Voortgang financiële regelingen woningbouw december 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1402 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 januari 2026Het kabinet spant zich in om het woningtekort terug te dringen naar eenevenwichtig niveau. Daarom stuur ik aan op het realiseren van 100.000woningen per jaar, waarvan twee derde betaalbaar: sociale huur,middenhuur en betaalbare koop. Samen met de Woontop-partners stuurik hierop met onder andere de Woondeals, het aanwijzen van ontwikkello-caties middels de ontwerp Nota Ruimte, evenals het traject Beter Benuttenwaar ik u recent in een kamerbrief over heb geïnformeerd.1 Samen met deWoontoppartners is tijdens het recente Bestuurlijke Overleg Woontoponderstreept dat de woningbouwopgave in Nederland alleen succesvolkan worden aangepakt als alle betrokken partijen gezamenlijk optrekken,elkaar weten te vinden en elkaar aanspreken waar nodig.Dit kabinet heeft € 5 miljard beschikbaar gesteld voor de financiëleondersteuning van de woningbouwopgave, en € 2,5 miljard voor deontsluiting van woningbouwlocaties via het Mobiliteitsfonds. Over debesteding van deze Mobiliteitsfondsmiddelen en het Gebiedsbudget viade begroting van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bent urecentelijk separaat geïnformeerd.2 Deze middelen zijn bedoeld voornoodzakelijke gebiedsgerichte maatregelen in grootschalige woningbouw-gebieden.Helaas verlopen niet alle woningbouwprojecten altijd volgens plan.Uitdagingen voor het starten van woningbouwprojecten in de afgelopenjaren zijn onder andere de financiële haalbaarheid van projecten, langegerechtelijke procedures en onnodige regelgeving. Om deze uitdagingenhet hoofd te bieden, zet ik in op duidelijkheid van rollen en taken middelsde wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Tevens zet ik in op hetschrappen van tegenstrijdige en onnodige regelgeving met hetprogramma STOER. Daarnaast ondersteun ik gemeenten en regio’s1Kamerbrief over voortgang Beter Benutten en Innovatieprogramma (IOP) | Kamerstuk |Rijksoverheid.nl2Kamerstuk 32847, nr. 1389 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen kst-32847-1402ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14021 middels verschillende financiële regelingen op het gebied vanwoningbouw.Op 4 december jl. heb ik u geïnformeerd over de meest recente bekend-makingen van toegewezen rijksbijdragen om de woningbouw te stimu-leren.3 Dit betrof de bekendmaking van middelen uit de Woningbou-wimpuls, de Woningbouwversnelling Metropoolregio Eindhoven en deRegeling Huisvesting Aandachtsgroepen. Hiermee draag ik in de laatsteweken van 2025 bijna € 150 miljoen bij aan de bouw van ruim 16.500woningen. In diezelfde brief heb ik u geïnformeerd over de publicatie vanhet nieuwe instrument de Realisatiestimulans, en mijn inzet voor dekomende jaren hierop.In deze brief van december, en de brief van 19 mei jl.,4 geef ik aan hoe de€ 5 miljard voor Woningbouw en de € 2,5 miljard voor de ontsluiting vanWoningbouwgebieden wordt besteed. De eerste uitkeringen zijn dusgedaan en in de komende jaren, tot aan 2030, verwacht ik tot volledigebesteding van de budgetten te komen, via de verschillende regelingenbinnen het samenhangend financieel instrumentarium. Geen van deregelingen die benoemd worden in deze brief hebben langjarigezekerheid. Zo keerde de Startbouwimpuls in 2023 eenmalig uit aanprojecten getroffen door de economische tegenwind. Voor de RegelingHuisvesting Aandachtsgroepen is het budget volledig besteed en zijn delaatste middelen eind 2025 uitgekeerd. Voor de Stimuleringsregeling Flex-en Transformatiewoningen zijn nog middelen beschikbaar voor 2026 en2027. Het Kabinet heeft voor de Woningbouwimpuls en de Realisatiesti-mulans nog middelen beschikbaar gesteld tot en met 2029.Samen met de Woontoppartners heb ik in december geconstateerd dat dedoelstelling van jaarlijks 100.000 woningen waarvan 30% sociaal en 2/3betaalbaar vereist dat er voldoende langjarige middelen beschikbaar zijnvoor de brede woningbouwopgave. Langjarige investeringen in (groot-schalige) infrastructuur voor een goede ontsluiting zijn ook van belang.Zekerheid over het financiële kader en de bijbehorende scope van deopgave bevordert voor alle Woontoppartners de haalbaarheid van degezamenlijke doelstelling.Met deze brief infomeer ik u over de voortgang van de verschillendelopende financiële regelingen op het gebied van woningbouw.5 Deambtelijke capaciteit voor monitoring heb ik opgeschaald, zodat landelijkeondersteuning aan gemeentelijke projecten effectiever kan verlopen.Hieruit vloeit de beschikbare projectdata voort. Dit wordt in de eigenadministratie van het ministerie structureel bijgehouden. De datakwaliteitzal hierdoor de komende jaren verder worden verbeterd.In deze brief ga ik eerst in op de grotere, algemene financiële regelingen.Vervolgens ga ik in op een reeds afgelopen regeling, bedoeld voor hetondersteunen bij financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten en deinzet op leefbaarheid en veiligheid in kwetsbare wijken. Ik eindig met deinzet voor flexwoningen en specifieke doelgroepen.Woningbouwimpuls (Wbi) tranches 1–6Met behulp van de Woningbouwimpuls draagt het Rijk sinds 2020 bij aande financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten met minimaal 200woningen, waarvan minimaal 50% betaalbaar. Middels deze specifieke3Kamerbrief Bekendmakingen diverse regelingen op het gebied van woningbouw | Kamerstuk |Rijksoverheid.nl4Kamerbrief over financieel instrumentarium woningbouw | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl5De voortgangsinformatie over de regelingen – bijgewerkt tot en met Q4 2025 – is afkomstig uitde eigen administratie van het Ministerie van VRO.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14022 uitkering wordt aan gemeentelijke projecten bijgedragen door maximaal50% van het financiële publieke tekort te dekken. In de eerste zes tranchesis er ruim € 1,2 miljard uitgegeven aan 215 projecten door heelNederland, waarmee de bouw van ruim 230.000 woningen wordtondersteund. Ongeveer twee derde van deze woningen vallen binnen hetbetaalbare segment.Van de projecten die een bijdrage hebben gekregen uit tranche 1 t/m 6,loopt circa 76% volgens (vernieuwde) afspraak. Ruim 21.200 woningenzijn van start gegaan tot en met 2024.6 Circa 12% van de projecten dreigtvan de afgesproken aantallen of planning af te wijken en circa 12%verloopt definitief niet meer volgens afspraak. Dit komt bijvoorbeeld dooreen wijziging van de planning, de maatregelen of het woningbouwpro-gramma. Bij projecten die uit de pas dreigen te lopen, onderzoek ik welkeknelpunten bij het project spelen. Als projecten, ondanks geboden hulp,niet meer aan de verplichtingen kunnen voldoen, dan dient de gemeenteeen wijzigingsverzoek in. Op basis van dat verzoek kunnen de kaders vooreen project worden bijgesteld, waardoor het project weer in de pas looptmet vernieuwde afspraken. Het kan ook leiden tot (gedeeltelijke) terugvor-dering van de bijdrage.Onder projecten die uitlopen in de planning, bedraagt de vertraginggemiddeld 14 maanden. Dit komt onder meer doordat de Woningbou-wimpuls bij complexe gebiedsontwikkelingen wordt ingezet bij ingrij-pende infrastructurele aanpassingen, tijdrovende uitplaatsingen enversnipperd grondeigendom. Daarnaast zijn procedures bij de Raad vanState en stikstofproblematiek veelvoorkomende vertragingsredenen.Over de uitkomsten van de zevende tranche van de Woningbouwimpulsheb ik u zeer recentelijk geïnformeerd.7 Deze projecten ontvangen € 48,7miljoen incl. btw aan rijksmiddelen, waarvoor ruim 6.700 woningen(waarvan ongeveer 76% betaalbaar) worden gebouwd. Aangezien dezebijdragen zo recent zijn toegekend, zijn deze projecten nog niet meege-nomen in dit voortgangsoverzicht. Er is namelijk sinds de toewijzing vande middelen nog geen voortgang te melden.Startbouwimpuls (SBI)De Startbouwimpuls (SBI) is een eenmalige regeling die was bedoeld voorbouwprojecten die door economische tegenwind in 2023 niet meerfinancieel haalbaar waren. Gemeenten konden in 2023 een financiëlebijdrage aanvragen om projecten een laatste impuls te geven zodat zetoch van start konden gaan. Projecten met minimaal 11 woningen,waarvan tenminste 50% betaalbaar en een geplande startbouw in 2024 of2025 konden een aanvraag indienen. In december 2023 is er circa € 300miljoen uitgekeerd aan 362 projecten. Deze middelen moeten bijdragenaan de bouw van ongeveer 31.400 woningen, waarvan ongeveer 78%betaalbaar. In de jaren 2023 en 2024 is al gestart met ruim 17.600woningen.8Circa 94% van de projecten verloopt volgens (vernieuwde) afspraak encirca 6% van de projecten verloopt niet meer volgens afspraak. Meer dan80% van de projecten is inmiddels gestart met bouwen, waarmee de SBI6Op basis van de verantwoording die gemeenten jaarlijks indienen via Single information,Single audit (SiSa). Deze verantwoording loopt altijd een jaar achter en is nu actueel tot en met2024.7Kamerbrief Bekendmakingen diverse regelingen op het gebied van woningbouw | Kamerstuk |Rijksoverheid.nl8Op basis van de verantwoording die gemeenten jaarlijks indienen via Single information,Single audit (SiSa). Deze verantwoording loopt altijd een jaar achter en is nu actueel tot en met2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14023 een belangrijke impact heeft kunnen maken in het verkleinen van deontstane bouwdip.9 Ongeveer één op de drie projecten heeft een nieuweplanning die afwijkt van de oorspronkelijke aanvraag. Bij enkele projectenhebben terugvorderingen plaatsgevonden, voornamelijk omdat ze nietmeer op tijd konden starten. Ook is er proportioneel teruggevorderd,bijvoorbeeld in het geval dat er minder woningen gebouwd werden danoorspronkelijk gepland. De vertragingen ontstaan vaak door bezwaar- enberoepsprocedures over de omgevingsvergunning. Ook lange contracton-derhandelingen of de noodzaak om aanvullend advies in te winnen zorgenvoor vertragingen.De voortgang van SBI-projecten wordt continu gemonitord. Dit geldt innog sterkere mate voor projecten die dreigen de einddeadline van 2025niet te halen. In samenwerking met de betrokken gemeenten wordt bezienwat er mogelijk is om nog tijdig te kunnen starten. Volgens de regelingdienen alle projecten in 2025 gestart te zijn. Als niet tijdig gestart kanworden, leidt dit in principe tot een terugvordering van de bijdrage.Volkshuisvestingsfonds (VHF)Door middel van het Volkshuisvestingsfonds heeft het Rijk geïnvesteerd inkwetsbare gebieden in Nederland waar de leefbaarheid en veiligheidonder druk staan en de kwaliteit van de bestaande woningvoorraadaangepakt diende te worden. Financiële middelen zijn in vier tranchesvanaf 2021 tot en met 2024 aan gemeenten uitgekeerd voor een bedragvan ruim € 1 miljard. De gemeenten voegen daar per project zelf 30%cofinanciering aan toe. Gemeentelijke projecten dragen bij aan herstructu-rering van particuliere woningen, transformatie van gebouwen naarwoningen, en ingrepen in de openbare ruimte en maatschappelijkevoorzieningen. In totaal zullen er tot en met 2031 51.801 woningenworden verbeterd. Bij ruim 4.600 woningen was de uitvoering van dewerkzaamheden tot en met vorig jaar al van start gegaan.10 Sinds demiddelen zijn toegekend, verloopt circa 92% van de projecten volgensafspraak. Circa 8% van de projecten verloopt niet meer volgens afspraak.De redenen voor deze vertragingen zijn nog niet bekend, omdat deofficiële wijzigingsverzoeken nog niet door het ministerie zijn ontvangen.Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA, regulier enstudententranche)De Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA) stelt gemeenten instaat om versneld huisvesting te realiseren voor aandachtsgroepen. Hetgaat dan om huisvesting voor bijvoorbeeld dak- en thuisloze mensen,studenten of arbeidsmigranten.In totaal is er met de verschillende RHA regelingen voor € 225,9 miljoenaan bijdragen verleend. Hiermee is een bijdrage geleverd aan de(toekomstige) realisatie van 31.284 woningen. Over de toekenningen vande laatste reguliere RHA-tranche en de RHA-tranche specifiek voorstudenten heb ik u recentelijk geïnformeerd. In december van 2025 is ervoor de beide tranches in totaal ca. € 74 miljoen toegekend. Dit draagt bijaan de bouw van 8.251 woningen.119Kamerbrief uitkomsten Startbouwimpuls | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl10Op basis van de verantwoording die gemeenten jaarlijks indienen via Single information,Single audit (SiSa). Deze verantwoording loopt altijd een jaar achter en is nu actueel tot enmet 2024.11Kamerbrief Bekendmakingen diverse regelingen op het gebied van woningbouw | Kamerstuk |Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14024 Tot en met 2024 zijn er ruim 2.400 woningen die een bijdrage uit de RHAhebben gekregen gestart. De meeste van de RHA-projecten verlopenvolgens (vernieuwde) afspraak (circa 76%). Ongeveer 17% van deprojecten dreigt van de afgesproken aantallen of planning af te wijken enongeveer 7% van de projecten verloopt definitief niet volgens afspraak. Deprojecten die niet meer volgens afspraak lopen zijn gemiddeld met 12maanden vertraagd, bijvoorbeeld door een langdurig participatietraject. Erzijn 35 projecten geannuleerd om uiteenlopende redenen. Bijvoorbeeldhet niet rond kunnen krijgen van de businesscase of te weinig draagvlakin de gemeenteraad.Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT)Het doel van de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen ishet versneld realiseren van (verplaatsbare) huisvesting door eenmeerjarige stimuleringsbijdrage te leveren aan projecten met flex- entransformatiewoningen. Sinds 2022 is vanuit de SFT voor ruim € 152miljoen aan beschikkingen verleend aan 184 projecten. Hiermee wordtbijgedragen aan 15.648 betaalbare woningen, waarvan er tot en met 2024al bijna 1.000 gestart zijn.12 De meeste bouwprojecten die een bijdrage uitde SFT hebben ontvangen verlopen volgens (vernieuwde) afspraak(ongeveer 70%). Ongeveer 17% van de projecten dreigt van deafgesproken aantallen of planning af te wijken en ongeveer 13% van deprojecten verloopt definitief niet volgens afspraak. De projecten die nietmeer volgens planning lopen zijn gemiddeld met 18 maanden vertraagd.Er zijn 4 projecten geannuleerd om uiteenlopende redenen zoals het nietkunnen realiseren van het project binnen de gevraagde periode. Bijprojecten die niet volgens afspraak verlopen is een langdurig participatie-traject een veelvoorkomende vertragingsreden. Verder zorgen beroeps-procedures vaak voor vertraging.Er is vanaf 2026 aanvullend budget beschikbaar om in te spelen opnieuwe ontwikkelingen en wensen. De nieuwe SFT is bedoeld voor onderandere starters, mensen in een echtscheiding, dakloze mensen, regulierwoningzoekenden, statushouders en ontheemden uit Oekraïne. Deregeling is aangepast door verhoging van het budget naar € 177 miljoen(excl. 1,5 miljoen uitvoeringskosten). Onzelfstandige woonruimten enwoningsplitsen worden aan de regeling toegevoegd. De bijdrage incl. btwper zelfstandige woning is € 14.000 en € 7.000 per onzelfstandige woning.De regeling wordt uitgebreid met een bijdrage incl. btw voor sociaalbeheer van € 6.000 per zelfstandige woonruimte en € 4.000 per onzelf-standige woonruimte.Er komt begin 2026 een nieuwe tranche. Vanaf 19 januari 2026 kunnennieuwe aanvragen gedaan worden. Het aanvraagtijdvak sluit eind 2027 ofop het moment waarop het uitkeringsplafond is bereikt.Regeling tegemoetkoming herplaatsing flexwoningen (RTHF)De RTHF is bedoeld voor investeerders in nieuwe flexwoningen. Zijverhuren deze als sociale huurwoning en/of zetten ze tijdelijk in voor deopvang van ontheemden. Vanuit de regeling wordt hulp geboden bijherplaatsing van de flexwoningen. Als herplaatsing niet lukt, dan wordteen bijdrage geleverd aan de onrendabele top van de flexwoning bijverkoop.12Op basis van de verantwoording die gemeenten jaarlijks indienen via Single information,Single audit (SiSa). Deze verantwoording loopt altijd een jaar achter en is nu actueel tot enmet 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14025 Naar aanleiding van een evaluatie, door uitvoeringsorganisatie RVO enhet Ministerie van VRO, wordt de RTHF in het voorjaar van 2026aangepast. Hierdoor zal de RTHF beter gaan aansluiten op de SFT en zalhet de vraag naar garanties bevorderen. In 2025 is tot nu toe voor € 69,2miljoen aan garanties beschikt voor 1.335 woningen. Op dit moment zijner 11 aanvragen in behandeling voor een bedrag van € 35,8 miljoen en768 woningen. In de loop van 2027 zal de volgende evaluatie plaats-vinden.Fysieke herplaatsingsgarantie (Flexcities)Om de inzet van verplaatsbare modulaire woningen te stimuleren zijn opde Woontop 2024 afspraken gemaakt met 7 gemeenten om locatiesbeschikbaar te stellen voor als woningen herplaatst worden. Degemeenten zijn voortvarend aan de slag zodat in 2026 de eerste kavelsbeschikbaar komen zoals afgesproken.Maatregelen om vertragingen te voorkomenEr is een grote verscheidenheid aan vertragingsredenen bij woningbouw-projecten. Ik zet me in om (verdere) vertraging van projecten tevoorkomen. Mijn ministerie onderhoudt zelf of via RVO contact met debetrokken projectleiders, zodat ik ondersteuning op maat kan aanbieden.Aan gemeentelijke projecten wordt bijvoorbeeld ondersteuning gebodenvanuit het Expertteam Woningbouw. Ook worden procedures overwoningbouwprojecten bij de Raad van State met voorrang behandeld.Voor de lange termijn zet ik in op het verminderen van overbodige envertragende regelgeving (Programma STOER).Met deze brief heb ik u geïnformeerd over de voortgang en laatste standvan zaken rondom de verschillende financiële regelingen die een bijdrageleveren aan de woningbouwopgave in Nederland. Ik zal u jaarlijks blijveninformeren over de verdere voortgang van de bestaande financiëleregelingen met een zo actueel mogelijk beeld van de projecten. Ik zet metot slot in om de monitoring voortdurend te verbeteren, zodat ook devoortgangsinformatie steeds scherper wordt.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14026