Voortgang persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) en ontwikkeling Mijn Gezondheidsoverzicht

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202527 529Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) inde ZorgNr. 327 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2024Om de zorg voor iedereen goed, toegankelijk en betaalbaar te houden, isde beweging ingezet van traditionele zorg naar passende (digitale enhybride) zorg, gezondheid en preventie. Digitalisering, gegevensuit-wisseling en databeschikbaarheid vervullen hierin een cruciale rol. Met deNationale Visie en Strategie (NVS) voor het gezondheidsinformatiestelselwerken we aan databeschikbaarheid in 2035 voor burgers, zorgverlenersen de wetenschap.De PGO’s en Mijn Gezondheidsoverzicht dragen bij aan dit doel en zijnonderdeel van de NVS. In de brief die ik u toestuurde over de agenda vandatabeschikbaarheid in de zorg1 leg ik uit waarom een goed werkendgezondheidsinformatiestelsel essentieel is. En hoe we dit, onder anderemet de PGO’s en Mijn Gezondheidsoverzicht, samen kunnen bereiken.Met PGO’s en Mijn Gezondheidsoverzicht naar een toekomstbestendiggezondheidsinformatiestelselIn déze brief leest u over de voortgang van de persoonlijke gezondheids-omgeving (PGO) en de ontwikkeling van Mijn Gezondheidsoverzicht. Debrief gaat in op gedane toezeggingen2, is een vervolg op de brieven van3 oktober3 en 11 mei 20234 en bevat informatie over:1.De voortgang van de PGO’s en de ontwikkeling van Mijn Gezondheids-overzicht.2.De financiering van PGO-leveranciers met een aanbesteding.3.De ontsluiting van gezondheidsgegevens uit meer bronnen.1Kamerstuk 27 529, nr. 3252Toezeggingen 11268, 11433, 11462, 11545 en 117013Kamerstuk 27 529, nr. 3044Kamerstuk 27 529, nr. 297 kst-27529-327ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3271 4.De regierol van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport(VWS) en de samenhang met de Nationale visie en strategie voor hetgezondheidsinformatiestelsel (NVS).5.De noodzaak voor aanvullende wetgeving en de voorbereiding op deverordening over de European Health Data Space (EHDS).1. De voortgang van de PGO’s en de ontwikkeling van MijnGezondheidsoverzicht Het PGO-stelsel5 is gebaseerd op het MedMij-afsprakenstelsel en ontstondin 2019 uit de samenwerking tussen de Patiëntenfederatie Nederland,Stichting MedMij, de deelnemende ICT-leveranciers, Nictiz, VZVZ,Zorgverzekeraars Nederland en VWS. In 2023 stelden deze partijen vastwat nodig is om het PGO-stelsel robuuster en gebruiksvriendelijker temaken.6 In brieven van mei 2023 beschreef de voormalig Minister vanVWS de heroverweging en aanscherping van het PGO-beleid, die bestaatuit:•Meer regie op inzage van gezondheidsgegevens;•Meenemen van de zorgpartijen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA);•Anders financieren van PGO’s.Ontwikkeling Mijn Gezondheidsoverzicht dit jaar gestartDe door de voormalig Minister van VWS beschreven «generieke inzage-functie» leidde tot Mijn Gezondheidsoverzicht. De ontwikkeling hiervan isdit jaar gestart, onder regie van VWS.7Het doel van Mijn Gezondheidsoverzicht is dat iedere inwoner vanNederland toegang krijgt tot persoonlijke gegevens over de eigengezondheid en zorg. Ook zorgverleners hebben hier baat bij. MijnGezondheidsoverzicht wordt ingericht als een publieke dienst, verge-lijkbaar met Mijn Pensioenoverzicht.Een onderdeel van Mijn Gezondheidsoverzicht wordt de vertrouwdeauthenticatiedienst (VAD). Hiermee kunnen burgers op een veilige engebruiksvriendelijke manier en met één keer inloggen toegang krijgen totgezondheidsgegevens die zich op meerdere plekken bevinden. Burgerskunnen met de VAD ook een machtiging voor mantelzorgers of detoegang tot een dossier van een minderjarig kind regelen.Terwijl Mijn Gezondheidsoverzicht ontwikkeld wordt, bekijk ik ook welkewettelijke grondslagen hiervoor nodig zijn. Daarbij houd ik rekening metde normen op het gebied van toestemming, toegankelijkheid, beveiligingen privacy.Mijn Gezondheidsoverzicht géén concurrent van de PGO’sMijn Gezondheidsoverzicht gaat niet met de PGO’s concurreren, maardeze juist ondersteunen. Burgers kiezen een PGO om persoonlijkegezondheidsgegevens naar behoefte te koppelen met functionaliteiten(gezondheidsapps) die passen bij de persoonlijke omstandigheden enlevensfase. Want een jong gezin met een baby heeft andere behoeftendan een tachtigjarige met hartfalen, diabetes en de ziekte van Parkinson.5Voor meer informatie zie: https://www.pgo.nl6https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2023/03/02/advies-medelkaar7De software wordt «open source» ontwikkeld en is bedoeld als voorbeeldimplementatiewaarvan PGO- en ICT-leveranciers van zorgaanbieders gebruik kunnen maken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3272 Mijn Gezondheidsoverzicht bouwt door op de basis die met hetPGO-stelsel is gelegd. Door deze publiek-private samenwerking met dataen functionaliteit, ontstaat een goed gevulde PGO voor iedereen die datwil. Toegang tot persoonlijke gezondheidsgegevens mag voor eenICT-leverancier geen verdienmodel zijn en is voor burgers kosteloos.De figuur bevat een vergelijking van Mijn Gezondheidsoverzicht en dePGO’s.De positie van PGO’s in de beweging naar maximale databeschikbaarheidHet informatiebeleid voor gezondheid en zorg van het Ministerie van VWSvolgt uit de Nationale visie en strategie voor het gezondheidsinformatie-stelsel (NVS)8 en de afspraken over digitalisering uit het IntegraalZorgakkoord (IZA)9. Het doel is goede databeschikbaarheid voorpreventie, zorg en welzijn, voor burgers en zorgverleners. Efficiëntedigitalisering is ook een middel om de administratiedruk voor zorgver-leners te verminderen.Door vergrijzing, toename van chronische leefstijlgerelateerde ziekten enandere oorzaken neemt de druk op de zorg toe. Gezondheidsbewuste engoed geïnformeerde burgers kunnen beter regie nemen over hun eigengezondheid en daardoor ook betere keuzes maken over hun gezondheiden zorg.De persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) is een belangrijk resultaatvan het ingezette informatiebeleid. Het stelsel is in productie vanaf 2022.Op dit moment maken ongeveer 800.000 mensen gebruik van een PGO.Zij kunnen beschikken over de gegevens die over hun gezondheid zijnvastgelegd door ongeveer 5.000 zorgaanbieders, zoals huisartsenprak-tijken en ziekenhuizen. Vaccinatiegegevens en andere informatie diegrotendeels in beheer is bij publieke instellingen worden ook in PGO’sontsloten.2. De financiering van PGO-leveranciers met een aanbesteding De marktconsultatie waarover de voormalig Minister van VWS u inoktober 2023 informeerde, leidde tot de keuze voor een Europeseaanbesteding. Het doel van die aanbesteding is om in de periode2025–2027 drie kwalitatief hoogwaardige PGO’s te contracteren die opensource gaan doorontwikkelen. De aanbesteding is erop gericht het8Kamerstuk 27 529, nr. 2929Kamerstuk 31 765, nr. 655Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3273 MedMij-stelsel de komende drie jaar door te ontwikkelen en te verbeteren.Ik verwacht dat de contracten hiervoor begin 2025 worden gesloten.Andere PGO-leveranciers die voldoen aan het MedMij-afsprakenstelselkunnen hun diensten voor eigen rekening blijven aanbieden.De afbeelding hieronder laat de tijdlijnen zien.3. De ontsluiting van gezondheidsgegevens uit meer bronnen De volgende activiteiten dragen bij aan een betere vulling van MijnGezondheidsoverzicht en de PGO’s:Het programma MeerMed werkt aan het ontsluiten van meer zorgdatanaar Mijn Gezondheidsoverzicht en de PGO’s als vervolg op de Versnel-lingsprogramma’s voor de informatie-uitwisseling tussen patiënten enprofessionals (VIPP’s).•MeerMed voert werkagenda’s uit, die zijn opgesteld samen metvijf zorgsectoren10 die ook deelnemen aan de IZA PGO-werkgroep.•De doelen van MeerMed zijn: aansluiten van meer zorgaanbieders,ontsluiten van meer gegevens per zorgsector en bevorderen vanpatiëntvriendelijke weergave van deze gegeven.Enkele PGO-leveranciers nemen deel aan de kickstart van hetprogramma Medicatieoverdracht.•Huisartsen, apotheken en ziekenhuizen stellen de medicatiegegevensbeschikbaar voor deze PGO’s.•Medicatieoverdracht is één van de geprioriteerde gegevensuitwisselin-gen uit de meerjarenagenda van de Wet elektronische gegevensuit-wisseling in de zorg (Wegiz).Ook onderzoek ik welke nieuwe zorgsectoren gegevens willen enkunnen ontsluiten. Er zijn financiële middelen beschikbaar om hendaarbij te helpen.Steeds meer gezondheidsgegevens in PGO’sAls overheid willen we dat alle inwoners van Nederland inzicht hebben inde gegevens over hun gezondheid en zorg. Daarom maken we het voorburgers mogelijk om gezondheidsgegevens die over hen bij de overheidbekend zijn op te halen in hun PGO.Sinds begin dit jaar kunnen 16- en 17-jarigen hun COVID-19- enHPV-vaccinaties al in hun PGO inzien. Vanaf 20 november kunneninwoners van Nederland die zijn geboren in 1992 of daarna ook de10Medisch specialistische zorg, huisartsenzorg, langdurige zorg, GGZ en geboortezorg.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3274 vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma inzien in vijf hiervoorgekwalificeerde PGO’s. En waar mogelijk en gewenst volgen later ookgegevens uit bevolkingsonderzoeken en screenings, landelijke registersen de Schengen-medicijnverklaring.4. De regierol van VWS en de samenhang met andere dossiers Het Nederlandse gezondheidsinformatiestelsel is divers en complex.Vanuit mijn regierol werk ik aan meer samenhang en heldere keuzes,zodat de schaarse capaciteit aan mensen en middelen efficiënt wordtbenut. Ik betrek hierbij veldpartijen zoals patiënten(vertegenwoordigers),zorgaanbieders en zorg-ICT-leveranciers en coördineer de verschillendeactiviteiten van mijn ministerie.11Ook hou ik rekening met informatiestandaarden en gegevensuitwisse-lingen die in de zorg al worden gebruikt. Waar mogelijk kies ik voorgenerieke oplossingen die bruikbaar zijn voor het hele informatiestelsel.De invulling van de regierol betekent ook dat ik de besturing door deoverheid van de onderdelen en organisaties die betrokken zijn bij hetgezondheidsinformatiestelsel onderzoek.5. De noodzaak voor aanvullende wetgeving en de komst van deEHDS Een van de beleidsdoelen van mijn ministerie is dat een zo compleetmogelijke set van gezondheidsgegevens uit zoveel mogelijk bronnenbeschikbaar komt voor preventie, zorg en welzijn. De regie op hetgezondheidsinformatiestelsel en het inrichten van publieke voorzieningenzoals Mijn Gezondheidsoverzicht moeten zijn gebaseerd op een wettelijkegrondslag.De Wegiz maakt het mogelijk om met een algemene maatregelvan bestuur (AMvB) de ontsluiting van een specifieke gegevensuit-wisseling naar PGO’s te verplichten. Vanaf 1 januari 2024 is deeerste AMvB («Versturen van recept door huisarts aan terhandsteller»)van kracht.In de Kamerbrief van mei 2023 en het notaoverleg van 18 maart 202412kondigde de voormalig Minister van VWS een onderzoek aan naar:•De noodzaak voor aanvullende wetgeving voor een minder vrijblij-vende en bredere ontsluiting van relevante gegevens naar PGO’s;•De mogelijkheden om deze ontsluiting te versnellen.Hoe verhouden Mijn Gezondheidsoverzicht en de European Health DataSpace zich tot elkaar?In samenhang met het juridische kader voor Mijn Gezondheidsoverzichten parallel aan de ontwikkeling daarvan, bekijk ik de wettelijke mogelijk-heden. Daarbij betrek ik ook de verordening over de European Health DataSpace (EHDS). Deze verordening verplicht lidstaten om een of meer«diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens» in terichten. Het doel is een gemakkelijke toegang voor mensen tot persoon-lijke elektronische gezondheidsgegevens en het verbeteren van hunzeggenschap daarover. Ik onderzoek wat de EHDS betekent voor MijnGezondheidsoverzicht en of deze dienst kan worden beschouwd alstoegangsdienst in de zin van de EHDS.Ik onderzoek ook hoe burgers viahun PGO de keuze krijgen om zorggegevens al dan niet ter beschikking te11Dit betreft onder andere de ontwikkeling van de geprioriteerde generieke functies en eenlandelijk dekkend netwerk voor de zorg. Hierover informeerde ik u per brief op resp.12 december 2023 (Kamerstuk 27 529, nr. 312) en 22 januari 2024 (Kamerstuk 27 529, nr. 313).12Kamerstuk 36 396, nr. 8Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3275 stellen met behulp van een gedifferentieerde opt-out en het beheer vandeze opt-out. Opt-out betekent dat gegevens over iemands gezondheidstandaard beschikbaar zijn, tenzij die persoon aangeeft dat dit niet mag.Tot slotMet deze brief heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de PGO’s ende ontwikkeling van Mijn Gezondheidsoverzicht. Ik heb er vertrouwen indat we hiermee op weg zijn naar een veiligere, betere en snellerebeschikbaarheid van gezondheidsgegevens en daardoor administratievelastenverlichting voor zorgverleners. Ook krijgen burgers meer zeggen-schap over gezondheidsgegevens, waardoor zij meer regie kunnen nemenover hun eigen gezondheid.Ik houd u op de hoogte van de beschreven ontwikkelingen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M-F. AgemaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3276