Nederlandse inzet bij internationaal duurzaam bosbeheer

26407BiodiversiteitNr.37BRIEFVANDEMINISTERVANLANDBOUW,NATUURENVOEDSELKWALITEITENVOORONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,8december2008Tijdensdealgemenepolitiekebeschouwingendeeddeminister-presidentdetoezegginguwKamerteinformerenoverdeNederlandseinzetophetgebiedvaninternationaalduurzaambosbeheer(HandelingenderKamerII,vergaderjaar2008–2009,nr.3,blz.122).TevensdeeddeministervoorOntwikkelingssamenwerkingtijdenshetAlgemeenOverlegoverKlimaatenDuurzaamheidvan2juli2008(31250,nr.23)detoezegginguwKamerteinformerenoverdeonderhandelingenbinnenhetVN-Klimaatverdragoverdereductievanemissiesdoorhetvoorkomenvanontbossingenbosdegradatieendebetekenisdieditheeftvoorontwikkelingslanden.Metdezebrieflossenwijdezetoezeggingen,medenamensdeministervanVROM,in.Nederlandspantzichaljareninomviamultilateraleorganisatieseninhetkadervaninternationaleovereenkomstenwereldwijdtotduurzaambosbe-heertekomenendaarovergoedeafsprakentemaken.DeinzetvanNederlandismetnamegebaseerdopdebeleidsbrief«EenZaakvanIedereen»enhet«BeleidsprogrammaBiodiversiteit2008–2011».Uitgangspuntvoorderegeringisduurzaambosbeheermetgelijkwaar-digeaandachtvoorecologische,economischeensocialeaspecten.Dezebriefgeeftueenoverzichtvandebelangrijksterecenteontwikke-lingeninhetkadervan:1)UnitedNationsForumonForests(UNFF);2)ReducingEmissionsfromDeforestationandforestDegradation(REDD)alsonderdeelvandeUnitedNationsFrameworkConventiononClimateChange(UNFCCC);3)InternationalTropicalTimberOrganisation(ITTO);4)ConventiononBiologicalDiversity(CBD);5)ForestLawEnforcement,GovernanceandTrade(FLEGT).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1262460809tkkst26407-37ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.371 UnitedNationsForumonForests(UNFF)NederlandheeftrecentelijkmetSurinameendeVerenigdeStateneenbijeenkomstgeorganiseerdomdemogelijkhedenteinventariserenvoorontwikkelingvaneenfinancieringsinstrumentvoorduurzaambosbeheer,inhetkadervanUNFF.Deuitkomstenvandezebijeenkomstzullendienenalsbouwstenenvoordeverdereonderhandelingenenhetverderontwik-kelenvaneenfinancieringsinstrumentvoorduurzaambosbeheerwaar-overeenbesluitgenomenzalwordentijdensde8esessievanUNFFinapril2009.AchtergrondHetUnitedNationsForumonForests(UNFF)ofVNBossenforumisin2000opgerichtalseenintergouvernementeelorgaanenonderdeelvaneeninternationaalakkoordoverbossen.Doelishetbevorderenvanbeheer,instandhoudingenduurzameontwikkelingvanalletypenbossenenhetversterkenvanpolitiekebetrokkenheidopdelangetermijn.Dezevendevergadering(UNFF-7)inapril2007,onderNederlandsvoorzitter-schap,heeftna15jaaronderhandeleneeninternationaalinstrumentvoorduurzaambosbeheertotstandgebracht.DitzogenaamdeNon-LegallyBindingInstrument(NLBI)vooralletypenbossenwordtgezienalseenmijlpaal.HetisvoorheteerstdatLidstatenheteenszijngewordenovereeninternationaalinstrumentvoorduurzaambosbeheer.Naarverwach-tingzalhetinstrumentgroteinvloedhebbenopdeinternationalesamen-werkingenopdenationaleactiesomontbossingtereduceren,bosdegradatietegentegaan,hetstimulerenvanduurzameleefgebiedenenomarmoedetereducerenvooralledirectvanbossenafhankelijkebevolkingsgroepen.Overeengekomenistestrevennaarhetmobiliserenvanadditionele,nieuweeninnovatievefinanciëlemiddelenvoorduur-zaambosbeheer.Daarbijwordtvooralgekekennaardeprivatesectorencharitatieveinstellingen.Omdattebereikenmoeteeninternationaalfinancieringsmechanismewordenontwikkeld,waaroverUNFF-8inapril2009eenbesluitwilnemen.InaanloopnaarUNFF-8werdonlangseeninternationalebijeenkomstgeorganiseerdinSuriname.CountryLedInitiativeVan8t/m12septemberjl.vondde«ParamariboDialogue»plaatsinSuri-name.DitzogenaamdeCountryLedInitiative(CLI)inhetkadervanUNFFwerdgeorganiseerddoorSuriname,metNederlandendeVSalsco-organisatoren,enwasgerichtophetontwikkelenvaneenfinancieringsinstrumentvoorduurzaambosbeheer.DeCLIbrachtruim200deelnemerssamenomdemogelijkhedenteverkennenoverdeontwikkelingvaneenvrijwilligmondiaalfinancie-ringsinstrument/portfoliobenadering/fondsvoorduurzaambosbeheer.Dedeelnemersvormdeneenverscheidenheidvanvertegenwoordigersuitdepubliekeenprivatesector,internationaleorganisaties,niet-gouvernemen-teleorganisaties(NGO’s)enfilantropischeinstellingen.Erwerdkennisenervaringuitgewisseldengediscussieerdoverdeverschillendereedsbestaande,nieuweenaanvullendefinancieringsmogelijkheden.DeverschillendeonderwerpendietijdensdeCLIaandeordekwamenzijn:•Financieringvanduurzaambosbeheer:perspectievenvanprodu-centen,consumentenenlokalegemeenschappen;•Financieringvanuitbetalingvoor(bossen)ecosysteemdiensten;•Institutioneleenbestuurlijkestrategieënopnationaalniveau;•Institutioneleenbestuurlijkestrategieënopinternationaalniveau.ErwerderkenddatophetgebiedvanduurzaambosbeheersprakeisvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.372 eenverscheidenheidaanomstandighedenenbelangenindeverschil-lendelanden.Deportfoliobenaderingwerdontvangenalseeninnovatievemanieromhieropintespelenennieuweenaanvullendefinanciëlebronnenaanteborenvoorfinancieringvanduurzaambosbeheer.Dezebenaderinghoudtindatinplaatsvantekiezenvooréénsetvanfinancie-ringsmechanismen,zoalsfinancieringvanuitdepubliekesector,eenport-folioaanaanvullendefinanciëleproductenendienstenwordtgecreëerdomdebenodigdefinanciënaantetrekken,uitdiversebronnen.Dezebenaderingvraagtomdeinzetvaninnovatieveinstrumentenenvereisteennieuwewerkwijzemetverschillendebelangengroepeneneenflexi-beleinzetvanoverheden.TijdensdeCLIwerdverdergeconcludeerddathetvangrootbelangissamenwerking,communicatieenuitwisselingvaninformatietussenverschillendebelangengroepenteverbeterendooreenbeterecoördinatie.Hetpresenterenvan«bestpractices»iseenzinvollemaniervaninformatie-uitwisseling.Ookdetoegangtotinformatiezouverbeterdmoetenworden.Devergaderingbenadrukteverderdatbosseneenmultifunctioneelkarakterhebben.ZezijnnietalleenvanbelangvoordeopslagvanCO2,maarookvoorbijvoorbeeldwateropslagenbiodiversiteit.Voor«directvanbossenafhankelijkebevolkingsgroepen»ishetbelangrijklandrechtenvastteleggen.DeconclusiesenaanbevelingenvandeCLIgingenwatbetreftdefinancie-ring,naastdeeerdergenoemdeportfoliobenadering,inopdeveelheidvanbestaandefinancieringsmogelijkheden.Hetisnognietvoorallepartijenduidelijkhoedezemogelijkhedenbenutkunnenworden.Ontwik-kelingslandenzoudenbetertoegangmoetenkrijgentotdefinancierings-bronnen.HetForestInvestmentProgramvandeWereldbankwordtdoordedeelnemersgezienalseenfinancieringsmogelijkheidmetveelpotentie.VervolgtrajectinaanloopnaarUNFF-8(april2009)DeconclusiesenaanbevelingendiezijngedaantijdensdeCLI,zijnopge-nomenensamengevatinhetCo-Chairsummaryreport.Deuitkomstenvande«ParamariboDialogue»,diedienenalsbouwstenenvoordeverdereonderhandelingen,zijnaandehandvanditrapporttijdensdeAdHocExpertGroup(AHEG)vanUNFF(10–14november,Wenen)gepresen-teerddoorSuriname,metdesteunvanNederlandendeVS.HetCo-ChairsummaryreportwerddoordeUNFFlidstatenenvertegenwoordigersvandebelangrijksteonderhandelingsgroepenpositiefontvangenengedu-rendedeheleAHEGvergaderingwerdnaardeconclusiesenaanbeve-lingeninhetrapportverwezen.DeAHEGvergaderingheefteengoedekijkgegevenopdeverschillendestandpuntenvandelidstatenenhunwensenenbehoeften.Ineersteinstantiezalophetnationaalniveaueengoedbossenprogrammaopgesteldmoetenwordenomhetzoookaantrekke-lijkertemakenvoorinvesteerdersom,vooralinontwikkelingslanden,eenfinanciëlebijdrageteleveren.Financieringvanuitbudgettenvoorontwik-kelingssamenwerkingzoueenmeerkatalyserendefunctiemoetenkrijgen.Verderzalermeersynergiegezochtmoetenwordentussendeverschil-lendeVNorganisatiesverenigdinhetCollaborativePartnershiponForests(CFP),onderanderehetUnitedNationsFrameworkConventiononClimateChange,deInternationalTropicalTimberOrganization,deFAOendeWereldbank.InWenenisovereengekomennogmaalsinkleinerverbandbijeentekomeneneentweetalvoorstellenvooreeninternationaalfinancierings-instrumentverderuittewerken.Dezebijeenkomstzalwaarschijnlijkplaatsvindeninfebruari2009,aansluitendaandetweedebijeenkomstTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.373 voorhetontwerpvanhetForestInvestmentProgramvandeWereldbank.TijdensdeUNFF-8vergaderinginaprilvolgendjaarzaluiteindelijkeenbesluitgenomenwordenovereenvrijwilliginternationaalfinancierings-instrumentvoorduurzaambosbeheer.ReducingEmissionsfromDeforestationandforestDegradation(REDD)inhetkadervanhetUnitedNationsFrameworkConventiononClimateChange(UNFCCC)EindaugustusvondbinnenhetVNKlimaatverdrageenonderhandelings-rondeplaatsovertoekomstiginternationaalklimaatbeleid.Tijdensdezerondestonddereductievanbroeikasgasemissiestengevolgevanontbos-singenbosdegradatieinontwikkelingslandencentraal.Hetreducerenvanemissiestengevolgevanontbossingenbosdegradatiewordtindeinter-nationalediscussiesafgekorttotREDD(ReducingEmissionsfromDefo-restationandforestDegradation).AchtergrondPapoeaNieuwGuineaenCostaRicahebben,gesteunddoordeCoalitionforRainforestNations1,deaanpakvanontbossinggeagendeerdopde11deConferentievanVerdragspartijenbijhetVN-Klimaatverdrag(december2005).Debelangrijksteredenenvoordietweelandenomdittedoenwaren:•Deinternationaleerkenningdatemissiesvanontbossingzo’n20%bedragenvandemondialekoolstofemissies.Vooreeneffectieveaanpakvanhetklimaatvraagstukishetzeerbelangrijkdatemissiesveroorzaaktdoorontbossingwordenteruggedrongen;•Dewensdatzowelontwikkeldelandenalsontwikkelingslandenactiefbijdragenaandereductievanemissiesuitallegrotebronnen;•Hetgegevendatprojectendiedeuitstoottengevolgevanontbossingverminderen,integenstellingtotherbebossingenbosaanplant,nietinaanmerkingenkomenvoorhetCleanDevelopmentMechanism(CDM)vanhetKyotoprotocol.HetstemdehetkabinettottevredenheiddatopBalitijdensde13deConfe-rentievanVerdragspartijenbijhetVN-Klimaatverdrag(december2007)devolgendestapwerdgezet:deaanpakvanontbossingenbosdegradatievormteenbelangrijkonderdeelvanhetBaliActieplan.Hetkabinetinfor-meerdeuwKamerop29aprilperbriefoverdeuitkomstenvandeklimaat-conferentieinBalienzetteuiteenwatdezebetekendenvoordeNeder-landseinzetindekomendeperiode(Kamerstuk2007–2008,30495,nr.4).TeruitvoeringvanhetBaliActieplanhebbenin2008driespecialeambte-lijkeonderhandelingssessiesonderhetVN-Klimaatverdragplaatsge-vonden.REDDstondopdeagendavandederdeonderhandelingssessieonderhetBaliActieplan(Accra,augustus2008).DediscussiesmaaktenduidelijkdatalleVerdragspartijenvoortgangwillenboekenophetgebiedvanbosseninontwikkelingslandenendeconstructievesfeervanhetdebatwillenbehouden.Devoorstellenzijnallegebaseerdophetideedatontwikke-lingslandeneenfinanciëlevergoedingkunnenkrijgenalszijhunemissiesalsgevolgvanontbossingenbosdegradatiewetenterugtedringenbenedeneenafgesprokenreferentie.Hetbelangrijkstediscussiepuntvormtdeaardvanhetfinanciëlemechanisme(ookwel«REDD-mechanisme»genoemd).Devoorstellenkunnenintweegroepenwordenonderscheiden:marktgeoriënteerdeenniet-marktgeoriënteerdebenade-ringen.DemeesteVerdragspartijenhebbeneenvoorkeurvooreencombi-natievandetweebenaderingen.1Decoalitieiseenintergouvernementeleorganisatiewaarvandedeelnemendelandendedriegrootsteregenwoudgebiedenterwereldvertegenwoordigen(Amazone,Congo-bekkenenNieuw-Guinea).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.374 VoortgangenNederlandsebetrokkenheidHetkabinetheeftagenderingvanditpuntdestijdsverwelkomdenheeftvanafhetbegin,medenamensdeEU,zeeractiefgeparticipeerdindeinternationaleonderhandelingenoverditonderwerp.Dathebbenwijnietalleengedaanomdathetvooreeneffectieveaanpakvanhetklimaat-vraagstukzeerbelangrijkisdatemissiesveroorzaaktdoorontbossingwordenteruggedrongen.Hettegengaanvanontbossingisbelangrijkvooreeneffectiefklimaatbeleid,maarbijvoorbeeldookvoordevanbossenafhankelijkebevolkingsgroepen,voorhetbehoudvanbiodiversiteitenvoordeeconomischefunctievanbossen.WijzienREDDdanookalseenkansaandachteninspanningenvoorduurzaambosbeheerteversterken.Bijzonderwasdateenaantalontwikkelingslandenvoordeeerstekeertijdensdeonderhandelingenaangafvrijwilligemitigatiedoelstellingenopzichtewillennemen.Hetkabinetvindthettegengaanvanontbossingenbosdegradatieeenbelangrijkebouwsteenvaneentoekomstigmondiaalklimaatregime.Nederlandstreeft,metdeEU,naarhettotstaanbrengenvandeemissiesvanontbossingbinnentweetotdriedecennia.OmhetpolitiekemomentumvanBalirondREDDvasttehoudenzalNederlandzichervoorinzettenomtijdensde14deConferentievanVerdragspartijenbijhetVN-KlimaatverdraginPoznan(december2008),voortgangteboekenopditpunt.OverdeNederlandseinzetinPoznanisuwKamerseparaatgeïnformeerd.HetREDD-mechanismeNaastdevraagwaardefinanciëlemiddelenvandaanmoetenkomen,hebbendebelangrijksteverschillentussendevoorstellenvooreenREDD-mechanismebetrekkingopdeschaal(afsprakenopprojectofnationaalniveau)endereikwijdtevandeaanpak(alleenREDDofookbosaanlegenduurzaambosbeheer).AndereaandachtspuntenbijeenREDD-mechanis-mezijndeaanzienlijkeonzekerheidsmargesvandemetingen,debetrok-kenheidvanlokaleeninheemsebevolkingsgroepenengevolgenvoorbiodiversiteit.DiversemaatschappelijkeorganisatieszoalsICCO/GreenpeaceenIUCN-NLhebbenookhunstandpuntenoverdezeaandachtspuntengeformuleerd.FinancieringvanREDDNederlandzetteinEU-kadertijdensdelaatstebijeenkomstinAccrainopeencombinatievandetweebenaderingen.Nederlandwilindetoekom-stigeVN-klimaatafsprakeneendoelstellingvoordeomvangvandegehelebossector(bosaanleg,ontbossingenbosbeheer)ineenontwikkelings-land.Wanneerlandenmeeruitstootreducerendanviadezedoelstellingbereiktwordt,kunnenzijdeextrareductieverzilverenindevormvanverhandelbarekoolstofkredieten.Zijhoevengeenboetetebetalenalszededoelstellingniethalen.Publiekefinancieringblijkttotnutoeonvol-doendeomontbossingsignificanttegentegaan.Deaannameisdatdooreenmarktbenaderinghetmakkelijkerisomgroteregeldstromenaantetrekken.ICCO/GreenpeaceenIUCN-NLhebbengewezenophetrisicodateengrootaanbodvanREDDkredietendeinternationalekoolstofmarktenzoukunnenverstoren.Hetkabinetvindthetbelangrijkdatvraagenaanbodvanemissierechtenmetelkaarinevenwichtzijnomtezorgenvooreenvoldoendehogeprijsprikkeldieookinvesteringeninmitigatieeninno-vatieinontwikkeldelandenuitlokt.EenmanieromeentegrootaanbodtevoorkomenishetstellenvanbeperkingenaandehoeveelheidREDDTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.375 kredietendieopdemarktwordentoegelaten.DitisbijvoorbeeldookgebeurdvoordehuidigebosprojectenonderhetCDM.Eenanderemanieriservoortezorgendatdevraagnaarkredietentoeneemt.Nognietalleontwikkelingslandenzijninstaataandevereisten(zoalsophetgebiedvanmonitoringengoedbestuur)vaneenmarktbenaderingtevoldoen.Vandaardatwijhetvanbelangvindendatontwikkelingslandentervoorbereidingdaaropookviaeenniet-marktgeoriënteerdebenaderingwordenondersteund.Hetgaathierbijvooralomcapaciteitsopbouwenhetversterkenvanhetinstitutioneelraamwerk.SchaalenhetweglekeffectDemeerderheidvandeVerdragspartijenbijhetVN-Klimaatverdragwileensysteemwaarinafsprakenwordengemaaktopnationaalniveau.Debelangrijksteredenhiervoorisdatmetafsprakenopnationaalniveauverplaatsingenvanemissiesbinneneenland(weglekeffect)wordenmeegeteld.Hetismoeilijkomopprojectniveau,zoalsinhethuidigeCDM,tebepalenwatdeweglekeffectenzijn,waardoorhetonzekerwordtofeenprojectdaadwerkelijkresulteertindereductievanemissies.Eenaantalontwikkelingslandensteltvooromafsprakenopprojectniveautemakenomdatdebetreffendelandengeencontrolehebbenoverhunhelegrond-gebiedofnietinstaatzijnomopnationaalniveaudeontbossingaantepakken.Hetkabinetvindt,netalsICCO/GreenpeaceenIUCN-NL,datde«afreke-ning»vanREDDopnationaalniveauplaatszoumoetenvinden.Uiteraardkunnenlandenwelgebruikmakenvanprojectenbinneneendergelijkenationale«afrekening».Zo’naanpakbetekentdatlandeninstaatmoetenzijnomverifieerbaarterapporterenoverhunemissiesopnationaalniveau.Datisvoorontwikkelingslandenmetvaaktochalbeperkteinstitu-tionelecapaciteit,geeneenvoudigeopgave.Dekomendetijdzalerdanookgeïnvesteerdmoetenwordeninnationalemonitoring-enrapportage-systemen.ReikwijdteDediscussieoverdereikwijdtegaatoverdevraaginhoeverredeaanpakbeperktmoetwordentothetverminderenvanemissiesalsgevolgvanontbossingenbosdegradatie(REDD)ofdatooklandendienauwelijkstotgeenontbossingenbosdegradatiekennen,beloondzoudenmoetenwordenvoorhetbehoudofdeaanlegvanhunbossen.Eenbredereik-wijdteisvanbelangvooreenbredeparticipatievanontwikkelingslanden.Meteenbredereikwijdtekunnenlandendienauwelijksontbossenprikkelskrijgenomweerstandtebiedenaankrachtenvoorontbossing.Daarmeekunneninternationaleweglekeffectenwordenverminderd.Vandaardathetkabinetinzetopeenaanpakmetdoelstellingenvoordehelebossector(bosaanleg,ontbossingenbosbeheer).OokICCO/GreenpeaceenIUCN-NLgevenaandatstimulansengegevenzoudenmoetenwordenaanlandenmeteenlagegraadvanontbossing.Meteenmechanismevoordehelebossectorisdatmogelijk.MonitoringTijdensdebijeenkomstinAccrableekdatalleVerdragspartijenbijhetVN-Klimaatverdragvanmeningzijndatervoldoendekennisisvoorhetmonitorenvandeemissiesalsgevolgvanontbossingenbosdegradatie.Datbetekentnognietdatallelandeninstaatzijnomvoldoendebetrouw-baremetingenvanhunemissiestedoen.Dekomendetijdzalerveelincapaciteitsopbouwgeïnvesteerdmoetenwordenzodatlandeninstaatzijnomopvergelijkbarewijzehunemissiestemonitoren.Diverselanden,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.376 waaronderNederland,internationaleorganisaties,zoalsdeWereldbankenhetsamenwerkingsprogrammaUNREDD(UNEP,UNDPenFAO),dragenhieraanbij.LokaleeninheemsebevolkingsgroepenVooreeneffectieveaanpakvanontbossingishetvanessentieelbelangomdevanbossenafhankelijkebevolkingsgroepen,inclusiefinheemsevolken,bijhetgeheleprocestebetrekken.ICCO/GreenpeaceenIUCN-NLpleitenhierookvoor.Ontwikkelingslandenmoetenhiertoeaangespoordteworden,maaruiteindelijkdienenzezelfdezebetrokkenheidtereali-seren.NederlandzetzichervoorindatfinancieringvanREDDooktengoedekomtaanlokaleeninheemsebevolkingsgroepen.BiodiversiteitInhetBeleidsprogrammaBiodiversiteit(Kamerstuk2007–2008,26407,nr.28)heefthetkabinetaangegevendatmarktenvoorbiodiversiteitendaarmeesamenhangendegoederenendienstenkansenbiedenvoorduurzaambeheervan(bos)ecosystemen.Hieronderwordtverstaandateraandachtdienttezijnvoorzoweldeecologischealsdesocialeenecono-mischeaspecten.EentoekomstigREDD-mechanismekaneengoedvoor-beeldwordenvoorhetbetalenvoorecosysteemdiensten.InitiatievenbinnenhetVN-Klimaatverdraghebbennatuurlijkprimaireenfocusopbroeikasgassen,maarhetkabinetwildatbijdeaanpakvanREDDookaandachtwordtbesteedaanhetbehoudenduurzaamgebruikvanbiodi-versiteit.WezullenlandenbijdeimplementatievanREDDactiviteitenmoetenstimulerenopzoektegaannaarhetbereikenvansynergietussenREDDenbiodiversiteit.NederlandendeEUhebbenertijdensde9deConferentievanPartijenbijhetBiodiversiteitsverdragmetsuccesvoorgepleitomvanuithetBiodiversiteitsverdragtijdiginformatieaanteleverenoverbiodiversiteitomtebewerkstelligendatREDDzowelwinstoplevertvoorklimaatalsvoorbiodiversiteit.NederlandsebijdragenaandemonstratieprojectenvoorREDDOpBaliisinhetbesluitoverREDDopgeroepenomdemonstratieprojectenuittevoerenomcapaciteitoptebouwenenomeeninstitutioneelraam-werktecreëren.HetBaliActieplanspreektzichervooruitdatzowelreductievanemissiesalsduurzaambosbeheerdoordeVerdragspartijenwordenbevorderd.HetbelangrijkstedemonstratieprojectisdeForestCarbonPartnershipFacility(FCPF)vandeWereldbankenrichtzichopREDDopnationaalniveau.MinisterKoendersheeftinBalideelgenomenaandelanceringvanhetFCPFenbijdiegelegenheideenNederlandsebijdragevan15miljoeneurotoegezegd.HetkabinetwilbinnendeFCPF,netalsdemeestedonoren,vooralontwikkelingslandenindegelegenheidstellenvoldoendecapaciteitoptebouwen,eeninstitutioneelraamwerkoptezetteneneenplanvanuitvoeringteontwikkelen.Detoegezegdebijdragenvandonorenbedragenthans74miljoeneuro.MetditbedragkunnentwintiglandensteunkrijgenbijdeopstellingenenuitwerkingvanhunREDDplan.DehoopiseropgevestigddatuiteindelijkmeerfondsenbeschikbaarkomenzodatnogeenstienlandenuitdeFCPFeenbijdragekunnenkrijgen.Ontwikkelingslandendievoorsteuninaanmerkingwillenkomen,dienenreedsinhuninitiëleaanvraagaantegevenopwelkewijzerekeninggehoudenwordtmetsociaaleconomischeaspecten,zoalsderelatiemetarmoedebestrijdingendelevensomstandighedenvandevanbossenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.377 afhankelijkebevolkingsgroepen,waaronderinheemsevolken.Ookdebeschermingvandebiodiversiteitwordtexplicietgenoemd.Bijdeverdereopzetenuitwerkingvandeplannenmagditnietuithetoogwordenverloren.NederlandzalsamenmetdonorenenbetrokkenNGO’sditprocesnauwlettendblijvenvolgen.NaastdeFCPFhebbendrieVN-instellingen(UNDP,UNEPenFAO)even-eenseenREDDprogrammagelanceerddatereveneensopisgerichtcapaciteitsontwikkelingtebevorderen.DitprogrammawerktsamenmetdeFCPFvandeWereldbank.Omervaringoptedoenmetgrootschaligemitigatieenadaptatieprogramma’stenbehoevevaneenuitvoeringsstructuurondereennieuwklimaatakkoordheeftdeWereldbanktijdelijkeClimateInvestmentFundsontwikkeld.InditkaderisrecentdegedachtegeopperdomondereenvandezefondseneenForestInvestmentProgramme(FIP)teontwikkelen.Ditprogrammawilaanzienlijkefondsenverwervenombijtedragenaanhetverminderenvanontbossingenbosdegradatieenhetbevorderenvanduurzaambosbeheer.HetmoetleidentotdereductievanemissiesendientdeCO2voorradentebeschermen.HetFIPmoetaanvullendzijnaandebetalingenonderREDDendeCDM-projecten.Deeersteconsultatiehierovermetdonorenheefteindoktoberplaatsgevonden.Hetkabinetzaldeontwikkelingendekomendeperiodemetbelangstellingvolgen.Metdevoorontwikkelingssamenwerkinggereserveerdefondsenwordenaleenaantaljarenactiviteitengesteunddiegerelateerdzijnaanklimaatenbossen.Sinds2003wordenfondseningezetvooreenprojectwaarvandehoofd-uitvoerderdeUniversiteitvanTwenteis.HetprojectKyoto:ThinkGlobal,ActLocalwasineersteinstantiegerichtopcapaciteitsopbouwenonder-zoeknaarduurzaambosbeheerdoordorpsgemeenschappenteneindedebossenonderhetCleanDevelopmentMechanismetebrengen.SindsditjaarlegthetprojecteenrelatiemetREDD.HetprojectwordtonderandereuitgevoerdinTanzania,IndiaenMali.InBoliviawordtdoormeerderepartnerseenprojectuitgevoerdwaaraandeNederlandseambassadeinLaPazeenbijdrageheeftgeleverd.HetdoetonderzoeknaarpatronenvanontbossingenbosdegradatieinrelatietotdeuitstootvanCO2metbehulpvanmeerderemonitoringstechnieken.HetprojectwilmethodenontwikkelenenbevorderendieeenbijdrageleverenaanhetverminderenvanCO2uitstoot.HetderdeprojectoplokaalniveauishetCentralKalimantanPeatlandsProjectdatsinds2005inuitvoeringiseneindvanditjaarafloopt.MetfondsenvanOntwikkelingssamenwerkingiseenbijdragegeleverdaanhetherstelenbehoudvandegedegradeerdeveenbosseninditdeelvanBorneo.VerdereuitstootvanCO2wordthierdoorvoorkomenendeopslagfunctievanhetveenblijftbehouden.Hetprojectwerktnauwsamenmetlokalegemeenschappen.NGOWetlandsInternationalisdehoofd-uitvoerderenwerktsamenmetIndonesischepartners.DeverworvenhedenvanhetprojecthebbengeleidtoteenverzoekaanNederlandomhetvoortouwtenemenbijhetopstellenvaneenMaster-planvoorgeheelCentraalKalimantan.HetMasterplan,datbinnenkortgepresenteerdwordt,iseenbreed,strategischontwikkelingsplandatwetenschappelijkehouvastvoordemonstratieactiviteitenonderREDDkanbieden.HetisgeenopREDDontwikkeldplanmaareenstrategischplanvoorderehabilitatievanhet(1.4miljoenha.grote)exMegaRiceProjectwaarbijinspecifiekeendaarvoorgeschiktedeelgebiedenREDDalsduur-zaamfinancieringsmechanismegebruiktzoukunnenworden.ConcreetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.378 heeftditalgeleidtothetbesluitvanAustraliëomineendeelvanonge-veer100000ha.eenREDD-pilottedoen.UitgangspuntvormdehierbijdeervaringenmethetCentralKalimantanPeatlandsProjectenhetsluitaanbijdehoofdlijnenvanhetMasterPlan.InconclusieDeafsprakendieuiteindelijkinKopenhagenwordengemaakt,zijnmedebepalendvoordematewaarinenerzijdsaandeverwachtingenvanontwikkelingslandenoverhetbeschikbaarkomenvanmiddelenenander-zijdsdeverwachtingenvanontwikkeldelandenoverdeinspanningvanontwikkelingslandenkanwordenvoldaan.WijziendeREDD-discussiealseenkansomontwikkelingslandengoedtebetrekkenbijtoekomstigeinternationaleklimaatafsprakenenomextrafinancieringvoorduurzaambosbeheerterealiseren.InternationalTropicalTimberOrganisation(ITTO)Van10t/m14novembervondde44eRaadsvergaderingvanITTOplaatsinYokohama,Japan.HierlagdenadrukopdevormgevingenwerkwijzevandeorganisatieindetoekomstenratificeringvanhetnieuweVerdrag(ITTA2006).AchtergrondDeITTOisverantwoordelijkvoordeuitvoeringvanhetInternationaalTropischHoutVerdrag,1994.DitVerdragisin2006herzien.Nederlandisinmiddelsgereedomhethernieuwdeverdragteratificeren,inafwachtingvanafstemmingvanderatificatiesvandeEU-lidstatenendeEuropeseGemeenschap.HetVerdragheeftduurzaambeheervantropischebossentotdoel,naasthetbevorderenvandehandelintropischhoutuitduur-zaambeheerdebossen.ITTObeheerttevenseenomvangrijkeprojecten-portfolio.VoortgangenNederlandsebetrokkenheidVoorNederlandisITTObijuitstekeenplatformomdebeleidsdiscussieoverhetverduurzamenvandehandelintropischhouttevoeren.Kenmer-kendvoordeorganisatieisdatallebelangrijkehoutexporterendeen-importerendelandenlidzijnenjaarlijksbijeenkomen.Deorganisatiegeeftintoenemendemateprioriteitaandeaanpakvandehandelinille-gaalgeoogsthout,hetbelangvanhetbehoudvanbiologischediversiteitendebetrokkenheidvanlokaleeninheemsegemeenschappen.Omdeuitgangspuntenopdezeterreinen,dieookinITTO-kaderzijngeac-cepteerd,indepraktijktebrengenheeftNederlanddeaanzetgeleverdvoorhetThematischeprogrammaTropicalForestLawEnforcementandTrade(TFLET).Ditprogrammaisvolopinuitvoeringenondersteuntactivi-teiteninproducentenlanden(zoalsGhana,Cambodja,PapuaNieuwGuineaenPeru).Hetprogrammabiedttevensdemogelijkheidomerva-ringenmetdeaanpakvandeillegalehandelinhoutuittewisselen.Ditproceskanleidentothetidentificerenenvaststellenvangezamenlijkeuitgangspuntenvoorhetvoorkomenenbestrijdenvandehandelinille-gaalgeoogsthoutinaanvullingopdeafsprakendieinforaalsUNFF,CBDenITTOzijnovereengekomenvoorduurzaambosbeheer,eninaanvullingopdeafsprakenbinnendeEU-FLEGTverdragen.Daarmeekanhetkadervoordelegaleenduurzamehandelinhoutwereldwijdaanzienlijkwordenverstevigd.Nederlanddraagtmet2.4miljoeneurouitdefondsenvanOntwikkelings-samenwerkingsubstantieelbijaanditprogramma.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.379 Tijdensde44eRaadsvergaderingvanITTOisovereengekomenoppilot-basistegaanwerkenaandehandvanthematischeprogramma’s,waarvanvoorNederlandhetTFLETprogrammadebelangrijkstevormt.Vooreenvijftalverschillendethema’siseenprofieluitgewerktommeerduidelijkheidtegevenaandezethema’senwelkeprojectvoorstellenhier-onderopgenomenkunnenworden.Voortweeervanisinmiddelsdeelsfinancieringgevonden:TFLETen«klimaatverandering».HetnieuweVerdrag(ITTA2006)kanhelaasnognietingaan,aangeziennietvoldoendelidstatendithernieuwdeVerdraggeratificeerdhebben.Totslotiseenbesluitgenomenoverdefrequentievanvergaderen.InplaatsvantweezalerinhetvervolgéénRaadsvergaderingperjaarplaats-vinden.De45esessievandeRaadsvergaderingzalplaatsvindenophetITTOhoofdkantoorinJapan,Yokohama,envervolgensin2010in«produ-centen»gastlandGuatemala.ConventiononBiologicalDiversity(CBD)Inmeivanditjaarvondde9deConferentiederPartijenplaatsvandeConventiononBiologicalDiversityinBonn.Nederlandheeftzichtijdensdezebijeenkomstactiefingezetbijhetthemabossen.AchtergrondDeConventieinzakeBiologischeDiversiteit(hiernaverderaangeduidalshetVerdrag)heeftalshoofddoelhetbehoudenduurzaamgebruikvanbiologischediversiteit,alsmedeeenbillijkeverdelingvandevoordelendievoortvloeienuithetgebruikvangenetischebronnen.Biologischediversiteitgaatindemeestbredezinomdevariatiebinnenensamen-hangtussenecosystemen,habitatsensoorten,engenetischmateriaal.HetVerdragverplichtlandentothetformulerenvanbeleidenhetuitvoerenvanexplicietinhetVerdraggenoemdemaatregelen.Denadrukligtopnationaleimplementatie,maarinternationalesamenwerkingvormtookeenbelangrijkhulpmiddelvoorrealiseringvandedoelen.VoortgangenNederlandsebetrokkenheidBossenzijnéénvandebelangrijkstetypenecosystemenoplandvoordebiodiversiteit.Vooraldetropischeregenbossenwordenweldeschat-kamervandebiodiversiteitgenoemd.OmdieredenspantNederlandzichinhetkadervanhetBiodiversiteitsverdragzeerinomontbossingtotstaantebrengen.TijdensdebijeenkomstheeftNederlandzichtenaanzienvanbossenonderandereingezetvoor:•Versterkingvandenationaleboswethandhavingenhetbosbestuur.Ditkandoornationaalsteunteverlenenopterreinvancapaciteitsopbouwenverdereuitwerkingvanmaatregelendiedehandelinillegaalhoutonmogelijkmakenc.q.dehandelinlegaalenduurzaamhoutbevor-deren;•Verbeteringvandeinternationalefinanciëlemechanismenomdaad-werkelijkboswethandhavingenstimuleringduurzaambosbeheermogelijktemakenentevoorkomendatongestoordboswordtomgezetinanderevormenvanlandgebruik.Indeuitwerkingvanhetbovenstaandedienendevanbossenafhankelijkebevolkingsgroepen,waaronderinheemsevolken,meetedelenindebatenendienenhunrechtengerespecteerdteworden.Indebriefvaneersteondergetekendevan5juni2008(26407,nr.30)aanuwKameroverderesultatenvandeconferentie,isaangegevendatdeNederlandseinzettenaanzienvanbossengoedtotuitdrukkingisgekomenindebesluitenvandeconferentie,alhoeweldezebesluitennogTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.3710 meeruitvoeringsgerichthaddenmogenzijn.Hetbelangvangoedbosbe-stuurendeaanpakvanillegaalhoutendehandelstaangoedinhetbesluit.Ookzijndebelangenvaninheemsevolkenduidelijkvastgelegd.EU-ActieplanForestLawEnforcement,GovernanceandTrade(FLEGT)BeginseptemberisdeeersteVrijwilligePartnerschapsovereenkomstgeslotentussendeEuropeseUnieenGhanaophetgebiedvanFLEGT.MeerderelandenhebbeninteressegetoondineendergelijkeVrijwilligePartnerschapsovereenkomstmetdeEuropeseUnieenmetenkelevandezelandenzijndeconcreteonderhandelingenomtoteenpartnerschaps-overeenkomsttekomendanookreedsinganggezet.TijdensdeLandbouwraadvanoktoberjl.heeftdeEuropeseCommissieeenpresentatiegegevenvanhetwetgevingsvoorsteltervoorkomingvanhetopdeEU-marktbrengenvanillegaalgekapthoutenhoutproducten.HetvoorsteliseenaanvullendemaatregelophetEU-actieplanFLEGTendraagtbijaanversterkingvanditactieplan.NederlandheefthetafgelopenjaarmeermalengevraagdomeenconcreetwetgevingsvoorstelvandeCommissieopditterreinenNederlandheeftzichverheugdgetoonddatdeCommissienuconcretevoorstellenheeftgedaan.Legaalhoutiseeneerstestapopwegnaarduurzaamhout.Nederlandblijftaanditdossierhogeprioriteitgeven,zodatopkortetermijneenhaltkanwordentoeroepenaandehandelinillegaalhout.UwKamerontvangtbinnenkorteeneerstebeoordelingvanditvoorstelindevormvaneenBNCfiche.AchtergrondInmei2003presenteerdedeEuropeseCommissiehetEU-actieplaninzakewetshandhaving,goedbestuurenhandelindebosbouw(ForestLawEnforcement,GovernanceandTrade,FLEGT)tegenillegaalhout.InhetactieplanwordteenvernieuwendeaanpakuiteengezetvoordebestrijdingvanillegalehoutkapenwordendeontwikkelingslandengesteundinhunstrevennaargoedbestuurmetbehulpvandestimulansendiedeEuro-peseinternemarktinditverbandkanbieden.DebelangrijksteonderdelenvanhetactieplanzijnsteunvoorbeterbestuurinhoutproducerendelandeneneenvergunningensysteemomtegaranderendatalleenlegaalhoutdeEUbinnenkomt.Hetinternationaledebatoverdewereldwijdeontbossingrichtzichmeerdanvoorheenophetbereikenvanduurzaambosbeheer.Inrecentejarenisechterookduidelijkgewordendatvoorveeltropischelandendestapnaarduurzaambosbeheertegrootisomineenkeergenomenteworden.Daaromisergroteaandachtvoorlegaalbosbeheer.Degedachtedaarbijisdathetnalevenvandebestaanderegelsopditgebiedeenbelangrijkestapisopwegnaarduurzaambosbeheer.Doorhetversterkenvangoedbestuurenhetvergrotenvandetransparantieindebosbouwsectorwordtdeecologischeensocialeschadevandeongecontroleerdehoutkaptegen-gegaanenhetinkomenuitbosbouwvergroot.DoormiddelvaneenvergunningensysteemverzekertdeEUzichervandathetingevoerdehoutuitFLEGTlanden,conformdewettenvanhethoutproducerendelandenmetinachtnemingvansocialeenecologischeaspecten,geoogstenverhandeldis.HoutuitFLEGT-landenzondervergunningwordtniettoege-latentotdeEU.Ookvoorproducentlandenlevertditeenbelangrijkinstru-mentoptegenillegalehandel.VoortgangenNederlandsebetrokkenheidDeEuropeseCommissie,gemandateerddoordeRaad,voertdeonder-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.3711 handelingenoverdeVrijwilligePartnerschapsovereenkomstenmethout-producentenlandenenwordtindeonderhandelingenmetdeanderepartnerlandengesteunddoorverschillendelidstaten.Doelvandezebila-teraleovereenkomstenisomlandenbijtestaanindestrijdtegendeontbossing.DeonderhandelingenzijnmetMaleisiëalseerstelandbegonnen.NederlandondersteuntsamenmethetVerenigdKoninkrijkenDuitslanddeEuropeseCommissieinhaaronderhandelingenmetMaleisië.NederlandishierbijbetrokkenomdatNederlandenMaleisiëgrotehandelspartnerszijnophetgebiedvanhouteneengedeeldbelanghebbenbijhetverduurzamenvandezehandel.DeNederlandsesteunbestaatuitdedetacheringvaneenexpertbijdedelegatievandeEuro-peseCommissieinKualaLumpur.DeministeriesvanLNVenBuiten-landseZakenbiedenverderfinanciëleondersteuningenverstrekkenexpertiseophetgebiedvanbosbouw,ketenbeheer,douaneproceduresenmarketing.Beginseptember2008ismetGhanadeeersteVrijwilligePartnerschaps-overeenkomstgesloten.Vooraldankzijdeinspanningenvandevertegen-woordigingenvanNederlandenhetVerenigdKoninkrijkisdezeovereen-komsttotstandgekomen.IndeovereenkomststaatdatGhanaeenlegaliteitsborgingssysteemzalinvoerendatbeschrijftonderwelkevoor-waardenvoorhout,afkomstiguitofverwerktinGhana,eenvergunningkanwordenverstrektvoorexportofverkoopbinnenGhana.Ookisafge-sprokendateronafhankelijkecontrolezalplaatsvindenopnalevingvandegemaakteafspraken.EenuniekelementindezeafspraakisdatdezenietalleenvoorhoutdatnaardeEUwordtgeëxporteerdgeldtmaarvooralhethoutdatGhanaexporteertenlokaalgebruikt.NaastMaleisiëenGhanavindeneronderhandelingenplaatsinIndonesië,KameroenendeRepubliekKongo(Brazzaville).VietnamheeftzeerrecenttekennengegevendeonderhandelingenmetdeEUtewillenstartenomtoteenovereenkomsttekomen.HiertoeistusseneersteondergetekendeendeVietnameseministervanlandbouweindseptembereengezamenlijkwerkprogrammaondertekend,waarinisopgenomendatNederlandVietnamzalondersteunenbijhettotstandbrengenvaneenvrijwilligepartnerschapovereenkomstinhetkadervanFLEGT.DeministervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,G.VerburgDeministervoorOntwikkelingssamenwerking,A.G.KoendersTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,26407,nr.3712