Herstelacties Ziektewet en Wet arbeid en zorg en hersteloperatie WIA-daglonen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 850 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 september 2025UWV werkt aan de verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening. Indat kader doet UWV voortdurend onderzoek, waardoor meer inzicht wordtverkregen in zaken die wel en niet goed gaan. Dit verbeterde inzicht leidtook vaker tot herstelacties. Potentiële herstelacties worden met mijndepartement gedeeld en samen wordt dan gekeken naar de mogelijkeomvang en oplossingsrichting. Als duidelijk is dat er sprake is van eenherstelactie, informeer ik uw Kamer door middel van de Stand van deuitvoering. In de laatste Stand van de uitvoering1 is uw Kamer geïnfor-meerd over de herstelactie die betrekking heeft op het verrekenen vaninkomsten met Ziektewetuitkeringen (ZW-uitkeringen) en Wet arbeid enzorg uitkeringen (Wazo-uitkeringen) door UWV. Met deze brief informeerik u op welke wijze UWV deze herstelactie uitvoert. Daarnaast geef ik uinzicht in enkele nieuwe herstelacties en geef ik een korte update van dehersteloperatie van de daglonen in de WIA.Herstelactie inkomstenkortingZoals ook in de Stand van de uitvoering staat, is door onvoldoendeborging in een ICT-systeem bij in totaal 52.000 ZW-uitkeringen deinkomstenkorting mogelijk niet (volledig) uitgevoerd tussen 2016 en maart2025. Uitkeringsgerechtigden of hun werkgever hebben inkomstendoorgegeven, maar in een deel van de gevallen heeft UWV niets gedaanmet die melding. Dat is niet goed. Het gevolg kan zijn dat er te veeluitkering is verstrekt. In een ander deel van de gevallen heeft UWV dedoorgegeven inkomsten gekort op de uitkering en daarbij de uitkeringomgezet in een voorschot. Daarvan is een voorschotbeschikkingafgegeven maar vervolgens geen definitieve vaststelling gedaan. Als ditwel was gedaan, dan had kunnen blijken dat het ontvangen voorschot te1Kamerstukken II, 2024–25, 26 448, nr. 845 kst-26448-850ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8501 laag of te hoog was geweest, en zou conform regulier proces eennabetaling of terugvordering zijn gestart.In de Stand van de uitvoering staat verder dat UWV in een steekproefonder de 52.000 uitkeringen heeft vastgesteld dat in ongeveer een kwartvan de gevallen de juiste uitkering is verstrekt, maar zonder definitievebeschikking. In de helft van de gevallen is te veel uitgekeerd (gemiddeld€ 2.400) en in een kwart van de gevallen te weinig (gemiddeld € 1.300).Daarnaast staat in de Stand van de uitvoering dat er bij ongeveer 3.0002Wazo-uitkeringen het proces van inkomstenkorting onterecht is toegepast.Ook hier kan dit ervoor hebben gezorgd dat de uitkeringshoogte verkeerdis vastgesteld.AanpakWe hebben gezocht naar een aanpak om dit zo snel en zo goed mogelijk tecorrigeren. Daarbij hebben we verschillende belangen afgewogen om toteen passende aanpak te komen. Het belang van uitkeringsgerechtigden enhun werkgevers heeft daarbij zwaar meegewogen, net zoals de uitvoer-baarheid voor UWV. Belangrijk element is daarnaast dat uitkeringsgerech-tigden en werkgevers inkomsten hebben gemeld conform de inlichtingen-plicht. Het gaat voor het grootste gedeelte om situaties waarin deuitkeringsgerechtigden en werkgevers3 te veel uitkering hebbenontvangen, en bij correctie dus te maken zouden krijgen met eenterugvordering. Het kon daarbij voor uitkeringsgerechtigden duidelijk zijndat de doorgegeven inkomsten in de regel zouden moeten leiden tot eenlagere uitkering.Een ander element dat bij de opzet van de herstelactie is meegewogen isdat een groot deel van de uitkeringen al (enkele jaren geleden) isbeëindigd en dat de ZW-uitkering en Wazo-uitkering relatief kortdurendeuitkeringen zijn. De impact van het niet juist verrekenen van de inkomstenis daardoor minder groot dan bij bijvoorbeeld de dagloonfout in de WIA,waar mensen langdurig recht hebben op een uitkering en waarbij demeeste uitkeringen nog doorlopen.Daarom is besloten alleen lopende uitkeringen en uitkeringen die minderdan zes maanden geleden zijn beëindigd ambtshalve te herzien. Voorveruit de meeste uitkeringsgerechtigden pakt deze afbakening in hunvoordeel uit. Uitkeringsgerechtigden waarbij de inkomsten niet verrekendzijn, of die een te hoog voorschot hebben gekregen, krijgen immers nietna een lange periode te maken met een terugvordering. Voor een aantaluitkeringsgerechtigden waar het voorschot te laag is vastgesteld, betekentdit dat ze niet ambtshalve een nabetaling ontvangen. Met het oog op deuitvoerbaarheid van andere lopende herstelacties acht ik toepassing vandeze beperkte terugkijktermijn van zes maanden noodzakelijk en gerecht-vaardigd. Deze afbakening betekent dat UWV in totaal 593 uitkeringen opjuistheid onderzoekt. Mensen kunnen wel altijd zelf een herzienings-verzoek doen als zij denken dat hun uitkering destijds verkeerd wasvastgesteld, ook als hun uitkering meer dan zes maanden geleden isbeëindigd.UWV is 28 juli 2025 gestart met het ambtshalve herzien van de lopendeuitkeringen en uitkeringen die minder dan zes maanden geleden zijnbeëindigd. Het gaat om 203 lopende en 378 beëindigde ZW-uitkeringen en2Ca. 90% van de Wazo-gevallen zijn van vóór 20203UWV kan de ZW-uitkering van een zieke werknemer aan de werkgever betalen waar hij/zij indienst is. De werkgever verrekent de uitkering met het loon dat die aan de werknemerdoorbetaalt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8502 12 beëindigde Wazo-uitkeringen. De financiële effecten zijn verwerkt in deSuppletoire Begroting SZW september 2025.Terugvordering en nabetalingAls blijkt dat iemand te veel uitkering heeft ontvangen, moet UWV inbeginsel terugvorderen. Er is geen juridische grond om op voorhand af tezien van terugvordering. Nu mensen hier wel inkomsten aan UWV hebbendoorgegeven, is het aannemelijk dat mensen het juiste hebben gedaan envoldaan hebben aan hun inlichtingenplicht. Aan de andere kant kondenmensen redelijkerwijs weten dat ze te veel uitkering ontvingen, omdatinkomsten in de regel leiden tot een lagere uitkering. Hierin verschilt dezeherstelactie wezenlijk van onder andere de hersteloperatie WIA-daglonen.UWV heeft niet in alle gevallen tijdig gereageerd op de signalen vaninkomsten. Daarom past UWV hier de zogenaamde zesmaandenjurispru-dentie toe als het tot een terugvordering komt.4 Dit houdt in dat deterugvordering beperkt blijft tot de eerste zes maanden nadat deuitkeringsgerechtigde of zijn werkgever de inkomsten bij UWV gemeldheeft en de periode voorafgaand aan deze melding. Daarnaast heeft UWVde ruimte om in een individueel geval, vanwege dringende redenen,geheel of gedeeltelijk af te zien van terugvordering.Als UWV een uitkering herziet, heeft UWV altijd eerst contact met deuitkeringsgerechtigde of werkgever en levert UWV (pro)actief maatwerk.Als de uitkeringsgerechtigde te weinig uitkering heeft ontvangen kan hijzelf bepalen of hij een nabetaling wil ontvangen. Een nabetaling kannamelijk onder meer effect hebben op toeslagen van de Belastingdienst.UWV biedt een budgetcoach aan, zodat de uitkeringsgerechtigdeondersteund wordt in het overzien van de financiële effecten van denabetaling.Samenloop hersteloperatie WIA-daglonenDe afbakening van deze herstelactie leidt ertoe dat er bij 45 uitkeringenmogelijke overlap is met de uitkeringen van de hersteloperatieWIA-daglonen. Het gaat om mensen waarvan de uitkering wordt herziennaar aanleiding van deze herstelactie én van wie daarnaast het dossier inhet kader van de hersteloperatie WIA-daglonen ook gecontroleerd gaatworden. Om te voorkomen dat mensen met opeenvolgende correcties temaken krijgen, corrigeert UWV deze uitkeringen in de hersteloperatieWIA-daglonen.Herstelactie dagloon ZW en WazoNaar aanleiding van het doorlopende kwaliteitsonderzoek heeft UWVlaten weten dat het dagloon in specifieke situaties mogelijk verkeerdberekend is bij ZW- en Wazo-uitkeringen. Het blijkt dat in een aantalgevallen een aanvulling van een werkgever op de uitkering niet goed isverwerkt bij de vaststelling van het dagloon voor een volgendeZW-uitkering. Ik ben met UWV in gesprek over de omvang en aanpak vandeze herstelactie. In de eerstvolgende Stand van de uitvoering zal ik uwKamer nader informeren. Deze herstelactie heeft overlap met een deel vande doelgroep van de hierboven beschreven herstelactie inkomstenkorting.Het gaat om 68 mensen die mogelijk door beide herstelacties wordengeraakt. Deze uitkeringen worden voor nu buiten de herstelactie inkom-stenkorting gehouden totdat er ook voor deze herstelactie een aanpak is.4Zie bijvoorbeeld ECLI:NL:CRVB:2015:3571. Het voornemen is om deze jurisprudentie tecodificeren in het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid: Kamerstukken II, 36 785.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8503 Herstelactie leeftijdsherziening ZWUWV heeft geconstateerd dat de leeftijdsherziening bij de vaststelling vanhet dagloon ZW soms niet of niet correct is uitgevoerd. Voor uitkeringsge-rechtigden jonger dan 21 jaar moet UWV bij elke verjaardag controlerendat het dagloon niet lager is dan het minimumloon passend bij de leeftijdvan de uitkeringsgerechtigde. UWV heeft vastgesteld dat er geen overlapis met de doelgroep van de herstelactie inkomstenkorting. Ook hier geldtdat uw Kamer bij de eerstvolgende Stand van de uitvoering nadergeïnformeerd wordt.Herstelactie voorschotten ZWUWV heeft geconstateerd dat het proces rond de verstrekking vanvoorschotten in de ZW niet altijd correct is verlopen. Ik ben met UWV ingesprek over de omvang en aanpak van deze herstelactie. Uw Kamerwordt hierover in de eerstvolgende Stand van de uitvoering nadergeïnformeerd.Hersteloperatie WIA-daglonenIn juli 2025 is uw Kamer geïnformeerd over de stand van zaken van dehersteloperatie die is gericht op het herstellen van fouten die zijn gemaaktbij de vaststelling van het dagloon bij WIA-uitkeringen in de periode2020–2024. In de Kamerbrief staat dat de 43.000 uitkeringen waarbij ermogelijk sprake is van een onjuiste vaststelling van het dagloon,handmatig door UWV worden onderzocht (Kamerstuk 26 448, nr. 848). Hetis in het belang van uitkeringsgerechtigden die dit betreft dat zij hieroverzo snel mogelijk duidelijkheid krijgen.Op dit moment informeert UWV cliënten wanneer uit het handmatigonderzoek blijkt dat het dagloon correct is vastgesteld. Dit om zekerheid tebieden waar dit mogelijk is. Momenteel betreft dit enkele honderdenmensen en de reacties van deze cliënten zijn grotendeels positief. Omdathet handmatige controleproces recent gestart is, heeft UWV nogonvoldoende inzicht om een inschatting te kunnen geven van de groottevan de groep cliënten waarbij er sprake is van een correct vastgestelddagloon. Uw Kamer wordt in het najaar van 2025 opnieuw geïnformeerdover de stand van zaken van deze hersteloperatie.Tot slotNaast het herstellen van de fouten werkt UWV aan het verbeteren van dekwaliteit van de sociaal-medische dienstverlening. Het op orde brengenvan de kwaliteit binnen UWV vormt een van de kernpunten van hetherstel. In de brief van 11 juli jl. (Kamerstuk 26 448, nr. 848) is uiteengezetwelke acties in gezamenlijkheid worden ondernomen om de kwaliteit ende kwaliteitsborging op orde te brengen en het vertrouwen te herstellen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,M.L.J. PaulTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8504