Kabinetsreactie op ABN AMRO-rapport 'Onbeperkt potentieel voor flexibele werkgevers'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202534 352Uitvoering en evaluatie ParticipatiewetNr. 331 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 januari 2025Het kabinet streeft naar een arbeidsmarkt waar iedereen de kans krijgtmee te doen. Het is daarom onverteerbaar dat er nog te veel mensen meteen beperking aan de kant staan. Iedereen verdient een plek op dearbeidsmarkt. Zowel voor mensen met een beperking, als voor onzesamenleving als geheel is dit enorm belangrijk. Werk biedt mensen eeninkomen, sociale contacten en zingeving. Het gaat ten koste van onzewelvaart als we hier niet op inzetten. Bovendien is werk een plek waar weelkaar ontmoeten, hoezeer we buiten werk ook van elkaar verschillen.In het rapport «Onbeperkt potentieel voor flexibele werkgevers» steldeABN AMRO onlangs dat ongeveer 600.000 mensen met een beperkingonnodig langs de zijlijn staan.1 De bank roept werkgevers op om flexibelerte kijken naar mensen, en iedereen een kans te gunnen binnen hunbedrijf. Ook vraagt de bank aandacht voor mensen die niet tot dedoelgroep van de banenafspraak behoren. Het kabinet onderschrijft deoproep van ABN AMRO en de noodzaak om goed te kijken naar welkemensen wel en welke mensen niet tot de doelgroep van de banenafspraakbehoren. Het kabinet werkt daarom aan een stapsgewijze verbreding vande doelgroep banenafspraak. In de procedurevergadering van 5 november2024 verzocht uw vaste commissie van SZW het kabinet om een reactieop dit rapport. Ook bied ik u in deze brief de jaarlijkse UWV-rapportageover de duurzaamheid van dienstverbanden binnen de banenafspraakaan.Reactie op «onbeperkt potentieel voor flexibele werkgevers»In het rapport van ABN AMRO komen twee herkenbare signalen aan deorde: niet alle mensen met een beperking vallen onder de banenafspraak,1ABN AMRO Bank, 2 oktober 2024, Onbeperkt potentieel voor flexibele werkgevers.https://www.abnAMRO.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en-trends/alle-sectoren/onbeperkt-potentieel-voor-flexibele-werkgevers.html. kst-34352-331ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3311 en een groot deel van de mensen die wel onder de banenafspraak vallenis nog niet aan het werk.Wat betreft dat eerste: de huidige banenafspraak richt zich op mensen dieniet zelfstandig het wettelijk minimumloon (WML) kunnen verdienen. Hetgaat hier dus om een specifieke groep. Op dit moment staan iets meerdan 270.000 mensen in het doelgroepregister banenafspraak. Zij hebbeneen ondersteuningsbehoefte, waar het instrumentarium van de banenaf-spraak in voorziet.Bijvoorbeeld het compenseren van extra begeleiding middels hetloonkostenvoordeel banenafspraak, en het dekken van financiële risico’sbij uitval middels de structurele no-riskpolis.Recent heeft uw Kamer de motie aangenomen van het lid Rikkers-Oosterkamp om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aanhet werk te helpen door de doelgroep van de banenafspraak te verbreden(Kamerstuk 36 600 XV, nr. 70). Dit is in lijn met concrete stappen die hetkabinet al zet. Met het wetsvoorstel vereenvoudigde banenafspraak datmomenteel in uw kamer aanhangig is, voegen we twee groepen mensentoe aan de banenafspraak. Het gaat om mensen met een Wajong-uitkeringdie duurzaam geen arbeidsvermogen hebben en bij een regulierewerkgever werken, en mensen met een IVA-uitkering die werken metloondispensatie. Bij beide groepen gaat het om mensen die nietzelfstandig het WML kunnen verdienen, maar vanwege hun indicatie totop heden nog geen toegang tot de banenafspraak hebben. Daarnaastwerk ik aan wetgeving om vergelijkbare mensen in de WW en WIA toe tevoegen aan de doelgroep banenafspraak. Ook zal ik in dit wetsvoorstelopnemen dat loonkostensubsidie toegankelijk wordt voor deze groepen.Tegelijkertijd werk ik samen met sociale partners, gemeenten, UWV enIederIn aan een toekomstvisie op de banenafspraak. Daarin staat deondersteuningsbehoefte van mensen meer centraal. In dat proces ligt ookhet bredere vraagstuk van de afbakening van de doelgroep banenafspraakop tafel. Ik ga over deze stappen graag met uw Kamer in debat.Overigens is opname in het doelgroepregister banenafspraak niet deenige manier waarop mensen ondersteuning kunnen krijgen bij hetvinden en behouden van werk. Ook voor mensen die wel zelfstandig hetWML kunnen verdienen, is in bepaalde situaties ondersteuning mogelijkdoor UWV of gemeenten. Deze ondersteuning is nu vaak nog afhankelijkvan het al dan niet ontvangen van een uitkering en/of het behoren tot eenspecifieke subgroep. Om die reden werkt het kabinet samen met socialepartners, uitvoerders en vertegenwoordigers van de doelgroep aanverschillende ontwikkelingen die bijdragen aan een betere arbeidsmarkt-positie voor mensen met een beperking. Denk hierbij bijvoorbeeld aan deherziening van de Participatiewet en de verbeteringen van de arbeids-marktinfrastructuur. Ook wordt gewerkt aan oplossingen om de arbeids-marktkansen van mensen met een arbeidsbeperking te verbeteren naaraanleiding van het OCTAS-rapport; uw Kamer wordt daar binnenkort ineen aparte brief over geïnformeerd.Daarnaast is een aanzienlijk deel van de mensen die wel in het doelgroep-register staan, nog niet aan het werk. ABN AMRO verwijst naar hetonderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie naar deze doelgroep. Inde brief met de resultaten van de banenafspraak over 2023 is hetonderzoek van de Arbeidsinspectie inclusief kabinetsreactie met uwKamer gedeeld.2 Daarbij zijn verschillende acties aangekondigd die hetkabinet onderneemt om deze doelgroep beter in beeld te krijgen en tekijken welke mogelijke stappen naar werk gezet kunnen worden. Uw2Kamerstukken II, vergaderjaar 23/24, 34 352, nr. 320.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3312 Kamer wordt in het voorjaar van 2025 verder geïnformeerd over de standvan zaken op dit vlak.In de huidige banenafspraak zitten bovendien een aantal knelpunten die ikwil oplossen met het wetsvoorstel vereenvoudigde banenafspraak. Hetloonkostenvoordeel banenafspraak wordt structureel, en het wordt voorwerkgevers eenvoudiger om dat aan te vragen.Daarnaast vervangen we de huidige quotumheffing (die niet uitvoerbaaris) door een werkende quotumregeling, en heffen we op termijn hetonderscheid tussen de sectoren markt en overheid op zodat meer kansenbenut kunnen worden in het gezamenlijk creëren van extra banen.Er staan ook inspirerende voorbeelden in het rapport van ABN AMRO hoewerkgevers nog meer impact kunnen maken. Bijvoorbeeld door vanleveranciers te eisen dat zij mensen met een beperking in dienst hebben.Grote dienstverleners als ABN AMRO hebben zo indirect de middelen ommeer mensen met een beperking aan het werk helpen. Als overheidproberen we hier het goede voorbeeld in te geven, onder andere binnende netwerkorganisatie social return. Met het opheffen van het onder-scheid tussen markt en overheid, zoals wordt voorgesteld in hetwetsvoorstel vereenvoudigde banenafspraak, creëren we nog meerkansen om ook via dergelijke routes extra banen te realiseren voormensen met een beperking.Ook noemt ABN AMRO voorbeelden van werkgevers die zonder publiekeondersteuning mensen met een beperking in dienst nemen, en dit tot eensucces weten te maken. Het is mooi om te zien hoe werkgevers daarin zelfhun verantwoordelijkheid nemen, en bewijzen dat iedereen er beter vanwordt: de werknemer, de werkgever, en de maatschappij als geheel. Hetspreekt daarbij voor zich dat waar nodig publieke ondersteuning goedtoegankelijk moet zijn.Hoewel het kabinet ook vindt dat zoveel mogelijk mensen met eenbeperking mee moeten kunnen doen op de arbeidsmarkt, lijkt het doorABN AMRO voorgestelde aantal van 600.000 mensen een ruimeinschatting. Hierin zijn ook mensen meegerekend die niet tot de beroeps-bevolking behoren (mensen die niet direct beschikbaar zijn voor werk).Dat kunnen mensen met een beperking zijn die willen werken, en dat metde juiste ondersteuning ook zouden kunnen. Maar dit gaat ook ommensen die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben. Voor hen isdagbesteding of vrijwilligerswerk soms het beste. Dat laat onverlet dat hetkabinet het belangrijk vindt dat mensen uit deze doelgroep die aan hetwerk willen, daar ook de juiste ondersteuning bij kunnen krijgen. Dat doenwe onder andere door de banenafspraak en de Participatiewet teverbeteren.Tot slot merkt het kabinet op dat de CBS-data die ABN AMRO gebruiktuitgaat van een ruime definitie van «beperking», namelijk alle mensenmet een chronische lichamelijke, zintuigelijke of psychische aandoeningongeacht eventuele belemmeringen die ze als gevolg van hun aandoeningervaren. Dat betreft ruim de helft van alle Nederlanders. We weten ook datniet iedereen uit die groep ondersteuning nodig heeft om te kunnenwerken. Daarom is het belangrijk goed te onderzoeken welke ondersteu-ningsbehoefte mensen met een beperking hebben, en in welke mate nogniet in die ondersteuningsbehoefte wordt voorzien. In de uitwerking vande toekomstvisie op de banenafspraak breng ik dit preciezer in kaart metdiverse (vertegenwoordigers van) mensen met een beperking, socialepartners, gemeenten en UWV.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3313 Daarbij onderzoeken we welke andere doelgroepen in de toekomst onderde banenafspraak moeten vallen, of hoe we op een andere manier debaankansen van mensen met een ondersteuningsbehoefte kunnenverbeteren. Hierover informeer ik uw Kamer in het voorjaar van 2025.Onderzoek duurzaamheid dienstverbanden banenafspraakUWV onderzoekt jaarlijks de duurzaamheid van het werk in de banenaf-spraak. Het onderzoek kijkt naar een aantal aspecten waarmee deduurzaamheid van werk kan worden gemeten, zoals het aandeel vastecontracten en het baanbehoud van mensen. Uit het onderzoek blijkt dat deduurzaamheid van het werk de afgelopen jaren stabiel is gebleven.Tegelijkertijd blijkt dat het werk van mensen uit de doelgroep banenaf-spraak minder duurzaam is dan het werk van andere groepen op dearbeidsmarkt. Mensen uit de doelgroep banenafspraak werken bijvoor-beeld vaker in een tijdelijk dienstverband. Ik herken dit beeld en blijf ditgoed volgen. Daarom ben ik voornemens het loonkostenvoordeel datbeschikbaar is voor de doelgroep banenafspraak structureel te maken, alsonderdeel van het Wetsvoorstel vereenvoudigde banenafspraak. Hiermeebeoog ik de duurzaamheid van werk voor mensen uit de banenafspraak tevergroten. Werkgevers die iemand uit de banenafspraak in dienst hebbenontvangen zo dit loonkostenvoordeel voor onbeperkte tijd, in plaats vanvoor drie jaar.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3314