A-brief ‘Radars op de Noordzee’

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 830MaterieelprojectenNr. 480 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 2026De Noordzee is van strategisch belang voor Nederland en haar bondge-noten, zowel economisch als militair. Het gebied herbergt vitale infra-structuur die essentieel is voor de energievoorziening en communicatie,zoals olie- en gasplatforms, onderzeese pijpleidingen, windmolenparkenen datakabels.Militair gezien is de Noordzee een belangrijk toegangspunt tot Noordwest-Europa, en het toezicht op dit gebied is essentieel voor de nationale eninternationale veiligheid. De kwetsbaarheid van deze infrastructuur voorsabotage en hybride dreigingen is een groot veiligheidsrisico. Dit bleekduidelijk uit recente incidenten waarbij Russische schepen de onderzeeseinfrastructuur in kaart probeerden te brengen. Tijdens de recenteNoordzee-top in Hamburg1 concludeerde men dat inspanningen noodza-kelijk zijn om de staat van vitale infrastructuur op de Noordzeenauwlettend in de gaten te houden en eventuele verdachte activiteitenvroegtijdig te detecteren.Om het toezicht op de Noordzee te versterken, is het voor Defensienoodzakelijk om meer zicht te krijgen op kleinere dark vessel activiteitenop de Noordzee, oftewel alle activiteiten van vaartuigen kleiner dan vijftigmeter die maatregelen nemen om detectie te voorkomen. Het meestbekende voorbeeld hiervan is varen zonder Automatic IdentificationSystem (AIS). Voor deze ISR-taken (Intelligence, Surveillance andReconnaissance) is een netwerk van verschillende typen sensorennoodzakelijk.BehoefteMet het project «Radars op de Noordzee» breidt Defensie haar sensorca-paciteit op de Noordzee significant uit door de aanschaf van extra radars.1Zie voor de verklaring van Hamburg: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/01/26/noordzeelanden-spreken-af-samen-100-gigawatt-windenergie-op-zee-te-ontwikkelen. kst-27830-480ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4801 Hierdoor kunnen kleinere oppervlakte- en luchtdoelen, zoals vaartuigenkleiner dan vijftig meter en vliegende objecten, in en op de Noordzeeworden gedetecteerd. De extra radars dragen hiermee bij aan de opbouwvan een vollediger oppervlakte- en luchtbeeld.De aanvullende sensorcapaciteit die op platformen wordt geplaatst, komtin beheer van Rijkswaterstaat (RWS). Het verwervings- en instandhou-dingscontract voor de radars wordt gefinancierd door Defensie, echter deuitvoering van de instandhouding wordt belegd bij RWS en de leveranciervan de radars. Er wordt gebruik gemaakt van de bestaandedata-architectuur waar nu al data-uitwisseling plaatsvindt tussen hetKustwachtcentrum en de Koninklijke Marine.Met de investering in extra radarcapaciteit geeft Defensie invulling aan demotie Ellian2 in relatie tot het verzoek tot dronedetectie op de Noordzee.De radarsystemen kunnen namelijk ook worden ingezet voor detectie vanvliegende objecten, zoals drones.Gerelateerde projectenDit project is gerelateerd aan het project «Verwerving van ISR-capaciteitNoordzee»3 (BS2023037370), waarmee Defensie sensoren op Noordzee-infrastructuur, twee multifunctionele ondersteuningsvaartuigen verwerften plaatst en commerciële satellietdata voor ISR-taken op de Noordzeeverwerft.Doeltreffendheid en doelmatigheidMet de uitvoering van dit project geeft Defensie, onder verwijzing naarartikel 3.1 van de Comptabiliteitswet 2016, invulling aan de eisen vandoeltreffendheid en doelmatigheid.•Doeltreffendheid: met de extra radarcapaciteit voorziet Defensie in debehoefte om een betrouwbaar oppervlaktebeeld van de Noordzee opte bouwen, om zo de vitale infrastructuur en de maritieme vaarroutesvan dit gebied te kunnen beschermen en incidenten hierop tevoorkomen.•Doelmatigheid: met de extra radarcapaciteit kan op een kosten-efficiënte manier een significante verbetering worden bereikt in hetopbouwen van een betrouwbaar oppervlakte- en luchtbeeld vanvaartuigen kleiner dan vijftig meter en vliegende objecten.Risico’sVoor dit project is een risicobeoordeling gemaakt en zijn, waar nodig,-beheersmaatregelen getroffen. Binnen de projectbegroting is eenrisicoreservering opgenomen om de onderkende risico’s te dragen.FinanciënMet dit project is een investering gemoeid die past binnen de financiëlebandbreedte van € 50 miljoen tot € 250 miljoen. Deze investering komtten laste van het investeringsbudget van Defensie. Aangezien hetprojectbudget minder dan € 250 miljoen bedraagt, ben ik voornemens deuitvoering van dit project te mandateren aan het Commando Materieel enIT (COMMIT) van Defensie.2Kamerstuk 30 821, nr. 298 van 19 juni 2025.3Kamerstuk 36 124, nr. 39 van 19 december 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4802 Planning en vooruitblikVanwege de urgentie om onze vitale infrastructuur te kunnenbeschermen, zet Defensie voor de aanschaf van de extra radars in opsnelle verwerving. Ik verzoek uw Kamer deze A-brief dan ook te behan-delen tijdens de procedurevergadering van 26 februari aanstaande. UwKamer wordt over dit project verder geïnformeerd via het DefensieProjecten Overzicht (DPO) en in de context van de kabinetsmaatregelenten aanzien van de Noordzee.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4803