Invoeren van een stelsel van kwaliteitsindicatoren voor de accountancysector

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 484Wijziging van enkele wetten op het terrein vande accountancy in verband met maatregelen terverhoging van de kwaliteit van de wettelijkecontrole (Wijzigingswet accountancysector)Nr. 8 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 mei 2025Hierbij bied ik u de nota naar aanleiding van het verslag en een nota vanwijziging aan inzake het bovenvermelde voorstel (Kamerstuk 36 484, nrs. 6en 7).Het wetsvoorstel Wijzigingswet accountancysector bevat een aantalmaatregelen, die als doel hebben om de kwaliteit van de wettelijkecontrole te verhogen. Een van de maatregelen is het invoeren van eenstelsel van kwaliteitsindicatoren. Het doel van deze maatregel is omgebruikers van controleverklaringen te voorzien van informatie overaspecten van kwaliteit van de wettelijke controle, waarover zij vragenkunnen stellen aan de accountantsorganisatie. Enkele van de grootsteaccountantsorganisaties werken al samen om zich voor te bereiden op deplicht om over deze indicatoren te rapporteren. Voor minder groteaccountantsorganisaties brengt de rapportageverplichting relatief grotereregeldruk met zich mee dan voor de grootste kantoren. Ik hecht er daaromaan om een zorgvuldig besluit te nemen over de vormgeving van derapportage van kwaliteitsindicatoren door reguliere vergunninghouders.Ik heb daarom besloten dat eerst over deze kwaliteitsindicatoren gaanrapporteren de accountantsorganisaties die een vergunning hebben omzowel (middel)grote ondernemingen als organisaties van openbaarbelang te controleren (de «OOB-accountantsorganisaties»). Na drie jaarvolgt een evaluatie van deze rapportageplicht. Na die evaluatie wil ik eennieuwe afweging maken over de vorm en de inhoud van een mogelijkeplicht voor de overige accountantskantoren (de zogenoemde regulierevergunninghouders) om te rapporteren over hun kwaliteit. Dit betekentdat de rapportageplicht voor reguliere vergunninghouders nu niet wordtingevoerd en dat zij op grond van dit wetsvoorstel nog niet hoeven terapporteren over kwaliteitsindicatoren.Daarnaast informeer ik uw Kamer dat ik de inwerkintreding uitstel van demaatregel van de aanwijzingsbevoegdheid van de Nederlandse Beroeps- kst-36484-8ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 484, nr. 81 organisatie van Accountants NBA. Ik stel deze maatregel uit omdat mij nugeen problemen bekend zijn van organisaties van openbaar belang(’OOB’s) die geen accountantsorganisatie kunnen contracteren en diealleen zijn op te lossen met deze aanwijzingsbevoegdheid. Het is en blijftmijn doel dat alle OOB’s een controle-opdracht kunnen geven aan eenaccountantsorganisatie. Deze maatregel ligt daarom klaar, maar laat ik pasvan kracht worden als ik ervan overtuigd ben dat er een OOB is die, onderandere, zijn intern risicobeheer op orde heeft, daarover voldoende eninzichtelijke controle-informatie kan verschaffen en zich redelijk heeftopgesteld wat betreft de prijs van de controle-opdracht en die desondanksgeen accountantsorganisatie heeft kunnen contracteren. Bij een eventueelbesluit over de inwerkingtreding en het bepalen van de termijn waaropdat dan gebeurt, houd ik er rekening mee dat de NBA voldoende ruimtekrijgt voor voorbereiding op het daadwerkelijk in behandeling kunnennemen van een aanvraag om een aanwijzing van een accountantsorgani-satie. Ik blijf hierover met de NBA in gesprek.Verder bied ik u hierbij aan de beantwoording van de schriftelijke vragenover de zesde voortgangsrapportage van de Kwartiermakers toekomstaccountancysector, ontvangen op 2 april 2024 (2024D12915).Tot slot maak ik van de gelegenheid gebruik uw Kamer te informeren overde opvolging van drie toezeggingen.1. Allereerst de toezegging om de gevolgen van de invoering van de auditquality indicators voor het mkb te monitoren en hierover de Kamerterugkoppelen.1Ik schrap vooralsnog de plicht voor reguliere vergunninghouders om terapporteren over hun score op de kwaliteitsindicatoren. Met als gevolgdat nu alleen de zes grootste accountantsorganisaties zullen gaanrapporteren. Deze beperking van de reikwijdte betekent dat het mkb nietof minder te maken zal krijgen met de invoering van de kwaliteitsindica-toren voor hun accountantsorganisatie. Voor de zekerheid zal ik de NBAvragen om de gevolgen voor het mkb van de invoering van de rapporta-geplicht van audit quality indicators door de OOB-accountantsorganisatiesbewaken en daarover aan mij te rapporteren.2. Daarnaast een toezegging om in het wetsvoorstel nader in te gaan opde reputatierisico’s die kunnen kleven aan de aanwijsbevoegdheid.2Met de inwerkingtreding van de aanwijzingsbevoegdheid van de NBA wilik wachten zo lang niet van een overtuigend probleem is gebleken bijorganisaties van openbaar belang die geen accountantsorganisatiekunnen contracteren. Voor de situatie dat de aanwijzingsbevoegdheid welgeldt en de NBA een aanwijzing overweegt, geldt dat de beoogdeaccountantsorganisatie haar zienswijze mag geven die de NBA moetmeewegen bij haar voorgenomen besluit. Heeft de NBA eenmaal beslotentot een aanwijzing, dan kan de accountantsorganisatie zich tot de rechterwenden. Een accountantsorganisatie wordt dus niet zomaar aangewezen.Daarnaast blijven de eisen aan het cliëntacceptatieproces onverkortgelden en moet de NBA die ook meewegen. Ik zal de NBA en de accoun-tantsorganisaties laten weten dat een aangewezen accountantsorgani-saties (en daarmee de betrokken externe accountant zelf) duidelijk mogenmaken dat er sprake is van een «aangewezen» controle. Zij makendaarmee duidelijk waardoor de controle-opdracht is ontstaan, te weten1Kamerstukken II 2021/22, 33 977, nr. 40.2Idem.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 484, nr. 82 door aanwijzing door de NBA, niet zijnde een privaat onderhandelde endus vrijelijk tot stand gekomen controle-opdracht.3. Tot slot de toezegging om uw Kamer bij de indiening van de wetToekomst Accountancysector te informeren of er mogelijkheden zijn omde diversiteit en verscheidenheid in de beschikbaarheid van accountants-kantoren voor ondernemingen te waarborgen.3In het wetsvoorstel Wijzigingswet accountancysector is rekeninggehouden met de diversiteit in de sector. Ik verwijs daarbij naar mijnbesluit om de rapportageplicht inzake kwaliteitsindicatoren nu te beperkentot accountantsorganisaties die organisaties van openbaar belang mogencontroleren. Over de vormgeving van de rapportage voor andereaccountantsorganisaties (reguliere vergunninghouders) wordt besloten nade evaluatie van de kwaliteitsindicatoren. Daarnaast is de maatregel vanversterking en uitbreiding van het intern toezicht beperkt tot de 15 à 20grootste reguliere vergunninghouders.Er is in Nederland een dynamische markt van aanbieders van controle-diensten. Er is een groot aantal reguliere vergunninghouders, met eenstijgend aandeel van zo’n 60% van de in totaal circa 20.000 wettelijkecontroles. Er zijn daarnaast zes OOB-accountantsorganisaties, met eenrelatief groot maar dalend aandeel van zo’n 40% in de wettelijke controles.Alle accountantsorganisaties mogen wettelijke controles uitvoeren van definanciële verantwoording van middelgrote en grote, niet-beursgenoteer-de ondernemingen. In deze marktdynamiek treedt het wetsvoorstel niet.Het wetsvoorstel ziet alleen op wettelijke controles en laat overige soortencontroles en andere assurancedienstverlening door accountantsorgani-saties onverlet.De Minister van Financiën,E. Heinen3Kamerstukken II 2022/23, 33 977, nr. 44.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 484, nr. 83