira Consulting volgtdat het EFMZV voldoende doeltreffend is. De opengestelde subsidierege-lingen sluiten goed aan op de behoefte en prioriteiten van de doelgroep.Ook blijkt dat de doelgroep de instrumenten uit het EFMZV goed weet tevinden. Er zijn veelvuldig subsidieaanvragen ingediend en hethonoreringspercentage wordt als hoog beoordeeld. Dit is een indicatievoor de goede kwaliteit van de subsidieaanvragen, maar ook voor eenfunctionerend subsidieproces. Daarnaast is Sira Consulting positief overde adaptiviteit van het EFMZV, waardoor flexibel gereageerd is opveranderde omstandigheden, zoals de COVID-19-pandemie. Uit deeindevaluatie volgt dat de doelmatigheid van het EFMZV beperkt is. Dit isgebaseerd op de uitvoeringskosten van de uitvoeringsorganisatie RVO, deadministratieve lasten en de ervaren lasten van aanvragers. Conform o.a.de Stand van RVO3 wordt er actief gewerkt om complexiteit en adminis-tratieve lasten tegen te gaan. Hoewel het EFMZV en het huidige fonds, hetEuropean Maritime Fisheries and Aquaculture Fund (EMFAF, 2021–2027),van elkaar verschillen en daarmee sommige aandachtspunten reeds zijnondervangen, vind ik het belangrijk dat de doelmatigheid onder hetEMFAF wordt vergroot. Daarom zijn er vereenvoudigingen doorgevoerd inde ICT- systemen en beoordelingssystematiek van RVO, is er meeraandacht voor de communicatie aan begunstigden en wordt er gekekenhoe het aanvraagproces verder kan worden vereenvoudigd. In mijnreactie aan de toenmalige Eurocommissaris Sˇefcˇovicˇ voor ENVI en MARE,op de consultaties over de ex-post-evaluatie van het EFMZV en debaseline-evaluatie van het EMFAF heb ik benadrukt dat de vereenvou-diging en vermindering van administratieve lasten van belang is.4 Ook inmijn contacten met de huidige Eurocommissaris Kadis voor Visserij enOceanen, zal ik hier blijvend aandacht voor vragen.De bevindingen van Sira Consulting en de ADR zijn complementair aanelkaar. De aanbevelingen die door beide partijen zijn geformuleerd, neemik integraal mee in de uitvoering van het lopende fonds (EMFAF). HetMinisterie van LVVN werkt al samen met RVO om de aanbevelingen om te3Kamerstuk 29362, nr. 3124Bijlage bij Kamerstuk 32 201, nr. 117.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 16893 zetten in concrete werkafspraken en acties, zoals het vastleggen van keyperfomance indicators (KPI’s) en zorgvuldige monitoring. Het gezamen-lijke doel is om toe te werken naar een doelmatig fonds, dat opereertbinnen de wettelijke termijnen en daardoor een zo groot mogelijkebijdrage levert aan het ondersteunen van het toekomstbestendig makenvan de visserij- en aquacultuursector.Jaarverslag 2023 Europees Fonds voor Maritieme Zaken enVisserij (EFMZV)Hierbij stuur ik u tevens het jaarverslag Europees Fonds voor MaritiemeZaken en Visserij (EFMZV) 2023 alsmede de publiekssamenvatting van hetjaarverslag EFMZV 2023 toe. In dit jaarverslag kunt u meer lezen over deNederlandse uitvoering van het EFMZV in 2023.De programmaperiode van het EFMZV liep van 2014 tot en met 2020. Desubsidiabiliteitsperiode van het EFMZV loopt op 31 december 2024 af. Ditbetekent dat de inspanning in 2023 zich vooral heeft gericht op afron-dende werkzaamheden. Aangezien het European Maritime Fisheries andAquaculture Fund (EMFAF) voor de programmaperiode 2021–2027 reedsis gestart, is er in 2023 voor het EFMZV niet meer ingezet op de selectievan nieuwe subsidieprojecten.De focus van de afrondende werkzaamheden lag voornamelijk op delaatste betalingen voor lopende projecten en het afhandelen van dossiersdoor de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Dit mede doorde vertraging die opgelopen is door COVID-19. Een andere vertragings-factor is de Nederlandse inzet op innovatieve projecten waarbij het meertijd heeft gekost om op gang te komen. Dit heeft als gevolg gehad datkosten die gepaard gaan met de indiening van een betaalaanvraag, paslater in het proces gedeclareerd konden worden. De geselecteerdeprojecten en overheidsopdrachten zijn inmiddels afgerond. In 2023 wordtvrijwel het gehele budget verleend. In 2024 zal er nog een laatste verslagvolgen waarin de eindstand van het fonds zal worden weergegeven.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 16894