Verslag van bezoek aan Japan en Zuid-Korea

31700VVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBuitenlandseZaken(V)voorhetjaar2009Nr.59BRIEFVANDEMINISTERVANBUITENLANDSEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,12november2008AansluitendaanmijnbezoekaanChinahebikvan26t/m29oktobereenbezoekgebrachtaanJapanenZuid-Korea.Metdezebriefwilikugraaginformerenoverditbezoek.MijnofficiëlebezoekaanJapanvondplaatstegendeachtergrondvandevieringvan150jaardiplomatiekebetrekkingentussenNederlandenJapanin2008.AanhetbeginvanmijnbezoekhebiksamenmeteenvertegenwoordigervanhetJapanseministerievanBuitenlandseZakenenJapanseschoolkin-dereneenkransgelegdopdeerebegraafplaatsinYokohamawaar21Nederlandsekrijgsgevangenenhunlaatsterustplaatshebbengevonden.TijdensmijnbezoeksprakikonderanderemetmijnJapansecounterpartNakasone.IkhebgezegddatvoorNederlandhetoorlogsverledeneenbelangrijkonderwerpbleef.OnderverwijzingnaardemotievanhetlidVanBaalenc.s.vroegikomaandachtvoordriekernelementenvandezemotie:bevestigingvandeKono-verklaringalshetJapanseregeringsbe-leidtenaanzienvandevoormaligedwangprostituees,aandachtinhetonderwijsvoorhetoorlogsverledeneneenaanvullendgebaarrichtingdeslachtoffers.IkzeiervanuittegaandatdeKono-verklaringnogsteedsdeJapanseregeringspositieweergaf.Hetfeitdateenoverheidsvertegen-woordigernetalsikeenkransheeftgelegdinYokohamazieikookindatlicht.DeaanwezigheidvanveelschoolkinderenbijdieceremoniegafaandatdeJapanseregeringzekerwilstellendatkinderengeïnformeerdwordenoverhetverleden,inclusiefdezwartebladzijden.IkhebtegenoverministerNakasonedehoopuitgesprokendat,hoewelergeenverplichtingbestaatvooreenaanvullendgebaar,deJapanseregeringzulkeengebaarnietteminzouwillenoverwegen.MinisterNakasoneherbevestigdedeJapansepositiealsvervatinde«Kono-verklaring»enbenadruktedatdeinhoudervan–diehijletterlijkciteerde–ookpersoonlijkdoorpremierAsoenhemzelfgeheelwerdenTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1247520809tkkst31700V-59ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.591 gedeeld.MinisterNakasonesteldeexplicietdatJapandeeerendewaar-digheidvandezogenaamdetroostmeisjesernstighadgeschaad.Daar-voorboodJapanoprechteexcusesaanenbetuigdehetspijtvoorhetaangerichteleed.Hijzegdetoedemogelijkheidvanverlengingvanhetin2009aflopendeJapanNetherlandsPeaceExchangeProgramme,datspecifiekgerichtisopslachtoffersvanhetoorlogsverledenenhunfami-lies,teonderzoeken.IkhebverderzoweltijdenseentoespraakalsbijdebilateraleconsultatiesmetministerNakasoneeenoproepaanJapangedaanomondanksdeconstitutionelebeperkingenzijninspanningenophetgebiedvanvredeso-peratiestevergroten.MinisterNakasonegafaandatdemogelijkhedendaartoebeperktwaren,maardathijcreatiefzoublijvenzoeken.WatbetreftdefinanciëlecrisisdeeldenministerNakasoneenikdemeningdathetinternationalefinanciëlesysteemversterktmoestworden.Ikhebaangegevendatvoorkomenmoestwordendatnieuwehandelsbarrièreswerdenopgeworpen.VoortshebbenministerNakasoneenikvangedachtengewisseldoverdesituatieinNoord-Korea,waarbijwebeidenonzezorgenhebbenuitgesprokenoverdemensenrechtensituatiealdaar,alsmedeoverGeorgië.TenaanzienvanChinasprakNakasonedehoopuitdatdeEUhetwapenembargonietzouopheffen.Ikhebgezegddatdecontexternaarmijnmeningnognietwasomtotopheffingovertegaan.MinisterNakasonevroegaandachtvoorhetoptredenvandeSeaShep-herdConservationSocietytegendeJapansewalvisjacht.Ikhebbenadruktdatvrijheidvanmeningsuitingaltijdmoetkunnenwordenuitgeoefend,maarwelmetrespectvoorveiligheidenwettelijkekaders.IkhebnogmaalsgezegddatNederlandtegenstanderisvandewalvisjacht.Tege-lijkertijdmogentegengesteldevisiesconstructievesamenwerkingnietindewegstaan.InZuid-KoreavroegikbijmijncollegaYuopeconomischgebiedaandachtvoordenon-tariffbarrierswaarmeehetNederlandsebedrijfslevenbijzowelhandelalsinvesteringengeconfronteerdwordt;eenlevelplayingfieldisessentieel.WatbetreftderelatiestussendeEUenZuid-Koreawisseldenwevangedachtenhoedetoekomstigerelatiehetbestevormkonwordengegeven,rekeninghoudendmetdegedeeldenormenenwaarden.Daarnaastvondeenuitgebreidediscussieplaatsoverdeontwik-kelingenrondNoord-Korea,medenaaraanleidingvaneenbezoekdatikhebgebrachtaandegedemilitariseerdezonetussenZuid-enNoord-Korea.MinisterYukondigdeaandatzijnlandditjaarvoorheteerstalsco-sponsorzouoptredenvandeEU-resolutieoverdemensenrechten-situatieinNoord-KoreaindeAVVN.TenaanzienvanAfghanistanzeiministerYuteonderzoekenhoeZuid-Koreazijninspanningenkonvergroten.DaarbijzouhijookkijkennaarUruzgan.IkhebdezeZuid-Koreaansehoudingvanharteverwelkomd.TotslotzeiministerYudatZuid-KoreazijnODA-hulpzouverviervoudigentot0,25%BNPin2015enhetgebondendeelvandehulpzouverlagen.DeministervanBuitenlandseZaken,M.J.M.VerhagenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.592