Verslag van een commissiedebat, gehouden op 11 december 2024, over de JBZ-Raad van 12 en 13 December in Brussel (vreemdelingen- en asielbeleid)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 317JBZ-RaadNr. 926 VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBATVastgesteld 20 januari 2025 De vaste commissie voor Asiel en Migratie en de vaste commissie voorEuropese zaken hebben op 11 december 2024 overleg gevoerd metmevrouw Faber, Minister van Asiel en Migratie, over:–de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d.3 december 2024 inzake geannoteerde agenda JBZ-Raad 12 en13 december 2024 (Kamerstuk 32 317, nr. 907);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 6 december2024 inzake implementatie van het EU-Migratiepact (Kamer-stuk 32 317, nr. 908).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijkverslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Asiel en Migratie,VijlbriefDe voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,Van der PlasDe griffier van de vaste commissie voor Asiel en Migratie,Burger kst-32317-926ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9261 Voorzitter: VijlbriefGriffier: BurgerAanwezig zijn tien leden der Kamer, te weten: Boomsma, Ceder,Eerdmans, Van Nispen, Piri, Podt, Rajkowski, Vijlbrief, Vondeling en VanZanten,en mevrouw Faber, Minister van Asiel en Migratie.Aanvang 12.03 uur.De voorzitter:Goedemiddag, allemaal. Welkom aan de mensen op de tribune enwelkom aan de mensen die het online volgen. Dit is het debat over deJBZ-Raad die gaat plaatsvinden op 12 en 13 december. Ik heet de Ministervan Asiel en Migratie, mevrouw Faber, en haar ambtenaar welkom. Ik heetook de leden welkom. Ik moet goed opletten, want vorige week noemde ikde heer Grinwis «mevrouw Grinwis», dus even opletten nu. Welkom aande heer Eerdmans van JA21, mevrouw Vondeling van de PVV, mevrouwRajkowski van de VVD, de heer Van Nispen van de Socialistische Partij,mevrouw Podt van D66, de heer Boomsma van NSC en mevrouw Piri vanGroenLinks-PvdA.Wij hebben vandaag drie uur. Dat betekent dat we in hoog tempo moetenvergaderen. Mijn voorstel in de eerste termijn zou twee interrupties intweeën zijn. Dat doe ik een beetje om ruimte te maken, zodat de Ministerook nog wat geïnterrumpeerd kan worden. Daar zult u zo nu en dan ookbehoefte aan hebben. Ik wil straks ietsje langer schorsen, zodat we ooknog een boterham naar binnen kunnen duwen tussendoor. Dan blijven weallemaal heel.Dat gezegd hebbende geef ik het woord aan de snelste man van hetparlement, de heer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Voorzitter, dank je wel. Ik begin maar meteen met de grenscontroles, wantdat is de eerste maatregel die we fysiek hebben gezien. Die is eergistereningegaan. Volgens de marechaussee, de vakbond MARVER, gaan50 mensen nu de 800 grensovergangen van Nederland controleren. 6%van de overgangen wordt dan dus bewaakt. Is dat niet een farce, vraag ikaan de Minister. Hoe gaan we die stroom van mensen die alsnog het landbinnenkomen, controleren? Ter vergelijking: Duitsland heeft11.000 mensen als bewaking. Ik weet ook dat de grens daar wat langer is,maar toch. Wat is hier de verhouding? Waarom wordt het leger nietingezet? Als we dan toch te weinig mensen hebben, maak er dan werkvan. Ik vind het ook een probleem dat iedereen die aankomt, asiel magaanvragen en gewoon nog door de marechaussee zelf naar Ter Apelwordt gebracht. Het wordt dus niet moeilijker, het wordt juist makkelijkerom Nederland binnen te komen, lijkt het. Is dat waar? En kan de Ministeral zeggen hoeveel illegalen of mensen die in Duitsland al asiel haddenaangevraagd, zijn teruggestuurd? Zijn die al teruggeduwd naar België ofDuitsland? Kijk, ik vind grenstoezicht een goed idee, maar het wordt vrijberoerd uitgevoerd. Maar het komt waarschijnlijk allemaal goed, want «ikga u verrassen» is volgens mij het motto van de Minister. Ik ben dus ergbenieuwd.Gaat de Minister in Brussel praten over de buitengrenzen? Dat is natuurlijkhet grote probleem van Nederland. De 900 asielzoekers per week komenbijna allemaal binnen per land. Daar zijn we een magneet voor. We wetenook dat er een nieuwe tendens is via de Canarische Eilanden. Mensenkomen Spanje heel snel binnen. We moeten de buitengrenzen dus veelbeter bewaken. Ik hoop dat de Minister daar iets over wil zeggen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9262 Voorzitter. Dan ga ik naar Syrië. Syrië staat niet op de agenda van deJBZ-Raad, maar het is goed dat het kabinet heeft gezegd dat we eentijdelijke beslisstop van zes maanden moeten invoeren, denk ik. Uit de ...De voorzitter:Sorry, meneer Eerdmans, u heeft een interruptie van mevrouw Rajkowski.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ik hoor mijn collega van JA21 zeggen dat hij de grenscontroles misschienwel een farce vindt. Ik ben er wel blij mee dat er een balans wordtgevonden, zodat ondernemers en mensen die daar wonen en recreërenniet te veel hinder ondervinden. Hoeveel grenscontroles zou JA21 willen,waarbij grenzen gecontroleerd of dichtgezet worden?De heer Eerdmans (JA21):Laten we zeggen: misschien vijf keer zoveel, zodat je 30% kan beheersen.Dat lijkt me meer dan 6%, want dit vind ik eigenlijk gewoon een farce. Datis een symboolmaatregel. Kijk, of je doet het niet of je doet het goed. Ikhoef op dit moment geen slagbomen – daar ben ik het mee eens – maar jekunt wel beter mobiel toezicht invoeren met meer mensen dan we nuzien. Nu staat een halve paardenkop met een pet aan de grens die watmensen tegenhoudt, maar dat is natuurlijk helemaal geen oplossing. Hetschrikt ook totaal niet af. Ik weet dus niet waarom de VVD er zo blij mee is.Als het een personeelsprobleem is, dan zou ik zeggen: breng het leger optafel, want het blijft nu vrij gemakkelijk om door te lopen. Ik denk ook datde reacties vanuit de marechaussee ... We worden eigenlijk uitgelachen. Infeite wordt Nederland uitgelachen. Op deze manier is het gewoon totalesymboolpolitiek.De voorzitter:Laten we proberen om de interrupties en de antwoorden kort te houden.Mevrouw Rajkowski in tweede instantie? Nee. Dan vervolgt de heerEerdmans zijn betoog. Het is overigens «een halve man met eenpaardenkop», geen «paardenkop». Gaat uw gang.De heer Eerdmans (JA21):Ik haal die halve man er zelfs af. Zo erg is het!Dan Syrië. Ik zie lachende groepen Syriërs juichend over straat gaan. Hetis natuurlijk mooi dat ze blij zijn met wat er gebeurt, maar is het dan nietook het moment om te zeggen: die Syriërs kunnen vrijwillig terug wordenbegeleid als het land daarvoor veilig genoeg is? Sommige Syriërs zeggenook dat ze graag terug willen naar hun herkomstland. Zijn de Minister enhet kabinet bereid om Syriërs die nu al vrijwillig willen terugkeren, te gaanhelpen? Graag een reactie.Dan ga ik even snel naar de wetsvoorstellen, want daar is natuurlijk veelover te doen. De twee wetsvoorstellen die nu bij de Raad van State liggen,worden door de orde van advocaten onderuitgefietst. De orde vindtoverigens ook dat de Minister veel te snel gaat. Nou, wij bij JA21 vindenhet juist een probleem dat de Minister veel te langzaam is. Maar goed, deRaad van State had in zijn eerste reactie veel bezwaren vanwege deondermijning van de rechtsstaat. Het verrast natuurlijk helemaal niemanddat zij moeilijk doen. Ik schrik daar niet van en de Minister ook niet, maarik denk wel dat de Raad van State een terecht punt heeft over de nijpendecapaciteit. Er is nu al de dreiging dat 65% van de asielzoekers een zaak wilgaan aanspannen. Is er niet gewoon een probleem bij de IND, namelijkeen tekort aan mensen? Als je het strengste asielbeleid ooit wil, heb jedaar volgens mij ook de mensen en de middelen bij nodig.De heer Ceder (ChristenUnie):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9263 Fijn dat de heer Eerdmans hierop reflecteert, maar deze kritiek is helemaalniet nieuw. Toen het tweestatusstelsel geïntroduceerd werd – volgens mijkwam het CDA in 2023 met dit plan en omarmde de VVD het daarna –werd al gezegd: dit gaat niet werken, want er is te weinig capaciteit en jecreëert hiermee een nieuw probleem, niet alleen bij de IND maar ook bijde rechtspraak, want die raakt totaal overbelast. Het is toch een beetje gekdat ook de heer Eerdmans daarin anderhalf jaar lang is meegegaan en dathij nu zegt: hé, ik zie een punt dat nog problemen kan opleveren. Wist deheer Eerdmans toen het plan voor een tweestatusstelsel werd geïntrodu-ceerd, ten tijde van Rutte IV, al dat dit een capaciteitsprobleem zou kunnenopleveren? Zo ja, waarom heeft hij niet eerder aan de bel getrokken? Hetgevolg hiervan is namelijk dat de asielplannen die u zo graag wil,waarschijnlijk extra vertraging gaan oplopen. Ik wil toch even kijken of deheer Eerdmans zich daarvan bewust is en of hij, achteraf reflecterend,vindt dat hij toch naar de partijen had moeten luisteren die toen al zeiden:misschien moeten we gaan voor effectieve maatregelen en dit is niet zo’nmaatregel.De voorzitter:Dat kan korter. De heer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Maar hij mag wel blijven staan. Ik vind «Rutte IV» en «het strengsteasielbeleid ooit» niet te combineren. Die vlieger gaat dus niet op. Als ik inhet kabinet had gezeten dat er nu zit en het strengste beleid ooitafgekondigd werd, dan had ik daar middelen voor geregeld. Dan was ikniet met een fooi op pad gestuurd, zoals deze Minister, want dan is hetniet waar te maken. Dat ben ik met de ChristenUnie eens. Ik heb ook tegenBontenbal gezegd – ik weet niet of u daar ook bij was – dat ik hetamendement over de IND bij de begroting van Justitie wil steunen. Je kanniet het een doen en het ander laten, dus je moet daar middelen voorreserveren. Anders is het een farce, een totale farce. Daar ben ik het dusmee eens, maar ik weet wel dat de ChristenUnie en anderen al jaren deemmer achter de boot waren als het ging om een strenger asielbeleid. Endat beleid hebben we nu wel nodig, dus je moet wel vooruit durvenstappen. Dat wil JA21, maar dan heb je inderdaad absoluut te maken metmeer rechtszaken, want die zullen er komen. Kijk, ik vind niet dat devolkswil kan worden gestuit door rechtszaken. Het Nederlandse volk heeftzich uitgesproken voor een zeer streng asiel- en migratiebeleid en vooreen streng terugkeerbeleid. Mensen moeten hier tijdelijk blijven. We zijngewoon jarenlang overlopen, met dank aan onder andere de ChristenUniemaar ook de VVD, zo zeg ik er maar even bij. Dus dat er nu eigenlijk dooreen PVV-Minister, in ieder geval op papier, werk wordt gemaakt van eenstrenger asielbeleid, dat is hoog tijd, meneer Ceder. Daar heeft u altijd uwogen voor gesloten. Altijd ...De voorzitter:Spreekt u via de voorzitter. Ik ga nu ...De heer Eerdmans (JA21):Voorzitter, meneer Ceder zit altijd als een eend in de koplampen naar hetprobleem te kijken. Er wordt nu eindelijk werk van gemaakt, dus daarmoet je het kabinet credits voor geven.De voorzitter:Het is een konijn dat in de koplamp kijkt en niet een eend. U praat wel inmetaforen, maar u bent nu te veel aan het woord.De heer Eerdmans (JA21):Ja, maar de situatie ...Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9264 De voorzitter:Ik geef nu het woord aan de heer Ceder in tweede instantie.De heer Ceder (ChristenUnie):De heer Eerdmans is niet alleen in de war als het gaat om metaforen,maar ook als het gaat om een werkend asielbeleid. De ChristenUnie heeftaltijd gezegd dat we moeten gaan voor een werkend asielbeleid. Danmoet je de stappen gaan zetten die daartoe leiden. Denk aan het Migra-tiepact, denk aan snellere integratie en denk aan Schengen. Wij zeidentoen dat je niet vol moest gaan voor maatregelen waarvan we toen alwisten dat ze niet zouden gaan werken. Dat heeft de heer Eerdmans welgedaan. Het gevolg daarvan is dat mensen zijn gaan geloven dat dezeplannen zullen werken, de heer Eerdmans, de VVD en andere partijenvoorop. Zij hebben daar nota bene campagne op gevoerd, met de beloftedat deze maatregelen zouden gaan werken. Mijn probleem is dat u nuconstateert dat er een probleem is en dat u dezelfde argumenten gebruiktdie de ChristenUnie en andere partijen anderhalf jaar geleden algebruikten. De heer Eerdmans zegt nu dat wij als een konijn in eenkoplamp kijken, maar het is de heer Eerdmans die anderhalf jaar lang eenbord voor zijn kop heeft gehad. Nu haalt hij eindelijk het bord weg en zegthij: hé, wat gebeurt er nou? De ChristenUnie wil een duidelijk migratie-beleid. Wat werkt, werkt. Pestmaatregelen of maatregelen die niet werken,moeten we gewoon niet nemen. Mijn vraag is de volgende. Er ligt nu eenplan, ook over de implementatie van het Migratiepact, iets waar deChristenUnie voor geknokt heeft in de afgelopen jaren. Dat loopt namelijkwél. Dat leidt wél tot effecten, anders dan de maatregelen waar de heerEerdmans achteraanrende. Is de heer Eerdmans het met mij eens dat hetvoortzetten van de prioriteit op deze plannen mogelijk ook capaciteit engeld gaat kosten die we beter kunnen steken in het implementatieplan vanhet Migratiepact?De voorzitter:Ik geef het woord aan de heer Eerdmans, maar niet voordat ik gezegd hebdat het allemaal echt korter moet. Anders wordt het vanmiddag 17.00 uur.De heer Eerdmans, voor een korte riposte. Daarna vervolgt hij zijn betoog.De heer Eerdmans (JA21):Ik moet om 13.00 uur weg om het onderwijs te redden, dus ik doe mijnbest. Ik zou een bord voor mijn kop hebben, maar de chef bordjes zit daar!Dat moet ik erbij zeggen, want dat ben ik niet. Wij hebben ons als JA21jarenlang verzet tegen de ongebreidelde instroom. Doordat het mededankzij de heer Ceder op zijn beloop is gelaten, is het probleem zo groot –er zal een oplossing gevonden worden – maar daar heeft deze Ministernatuurlijk niet schuld aan. Ze moet echter wel de oplossing bieden. Ik zeg:bent u nou Minister van oplossingen of Minister van problemen? DezeMinister moet aan de bak. Er was nog een vraag gesteld.De voorzitter:O ...De heer Eerdmans (JA21):Ik ben overigens nog niet door mijn tijd heen.De voorzitter:Nee, maar mevrouw Vondeling heeft nog een interruptie. Dat hoeft nietmeer? Oké, dan gaat de heer Eerdmans snel door.De heer Eerdmans (JA21):Het wordt gewoon meegenomen in het antwoord voor de heer Ceder.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9265 De voorzitter:Graag snel doorgaan.De heer Eerdmans (JA21):Het pact is leuk bedacht, maar daar zijn wij ook helemaal niet tevredenover. Daar moet dus helemaal geen capaciteit naartoe. Wij zullen gewooncapaciteit moeten zetten op Nederland, om daar de instroom te beteu-gelen en om terugkeer te bespoedigen.Voorzitter. Omwille van de tijd zal ik mijn laatste minuut eigenlijk bestedenaan de geannoteerde agenda van de JBZ-Raad. Daarin staat datNederland zich in de EU hard gaat maken voor het versnellen vanterugkeer en het aangaan van die brede partnerschappen om irregulieremigratie tegen te gaan. Hartstikke goed! Kan de Minister aangeven omwelke partnerschappen dit gaat? Welke concrete projecten lopen er? Is zijbereid om de motie van de heer Van Dijk van de SGP en mijzelf uit tevoeren, namelijk om samen met gelijkgestemde landen in Europa tot diereturnhubs te komen? Ik zeg er maar bij: het is een wens van JA21 om datte bereiken, al uit het tijdperk-Van der Burg. Wat is het plan? Waar is hetplan?Voorzitter. Tot slot van alles, ik heb gepleit voor een kopgroep, eenkopgroep van gelijkgezinde Europese landen: Finland, Zweden,Denemarken, Duitsland, Hongarije en Polen. Is het zo dat de Ministerdonderdag en vrijdag in Brussel met die kopgroep van gelijkgezindelanden gaat praten om te werken aan opvang in de regio waar het moet:Afrika en het Midden-Oosten? Wij kunnen namelijk die bups hier nietmeer gaan opvangen. Ik ben erg benieuwd naar de antwoorden.De voorzitter:Dank u wel, meneer Eerdmans. Dan geef ik het woord aan mevrouwVondeling van de PVV.Mevrouw Vondeling (PVV):Dank u wel, voorzitter. Op de agenda van de JBZ-Raad staat de volledigetoetreding van Roemenië en Bulgarije tot Schengen. Het voorstel is omook de controles aan de landsgrenzen op te heffen. De PVV-fractie vindthet onverantwoord dat we Schengen nog meer gaan uitbreiden. Dat gaatnamelijk leiden tot meer asielinstroom en tot meer instroom van migratieen corruptie. Het is ook een heel raar moment om dit te doen, juist nu veelandere landen weer binnengrenscontroles invoeren omdat de buiten-grenzen zo lek zijn als een mandje. In het hoofdlijnenakkoord hebben wijook afgesproken dat er in tijden van crisis gewerkt wordt aan eenmini-Schengen. Waarom gaat het kabinet dan instemmen met deuitbreiding van Schengen? De PVV is het hier niet mee eens, en daaromga ik ook een motie indienen bij het tweeminutendebat om te voorkomendat de landsgrenzen van Roemenië en Bulgarije worden opengesteld.Terwijl Nederland en veel andere Europese landen maatregelen nemenom immigratie te beperken en het aantal terugkeerders te vergroten, heeftSpanje onlangs aangekondigd de immigratieregels te versoepelen doorbijna 1 miljoen illegalen, waaronder afgewezen asielzoekers, eenverblijfsvergunning te geven. Dat is natuurlijk heel slecht nieuws. Terwijlde Minister samen met haar collega’s uit andere EU-landen plannen heeftom de terugkeer van illegale immigranten te bevorderen, doet Spanje hettegenovergestelde. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? De migratie-stromen richting Spanje nemen steeds meer toe. Dit jaar zijn er al41.000 migranten via de Canarische Eilanden Europa binnengekomen. DeSpaanse regering stuurt naar Afrika een open uitnodiging om naar Europate komen. Is de Minister het met mij eens dat dit Spaanse beleid in strijd ismet het nieuwe EU-Asiel- en Migratiepact? Gaat de Minister dit ookmededelen aan haar Spaanse collega bij de JBZ-Raad?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9266 Dan over Marokko. De Minister heeft ons in de begeleidende briefgeïnformeerd over ...De voorzitter:Mevrouw Vondeling, u heeft een interruptie van mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ik ben een beetje verrast, want deze Minister voert al een tijdje gesprekkenin Brussel over Schengentoetreding van Roemenië en Bulgarije. Ik hoorde grootste coalitiepartij nou zeggen: wij gaan een motie indienen om dittegen te houden. Ik vraag me gewoon af hoe dat soort dingen gaan. Hoewerkt dit eigenlijk in de coalitie? Hoe verhoudt de PVV zich tot dit kabineten tot het besluit van deze Minister?Mevrouw Vondeling (PVV):Wij doen niet aan achterkamertjespolitiek. Ik zie in de brief van de Ministerdat ze in gaat stemmen met het opheffen van de landgrenscontroles, endaar zijn wij het als partij niet mee eens. Daar zijn wij het nooit mee eensgeweest. Vandaar dat ik daar nu een motie over wil indienen.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Misschien moet de PVV even bedenken dat ze nu in een coalitie zitten.Volgens mij vinden alle achterkamertjespolitieke dingen die nog over debegroting gaande zijn nou zelfs plaats in de kamer van de heer Wilders.«De PVV doet niet aan achterkamertjes.» Dat gelul ... Sorry! Dat kan dePVV niet meer stellen. Ik ben gewoon best wel verbaasd, want volgens mijzijn er best wel een aantal besluiten die je als kabinet in de Europese Unieneemt. Ik constateer in ieder geval dat de grootste coalitiepartij weer vantwee walletjes wil eten: aan de ene kant de Minister op pad sturen om ditgewoon te accorderen en daarnaast gewoon een populistische motieindienen om dit tegen te houden.De voorzitter:Mevrouw Vondeling. Dan komt er nog een interruptie van de heer Ceder.U kunt hierop reageren als u wilt, mevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik hoorde geen vraag.De voorzitter:Oké. Dan geef ik het woord aan de heer Ceder. Ik maak hem erop attentdat we twee vragen in tweeën doen. U bent aan uw tweede vraag bezig,meneer Ceder. Daarna is het ook op.De heer Ceder (ChristenUnie):Dan bewaar ik ’m.De voorzitter:Ik dacht al dat u dat zou doen. We gaan gauw door met mevrouwVondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik begin dit stukje even opnieuw. De Minister heeft ons in de begeleidendebrief geïnformeerd over de terugkeersamenwerking met Marokko. Ik leesin de brief dat er binnenkort een pilot start voor circulaire arbeidsmigratie.Gelukkig worden er weer illegale Marokkanen uitgezet naar Marokko,maar het kan toch niet zo zijn dat we tegelijkertijd meer Marokkanenlegaal naar Nederland gaan halen? Wat houdt deze pilot in, vraag ik deMinister. Kan de Minister garanderen dat we niet meer Marokkanen legaalTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9267 naar Nederland gaan halen? Zo nee, dan overweeg ik ook op dit punt eenmotie in te dienen.Voorzitter. Dan tot slot. De Europese Unie spendeert miljarden in Afrikaom de oorzaken van migratie aan te pakken. Uit een vernietigend rapportvan de Europese Rekenkamer blijkt dat dit geld in een bodemloze putverdwijnt. Zo kreeg een school zonder toegang tot stroom een elektrischeblender cadeau voor een cursus voedselbewerking; weggegooid geld dus.Kan de Minister vertellen hoeveel van dit geld afkomstig is uit Nederlanden hoeveel geld er het komend jaar vanuit Nederland wordt afgedragenaan de EU voor het tegengaan van migratie uit Afrika?Dank u wel.De voorzitter:Was dat het, mevrouw Vondeling? Dan is er nog een interruptie van deheer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):Ik heb een korte vraag. Is mevrouw Vondeling ook van mening dat hetvoorlopig niet aan de orde kan zijn dat mensen teruggestuurd wordennaar Syrië?Mevrouw Vondeling (PVV):De Minister heeft een besluit- en vertrekmoratorium ingesteld en wijhouden ons daar gewoon aan, dus in dat geval: nee.De heer Van Nispen (SP):Nee, precies. Ik vraag dit even ter bevestiging, want het komt er metweinig enthousiasme uit. Op dit punt wordt het beleid van de Minister duswel gesteund? De PVV vindt nu dus ook dat terugkeer voorlopig, in iedergeval de komende maanden tot er meer duidelijk is over de stabiliteit ende veiligheid in Syrië – volgens mij is er nog heel veel onduidelijk –absoluut niet aan de orde kan zijn? Dat zegt de PVV nu ook, begrijp ik.Mevrouw Vondeling (PVV):Zoals u weet, is er een asieldeal gesloten. Daarin hebben we afgesprokendat we een nieuw ambtsbericht afwachten. Dat doen we ook, dus als datnieuwe ambtsbericht er is, gaan we daarnaar kijken.De voorzitter:Mevrouw Rajkowski voor haar termijn.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dank, voorzitter. Migratie staat niet alleen hoog op de Nederlandseagenda, maar ook op die van Europa. Het is goed dat de illegale migratiein 2024 lijkt af te nemen, maar we zijn er zeker nog niet. Om weer grip opmigratie te krijgen, wil de VVD ook dat we in Europees verband meer gaandoen. Drie dingen daarover.Ten eerste de implementatie van het EU-Migratiepact. Uiterlijk morgenmoet de Europese Commissie hierover geïnformeerd worden. De VVD zietdit pact als een belangrijk onderdeel van het Nederlandse migratiebeleiden als een onmisbaar instrument om de instroom onder controle tehebben. Het is een omvangrijk besluit met één richtlijn en negenverordeningen, dus ik heb een aantal vragen. Gaat het de Minister lukkenom deze complexe wetgevingsoperatie op tijd en juist door te voeren?Verwacht zij dat er lidstaten zijn die het pact niet kunnen of willenimplementeren?Voorzitter. Dan mijn tweede onderwerp: prioriteiten ...De voorzitter:U heeft een interruptie van de heer Ceder.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9268 De heer Ceder (ChristenUnie):Ik ben blij dat mijn collega wijst op het Asiel- en Migratiepact. Mede opaandringen van mijn motie is er een lijst gekomen met wat het allemaalbetekent qua wetgeving. Die hebben we hier. Het zijn 46 pagina’s. Datvraagt heel veel. Tegelijkertijd worden er naast dit pact ook anderewetsvoorstellen ingediend, waarvan het de vraag is in hoeverre die teharmoniseren zijn met het Migratiepact. U heeft gisteren de reactiekunnen lezen van de Raad voor de rechtspraak en de Raad van State, diezeggen dat er is al te weinig capaciteit is als je dit doorvoert. Dezelfdemensen die hieraan werken, moeten ook aan deze 46 pagina’s aanwetswijzigingen gaan werken. Als we heel eerlijk zijn, is mijn VVD-collegahet dan niet met mij eens dat als het niet lukt om beide op tijd in tekunnen voeren, de meeste urgentie en prioriteit moet gaan naar hetinvoeren van de wetsvoorstellen van het Migratiepact? Is zij het niet metmij eens dat we dan gewoon moeten kappen met de andere wetsvoor-stellen, waarop inhoudelijk al anderhalf jaar lang veel kritiek is gekomen,maar die toch zijn doorgezet?Mevrouw Rajkowski (VVD):Wat de VVD betreft is het en-en. En we moeten Europees wat doen, én wemoeten nationaal wat doen. Ik heb de kritiek ook gezien, maar devoorstellen zelf nog niet. Ik wacht de voorstellen af en dan zal ik de kritiekdie is geuit ook zwaar meewegen. Daar kunt u van op aan.De voorzitter:De heer Ceder in tweede instantie.De heer Ceder (ChristenUnie):Dat vind ik best wel problematisch. Al sinds 2023 schetst de VVD hoe menhet tweestatusstelsel voor zich ziet. Dus ze moeten niet doen alsof ze nietweten hoe dat eruit moet zien. De VVD is er de architect van geweest enheeft gezegd: dit moet er komen. Het is zelfs randvoorwaardelijk geweestbij het laten doorgaan van Rutte IV. Toen gingen partijen daar niet in mee,vanwege de argumenten die gisteren ook naar voren kwamen en dieeigenlijk al anderhalf jaar bekend zijn. Toen is Rutte IV gevallen. De VVDweet dus wel beter wat haar agenda is. Ik vind het dus een slap antwoord,terwijl het om iets wezenlijk gaat, namelijk om de vraag of er sprake is vaneen situatie waarin het pad van het kabinet, mede gesteund door de VVD,de Migratiepactimplementatie in gevaar brengt.Mijn vraag is niet beantwoord. Stel dat het qua capaciteit niet lukt om dieonzalige plannen, waarover we het later gaan hebben, uit te voeren, enhet niet lukt om dit op tijd te verwerken. Stel dat het niet en-en kan. Kiestde VVD dan voor het Migratiepact? Of blijven ze vasthouden aan deplannen waarbij we Nederland, zoals we op dag één al wisten, voor degek houden over de impact ervan?Mevrouw Rajkowski (VVD):Het is en-en. De VVD weet dat het niet makkelijk is om dingen te veran-deren aan een asiel- en migratieketen die al vastzit. Daar hebben we oogvoor. Dat willen we ook meenemen. Ik moet de voorstellen nog zien, dusdan kan ik het goed wegen. Maar zeker, we zijn en blijven voor hettweestatusstelsel. Een groot deel van het asielhoofdstuk in het hoofdlij-nenakkoord komt rechtstreeks uit het VVD-verkiezingsprogramma. Daarzijn we erg trots op. Ook een tweestatusstelsel kan op heel veel verschil-lende manieren worden uitgevoerd. Daar wachten we met smart op.Mevrouw Podt (D66):Ik kan het voor een heel groot deel eens zijn met mevrouw Rajkowskiwaar het gaat om het belang van het pact en het belang van een goedimplementatieplan. Ik denk dat we met elkaar als commissie ook moetenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 9269 afspreken dat we dat heel goed gaan monitoren. Ik moet eerlijk zeggendat als ik er een beetje doorheen blader, ik me gewoon soms best welzorgen maak over heel veel dingen die er moeten gebeuren. Net werd eral even gesproken over de wetstechnische dingen – daar gaan we het vastnog heel veel over hebben – maar het gaat ook heel veel over mensen encapaciteit op locaties. Ik vraag me af hoe de VVD daarnaar kijkt in het lichtvan de grote bezuinigingen die eraan komen op de keten. Acht zij hetrealistisch dat we dit kunnen implementeren op basis van een asielbe-groting waarvan de Rekenkamer zei: we hebben nog nooit zoiets gezien?En dat was geen compliment.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ik begrijp de zorgen. Op het moment dat er wetsvoorstellen naar deKamer komen, ga ik ervan uit dat er ook een uitvoeringstoets of invoe-ringstoets is of wordt gedaan. Dat zijn elementen waar de VVD scherpnaar zal kijken. Dat betekent niet dat wij het doel uit het oog verliezen. Wewillen namelijk eindelijk een aantal migratievoorstellen doorvoeren in deTweede Kamer waarvoor voorheen geen meerderheid was.De voorzitter:Mevrouw Podt in tweede instantie.Mevrouw Podt (D66):Ik ben blij om dat te horen. Ik ben ook een groot fan van uitvoerings-toetsen. Ik denk namelijk dat het belangrijk is de uitvoering hierin mee tenemen. Er komt op een gegeven moment een enorme wet naar ons toe;volgens mij staat het er ook zo in. Is mevrouw Rajkowski het met mij eensdat als we dit gaan toetsen, we ervoor moeten zorgen dat de uitvoeringfatsoenlijk de tijd krijgt om daar echt naar te kijken en een echte toets tedoen? We moeten namelijk voorkomen dat dit net zo halfslachtig wordtals wat nu dreigt te gebeuren met de andere wetten die naar de Kamerkomen.De voorzitter:Mevrouw Rajkowski heel kort. Daarna vervolgt ze haar betoog.Mevrouw Rajkowski (VVD):In dit debat lopen verschillende dingen door elkaar, namelijk kritiek opwetsvoorstellen die ik nog niet heb gezien en de uitvoering van hetMigratiepact. De uitvoering van het Migratiepact staat nu ook op deJBZ-agenda. Zeker, het is omvangrijk. We hebben vorige week in eenopenbaar gesprek van de IND gehoord dat het qua digitalisering eninstrumenten nog best wel lastig kan worden. Dat begrijpen we. We horengraag welke hulp de uitvoeringsorganisaties dan nodig hebben. Dan ga iker alles aan doen om ervoor te zorgen dat zij de hulp zullen krijgen om ditnetjes uit te voeren.De voorzitter:U vervolgt uw betoog. O, meneer Van Nispen nog. Ook bij de heer VanNispen zijn op een gegeven moment de interrupties op.De heer Van Nispen (SP):Oké. Zelfs bij mij.De voorzitter:Zelfs bij de heer Van Nispen, hoe goed ze ook zijn over het algemeen.De heer Van Nispen (SP):Ik wil toch door op dit punt. De vraag is volgens mij de volgende. Er ligteen heel omvangrijk implementatieplan. We gaan bij de uitvoering omTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92610 advies en een reactie vragen en we gaan vragen wat zij nodig hebben omdat tot een succes te maken. Ik vind het niet zo raar om de koppeling teleggen met datgene waarover wij gisteren vragen hebben gesteld, waarmevrouw Rajkowski ook weet van heeft. Dat betreft de belachelijk kortereactietermijn die gold voor de wetten die nu aanhangig zijn, bijvoorbeeldbij de orde van advocaten en de Raad voor de rechtspraak. De vraag isvolgens mij dus gerechtvaardigd: steunt mevrouw Rajkowski de oproepaan de Minister om dan de gebruikelijke termijnen voor de belangrijkeketenpartners, de uitvoering, te hanteren? De termijn moet namelijk tochminimaal vier of zes weken zijn.Mevrouw Rajkowski (VVD):Nogmaals, ik heb die wetten gewoon nog niet gezien. Ja, de VVD heeft uin het debat vaak horen zeggen «het moet snel», «schiet nou eens op» etcetera. Maar het moet wel netjes. Ik moet wel eerst teksten en voorstellenkunnen zien voordat ik het totale plaatje kan beoordelen. U wil weten watik ervan vind dat de Minister in plaats van voor vier weken – dat is volgensmij de spoedtermijn – voor één week heeft gekozen. Ik zou daar eerst eenantwoord op willen horen van de Minister, want ik heb al deze informatiedie collega’s hebben nog niet op papier gezien.De voorzitter:Heeft de heer Van Nispen nog een vervolgvraag? Zo niet, dan gaan wedoor.De heer Van Nispen (SP):Ja. Ik ga die vraag ook stellen, maar daar krijg ik natuurlijk weer geenantwoord op. Dus die vragen stel ik vandaag ook. Overigens heb ik ook debrief gezien waarop «vertrouwelijk» staat. Dat is volstrekt in strijd met allegebruiken en kaders die daarvoor gebruikelijk zijn. De vraag aan mevrouwRajkowski gaat nu over het implementatieplan. Bij de Nederlandse wettenzien we een heel korte reactietermijn. Steunt mevrouw Rajkowski het ideedat er bij het toesturen van het implementatieplan aan de uitvoeringnormale, gebruikelijke reactietermijnen gelden plus een fatsoenlijkeconsultatie bij de uitvoering, met alle consequenties die dat heeft?De voorzitter:Een kort antwoord graag, mevrouw Rajkowski.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ja, want het slagen en het behalen van resultaten staat of valt hiermee.Het is nogal een omvangrijk pact. Daar moet zeker een fatsoenlijke tijd bijkomen.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Mevrouw Rajkowski (VVD):Nou, ik ga nog allemaal hele erge dingen zeggen, want ik kan toch nietmeer geïnterrumpeerd worden! Nee hoor, komt goed.Voorzitter. Dan het tweede punt, de prioriteiten van de nieuwe EuropeseCommissie: de Terugkeerrichtlijn, returnhubs en het bandencriterium. DeEuropese verkiezingen in juni hebben net als in Nederland geleid tot eenandere politieke werkelijkheid, waarbij meer mogelijk is op migratie dan inde afgelopen decennia. Dit blijkt ook hoge prioriteit te hebben; Von derLeyen heeft dat zelf ook aangegeven. Ik wil de Minister daarom vragenwat de Nederlandse inzet is op de volgende drie punten: de herzieningvan de Terugkeerrichtlijn, het opzetten van returnhubs en een versoe-peling van het bandencriterium. Is de Minister bereid om ervoor te zorgenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92611 dat deze drie punten topprioriteiten worden voor de nieuwe EuropeseCommissie?Voorzitter. Mijn laatste punt gaat over grenscontroles. De VVD heeft ereerder een punt van gemaakt dat de strengere binnengrenscontroles ookvooral slim moeten worden aangepakt, met zo min mogelijk economischeschade. Ook mijn VVD-collega Arend Kisteman vindt dat erg belangrijk.Zoals ik het voorstel nu heb beoordeeld, voldoet het daar ook aan. Daarzijn wij blij mee.Dan een aantal vragen. Zou de Minister de Kamer op de hoogte willenhouden, mochten er toch signalen zijn dat ondernemers hier enorm lastvan gaan krijgen? Nederland, Frankrijk en Duitsland kunnen hetuniversele, Europese Entry/Exit System nog niet invoeren, omdat de ICTnog niet op orde is. Hoe gaat de Minister dit oplossen?Tot slot, voorzitter. Wat grenscontroles betreft zou ik graag van de Ministerwillen weten of zij de zorgen van de VVD deelt over de stijging van hetaantal illegale migranten dat via Rusland en Wit-Rusland de EUbinnenkomt. Verwacht zij dat deze migranten ook naar Nederland toezullen komen? Wat moet er dan gebeuren om deze migratieroute testoppen?De heer Eerdmans (JA21):Ik heb een vraag aan de VVD. We hebben gisteren de Raad van Stategehoord over de eerste twee conceptwetsvoorstellen die zijn ingediend, ofdie voor advies zijn opgestuurd. Dat was niet mals. Ik zei al: dat verrastemij dan weer niet. Hoe kijkt de VVD naar die zeer grote bezwaren?Mevrouw Rajkowski (VVD):Ik vind het eigenlijk bijna een punt van orde worden, want er worden mijvragen gesteld over een wetsvoorstel dat ik niet heb gezien. Als er kritiekis op een wetsvoorstel, dan moet ik de kritiek, de adviezen of de zorgenwel goed kunnen wegen. Dat kan ik nu gewoon niet. We hebben hetvandaag over de JBZ-Raad. Alles wat daar op de agenda staat, heb ikgelezen. Blijkbaar hebben al mijn collega’s allemaal brieven en dingengezien, maar die heb ik niet gezien. Ik kan dus weinig anders dan daaropreageren met: we nemen dit soort kritiek serieus en ik ga die latenmeewegen bij de beoordeling van het wetsvoorstel. Meer kan ik nu ookgewoon niet zeggen.De voorzitter:De heer Eerdmans in tweede instantie.De heer Eerdmans (JA21):Een punt van orde terug. We stemmen donderdag over allerlei amende-menten en die gaan over de begroting. Ik heb al gezegd: je kan niet hetstrengste asielbeleid ooit invoeren zonder middelen. Dat gaat gewoonniet. Dus ik ben wel benieuwd naar de reactie op deze eerste consultatie,gericht op zowel de IND als de rechtspraak. Ik begrijp dat de VVD dat duseigenlijk op zijn beloop laat voorlopig.En ik heb er nog een tweede vraag over.Mevrouw Rajkowski (VVD):Nou, ja ...De voorzitter:Mevrouw Rajkowski en daarna gaan we door naar de heer Ceder.Mevrouw Rajkowski (VVD):Nou, op zijn beloop laten ... Via het hoofdlijnenakkoord is er gewoon geldgereserveerd voor het tweestatusstelsel. Blijkbaar vindt de heer Eerdmanshet te weinig, maar dat weet ik nu niet.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92612 De voorzitter:Heel kort.De heer Eerdmans (JA21):Ik heb de motie van mevrouw Rajkowski gezien waarin gezegd wordt: wijwillen die wetsvoorstellen als Kamer gewoon voor de kerst hebben. Maardat gaat niet gebeuren.Mevrouw Rajkowski (VVD):Nee, dat heb ik gezien.De heer Eerdmans (JA21):Wat zijn de consequenties daarvan voor de VVD? De Minister levertnamelijk niet wat de VVD duidelijk vraagt. Dat is al in september heelduidelijk gevraagd. Daar wordt niet aan voldaan, nu al niet. Dus hoeweinig spoed kan de VVD hebben, zeg maar?De voorzitter:De vraag is duidelijk.Mevrouw Rajkowski (VVD):Jammer, maar dit is waar we het mee moeten doen. Wij wachten gewoontotdat het wetsvoorstel naar de Kamer komt.De voorzitter:De heer Ceder is door zijn vragen heen. Mevrouw Piri nog?Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Voorzitter, u heeft al twee keer naar mij geknikt, dus ik dacht dat het helderwas.De voorzitter:Het is bijna vakantie. Sorry, sorry.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Mevrouw Rajkowski was volgens mij de eerste parlementariër die hierpleitte voor een asielbehandelstop voor de Syriërs, zag ik op X. Ze was deheer Wilders net voor. Op het moment dat de situatie in een land totaalverandert, snap ik dat je de situatie eerst afwacht. Dat is best logisch.Maar verder heb ik haar niet gehoord over de Syriërs. Het is de grootstegroep asielzoekers in Nederland. We weten ook dat heel veel mensen almaanden wachten. Nu dit is ingesteld, hoe kijkt de VVD naar het vervolg?Wat vindt u belangrijk voor het vervolg?Mevrouw Rajkowski (VVD):Ook in Utrecht zijn de afgelopen dagen veel Syriërs juichend de straten opgegaan. Die hebben meegemaakt hoe het is om onder zo’n regime endictator te moeten leven. Ik snap daarom heel goed het gejuich. Ik vindhet volgende alleen wel spannend. Het is fijn dat dit regime er niet meeris, maar ik kan niet goed inschatten waar HTS en andere groeperingenvoor gaan zorgen, of het echt veilig gaat zijn of niet. Als mensen wordenteruggestuurd, is het belangrijk dat ze daar wezenlijk veilig zijn. Wantanders wil ik mensen niet terugsturen. Dat kan gewoon niet. Dat moet ookniet mogen en mag ook niet volgens internationaal recht. Daarom willenwe dat afwachten en heb ik om die asielbehandelstop gevraagd. Dat gaatdus twee kanten op.De voorzitter:Mevrouw Piri in tweede instantie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92613 Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Volgens mij is dat een logisch standpunt en ook een standpunt dat demeeste partijen hier kunnen delen. Maar begrijp ik dan ook goed dat erwat de VVD betreft geen plannen in het kabinet worden gemaakt, zoals inOostenrijk, voor en een asielstop en een plan om Syriërs terug te sturen?Begrijp ik goed dat dat echt te voorbarig zou zijn?Mevrouw Rajkowski (VVD):Ja, dat is echt te voorbarig. Ik weet niet of er plannen worden gemaakt,maar dat zal altijd gepaard moeten gaan met een ambtsbericht vanuitBuZa dat het daar veilig is. Dan kun je pas mensen terugsturen. In detussentijd moeten we mensen gewoon netjes opvangen, want de situatieis gewoon onzeker. In alle media is te zien dat heel veel Syriërs ook heelgraag terug willen. Ik heb dus niet het idee dat we daar iets aan moetendoen. Als het veilig is, willen mensen ook gewoon terug en hun land weeropbouwen. We wachten het dus af.De voorzitter:De heer Ceder voor zijn termijn.De heer Ceder (ChristenUnie):Dank u wel, voorzitter. We spreken vandaag over de Nederlandse inzetvoor het Europese asielbeleid. Ik dank de Minister voor het toesturen vanhet Nationaal Implementatieplan Asiel- en Migratiepact, ook in opvolgingvan mijn motie. Het maakt duidelijk wat de opgave is en laat zien dat we alanderhalf jaar een pad bewandelen dat er als volgt uitziet. Mensen isverteld dat we met nationale plannen verder komen, maar we zien dat hetniet beide kan, vooral niet met de begroting, waarover we overmorgengaan stemmen. Ik heb al meerdere keren voorspeld dat er een parlemen-taire enquête zal volgen over de manier waarop die is vastgesteld.Voorzitter. Het is goed dat het er ligt. Het roept namelijk de vraag op of hetgaat lukken. Volgens mij willen we allemaal dat het lukt, maar met demiddelen, de capaciteit en de personeelstekorten is het wel de vraag. Ookde hooggerechtshoven hebben erop gewezen. Ze wijzen erop dat devreemdelingenrechtspraak nu al overbelast is en met personeelstekortenkampt. Daarnaast moet er in 2026 Europese wetgeving in Nederlandsewetgeving worden verwerkt. Dezelfde wetgevingsjuristen zullen daarmeeaan de slag moeten gaan. Zij zeggen dan ook: daar zullen de IND en derechtspraak de handen vol aan hebben.Tegelijkertijd lopen er met spoed twee wetsvoorstellen, waar nu steedsmeer kritiek op komt. Die kritiek is overigens niet nieuw, maar is vanaf dagéén van vorig jaar al bekend. Er lijkt nu veel verbazing over te zijn bij deheer Eerdmans en mevrouw Rajkowski, maar het was al bekend en deargumenten zijn niet nieuw. Het roept wel de vraag op wat dit betekentvoor de Minister. Als we moeten kiezen omdat het niet beide kan, waargaat de prioriteit dan naar uit voor de Minister? Ik hoop dat ze daar integenstelling tot de VVD wel duidelijk antwoord op kan geven. Dit isnamelijk een wezenlijke vraag die beantwoord moet worden om te wetenof wij over een aantal jaar een deugdelijk asielstelsel kunnen verwachten.Voorzitter. De Raad van State is zeer kritisch over de conceptasielwettenvan het kabinet en stelt zelfs dat het effect van het tweestatusstelsel eenverslechtering zal zijn in plaats van een verbetering. Ik heb het al eerderaangegeven: deze plannen lagen al op tafel bij de besprekingen die geleidhebben tot de val van kabinet-Rutte IV. De VVD en het CDA wilden ditgraag, maar ChristenUnie en D66 wezen al op de argumenten die nu, eenjaar later, ook uitgesproken worden door de instanties. Dat roept dus devraag op: hoe nu verder, en wordt dit doorgezet? Overigens is dezeconclusie ook niet nieuw. We herinneren ons allemaal nog de noodzaakvan een fundamentele asielheroriëntatie. Die is er gekomen, maar die ishier nooit echt serieus behandeld. Die is namelijk politiek een stille doodTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92614 gestorven, omdat de uitkomsten een flink aantal partijen niet bevielen. Alsje het rapport over de fundamentele asielheroriëntatie leest, zie je dat deconclusie over de wetsvoorstellen waar gisteren kritiek op is gekomentoen eigenlijk ook al was: doe het alsjeblieft niet.Voorzitter. Afgelopen maandag zijn de extra grenscontroles begonnen. DeMinister heeft de Europese Commissie hiervan op de hoogte gesteld. Isdaar al een reactie op gekomen? Welke voorwaarden gelden hiervoor?Hoe is het contact met de grensgemeentes? Ons bereiken nog steedsberichten dat het gesprek ondermaats is, en zelfs negatief. De mensen dieer daar verantwoordelijk voor zijn, en ook de lokale bevolking, wetenonvoldoende en hebben onvoldoende contact met de Minister. Hoe staathet daarmee?Voorzitter. Er wordt gezegd dat er zo weinig capaciteit voor beschikbaar isdat weinig mensen hier iets van zullen merken. Kan de Minister hieropingaan? Met name grensregio’s hebben zich juist zorgen te maken over demogelijke verstoringen. Op welke termijn denkt de Minister de eersteresultaten van de grenscontroles met de Kamer te kunnen delen?Voorzitter. Nog een binnenlands besluit dat op gespannen voet staat metEuropese standaarden, is het besluit om de financiering van de lvv stop tezetten. Er is namelijk een recente uitspraak van het Hof van Justitie inEuropa. Maar al in 2014 heeft het Comité voor Sociale Rechten deuitspraak gedaan dat het een grondrecht is. Een kabinet, welk kabinet erook zit, kan een derdelander dat niet zomaar ontzeggen. Het gevolgdaarvan is dat Europa een stokje kan steken voor de plannen, en dus ookvoor het gebrek aan financiering. Wat is de reactie van de Minister op demeest recente uitspraken uit Europa? Klopt het dat derdelanders met hetweghalen van de lvv alsnog een grondrecht hebben op opvang? Als datklopt, klopt het dan dat de financiering niet bij gemeenten kan komen teliggen, maar dat het een landelijke aangelegenheid is om de financieringen materiële opvang te borgen? Zo ja, waar halen we dat geld danvandaan? We stemmen morgen over een begroting die daar geen geldvoor uittrekt ...De voorzitter:Dank u wel. U bent nu echt bijna een minuut over uw tijd heen.De heer Ceder (ChristenUnie):Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:De heer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):Dank je wel, voorzitter. Allereerst over het EU-Migratiepact. Effectievesamenwerking in Europa op het gebied van asiel- en vreemdelingenbeleidis belangrijk volgens de SP. Maar hoe gaat Nederland hiermee om? Wekregen het implementatieplan, maar niet alles wordt mij duidelijk. IsNederland bijvoorbeeld nog steeds van plan om gewoon alle vluchtelin-genplekken af te gaan kopen? Wat gaat dat eigenlijk kosten, en waar zienwe dat terug op de begroting? Wat is het gevolg hiervan voor de Europesesamenwerking en solidariteit? Wat is er nog over van je pact als iedereendit doet?Een belangrijk onderdeel van dit plan zijn, als het goed is, ook het gespreken de voorbereiding samen met de uitvoering en andere organisaties indit land, zoals de advocatuur, de Raad voor de rechtspraak et cetera. Gaatde Minister die gesprekken aan en krijgen zij dan wel fatsoenlijk de tijd?Waarom beperkt de Minister tot nu toe de inspraak en de reactietermijnenvan belangrijke organisaties en adviesorganen?Dan over legale migratie. Het bekendste voorbeeld daarvan zijn dehervestigingsplaatsen via de UNHCR, oftewel de uitgenodigde vluchte-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92615 lingen via de VN. Daar wil de Minister er per se minder van. Als een soortpersoonlijke missie wil zij de meest kwetsbare mensen laten creperen. Ditzijn zeker echte vluchtelingen, mensen die door de Verenigde Natiesgeselecteerd worden in het kader van hervestiging. Het is een kwestie vanleven of dood. Hervestiging redt levens. Waarom moeten er nou juist vandie groep 300 mensen minder naar Nederland komen? Waarom is dat nouzo urgent en wordt dat voorgesteld? Zou het creëren van legale migratie-routes niet ook onderdeel moeten zijn van een succesvolle, zelfs eenEuropese, aanpak? In hoeverre ligt aan de buitengrens op dit moment denadruk op het respecteren van mensenrechten en het redden vanmensenlevens, in plaats van op het buiten de deur houden vanmigranten? Wie ziet daar nu op toe?Voorzitter. Dan de discussie over Syrië. Of nou, het is eigenlijk al niet eenseen discussie meer. De ontwikkelingen gaan ontzettend snel en de situatieis onzeker. Dat erkent iedereen. Sommige mensen lieten inderdaad dolblijweten snel terug te willen keren om het land op te gaan bouwen, maar ikdenk dat het beleidsmatig te vroeg is voor definitieve conclusies over detoekomst, de veiligheid en de stabiliteit. Toch besloot de Minister wel heelerg snel tot een asielbeslisstop. Wat zijn daar precies de consequentiesvan? Mensen moeten nu al heel erg lang wachten. Komt die tijd daar nogeens bovenop? Krijgen individuen die wel gevaar lopen voorlopig ookgeen beslissing? Hoelang moet zo iemand dan nog wachten? Tot wanneergeldt dit en wanneer kan het ambtsbericht hierover worden verwacht?Ook van mij nog enkele vragen over de grenscontroles.De voorzitter:Heel kort, meneer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):We worden ingehaald door de tijd wat betreft Syrië. Je ziet nu live dat deinterim-premier, Bashir, alle Syrische vluchtelingen oproept terug te kerennaar Syrië. Dat zei hij in een eerste interview. Dan kun je niet zeggen: duswe duwen ze allemaal terug. Maar wat is er voor de SP op tegen om tezeggen: de mensen die willen terugkeren, gaan we daarbij helpen?De heer Van Nispen (SP):Ik vind het te vroeg voor dit soort beleid. Want wat de heer Eerdmansvoorstelt, is beleid. Het is echt net een paar dagen geleden. We zien ooknog steeds verschrikkelijke beelden uit Syrië. Op dit moment is er in eenandere zaal een rondetafelgesprek gaande, waar ik nu dus niet bij ben,maar waar wel ik van hoor dat iedereen erop wijst dat de situatie hoogstonzeker en nog allerminst veilig is. Ik heb zelf net ook gezegd: sommigemensen lieten dolblij weten van plan te zijn weer bij te gaan dragen aanhet opbouwen van hun land. Ik leg niemand die dat wil een strobreed inde weg. Maar ik denk zelf dat het in de euforie is geroepen. Of mensen datecht gaan doen, daar gaan zij zelf over. Maar om nou beleidsmatig tezeggen dat we iedereen zo snel mogelijk – de heer Eerdmans gebruiktedie woorden weliswaar niet – gaan helpen bij terugkeer, vind ik prematuuren zorgelijk. Dat soort voorstellen zou ik nu dus niet willen steunen.Nogmaals, als mensen op termijn zelf besluiten om terug te gaan om hunland op te bouwen, dan gaan zij daar natuurlijk zelf over. Maar ik vind echtdat we hier heel zorgvuldig en terughoudend mee moeten zijn.De voorzitter:De vraagsteller is tevreden. Gaat u gauw verder.De heer Van Nispen (SP):Dan hebben we toch weer iets bereikt.Over de grenscontroles. Tot nu toe vind ik de informatie die wij hieroverhebben ontvangen buitengewoon summier. Wij hebben hier nog veelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92616 vragen over. Welke doelen heeft de Minister, heel basaal, nou precies metgrenscontroles? Het is nog niet duidelijk. Wat is dus, ook qua aantallentegengehouden of onderschepte mensen, het doel? Klopt het datbinnengrenscontroles eigenlijk alleen mogen worden ingezet bij eenernstige bedreiging van de openbare orde of de binnenlandse veiligheid?Hoeveel capaciteit wordt hiervoor precies ingezet? We weten dat deKoninklijke Marechaussee hier nauwelijks mensen voor heeft. Welkewaarborgen en garanties zijn er nou eigenlijk tegen bijvoorbeeld etnischprofileren? Is er ook een kans dat deze controles korter dan zes maandenzullen duren, of gaat het kabinet inzetten op in ieder geval zes maanden?Voorzitter. Ten slotte een binnenlandse kwestie: Veldzicht.De voorzitter:Heel kort, de heer Eerdmans. Dit is zijn laatste.De heer Eerdmans (JA21):Ja, de allerlaatste. Zegt de SP nou serieus dat de grenswacht niet etnischmag profileren? Je gaat toch niet serieus menen dat je bij een controleniet mag letten op mensen die van heinde en verre komen en dieinderdaad de mogelijkheid hebben om illegaal het land binnen te komen?Of is dat wel de lijn van de SP? Want dan ben ik wel benieuwd hoe degrenscontroles gaan functioneren.De heer Van Nispen (SP):Ik denk dat het heel verstandig is om tegen etnisch profileren te zijn. Ikhoop eigenlijk dat iedereen hier dat is. Ik dacht dat we toch wel met elkaarbereikt hadden dat we het erover eens zijn dat dit geen goed idee is.Volgens mij kun je niet aan alleen uiterlijke kenmerken zien waar iemandvandaan komt, of dat iemand misschien de Nederlandse nationaliteit ofeen Nederlands paspoort heeft. Het lijkt mij knap vervelend als jij wel uitde rij gepikt wordt omdat je een donkere huidskleur hebt terwijl jijgewoon bijvoorbeeld Nederlander bent. Ik vind dat ook niet rechtvaardig.Volgens mij was dat inmiddels toch wel algemeen aanvaard.De voorzitter:Heel kort.De heer Eerdmans (JA21):Dus een auto met een Pools kenteken aanhouden zou ook etnischprofileren zijn voor de SP? Want dat is dan blijkbaar ook not done.De heer Van Nispen (SP):Ik had het net over uiterlijke kenmerken.De heer Eerdmans (JA21):Dat zijn ook uiterlijke kenmerken.De heer Van Nispen (SP):Van de auto, inderdaad. Nou, goed, ik weet niet of dit ergens naartoe gaat.De voorzitter:We vervolgen.De heer Van Nispen (SP):Ik wil afronden met een binnenlandse kwestie, Veldzicht. Ik doe dit omdathet mij ongelofelijk hoog zit dat deze Minister mensen met ernstigepsychische problemen op straat laat. Dat is een risico voor de samen-leving. De Minister beschermt de samenleving nu gewoon niet. Wehebben hier Kamervragen over gesteld. We hebben er moties overingediend, die ook aangenomen zijn. We hebben er ook debatten overTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92617 gevoerd. Er zijn waarschuwingen uit de praktijk, van de maatschappelijkeopvang. Er zijn nieuwsberichten over verschenen in de media. De Ministeris gewaarschuwd. Ik ga hier nu – dat realiseer ik me heel goed – grotewoorden gebruiken: als er slachtoffers vallen, dan is dat de verantwoorde-lijkheid van deze Minister, want zij is gewaarschuwd. Grijp dus in.Voorkom slachtoffers. Houd Veldzicht, zoals de motie u verzocht, openvoor deze doelgroep. En doe dat snel, voordat het te laat is.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Bij die laatste oproep kan ik mij van harte aansluiten.Voorzitter. Afgelopen vrijdag ontvingen we het implementatieplan voorhet Europees Migratiepact. Als we echt iets willen doen aan de instroom,moet dat Europees. Het plan van Nederland was er wel ontzettend laat.Dat is geen kritiek op de ambtenaren, want het is een monsterklus. Maarde deadline is morgen. Zo hebben wij dus als Kamer niets meer te zeggenover dit plan, terwijl we inmiddels hebben kunnen lezen dat de Ministerwel een concept heeft gedeeld met de Europese Commissie. De Kamerheeft dit concept nooit gezien. Dat begint wel een patroon te worden bijdeze Minister. Daarom vraag ik haar of zij kan toezeggen dat ze bij deverdere implementatie van het pact zorgt voor een betere informatievoor-ziening richting de Kamer, zodat wij de plannen op tijd kunnen controlerenen eventueel kunnen bijsturen.Voorzitter. Voor alle duidelijkheid: nu begint het pas. De komendeanderhalf jaar gaat er heel veel veranderen, ook in de begroting. Wehebben al gezien welke financiële gaten daarin zullen ontstaan. Kan deMinister toezeggen om in de gesprekken over de implementatie ook debegroting mee te nemen, zodat we verzekerd zijn van voldoende geld omhet pact succesvol uit te voeren?Voor nu lees ik dat de Minister ook meteen van plan is om het aanmeld-gehoor en de rust- en voorbereidingstijd te schrappen. Het volledigschrappen van de rust- en voorbereidingstijd vind ik een ongelofelijkslecht idee. Los van het feit dat het voor vluchtelingen zelf fijn is om evenop adem te komen, zorgt dit ook voor een betere procedure, want iemanddie net Nederland binnen is gekomen na een vaak lange en zware tocht, isnog helemaal niet bij machte om zijn verhaal duidelijk te vertellen. Ikvraag de Minister dan ook om dit te heroverwegen, want het zal deprocedure onderaan de streep niet korter maken als het leidt tot extrarechtszaken.Voorzitter. In Nederland is inmiddels begonnen met grenscontroles. Ik wilhier nogmaals mijn ongenoegen uitspreken over de gang van zaken tot nutoe. De Minister weigerde maandenlang vragen te beantwoorden en hetmoest tot een confrontatie in de plenaire zaal komen. Collega Sneller en ikhadden bijvoorbeeld gevraagd om een impactanalyse voor de inwonersvan de grensgemeenten en voor ondernemers. De antwoorden die weuiteindelijk kregen, gingen hier totaal niet op in. Dus nogmaals: kan deMinister die impactanalyse doen en met ons delen? Of denkt dat ze dat dieimpact er gewoon niet zal zijn omdat er toch niet voldoende personeel isom daadwerkelijk de grenzen te bewaken?Voorzitter. Ik wil ook graag – dit is nieuw – een compliment maken aan deMinister. D66 en andere partijen roepen al langere tijd op tot het sluitenvan brede migratiepartnerschappen; dus niet een zak geld voor hettegenhouden van mensen, maar echte samenwerking waar beide partnersiets aan hebben. De Minister heeft geluisterd, want in het migratiepartner-schap met Marokko zijn onlangs de handtekeningen gezet onder een pilotvoor circulaire arbeidsmigratie. Kan de Minister die pilot verdertoelichten? Wanneer start die, om hoeveel mensen gaat het en is erTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92618 bijvoorbeeld een focus op bepaalde economische sectoren? En met welkelanden praat Nederland bilateraal of in EU-verband over partnerschappenwaar circulaire arbeidsmigratie een onderdeel van is?Voorzitter. Ten slotte. Zondag 8 december zal de geschiedenisboekeningaan als het einde van meer dan een halve eeuw Assad-dictatuur. Rondmijn eigen straat in Utrecht stond het vol met feestvierende en geëmotio-neerde mensen. Ik heb met kippenvel gekeken. Niemand zal Assadmissen. Veel Syrische Nederlanders hopen na al die jaren even terug naarhuis te kunnen of zelfs terug te kunnen gaan om hun land weer op tebouwen. Tegelijkertijd weet niemand wat de toekomst zal brengen. D66vindt het dan ook zeer terecht dat de Minister een besluit- en vertrekmora-torium heeft ingesteld totdat er meer duidelijkheid is over de situatie endat in ieder geval de komende zes maanden niemand wordt terugge-stuurd naar Syrië.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Podt. Ik ga naar de heer Boomsma van NSC. O, deheer Van Nispen heeft nog een korte vraag.De heer Van Nispen (SP):Niet aan mevrouw Podt; het is een punt van orde. Aan het slot van mijnbetoog, toen ik het had over Veldzicht, voor mij een buitengewoonserieuze kwestie, zat de Minister een beetje te lachen en te overleggenmet haar ambtenaar en luisterde ze niet echt. Dat is nog tot daaraan toe.Toen mevrouw Podt zich vervolgens in haar eerste zin daarbij aansloot, zeide Minister met een zucht «uiteraard». Ik zou straks graag van de Ministerwillen weten wat ze daarmee bedoelde.De voorzitter:Prima. Het is inderdaad verstandig om in dit soort vergaderingen nietbuiten de microfoon te spreken. Dat geldt voor de Kamerleden en ookvoor de Minister. Ik ga verder met de heer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik zag dat de Minister ook in Engelandwas. Ik hoop dat ze daar opnieuw inspiratie heeft opgedaan. Dat hoor ikgraag, want Nieuw Sociaal Contract wil echt vaart maken met hetbeperken van migratie en ook met het hervormen van het asielstelsel. Ikhoop dus dat we die wetsvoorstellen nu echt snel hier gaan behandelen,zodat we in Nederland kunnen doen wat we hier op korte termijn kunnendoen. Maar dat is natuurlijk niet genoeg, want je zult met name ook inEuropees verband moeten optrekken om echt resultaten te boeken. Eengroot deel van de oplossingen ligt gewoon daar. Daarom blijven wij deMinister ook aansporen om gebruik te maken van de kansen en hetmomentum dat er nu is in Europa om fundamentele stappen te zetten.Met betrekking tot het Asiel- en Migratiepact heb ik drie punten: ten eerstede implementatie, maar ten tweede ook de mogelijkheden om teversnellen en ten derde de mogelijkheden om het nog aan te vullen. Deimplementatie is natuurlijk een enorme opgave voor de komendeanderhalf jaar. Het pact bevat de verplichte toepassing aan de grens. Welezen dat dit zal leiden tot een verdubbeling van het aantal zaken aan degrens, maar welke stappen worden nu precies gezet om dat aan tekunnen? Dat kon ik niet terugvinden. Over toereikende capaciteit aan debuitengrens wordt gezegd dat die voor Nederland is vastgesteld op211 plekken, maar in het implementatieplan staat wat vaag dat deverwachting is dat we daar waarschijnlijk aan kunnen voldoen. Hoe zit datnou? Kan de Minister dat toelichten?Dan ten aanzien van de opvang. Kinderen in de opvang moeten door hetAsiel- en Migratiepact dus eerder les krijgen. Dat is goed, maar nu lukt hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92619 ook al vaak niet, mede door de vele verhuizingen. Maar het COA regis-treert op dit moment niet welke kinderen onderwijs genieten of niet. Ikdenk toch dat het goed is om dat wél te gaan doen. Ik heb ook de vraagwat eigenlijk de taak wordt van die solidariteitscoördinator en hoe wedaarmee omgaan.Het is een groot plan. Het is omvangrijk, maar ik zie geen risicoanalyses.Misschien kan de Minister daarop ingaan. Ik denk dat het bij zulke grotehervormingen gebruikelijk is om ook een risicoanalyse te maken,knelpunten van tevoren in kaart te brengen en ook te kijken welkemitigerende maatregelen je kunt nemen.Dan over het versnellen. Ik denk dat het met name goed zou zijn om descreening aan de buitengrens te versnellen. Dat gaat natuurlijk met nameom andere landen. Kan de Minister daarop aandringen? Zijn er anderelanden die het daarmee eens zijn en liggen daar inderdaad kansen?Nog een specifieke vraag over het zogenaamde instrumentaliseren. InPolen heeft nota bene de heer Tusk recent geëist dat Polen gewoon kanstoppen met het behandelen van asielaanvragen aan de grens vanwegedie chantage door Rusland. Hoe gaat dat nu? Wat zijn de reacties? Want eris ook wetgeving opgenomen over het omgaan met instrumentaliseren.Mevrouw Podt (D66):Volgens mij zegt de heer Boomsma hier twee dingen die niet helemaalmet elkaar verenigbaar zijn. Aan de ene kant spreekt hij allemaal zorgenuit in de zin van: gaan we dit allemaal wel redden en lukt dat allemaalwel? Die zorgen deel ik. Aan de andere kant zegt hij: kunnen we nog effeversnellen? Het is hartstikke leuk om dan tegen andere landen te zeggendat zij moeten opschieten, maar als we die screening goed willen doen,moeten we die ook serieus doen. Dat vergt van landen in Zuid-Europanatuurlijk ook dat zij screeningsfaciliteiten hebben en locaties waar diemensen moeten verblijven. Dat is nogal wat. Dat gezegd hebbende wil ikde heer Boomsma graag dezelfde vraag stellen als mijn eerdere vraag aanmevrouw Rajkowski: hoeveel vertrouwen heeft hij hier zelf in, ook in hetlicht van de enorme bezuinigingen op de asielketen?De heer Boomsma (NSC):Ten aanzien van het versnellen: die wens is al eerder uitgesproken. Daarinstaan wij ook niet alleen. Er zijn meerdere landen die dat belangrijkvinden, net als mevrouw Von der Leyen en dergelijken. Als het kan,moeten we dat dus zeker niet nalaten. Dat is inderdaad een hele opgave,maar laten we het in ieder geval proberen. Wat betreft de kansen en hoedit zich verhoudt tot de begroting, is al eerder gezegd dat er de komendejaren veel extra geld is voor de IND. Op langere termijn is een bezuinigingingeboekt, maar we hebben steeds gezegd dat als blijkt dat er extra geldnodig is, dat geld er zal moeten komen. Dan zullen we dat ook moetenleveren. Ik heb inmiddels ook geleerd dat dit een generaal dossier is. Alser extra geld nodig is, zal dat dus gewoon gevonden moeten worden.Daar heb ik in die zin vertrouwen in. Ik heb ook in contacten met de INDgezien dat men daar heel enthousiast met dit plan aan de slag is. Ik hebdaar op dit moment vertrouwen in.De voorzitter:Mevrouw Podt met een korte vervolgvraag.Mevrouw Podt (D66):Die term «generaal dossier» wordt nu overal in de rondte gegooid alsofdie de oplossing is voor allerlei dingen, maar die maakt het probleemnatuurlijk niet makkelijker. Een generaal dossier betekent niet dat dat geldineens spontaan ergens ontstaat, maar dat we dat gaan bezuinigen oponderwijs, zorg en veiligheid. Ik vind het hartstikke leuk, maar als je ditwil, als je hier serieus mee bent en als je wil dat dit sneller gaat, als je ditTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92620 allemaal wil hebben en als je wil dat dit goed uitgevoerd wordt – dat is opzich een hele legitieme wens – moet je ook een serieuze begroting maken.Bent u dat niet met mij eens? Dan moet je toch niet zeggen: als er geld bijmoet, kijken we gewoon? Bij een bezuiniging van 85% kan je toch niet metdroge ogen volhouden dat je er wel vertrouwen in hebt dat het goedkomt?De voorzitter:De heer Boomsma, met een kort antwoord graag.De heer Boomsma (NSC):Mevrouw Podt heeft natuurlijk helemaal gelijk dat je, als je bezuinigt, datgeld ergens anders zult moeten vinden. Ja, dat klopt. Dat lijkt mij geenverrassing; dat is het voor mij in ieder geval niet. Maar zoals ik al zei, is ervoor de komende jaren extra geld. Er zijn natuurlijk ook veel maatregelendie processen gaan versnellen en die dus ook efficiency beogen. Wezullen dat dus gaan proberen. Als het niet werkt, gaan we het bijsturen.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Boomsma (NSC):Dan de samenwerking met Marokko. Ik wil graag een nadere toelichtingop hoe dat loopt en in hoeverre we dit kunnen uitbreiden met anderelanden. Hoe gaat het nu bijvoorbeeld met het al eerder ingezette trajectten aanzien van de samenwerking met Algerije? En wat is nu de statusvan het traject met andere landen, zoals Tunesië of Nigeria? Er isnatuurlijk ook een groot netwerk van mensensmokkel en mensenhandel inAgadez, in Niger. Hoe gaat het daar nu? Anders moet de EU zich ook echtdaarop richten om in contact te komen met mensen om daar oplossingente vinden.Voorzitter. Dan het aanvullen van het pact. Er was een kopgroep vanlanden die eerder een brief hadden opgesteld over innovatieve oplos-singen op migratiegebied. Collega Rajkowski en ik hebben hierover eerdereen motie ingediend om te kijken of we die kopgroep kunnen aanvullenmet andere landen. Hoe loopt dat nu? Zijn er al andere landen die zichdaarbij aan willen sluiten? Kan die kopgroep worden uitgebreid? Want wijdenken dat de kern echt is dat het huidige stelsel de kas van de mensen-smokkelaars spekt en ertoe leidt dat mensen sterven op zee. Je moet duseen verschil gaan maken tussen hulp bieden aan mensen in nood enmensen het recht geven om zich hier te vestigen. Dat verschil moet veelbeter in ons beleid gemaakt kunnen worden. Dat betekent ook dat jemensen veel beter moet gaan helpen en opvangen buiten de EU.De voorzitter:Uw tijd is bijna op. Nog tien seconden.De heer Boomsma (NSC):O jee, dan ga ik snel. Dat kan alleen als je een goede deal sluit met derdelanden. Dan moet je ook afspraken maken over het waarborgen van demensenrechten. Daar heb ik al eerder een motie over ingediend.Specifiek, tot slot. Er wordt voorgesteld om 5 miljard macrofinanciëlesteun aan Egypte te geven, maar ik zag nergens dat daaraan enigevoorwaarde wordt gesteld ten aanzien van het verbeteren van derechtsstaat en het waarborgen van de mensenrechten. Dat is zeker ookvan belang omdat Egypte net een asielwet heeft aangenomen. Er moetendaar nu honderdduizenden mensen worden geregistreerd.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92621 U bent er nu echt ruim doorheen. Het punt is duidelijk: Egypte. Ik gaverder met mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Voorzitter. De wereld is minder voorspelbaar dan wij vaak denken. Eenmaand geleden was dit kabinet nog van plan om de banden met Assadaan te halen, met Wilders voorop, met de woorden: «Die man zal nietweggaan.» Het is duidelijk dat we voor geopolitieke inzichten niet naar dePVV hoeven te kijken, want na 53 jaar dictatoriaal regime, chemischeaanvallen op de eigen bevolking, grootschalige martelingen en executiesis de beul van Syrië eindelijk verdreven. De beelden van de afgelopendagen zijn indringend: verbijsterde gezichten van bevrijde gevangenen diehet gewone leven nooit hebben gekend en van bergen van schoenen, ooitgedragen door gevangenen die deze dag niet meer meemaken. De grotehamvraag is: wat nu? Het einde van het Assad-regime is reden totvreugde, maar heeft het land ook in grote onzekerheid gestort. De realiteitis dat we dat moeten afwachten.Voorzitter. Nog geen dag was voorbij toen Oostenrijk aankondigde tewerken aan een terugkeer- en deportatieprogramma voor Syriërs. Ook dePVV-leider was vanuit Israël aan het twitteren dat de juichende Syriërsgelijk teruggestuurd moeten worden. Kan de Minister bevestigen dat hetdoor haar ingestelde besluit- en vertrekmoratorium echt iets anders is daneen asielstop? Kan zij bevestigen dat Syrië onder de huidige omstandig-heden nog steeds geen veilig land is en dat er nu zeker geen algeheleasielstop komt, gezien de grote onduidelijkheid? Kan zij bevestigen dat ergeen sprake zal zijn van gedwongen terugkeer? En klopt het dat iedereendie 21 maanden in de procedure zit, alsnog behandeld wordt? Lees ik datgoed in de brief?Ik wacht even zodat de Minister ook kan horen wat ik haar vraag.Minister Faber:Ik luister.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):O, prima. Worden alle mensen die langer dan 21 maanden in deprocedure zitten, dus alsnog behandeld? En wat betekent zo’n situatieeigenlijk voor het ambtsbericht? Is er dan sprake van meer frequenteambtsberichten of komt er elke keer na zes maanden, wanneer hettijdelijke moratorium afloopt, een ambtsbericht?De voorzitter:Een interruptie van mevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Het is meer een punt van orde. Volgens mij hebben we het nu over deJBZ-Raad. Dit gaat over brieven die niet op de agenda staan. Ik vraag meaf wat de inbreng van mevrouw Piri voor de JBZ-Raad is.De voorzitter:Mevrouw Piri vervolgt haar betoog en probeert zich te concentreren op deJBZ-Raad.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Nou, sorry, over dat punt van orde: ik ken Brussel vrij goed en ik durf tevoorspellen dat deze JBZ-Raad grotendeels zal gaan over Syrië. Dat dePVV dat niet doorheeft, is haar eigen probleem.Voorzitter. Dan Marokko en de omstreden samenwerking op het gebiedvan terugkeer. Naast het feit dat Nederland in ruil hiervoor zwijgt over degebrekkige mensenrechtensituatie en de Marokkaanse autonomieplannenvoor de Westelijke Sahara steunt, lees ik dat er nu ook een pilot komt voorTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92622 arbeidsmigranten uit Marokko. Ik hoorde de PVV daar al bezwaar tegenmaken. Uit eerdere debatten weet ik dat openheid over deze samen-werking niet de norm is, ook bij eerdere kabinetten. Ik lees dat er eenmemorandum of understanding is opgesteld voor deze pilot. Kan deKamer dat ook ontvangen? Dat is mijn verzoek aan de Minister. Hoeveelmensen vallen onder de pilot en in welke sectoren worden deze arbeids-migranten ingezet? In een bijzin zie ik ook staan dat er sprake is vanverdere samenwerking tussen operationele diensten bij grensma-nagement. Wat houdt dit precies in?Voorzitter. Daarnaast is mijn fractie voorstander van de toetreding vanRoemenië en Bulgarije tot het Schengengebied. Het is mooi dat uitge-rekend een PVV-bewindspersoon dat besluit neemt. Ik hoor graag van deMinister waarom zij vindt dat dit besluit genomen moet worden.Voorzitter, tot slot sluit ik mij van harte aan bij de zeer zorgelijke woordenvan de SP over de situatie rondom Veldzicht. Ik hoop dat de Minister inzietdat dat niet iets is om over te lachen.Dank u wel.Mevrouw Rajkowski (VVD):We hebben vorige week in De Telegraaf kunnen lezen dat GroenLinks-PvdA op het gebied van migratie een nieuwe koers gaat inslaan. Daarheeft mijn collega Bente Becker in het debat ook een aantal vragen overgesteld. De heer Timmermans gaf toen aan dat dat vooral op Europa zalzien en dat de nieuwe koers verder uitgerold zou worden in debatten diegaan volgen. Ik zat dus eigenlijk met smart te wachten op deze nieuwekoers. Kan mevrouw Piri daar wat meer over vertellen? Want ik heb daarniets over gehoord.De voorzitter:Dat mag heel kort, maar ik roep nu maar even mevrouw Vondeling inherinnering. Het is wel een JBZ-Raad. Volgende week hebben we een vieruur durend debat over asiel en migratie, dus u mag het vragen ... Ikbegrijp dat het over Europa ging, dus als mevrouw Piri het kort zoukunnen houden, dan graag.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Voorzitter, ik gebruik mijn inbreng van vier à vijf minuten in een commis-siedebat meestal om dit kabinet te controleren, maar ik nodig mevrouwRajkowski van harte uit om eens samen een kop koffie te drinken om tepraten over de Europese asielmaatregelen.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dan zijn we vorige week dus een beetje blij gemaakt met een dode mus,constateer ik. De VVD was juist verheugd om in verband met Europeseasieldeals te horen dat ze GroenLinks-PvdA misschien ook aan haar zijdezou krijgen om hierover door te denken. Ik ben nieuwsgierig onder welkevoorwaarden asieldeals zouden kunnen. Aan welke landen denkt u danbijvoorbeeld? Welke maatregelen gaan we zetten die echt de nieuwe koerslaten zien?De voorzitter:Mevrouw Piri voor een kort antwoord.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ik wil hier serieus op ingaan. Dat vind ik geen enkel probleem. Ik heb daaralleen iets langer de tijd voor nodig dan één interruptie. Wij zijn niet tegenasieldeals. Je hebt trouwens heel veel verschillende asielafspraken. Deminst omstreden afspraak is het terugnemen van je eigen onderdanen.Daar hebben we het nu over als het gaat om bijvoorbeeld Marokko. Daarhoef je ook minder heftige voorwaarden aan te stellen dan wanneer je hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92623 hebt over bijvoorbeeld een Tunesiëdeal, waar het kabinet ook naar keek.Daar is mijn fractie veel kritischer over. Het opvangen van uitgeproce-deerde asielzoekers is ook weer iets anders dan het opvangen vanmensen die recht hebben op bescherming. Het is niet makkelijk om nou inéén zin te zeggen hoe we naar asieldeals kijken. Wij zijn daar niet tegen,maar dat hangt heel erg af van de voorwaarden. Als je het hebt over hetbieden van bescherming, dan kan dat ook buiten je eigen landsgrenzen.Dat is ook in lijn met het Vluchtelingenverdrag en met de EU. Tot nu toezeg ik heel eerlijk dat de pogingen die de afgelopen tijd gewaagd zijn, ofdat nou ging over Uganda, Rwanda of Tunesië, niet zaken zijn waarvanmijn fractie inziet ...De voorzitter:Mevrouw Van Zanten gaat verder, want u stokt.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):... dat dat veel soelaas gaat bieden.De voorzitter:Dank u wel. Dank voor het korte antwoord op deze moeilijke vraag.Mevrouw Van Zanten.Mevrouw Van Zanten (BBB):Voorzitter. Afgelopen maandag zijn we begonnen met verscherptgrenstoezicht. We hebben in Duitsland kunnen zien hoeveel irregulieremigranten – dat zijn migranten zonder geldige reisdocumenten – wehiermee kunnen tegenhouden en hoeveel mensensmokkel en anderevormen van criminaliteit worden tegengegaan. BBB is daarom heel ergblij dat het grenstoezicht is ingevoerd. Wij vroegen ons wel af of er eenkosten-batenanalyse is. Die zouden we heel graag zien, want we willenweten in hoeverre het echt effectief is. Is de Minister bereid om de Kamerhierover periodiek te informeren? Mocht uit zo’n analyse blijken datgrenscontroles zeer effectief zijn, dan vindt mijn fractie het noodzakelijkom dat grenstoezicht ook na die zes maanden te behouden.De Schengengrenscode maakt dat echter lastig, omdat daarbinnen sprakemoet zijn van een ernstige bedreiging voor de openbare orde of debinnenlandse veiligheid, in het bijzonder na terroristische incidenten ofdreigingen of bij bedreigingen die uitgaan van georganiseerde crimina-liteit. Deelt de Minister onze mening dat wanneer het grenstoezicht zeereffectief blijkt, we dit langer moeten gaan doen dan de toegestane zesmaanden, dus ook zonder dat er direct sprake is van terroristischedreiging of bedreiging van de openbare orde of de binnenlandseveiligheid? Zo ja, ziet de Minister dan mogelijkheden? Welke mogelijk-heden ziet zij? Daar ben ik benieuwd naar. Is zij anders bereid om op deRaad te spreken over ruimere mogelijkheden voor lidstaten binnen deSchengengrenscode ten behoeve van het grenstoezicht?Ik heb nog een andere vraag over grenstoezicht. We hebben de Ministereerder horen zeggen dat er 50 man beschikbaar zijn. Hoewel Nederlandniet heel groot is, deel ik wel de mening van de heer Eerdmans dat dit welerg weinig is. Ik heb de Minister ook horen zeggen dat het waarschijnlijkwordt opgeschaald. Kan zij ons vertellen naar welke aantallen dan? Waarmoeten we aan denken? Wanneer gebeurt dit? Het is voor BBB namelijkwel heel belangrijk dat hier spoed achter zit.Dan de ontwikkelingen in Syrië in het afgelopen weekend en de daarop-volgende dagen. In een zeer korte periode is het de rebellen gelukt omAssad te verslaan. In de media zien we hele positieve, soms wel lyrischeberichten over Syriërs die de straat op gaan en juichen. Dat is op zichnatuurlijk te begrijpen, aangezien ze zijn gevlucht voor het regime vanAssad, maar het betekent voor veel andere Syriërs en ook voor mijnfractie niet direct dat het alternatief heel veel beter is. Dat moet nog maarTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92624 blijken. Al-Jolani, die nu waarschijnlijk aan de macht komt met zijnrebellenorganisatie HTS, is oorspronkelijk deel van Al Qaida. Kan deMinister een uitgebreide reflectie geven op deze situatie? Hoe ziet zij dit?Hoe kijkt zij daarnaar? Hoewel Assad natuurlijk een vreselijk schrikbewindleidde, streed hij ook tegen terreurorganisaties zoals ISIS en Al Qaida.Leden van deze organisaties zaten dan ook vaak vast in gevangenissenvan het regime. Het verontrust ons eigenlijk dat iedereen in die gevange-nissen nu is vrijgelaten door de rebellen, zonder ook maar te kijken naarde reden waarom mensen überhaupt gevangen zaten. Nu kunnen zij zichdus ook vrij ontwikkelen en ontplooien wegens het ontbreken van eeninterne vijand, zoals zij die wel hadden in het regime van Assad. Mijnfractie staat dan ook volledig achter de tijdelijke asielbeslisstop voormensen uit Syrië. Ik vraag de Minister of dit ook geldt voor gezinsher-eniging, zoals Oostenrijk heeft gedaan. Zo niet, is de Minister hiertoebereid? BBB vreest voor een soort ...De voorzitter:U bent door de tijd.Mevrouw Van Zanten (BBB):O, dat is heel kort. Heel snel.BBB vreest voor een soort taliban light. We zouden dus eigenlijk hetvolgende willen en dat is eigenlijk de belangrijkste vraag aan de Minister.Wij hebben de afgelopen dagen gezien dat enkele Europese landen al eentijdelijke asielbeslisstop hebben ingevoerd. Wat ons betreft zou het beterzijn als we dit zouden invoeren in de gehele EU, want als je eenmaalbinnen bent, kun je je gemakkelijk verplaatsen. Is de Minister bereid ombij de JBZ-Raad te pleiten voor een asielstop voor heel de Europese Unieals het gaat om mensen uit Syrië?De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Van Zanten. We schorsen tot 13.40 uur.De vergadering wordt van 13.12 uur tot 13.40 uur geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering. Ik maak de Kamer en de Minister erop attentdat er om 15.10 uur in de plenaire zaal een tweeminutendebat is overditzelfde onderwerp. Dat geeft ons ruim een uur om de eerste termijn vanhet kabinet en een korte tweede termijn te doen. Mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Een klein punt van orde. Ik moet zo tussendoor even wegrennen. Dat isniet uit desinteresse voor wat dan ook, maar er is in de plenaire zaal eendebat waar ik ook verwacht word.De voorzitter:Uitstekend. We beginnen met de Minister. Aan u het woord.Minister Faber:Voorzitter, dank u wel. Ik dank de commissie voor de vragen. We zienmaar weer dat asiel en migratie een belangrijk onderwerp is. Het staathoog op de agenda. Dank voor al uw vragen. In eerste instantie zou ik stilwillen staan bij het punt van orde. Nu is mevrouw Podt er namelijk nog enzij was er ook bij betrokken. Ik heb begrepen dat er volgende week eendebat is over Veldzicht. Dat is door mevrouw Podt aangevraagd, ooknamens meneer Van Nispen. Daarom was mijn reactie net: uiteraard.Daarom vroeg ik ook aan de ambtenaar naast mij: we hebben volgendeweek toch een debat? Dat was de oorzaak daarvan. Ik hoop dat ik dat nuheb kunnen verduidelijken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92625 De voorzitter:Dank u wel.Minister Faber:Dan is dat in ieder geval al besproken. Dan kunnen we dat in ieder gevalniet meer vergeten.Voorzitter. Ik heb diverse blokjes. Dat betreft het pact, binnengrenscon-troles, Syrië, innovatieve partnerschappen, gewone partnerschappen –daar zit een onderscheid in; ze zitten wel na elkaar, dus dat scheelt –Schengen en grenzen, en een mapje diversen. Dan weet u in ieder gevalhoever we zijn.De voorzitter:Ik tel er zes, nee, zeven zelfs.Minister Faber:Zeven, ja.Dan ga ik gauw door met het pact. De heer Eerdmans had de vraag: is ereen probleem met de capaciteit bij de IND? Een tweestatusstelsel en ookandere voorstellen hebben natuurlijk impact op de IND. De IND zaluitgebreider dan nu moeten gaan motiveren waarom een vreemdelingniet in aanmerking komt voor de vluchtelingenstatus, maar voor subsi-diaire bescherming. Het klopt dat dit meer tijd kost. Ook is de verwachtingdat veel vreemdelingen zullen doorprocederen voor een vluchtelingen-status. Het betreft een aanzienlijke uitdaging voor de uitvoering. Dat wordtook nader onderzocht. Dit betekent natuurlijk iets voor de middelen die deketen krijgt om deze omvangrijke aanpassingen door te voeren, maar ikheb er alle vertrouwen in dat dat gaat lukken.Mevrouw Rajkowski en de heer Ceder hadden vragen over de implemen-tatie van het EU-pact. Gaat het de Minister lukken om deze complexewetgeving op tijd en juist door te voeren? Het antwoord is ja. We staanvoor een complexe klus, maar ik zal er alles aan doen om het pact tijdig inte voeren. Dit doen we in nauwkeurige samenwerking met alle betrokkenketenpartners, waaronder de IND en het COA. Deze organisaties zijnsowieso al betrokken, want die worden meegenomen in alle processenqua beleid.Dan de vraag van mevrouw Rajkowski over het EU-pact. Verwacht deMinister dat er lidstaten zijn die het pact niet willen of kunnen implemen-teren? Nee, dat verwacht ik niet. Alle lidstaten zijn gebonden aan deafspraken van het Europees Asiel- en Migratiepact. De rol van deEuropese Commissie is erop toezien dat de lidstaten goed en tijdig denieuwe regels invoeren. De Commissie neemt deze verantwoordelijkheiddan ook.Meneer Van Nispen had de volgende vragen. Is Nederland nog steeds vanplan om alle vluchtelingenplekken af te kopen? Wat gaat dit kosten? Hoezien we dit verder terug in de begroting? Wat zijn de gevolgen hiervanvoor de samenwerking en solidariteit? Wij zijn van plan om die vluchtelin-genplekken af te kopen. In het regeerprogramma is opgenomen dat hetkabinet als solidariteitsbijdrage kiest voor de financiële tegemoetkoming.Dat is ook een mogelijkheid die het pact biedt. De kosten zijn nog nietbekend, omdat dat afhankelijk is van de aantallen die de Commissie in detweede helft van 2025 zal indiceren.De voorzitter:U heeft een interruptie van mevrouw Podt. Ik begin weer met tweeinterrupties per persoon, omdat we echt om 15.00 uur klaar moeten zijn.Mevrouw Podt (D66):Waar ik een beetje benieuwd naar ben, is het volgende. Ik heb inderdaadgelezen dat het kabinet dat van plan is. Ik vind daar wel dingen van, maarTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92626 goed, dat heeft nu volgens mij niet zo veel zin. Maar ik vraag me wel wataf. Als alle lidstaten vervolgens gaan zeggen «we gaan dit wel afkopen»,dan hebben we als Europa natuurlijk een probleem. Het hele idee isnatuurlijk wel dat we gezamenlijk aan de lat staan om dat op te lossen. Isde Minister dus bereid om dit te bespreken met haar counterparts tijdensde JBZ-Raad en hier expliciet op terug te komen in het verslag richtingdeze Kamer? Dan kunnen wij ook als Kamer beoordelen of dat nou enigrealisme heeft. Want nogmaals, als iedereen dit gaat doen, dan zijn wehelemaal nergens.Minister Faber:Ik begrijp de vraag van mevrouw Podt, maar we wachten natuurlijk wel deimplementatieplannen van de andere lidstaten af om te zien hoe zij daarinzitten. Maar het heeft zeker onze aandacht.Mevrouw Podt (D66):«Het heeft onze aandacht» vind ik niet helemaal genoeg. Volgens mij gaatde Minister de komende tijd een aantal keer naar de JBZ-Raad. Daar zalsteeds meer duidelijk worden hoe elke lidstaat daarin staat. Ik stel voordat we in ieder verslag een klein stukje krijgen – dat hoeft echt geen heelA4 te zijn – waarin wordt beschreven hoe andere lidstaten omgaan methet verdelen dan wel het afkopen. Dan kunnen we zien hoe dat ervoorstaat.Minister Faber:Natuurlijk. Zodra zaken bekend zijn, willen we die uiteraard met u delen.Maar dan moet u toch wel de plannen van de andere lidstaten afwachten.Anders heb ik daar niks over te melden. Maar zo gauw er informatiebekend is, willen wij die natuurlijk delen met uw Kamer.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Wel geldt dat het overnemen van één asielzoeker in de wetgeving gelijk isgesteld aan een financiële bijdrage van € 20.000.Mevrouw Podt vroeg: kunt u garanderen dat u de Kamer bij de implemen-tatie van het pact beter op de hoogte houdt dan tot nu toe? Ik heb aan uwKamer toegezegd dat ik tijdig een brief zou sturen over de implementatievan het pact met daarin de belangrijkste beleidskeuzes die in deze fasegemaakt zullen worden. Dat heb ik vorige week dus ook gedaan. Voor uwKamer is er alle ruimte om daarover met mij in gesprek te gaan. Dat kantijdens dit commissiedebat, maar ook tijdens de behandeling van hetwetsvoorstel dat de verordeningen en de richtlijn nationaal zal implemen-teren. De indiening van de wet is voorzien in de eerste helft van 2025.Meneer Boomsma had een vraag over de solidariteitscoördinator. Hijvroeg wat die gaat doen. Een solidariteitscyclus is een onderdeel van hetpact. Daarin wordt voor alle lidstaten vastgesteld onder welke migra-tiedruk zij staan en hoe zij elkaar hierbij kunnen ondersteunen. Desolidariteitscoördinator gaat verschillende zaken doen. Hij levert onderandere de juiste data aan over deze migratiedruk. Ook coördineert desolidariteitscoördinator eventuele bijdragen aan andere lidstaten, zoalsgeld of operationele ondersteuning.Meneer Ceder kwam met de vraag: als de Minister moet kiezen tussen deimplementatie van het EU-pact of die van andere wetsvoorstellen, watgaat zij dan kiezen? Deze vraag is voor mij in feite niet relevant. Demaatregelen die u noemt, het Migratiepact en de wetsvoorstellen uit deasielnoodmaatregelenwet, gaan voor een soberder en strenger asielbeleidzorgen. Ik ben mij ervan bewust dat al deze voorgestelde wijzigingenimpact hebben op de uitvoerende diensten. Ik ga met hen in overleg,Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92627 onder andere over het tijdpad en de financiële middelen, om ervoor tezorgen dat er ook daadwerkelijk een sobere en strengere asielprocedurekomt.Meneer Boomsma kwam met een vraag over het vereisen van verplichtetoepassingen aan de grens. Welke stappen worden gezet om dit aan tekunnen? Dit is namelijk niet te lezen in het NIP. Er staat alleen dat deverwachting is dat hieraan kan worden voldaan. Dat staat erin. Nederlandheeft het voordeel dat we al vele jaren een grensprocedure kennen, diegoed functioneert. Naar de huidige inzichten voldoen we aan de verplich-tingen van het pact.Meneer Van Nispen had de vraag: gaat de Minister met organisaties zoalsde advocatuur en de Raad voor de rechtspraak in gesprek over deimplementatie van het pact? En waarom beperkt de Minister de inspraakvan deze organisaties in de wetstrajecten? De implementatie van hetMigratiepact is een grote uitdaging voor de ketenpartners. Ik acht het vangroot belang om hen hier tijdig in te betrekken. Ik ben al in gesprek meteen aantal ketenpartners, zoals het COA, de IND en de Dienst Terugkeer enVertrek. Ik ga nog in gesprek met andere ketenpartners, zoals deadvocatuur en de Raad voor de rechtspraak. Maar het punt is wel dat wijsnel aan de slag moeten.Mevrouw Podt vroeg: kan de Minister toezeggen ... O, pardon.De voorzitter:Heel even. De heer Van Nispen heeft een vraag.De heer Van Nispen (SP):Dat kan een hele korte vraag zijn. Krijgen zij dan wel fatsoenlijk, normaal,de tijd die gebruikelijk is en dus niet slechts één week inclusief vertrou-welijk, zoals we afgelopen week hebben gezien?Minister Faber:Voor het pact is dat zeker de bedoeling. De twee wetsvoorstellen die nu inde pijplijn zitten en waar we dus mee bezig zijn, zijn de asielnoodmaatre-gelenwet en de wet over het tweestatusstelsel. Het klopt dat ze daar éénweek voor hebben gehad. Dat kwam doordat er grote druk zit op hetwetgevingsproces. Dat is ook gevraagd door de diverse partijen en dathebben we gedaan. Zoals u weet, wilde men de noodwet van tafelhebben, waarna er spoedwetgeving is gekomen. Daarvan is dit eenonderdeel. Er is ook een motie aangenomen betreffende het tweestatus-stelsel waarin staat dat deze wetsvoorstellen eigenlijk al voor de kerst bijde Tweede Kamer moeten liggen. Dat hebben wij niet gehaald, maar wegaan wel alles op alles zetten om ze in ieder geval bij de Raad van State tekrijgen. Het is dus ook een verzoek uit de Kamer. Dan krijg je dus druk ophet proces en daarom hebben we deze tijd drastisch moeten inkorten.De voorzitter:Ik ga dit onderwerp doorschuiven naar volgende week, want ik denk datwe er dan uitgebreid op terugkomen. Maar het korte antwoord op devraag van de heer Van Nispen is dus ja, als ik het goed begrijp.Minister Faber:Ja. Even kijken of ik deze vraag dan helemaal heb beantwoord. Ja.Mevrouw Podt vroeg: kan de Minister toezeggen om in de gesprekkenover de implementatie ook de begroting mee te nemen, zodat we ervanverzekerd zijn dat er genoeg middelen zijn voor een succesvolle imple-mentatie van het pact? Op een aantal onderwerpen volgt nog besluit-vorming in de eerste helft van 2025. Daarover informeer ik uw Kamer nogop een later moment. Ik kan uw Kamer dan ook na de besluitvorming overde Voorjaarsnota, in 2025, informeren over hoe de uitvoeringskosten vanhet Migratiepact gefinancierd gaan worden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92628 Mevrouw Podt (D66):Maar zo werkt het niet helemaal. Wat deze Minister steeds doet, is hetvolgende. Op het moment dat alles helemaal klaar is, krijgen wij het alsKamer een keer te zien. Dat speelt bijvoorbeeld bij de twee statussen. Datmoet allemaal geheim blijven en dat mogen we vooral nog niet zien. Ookover die grensdingen krijgen we helemaal niks te zien. Ik maak megewoon heel erg veel zorgen als ik kijk naar dat implementatieplan, omdatwe weten welke bezuinigingen op de keten eraan komen en we aan deandere kant zien dat er in dat implementatieplan nog heel erg veel dingenniet staan. Denk aan allerlei locaties die straks gerealiseerd en gebouwdmoeten worden en waarin mensen aan het werk moeten gaan. Of denkaan voogden voor Nidos, die natuurlijk in geen velden of wegen tebekennen zijn. Dat is heel zorgelijk, want iedereen wil dit plan. Ik wil dusgraag als Kamer die medeverantwoordelijkheid nemen om mee te kijkenof dit de goede kant opgaat. Dat is ook in het belang van deze Minister,want anders is zij aan het eind van de rit in haar eentje het bokje als hetniet goed gaat. Maar dat kan alleen als deze Minister ons tijdig informeert,ook over de begroting. Bij de Voorjaarsnota is het gewoon te laat, wantdan hebben we nog maar een jaar tot de implementatie. Deze Ministermoet dus eerder gaan aangeven hoe het eruitziet met de locaties en watwe daar ongeveer voor nodig hebben. Dan heeft ze waarschijnlijk het geldnog niet, want daar moet inderdaad bij de Voorjaarsnota over gesprokenworden, maar ik wil dat als Kamerlid wel weten.Minister Faber:Ik heb de Kamer geïnformeerd in het implementatieplan. Daarin staat ookde volgorde waarin we de zaken gaan uitvoeren. Betreffende de financiëlemiddelen kan ik het volgende zeggen. Dit is een verplichting die wijmoeten gaan uitvoeren van de Europese Unie. Ik ga er echt van uit dat diefinanciële middelen op tafel zullen komen, want wij moeten dit gewoonuitvoeren. Linksom of rechtsom moeten die financiën er dus gewoonkomen. En een heel groot deel van de asielprocedures is natuurlijk eengeneraal dossier, dus het moet gewoon gedekt gaan worden. Ik heb erook alle vertrouwen in dat dat gaat gebeuren.De voorzitter:Heel kort, mevrouw Podt, want eigenlijk mag het niet meer. Heel kort.Mevrouw Podt (D66):Daar gaan we weer: het generaal dossier. Het is net alsof dat een soorttoverstokje is. Het generaal dossier betekent dat alle tekorten die dezeMinister straks heeft en waar we onherroepelijk op aflopen – je ziet allegaten namelijk gewoon liggen – straks worden gedekt uit de Onderwijsbe-groting, de Zorgbegroting en de Justitiebegroting.De voorzitter:Uw vraag?Mevrouw Podt (D66):Verwacht deze Minister nou dat we haar op haar blauwe of groene ogen –ik weet het niet – geloven op het moment dat zij zegt er alle vertrouwen inte hebben? Wij moeten dat vertrouwen wel ergens op kunnen baseren. Iszij dus bereid ...De voorzitter:De Minister, en daarna vervolgt zij haar betoog.Minister Faber:Ik begrijp de gedrevenheid van mevrouw Podt natuurlijk. Het is ook haarfunctie om de regering te controleren. Dat is ook allemaal prima. Het isTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92629 natuurlijk wel zo dat deze wetsvoorstellen allemaal naar uw Kamer toekomen en dat daarvoor ook de financiën op orde moeten zijn. Die gaan wijgewoon op orde brengen, want we moeten het gewoon gaan uitvoeren.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Dan kom ik bij de binnengrenscontroles. Meneer Eerdmans had de vraag:«Volgens de vakbond van de marechaussee gaan 50 mensen de grenzencontroleren. Is dat niet een farce? En waarom wordt het leger niet ingezetvoor de grenscontroles?» Nou, de binnengrenscontroles zijn geen farce.De Koninklijke Marechaussee geeft geen informatie over waar en hoeveelcontroles zij per dag uitvoeren, omdat de locatie en de frequentie van decontroles gebaseerd worden op informatiegestuurd optreden en daarmeede inzet per moment kan verschillen. Daarbij gaat het om operationeelgevoelige informatie. Het kabinet heeft besloten de binnengrenscontrolesmomenteel door de Koninklijke Marechaussee binnen de bestaandecapaciteit uit te laten voeren.Meneer Eerdmans had ook de vraag: klopt het dat asielzoekers aan debinnengrenzen naar Ter Apel worden gebracht? Van vreemdelingen dieaangeven internationale bescherming te willen in Nederland, wordt deaanvraag conform Europese en nationale wetgeving in de asielprocedurebeoordeeld. Als zij geen recht op asiel hebben, wordt ingezet op vertrekuit Nederland. Vreemdelingen die eerder in andere lidstaten asiel hebbenaangevraagd, de zogenaamde Dublinclaimanten, zullen via de Dublinpro-cedure worden overgedragen aan de verantwoordelijke lidstaat.De voorzitter:U heeft een interruptie van mevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik heb een vraag aan de Minister. Het is natuurlijk goed dat we asiel-zoekers gaan overdragen op grond van Dublin, maar is het nu ook zo datals de Koninklijke Marechaussee bijvoorbeeld een asielzoeker signaleertaan de grens, er dan ook gelijk geregistreerd wordt uit welk land deasielzoeker komt, dus uit België of Duitsland? Dat kan misschien helpenvoor die Dublinoverdracht.Minister Faber:De marechaussee zal zeker trachten zo goed mogelijk boven water tekrijgen wat het land van herkomst is, waar zij Dublin hebben aange-vraagd, want daar moet je natuurlijk op handelen. Het kan zijn dat jeiemand aan de grens treft die gewoon zijn mond houdt en dan wordt hetnatuurlijk lastiger. Maar we zetten er wel op in om zo veel mogelijk tebekijken waar men vandaan komt. Je ziet bijvoorbeeld weleens dat eenFranse auto wordt aangehouden en dan is de kans natuurlijk heel grootdat ze uit Frankrijk komen. Maar goed, de marechaussee is efficiënt enslim genoeg om dat boven water te krijgen. We zullen zeker trachten datzo veel mogelijk te gaan doen.De voorzitter:Mevrouw Rajkowski wil hier iets over vragen.Mevrouw Rajkowski (VVD):Een verduidelijkende vraag. Dus dat betekent dat Dublinclaimanten –maar dat zullen ze eigenlijk allemaal zijn, of een groot deel in ieder geval –die over land aankomen, dan dezelfde dag nog worden teruggezet? Ofgaan die eerst helemaal de procedure in?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92630 Minister Faber:Als het mogelijk is om ze dezelfde dag nog terug te zetten en als het aande Duitse grens gebeurt – we hebben een hele goede samenwerking metDuitsland – dan kan die persoon direct worden overgedragen. Volgens deafspraken die zijn gemaakt met Duitsland kan dat. Het kan natuurlijk ookzo zijn dat ze uit een ander, verder land komen. Dan moeten ze wel deDublinprocedure in.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Dit roept toch even een vraag op, want volgens mij werkt het metDublinclaimanten zo dat iemand geregistreerd moet zijn, namelijk in eenander Europees land, en niet zozeer dat hij vanaf de grens met Duitslandbinnenkomt. Dus begrijp ik dan goed dat de marechaussee een databaseheeft waarin zij meteen kunnen zien of iemand ook geregistreerd is inDuitsland? Als diegene niet is geregistreerd in Duitsland, dan kan jediegene ook niet ... Dan moet die alsnog naar Ter Apel, toch?Minister Faber:Het klopt wat u zegt, maar de marechaussee kan ter plekke kijken ofiemand al geregistreerd is een ander land. Dat kunnen ze zien.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Mevrouw Rajkowski had de vraag: zou de Minister de Kamer op de hoogtewillen houden, mochten er toch signalen zijn dat ondernemers lastzouden krijgen van de grenscontroles? Het kabinet neemt maatregelen omde impact van de grenscontroles op de economie en op de grensregio’szo veel mogelijk te beperken en is scherp op signalen vanuit de praktijk. Ikzal de Kamer ook informeren als de controles leiden tot eventuelesignificante negatieve gevolgen en verdere maatregelen hiertegen nodigzijn.Meneer Ceder had de vraag: hoe heeft de Commissie gereageerd op deaankondiging van de binnengrenscontroles? De Commissie heeftkennisgenomen van de notificatie over de binnengrenscontroles, maarheeft geen formele reactie gestuurd.Meneer Eerdmans had de vraag: hoeveel illegalen en mensen die al inDuitsland of België asiel hebben aangevraagd, zijn al teruggestuurd? Degrenscontroles zijn zeer recent gestart, op 9 december. De KoninklijkeMarechaussee is druk bezig met de uitvoering ervan. Met België enDuitsland bestaan afspraken over de mogelijke overdracht van gewei-gerde vreemdelingen, die ook bij de uitvoering van de grenscontrolesworden gerespecteerd. Aangezien de controles een paar dagen geledenzijn gestart, is het beeld over de resultaten nog niet compleet en kandaarom een vertekend beeld ontstaan. De Koninklijke Marechaussee zalook goed bijhouden tot welke resultaten de controles leiden. De Kamerwordt op een later moment geïnformeerd over de resultaten van degrenscontroles. Het is natuurlijk ook nog zo dat we na zes maanden aande Europese Commissie een rapportage moeten sturen over onzewerkzaamheden aan de grens.Meneer Van Nispen had de vraag: welke waarborgen en garanties zijn erbij de grenscontroles ten aanzien van bijvoorbeeld etnisch profileren? Demarechaussee is een zeer professionele organisatie, die gehouden is aaninternationale, Europese en nationale waarborgen ten aanzien van debescherming van de fundamentele rechten. De marechaussee handelt tenaanzien van de grenscontroles conform het handelingskader professi-oneel controleren. Ik heb ook Kamervragen ontvangen ten aanzien vandeze maatregelen voor het tegengaan van etnisch profileren. Ik antwoorduw Kamer schriftelijk hierop.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92631 De voorzitter:Kunnen we die antwoorden verwachten voor het debat volgende weekdonderdag? Is dat mogelijk, vraag ik even tussendoor aan de Ministervoor het proces.Minister Faber:Ja, volgens mij zou dat moeten kunnen.De voorzitter:Dank u wel. Dat helpt, denk ik. De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Goed. Dan kom ik op Syrië.De voorzitter:Sorry, eerst de heer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):Toch over die grenscontroles. Het is natuurlijk prima maar ook logisch datwe op enig moment over de resultaten worden geïnformeerd. Het is nu dederde dag dat ze bezig zijn. Ik vind het ook nog wat vroeg om naarresultaten te vragen, maar daarom vroeg ik ook naar de doelen, debeleidsdoelstellingen. Wat beoogt de Minister nou precies met dezebinnengrenscontroles qua aantallen onderschepte mensen? Want dan kunje over een paar maanden kijken of het ook heeft opgeleverd wat weervan hadden verwacht, qua inzet van geld en mensuren versus deopbrengsten daarvan. Dat lijkt me heel zinnig op die manier. Maar dieinformatie hebben we toch nog niet?Minister Faber:De extra binnengrenscontroles zijn een van de maatregelen van eentotaalpakket waarmee wij meer grip willen krijgen op migratie. Het is eenonderdeel van een heel pakket. Die instroom moet naar beneden. Daar isdit een onderdeel van. We willen ook meer grip krijgen op migratie en ookop illegale migratie. Wat we nu dus ook zien, is dat we, als we mensenkunnen tegenhouden aan de grens en als we ze kunnen terugsturen of alshet bijvoorbeeld Dublinclaimanten zijn, dat gewoon zo snel mogelijkdoen. Het is een onderdeel van een pakket van maatregelen waarmee wedoelbewust de instroom willen verminderen.De voorzitter:Mag ik met het oog op de tijd voorstellen dat we deze discussie vervolgennadat schriftelijk ... U heeft deze vragen waarschijnlijk ... Ik kijk naar deheer Van Nispen. Nee, deze vragen heeft u niet schriftelijk gesteld? Oké.Dan mag u natuurlijk door.De heer Van Nispen (SP):Ik zal dat kort doen. Het antwoord van de Minister leidt bij mij tot deconclusie dat er geen concrete beleidsdoelen zijn gesteld specifiek voor degrenscontroles. Want de Minister begint over grip op migratie enaantallen en zegt dat het onderdeel van een totaalpakket is. Maar datbetekent dus dat de Minister kennelijk geen helder beleidsdoel voor ogenheeft voor hoeveel mensen onderschept of tegengehouden moetenworden bij de grens als gevolg van de controles van de marechaussee.Minister Faber:Ik heb geen cijfers vastgelegd in de zin van: we moeten zoveel mensentegenhouden en zoveel mensen onderscheppen. Het is een onderdeel vanmeerdere maatregelen om de instroom te beperken en meer grip tekrijgen op migratie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92632 De voorzitter:Mevrouw Van Zanten had ook een vraag op dit punt.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ja, want ik heb begrepen dat de Minister nu aan het einde is gekomen vanhaar blokje grenscontroles. Ik mis ongeveer vijf vragen en antwoorden.De voorzitter:Was u aan het einde van het blokje grenscontroles, Minister?Minister Faber:Ja.De voorzitter:Dan is het misschien handig dat mevrouw Van Zanten de vragen evenheel snel herhaalt.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ik heb gevraagd of de Minister bereid is de Kamer periodiek te informerenover een kosten-batenanalyse. Ik heb gevraagd of zij onze mening deeltdat wanneer het grenstoezicht zeer effectief blijkt, wij dit langer dan de zesmaanden moeten doen, ook zonder dat er direct sprake is van eenernstige bedreiging voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid.Ik heb gevraagd welke mogelijkheden de Minister hiertoe ziet en of zijanders bereid is om in de Raad te spreken over ruimere mogelijkhedenbinnen de Schengengrenscode voor lidstaten ten behoeve van grenstoe-zicht. Ik heb ook de vraag gesteld of de Minister ons kan vertellen naarwelke aantallen er wordt opgeschaald en wanneer dit gebeurt.De voorzitter:Als u de antwoorden nu niet paraat heeft, dan doen we dat in de tweedetermijn.Minister Faber:Ik heb hier al diverse ...De voorzitter:Gaat uw gang.Minister Faber:Mevrouw Van Zanten had gevraagd om de kosten-batenanalyse te delen.Vanwege de maatregelen die het kabinet heeft genomen, verwacht ik datde impact van grenscontroles op grensregio’s beperkt zal zijn. Mededaarom is er geen impactanalyse gemaakt voor deze maatregel. Hetkabinet blijft echter scherp op signalen uit de praktijk wat betreft deuitvoering en de impact van de grenscontroles. In dat kader heb ik ookcontact met de grensregio’s. Mevr ... Misschien kan ik beter eerst het ...De voorzitter:Mevrouw Van Zanten wil interrumperen, maar gaat u maar even door.Minister Faber:Deelt de Minister de mening dat wanneer grenstoezicht effectief blijkt,ingezet moet blijven worden op langer toezicht, zonder de voorwaarde dater een bedreiging is voor de openbare orde en veiligheid, en welkemogelijkheden ziet de Minister hiervoor? Herinvoering van binnengrens-toezicht is conform de Schengencode een tijdelijke maatregel. Verlengenis onder voorwaarden mogelijk. De vraag of eventuele verlengingmogelijk of noodzakelijk is, zal tegen het einde van de zes maanden bezienTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92633 moeten gaan worden, onder meer door te kijken naar de effecten van hetgrenstoezicht. Daar kan ik nu nog niet op vooruitlopen.Dan had mevrouw Van Zanten ook de vraag betreffende de 50 man voorgrenstoezicht: «Dat is erg weinig. Kan de Minister vertellen naar welkeaantallen dit wordt opgeschaald en wanneer?» De KoninklijkeMarechaussee heeft op dit moment, mede vanwege de huidige groei vande taken, te maken met een tekort aan personeel. Het kabinet heeft voorde nabije toekomst financiële middelen vrijgemaakt ten behoeve van hetversterken van het grenstoezicht. Dat betekent dat de marechaussee dekomende jaren de middelen krijgt om de capaciteit te versterken. Deaanwending van extra financiële middelen wordt momenteel uitgewerktdoor mijn ministerie en het Ministerie van Defensie. Hierbij wordt ingezetop zowel extra personele marechausseecapaciteit als inzet van technischeen innovatieve middelen.De voorzitter:Ik kijk even of mevrouw Van Zanten tevreden is met deze antwoorden.Dan kan de Minister haar betoog vervolgen. Eén vraag? Gaat uw gang.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ja, één vervolgvraag. Dank aan de Minister voor de beantwoording. Nogeven over die kosten-batenanalyse. Ik hoorde de Minister zeggen dat deimpact op de regio waarschijnlijk heel klein is, dus dat er niet naar eenkosten-batenanalyse wordt gekeken. Ik wil echter wel graag weten, enmijn fractie ook, hoeveel geld we investeren in de grenscontroles en watdat dan oplevert, om zo echt objectief te kunnen beoordelen of hetdaadwerkelijk zin heeft. Dus is de Minister bereid om dat alsnog te gaandoen?Minister Faber:Ik denk dat daar al een heel groot deel van terugkomt in de rapportage diewe moeten gaan doen aan de Europese Commissie.De voorzitter:Wanneer doet u die rapportage? Dan hebben we gelijk boter bij de vis.Minister Faber:Dat had ik u al eerder verteld, voorzitter, namelijk zes maanden nadat wezijn gestart.De voorzitter:Dank u wel, dan hebben we een toezegging. Spreekt u verder.Minister Faber:Meneer Van Nispen vroeg welke waarborgen en garanties er bij degrenscontroles zijn ten aanzien van etnisch profileren. Die heb ik albeantwoord. Ja, die heb ik al beantwoord; sorry daarvoor. Die was inieder geval niet vergeten.Dan kom ik bij het blokje Syrië. Mevrouw Piri vroeg of de Minister kanbevestigen dat het besluit- en vertrekmoratorium echt iets anders is daneen asielstop. Kan de Minister bevestigen dat Syrië onder de huidigeomstandigheden nog geen veilig land is en dat er geen sprake zal zijn vaneen gedwongen terugkeer? Kan zij bevestigen dat iedereen die21 maanden in procedure is alsnog behandeld gaat worden? Op dielaatste vraag, over die 21 maanden in procedure en dat dit alsnogbehandeld gaat worden: ja, dat klopt. De asielbeslisstop houdt in dat je deaanvraag niet behandelt. Sorry, ik haal even twee dingen door elkaar. Hetklopt van die 21 maanden, dat er dan alsnog behandeld gaat worden. Methet besluit- en vertrekmoratorium kunnen asielaanvragen tijdelijk wordenaangehouden, totdat de gevolgen van de machtswisseling duidelijk zijn.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92634 We moeten natuurlijk nog afwachten hoe dat daar allemaal gaat verlopen.Door het vertrekmoratorium is gedwongen vertrek niet mogelijk. Maar ditvond in de praktijk eerder ook al niet plaats, omdat er geen diplomatiekerelaties met Syrië zijn.Ik had het Ministerie van Buitenlandse Zaken in eerste instantie gevraagdom in december 2024 met een nieuw ambtsbericht te komen, maar doorde gewijzigde situatie hebben we gevraagd om dat in 2025 te doen. Er isnatuurlijk wel iets gebeurd en dus moet er een nieuw ambtsberichtopgeleverd worden over de nieuwe situatie. Aan de hand van dat nieuweambtsbericht zal het landenbeleid opnieuw bezien worden. Zoalsbeschreven in de Kamerbrief: indien er asielaanvragen zijn die ouder zijndan 21 maanden – daar komt-ie weer even – die daarmee de maximaletermijn van het besluitmoratorium overschrijden, beslist de IND op deindividuele merites van de zaak, op basis van de dan bekende informatie.De voorzitter:Ik denk dat ik nu even onderbreek voor een interruptie van de heerBoomsma, en daarna van mevrouw Piri. Eerst de heer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Welke gevolgen heeft dit moratorium voor het hervestigingsbeleid, en danmet name voor het quotum vanuit de EU-Turkijedeal? We hebbennatuurlijk ook een quotum van 500 personen dat met name gaat ommensen uit Syrië die via Turkije komen. Geldt dat moratorium daar ookvoor? Hoe gaat het kabinet daarmee om?Minister Faber:De hervestiging valt buiten het moratorium.De voorzitter:Ik kijk even naar de heer Boomsma.Minister Faber:Dan heeft u het over de afspraak tussen Turkije en de Europese Unie. Ja,die valt erbuiten.De heer Boomsma (NSC):Dus de afspraak over de 500 Syriërs die via die hoek komen, gaat noggewoon door. Die blijven gewoon overgeplaatst worden. Maar deontwikkelingen in Syrië hebben toch ook gevolgen voor deze groep?Minister Faber:Ja, maar bij de IND wordt er wel besloten over hun verblijfsstatus.De voorzitter:Ik ga door naar mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Dank aan de Minister voor de beantwoording. Nu is er voor zes maandeneen besluit- en vertrekmoratorium. Begrijp ik het goed dat het ambtsbe-richt, logischerwijs, komt voordat er over zes maanden een besluit wordtgenomen om dat wel of niet te verlengen? Dat is vraag één. Het tweede is:als ik het goed heb begrepen, kun je als er zo’n besluit- en vertrekmora-torium geldt, die zaken die al 21 maanden spelen, of gaan spelen in dekomende 6 maanden, niet afwijzen. Mensen krijgen dan automatisch eenvergunning. Is dat ook de informatie die de Minister heeft?De voorzitter:Twee vragen in één interruptie verpakt. De Minister.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92635 Minister Faber:Ik ga mijn best doen om de vragen goed te beantwoorden, want het liepeen beetje door elkaar. We hebben een moratorium afgekondigd. Wemoeten natuurlijk de ambtsberichten afwachten. Aan de hand van hetambtsbericht wordt het landenbeleid aangepast. Aan de hand daarvangaat de IND natuurlijk kijken hoe ze de aanvragen gaan behandelen. Dat isde normale gang van zaken. Zolang dat moratorium er is, is er ook geensprake van gedwongen vertrek. Men kan wel een aanvraag doen, maar diewordt dan niet verder behandeld.De voorzitter:Mevrouw Piri, ter afsluiting.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ja, de aanvraag wordt niet verder behandeld, behalve voor de mensen dieal 21 maanden in de procedure zitten. Mijn begrip is dat je, wanneer jeeen besluit- en vertrekmoratorium hebt, dat soort aanvragen niet magafwijzen. Klopt dat? Stel dat iemand nu al 21 maanden zit te wachten.Onder de huidige omstandigheden, zolang er geen nieuw ambtsbericht is,betekent dat eigenlijk automatisch dat zo iemand een tijdelijke vergunningkrijgt.Minister Faber:Dat bepaalt de IND natuurlijk; dat bepaal ik niet zelf. De IND zal gebruik-maken van de huidige regels. Ik kom er in de tweede termijn nog even opterug.De voorzitter:Dat lijkt me verstandig.Minister Faber:Maar het is natuurlijk aan de IND. Ze krijgen natuurlijk wel een kader mee,maar de IND besluit of iemand wel of niet in aanmerking komt voor eenstatus. Ik wil er wel op terugkomen in de tweede termijn.De voorzitter:Mevrouw Piri, wilt u de vraag verduidelijken?Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ja, even voor de zekerheid. Normaal gesproken behandel je een zaaknatuurlijk altijd op de merites. Maar wanneer er zo’n besluit- en vertrek-moratorium geldt, is het mijn begrip dat het, als het dan wordt behandeld,automatisch een vergunning wordt.De voorzitter:Tweede termijn, anders blijven we te lang steken. Ik vraag aan de Ministerof zij snel wil doorgaan.Minister Faber:Ja, ik doe mijn best. Meneer Van Nispen vroeg of het beleidsmatig niet tevroeg is om conclusies te trekken over de toekomst. Wat zijn de conse-quenties van de asielstop? Wat gebeurt er met personen die wel gevaarlopen? Wanneer geldt het en wanneer kunnen we het ambtsberichtverwachten? Het landgebonden asielbeleid Syrië is gestoeld op eensituatie die niet langer actueel is. Daarom heb ik ook besloten een besluit-en vertrekmoratorium in te stellen voor Syrië voor de duur van zesmaanden. Hiermee kunnen asielaanvragen tijdelijk worden aangehoudentotdat er meer duidelijkheid is over de gevolgen van de machtswisseling.Ik heb het Ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd om in 2025 eenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92636 nieuw ambtsbericht op te leveren over de nieuwe situatie. Aan de handvan het ambtsbericht zal het landenbeleid opnieuw bezien worden.Mevrouw Van Zanten had een vraag over de tijdelijke beslisstop: is deMinister bereid om te pleiten voor een asielstop in de hele Europese Unievoor mensen uit Syrië? We zien een tendens dat meerdere landen dezebeslisstop instellen. Het blijft uiteindelijk een afweging die valt onder desoevereiniteit van een lidstaat. Maar het zal ongetwijfeld wel besprokengaan worden tijdens de werklunch.De voorzitter:Ik zou het aantal interrupties nu echt heel erg willen beperken, andersgaan we het nooit halen. Mevrouw Van Zanten, heel kort.Mevrouw Van Zanten (BBB):Kunt u daarvoor pleiten, was mijn vraag.De voorzitter:Of u daarvoor wilt pleiten tijdens de lunch.Minister Faber:Ik kan het alleen naar voren brengen. Ik kan er niet echt voor pleiten, wanthet valt onder de soevereiniteit van de EU-lidstaten. Maar ik kan me haastniet voorstellen dat het niet ter tafel komt.De voorzitter:Dat denk ik ook. De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Dan vroeg mevrouw Van Zanten ook of het kabinet de gezinsherenigingvoor Syriërs gaat opschorten. Nee, dat is het kabinet niet voornemens tedoen. Het besluitmoratorium is enkel bedoeld voor lopende asielaan-vragen, ingegeven door de onduidelijke situatie, als gevolg waarvan ergeen zorgvuldige besluiten genomen kunnen worden.Mevrouw Van Zanten vroeg ook of de Minister een uitgebreide reflectiekan geven op de huidige situatie in Syrië. De toekomst is onzeker. Het isverontrustend dat ook IS-gevangenen worden vrijgelaten. Het is niet aanmij om de feitelijke situatie in een land te omschrijven. Daar hebben wede ambtsberichten van de Minister van Buitenlandse Zaken voor nodig.Daarbij is de situatie thans zeer onduidelijk. Om die reden hebben we eenbesluitmoratorium ingesteld.Meneer Eerdmans vroeg of dit het moment is, als het veilig genoeg is, omSyriërs vrijwillig terug te begeleiden. Is de Minister bereid om Syriërs tehelpen die vrijwillig terugkeren? Personen die vrijwillig terugkeren naarSyrië kunnen daarbij ondersteuning krijgen van de Dienst Terugkeer enVertrek. Daar verandert het moratorium niets aan. Er is geen sprake vangedwongen terugkeer.Dan kom ik bij het mapje innovatieve partnerschappen. Meneer Boomsmaen mevrouw Rajkowski hadden de vraag: is de Minister bereid om demotie-Eerdmans/Van Dijk uit te voeren om samen met gelijkgestemdelanden terugkeerhubs te realiseren? Meneer Eerdmans blijft hier maarnaar vragen en zoals eerder is aangegeven, ook in de geannoteerdeagenda voor de JBZ-Raad, is het antwoord een duidelijk ja. Op ditmoment worden de mogelijkheden van terugkeerhubs verder uitgewerktin een ambtelijke kopgroep met andere lidstaten. Daarbij kijken we ooknaar juridische mogelijkheden onder de huidige Terugkeerrichtlijn alsopmaat naar een praktische invulling van het concept.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92637 Er is een vraag van de heer Boomsma. In ieder geval is de vraag van deheer Eerdmans of er een kopgroep is, ook beantwoord. Het antwoord isdus ja. Die hebben we dan ook gelijk meegenomen.De heer Boomsma (NSC):Het is goed dat eraan gewerkt wordt en dat die ambtelijke werkgroepenbestaan. Het gaat om die terugkeerhubs, maar ook om andere innovatieveoplossingen. Maar de vraag is even of er ook een tijdplan voorzien is. Is ereen tijdpad dat de Minister kan schetsen? Het moet natuurlijk niet blijvenbij ambtelijke verkenningen. We willen dat er gewoon besluiten komen.Minister Faber:Het is natuurlijk wel zo ... Ambtenaren zijn er al mee bezig om dat uit tewerken. Daar blijft het natuurlijk niet bij. Wij willen daarmee doorgaan endaar wordt ook heel hard aan gewerkt, want het is natuurlijk een serieusonderwerp. Een exact tijdpad hebben we nog niet, maar u kunt er wel vanuitgaan, zeg ik via de voorzitter, dat we daar serieus mee aan het werkgaan en dat ook echt in de praktijk willen gaan uitvoeren. Uw Kamer zaldaar verder via de reguliere JBZ-kanalen over worden geïnformeerd.Ik heb hier nog even de vraag voor me over de kopgroep met gelijkge-zinde landen, van meneer Eerdmans. Die landen zijn Finland, Zweden,Denemarken, Hongarije en Polen. Gaat de Minister aanstaande vrijdag inBrussel praten met de kopgroep over opvang in de regio? Nederlandwerkt nauw samen met een groot aantal gelijkgezinde landen, zoalsZweden en Denemarken, om innovatieve concepten als de terugkeerhubsen het veilige-derde-landconcept verder uit te werken. Tijdens deJBZ-Raad spreken lidstaten tijdens een werklunch over innovatievepartnerschappen. Het kabinet zet zich in Europa in als aanjager van hetverkennen van de mogelijkheden voor innovatieve samenwerkvormen ophet gebied van migratie. Dit past bij het voornemen van het kabinet omopvang zo veel mogelijk in de regio te organiseren.Dan kom ik bij de partnerschappen. Meneer Eerdmans had de volgendevraag. Nederland gaat zich hardmaken voor partnerschappen. Kan deMinister aangeven welke partnerschappen er zijn en welke projecten erlopen? De irregulieremigratiedruk op Europa en Nederland is hoog. Actiebuiten Europa is dus ook hard nodig, om meer opvang in de regio tekunnen realiseren, om irreguliere migratie tegen te gaan en om meerterugkeerafspraken te maken. Daar zet het kabinet volop op in en hetmaakt daarom migratieafspraken met landen als Egypte, Marokko, Turkijeen Tunesië, zowel op Europees niveau als op bilateraal niveau. Het scalaaan projecten is groot en divers en verschilt per land. Een voorbeeld iseen project waarbij we werken aan een capaciteitsopbouw in Turkije voorhet verbeteren van het systeem van vrijwillige terugkeer. Verder hebbenwe in diverse landen projecten lopen voor de aanpak van mensen-smokkel.Dan hadden mevrouw Podt, mevrouw Piri en mevrouw Vondeling eenvraag over de pilot met legale migratie uit Marokko. Wat houdt de pilot inen kan de Minister garanderen dat er niet meer Marokkanen op legalewijze naar Nederland komen? Deze pilot hebben we met Marokkoafgesproken om er terugkeer voor terug te krijgen, als onderdeel van hetpartnerschap. Dat is voor het kabinet topprioriteit. Het gaat om een pilotop het gebied van legale migratie, met geringe aantallen en onder striktevoorwaarden. Het gaat om een circulaire pilot, dus de deelnemers gaanna afloop weer terug naar Marokko. Hiertoe heeft Marokko bijvoorbeeldook een terugmeldplicht voor de deelnemers ingesteld. Het betreft jongestagiaires. Er zijn afspraken gemaakt tussen werkgevers in Marokko enwerkgevers in Nederland. De jonge stagiair uit Marokko wordt als hetware uitgezonden door het bedrijf in Marokko naar een werkgever inNederland en die gaat ook weer terug. Dat wil Marokko zelf ook, want datwil jonge mensen terug hebben. Het doel ervan is dat deze jonge mensenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92638 leren – het is een soort leerovereenkomst – en dat ze dat mee terugnemennaar het land van herkomst. Marokko wil juist heel graag deze mensenhouden om daar ook profijt van te hebben in het eigen land.De voorzitter:Bent u daarmee al aan het eind van de vragen over Marokko?Minister Faber:Ik heb hier nog wel iets over, maar ...De voorzitter:Gaat u maar even door, Minister.Minister Faber:Oké, dan had mevrouw Podt een vraag over pilots met legale migratie ookbinnen andere partnerschappen doen. Nederland wil graag met derdelanden samenwerken om terugkeer te bevorderen en irreguliere migratietegen te gaan. Dat sluit aan bij het doel van minder migratie in Nederland.Derde landen willen daaraan meewerken, maar willen daar ook wat voorterug. Dat kan liggen op het vlak van legale migratie. Het kabinet is daarzeer terughoudend in. We zetten alleen stappen onder juiste, striktevoorwaarden en met evidente voordelen voor Nederland. Daar valtnatuurlijk ook die pilot met Marokko onder.Hoe gaat het nu in de samenwerking met Marokko en Algerije? Dezesamenwerking met zowel Marokko als Algerije op het gebied vanterugkeer verloopt op dit moment goed. We blijven aan de slag om eenbrede samenwerking verder te bewerkstelligen.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik heb toch nog een aantal vragen ter verduidelijking. De Minister geeftaan dat het om een gering aantal arbeidsmigranten zal gaan. Om welkaantal gaat dat dan? En u heeft het erover dat ze weer teruggaan naarMarokko, maar er blijft toch altijd nog een mogelijkheid voor degenen diehiernaartoe komen om bijvoorbeeld een verblijfsvergunning aan tevragen? Wat is dan dus de garantie dat ze ook daadwerkelijk teruggaan?Minister Faber:Het gaat in deze pilot om enkele tientallen. Het is dus een klein aantal. Ikbegrijp uw zorg dat men terug moet gaan. Er is duidelijk afgesproken dater een terugkeergarantie wordt gegeven door de Marokkaanse overheid.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Ja, ik moet zo snel zijn dat ik af en toe vergeet de microfoon aan te zetten.Excuus daarvoor.Meneer Boomsma had een vraag over de algemene inzet bij Egypte. Voorhet kabinet is het een belangrijk land voor het tegengaan van irregulieremigratie. Het is belangrijk om bescherming en mensenrechten tewaarborgen, zegt hij. Dat doen we al op Europees niveau. Zie hetEU-Egyptepartnerschap. En we doen dat op bilateraal niveau op basis vaneen brede agenda van declarations of intent. We zetten onder andere inop terugkeer en op het verbeteren van migratie- en asielmanagement inEgypte.Dan had mevrouw Piri de vraag of het memorandum of understandingwat betreft legale migratie met de Kamer wordt gedeeld. Op dit momentzijn we nog bezig met de uitwerking van deze pilot. Ik kan daar nu nog nietop vooruitlopen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92639 Mevrouw Piri had ook een vraag betreffende de samenwerking op hetgebied van grensmanagement met Marokko. Hoe ziet die eruit, vroeg zij.Die samenwerking bestaat vooral uit het leren van elkaars expertise. Datbevindt zich ook nog in een beginstadium. We zijn onderwerpen voor dieuitwisseling aan het verkennen met elkaar.Dan kom ik bij het blokje Schengen en grenzen. Mevrouw Vondeling hadeen vraag over Schengentoetreding. Het ging over Roemenië en Bulgarije.Het vorige kabinet heeft gezegd dat Roemenië en Bulgarije eerst orde opzaken moesten stellen, voordat zij konden toetreden. Daar hebbenRoemenië en Bulgarije uiteindelijk ook aan voldaan. Het vorige kabinetheeft toen ingestemd met hun toetreding. Nu hebben ook de directeburen Hongarije en Oostenrijk extra afspraken gemaakt. Zij hebben hierineen groot belang en zijn zeer streng op migratie. De extra afspraken zienop het versterken van de buitengrens en het blijven controleren van debinnengrens. Daarom kan er nu ook een akkoord bereikt worden.Ondertussen zijn er heel veel risico’s. Ik begrijp uw zorg en deel die ook.Het is dan ook van fundamenteel belang dat de buitengrens sterk is. Ik zaldaar dan ook bovenop gaan zitten, want het is natuurlijk fundamenteel datdie grens goed dicht blijft. Ik zal de Commissie en Frontex dan ookoproepen om het goed in de gaten te blijven houden en tot actie te komenindien dat nodig is, en ik zal hen daarop aanspreken. Het kan niet zo zijndat deze grens niet goed beschermd is, want het is fundamenteel voor deveiligheid en de grip op migratie om deze grenzen goed onder controle tehouden.De voorzitter:Mevrouw Vondeling, dit is uw laatste interventie.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik snap de argumentatie van de Minister dat dit eigenlijk al een besluit vanhet vorige kabinet is geweest. Maar er ligt nu wel een besluit om delaatste fase van die gefaseerde toetreding op te heffen, dus om diecontroles aan de landsgrenzen op te heffen. Deelt de Minister mijnmening dat het heel raar zou zijn om dit nu te doen, juist nu al die anderelanden binnengrenscontroles invoeren? Deelt u ook de mening dat hetgewoon een risico is om dit te gaan doen, juist omdat die buitengrens nietop orde is?Minister Faber:Betreffende de binnengrenzen: er zijn meerdere landen die inzetten op debinnengrenzen; dat doen wij zelf natuurlijk ook. Dat doen wij ook om meergrip te krijgen. Is dit dan raar? Ik begrijp uw zorgen heel goed. Ik deel dieook. Daarom geef ik aan dat wij daar heel scherp op zullen zijn. Frontexzet zich ook met man en macht in voor het dichthouden van die grenzen.We moeten natuurlijk ook niet vergeten dat niet alleen Nederland grip wilhebben op migratie: er is ook een hele tendens in Europa om grip tewillen hebben op migratie. Juist onze directe buren, Hongarije enOostenrijk, hebben ook extra afspraken gemaakt. Dat doen ze om de zakengoed in control te houden. Die waren ook enkele van de felste tegen-standers, net als Nederland. Die grens moet gewoon bewaakt worden. Datgaan we ook doen. Ik kan u alleen maar toezeggen dat wij daar ook fel opzullen inzetten.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Er is gevraagd: gaat de Minister in Brussel praten over de buitengrenzen?Jazeker, want die buitengrenzen zijn natuurlijk fundamenteel; daar heb ikhet net natuurlijk ook al over gehad. Tijdens de JBZ-Raad staat hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92640 vergroten van de weerbaarheid van de buitengrenzen op de agenda. Ikvind het ook heel belangrijk om de buitengrenzen verder te versterken,onder meer door inzet van Frontex aan de buitengrenzen. Frontex dient desituatie nauwgezet te monitoren en, indien nodig, lidstaten te onder-steunen met snelle interventies. Daartoe zal ik oproepen tijdens deJBZ-Raad. Het is ook relevant dat lidstaten werk maken van de implemen-tatie van het Europees Asiel- en Migratiepact, dat als kernonderdeelstrenge asielprocedures aan de buitengrenzen heeft. Daarbij wordt deafwijzing van een asielverzoek direct gevolgd door de terugkeer. Dat wastrouwens een vraag van meneer Eerdmans; ik vergat net om dat tevermelden. Excuus daarvoor.Mevrouw Rajkowski had een vraag over de stijging van het aantal illegalemigranten vanuit Rusland en Wit-Rusland: «Verwacht de Minister dat dezemensen naar Nederland zullen komen? Wat kan er dan gedaan wordenom dit te stoppen?» Ik maak mij hier ook zorgen over. Instrumentaliseringvan migranten door Rusland en Belarus is onacceptabel. De Commissieheeft vandaag aangekondigd 170 miljoen euro extra uit te trekken om delidstaten die hiermee te maken hebben te ondersteunen bij de versterkingvan hun buitengrenzen. Ook kunnen lidstaten grensdoorlaatposten sluitenom hun buitengrenzen te beschermen tegen die instrumentalisering.Zodra het pact van toepassing is, biedt de crisisverordening een uitge-breid wettelijk kader voor situaties waarin sprake is van instrumentali-sering. Ook kunnen sancties worden ingesteld tegen individuen enorganisaties die betrokken zijn bij de instrumentalisering van migratie.Mevrouw Rajkowski had de volgende vraag: de lancering van het EES, hetEntry/Exit System, komt nog niet van de grond; hoe gaat de Minister datoplossen? Vanuit Nederland wordt momenteel hard gewerkt aan deimplementatie van het EES. 4 december jongstleden heeft de EuropeseCommissie een voorstel gedaan om een gefaseerde aanpak mogelijk temaken. Dat betekent dat het EES geleidelijk ingevoerd kan worden. Maareen datum voor de entry into operation wordt nog niet genoemd. Wehebben ook nauw contact met andere lidstaten. Ik verwelkom dit voorstel,maar moet het nog uitvoerig bestuderen. Uw Kamer wordt middels hetgebruikelijke BNC-fiche geïnformeerd.Meneer Van Nispen vroeg wie er toeziet op de naleving van de mensen-rechten aan de buitengrenzen. Alle Schengenlidstaten zijn gebonden aangeldende wet- en regelgeving, waaronder het borgen van fundamentelerechten. Monitoring loopt via de bestaande Schengenevaluatiemecha-nismes. Lidstaten maken op dit moment werk van de implementatie vanhet Europees Asiel- en Migratiepact; screening is daar een belangrijkonderdeel van. Een onderdeel van de screeningsverordening is datlidstaten voorzien in een onafhankelijk toezichtmechanisme dat toeziet opde naleving en eerbiediging van de grond- en mensenrechten.Meneer Boomsma had een vraag over meneer Tusk. Die heeft toegezegddat ze kunnen stoppen met asiel aan de grens vanwege chantage doorRusland. Hoe gaat dit nu? Wat zijn de reacties hierop, ook met het oog opwetgevingen met betrekking tot instrumentaliseren? Polen werkt nog aandeze wetgeving en dat moeten we dus nog afwachten. Ik benadruk dat deinstrumentalisering van migranten door Rusland en Belarus onacceptabelis, en dat lidstaten hier niet alleen in staan binnen de Europese Unie.Daarom moet wel rekening gehouden worden met het Europees recht.De voorzitter:Gaat u maar door, want anders redden we het echt niet.Minister Faber:Dan kom ik bij diversen. Dit is een vraag van mevrouw Vondeling. DeEuropese Rekenkamer stelt dat investeringen in verband met de oorzakenvan migratie in Afrika in een bodemloze put verdwijnen. Kan de Ministervertellen hoeveel van dit geld afkomstig is uit Nederland en hoeveel geldTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92641 de komende jaren wordt afgedragen aan de Europese Unie voor hettegengaan van migratie uit Afrika? Ik ben het eens met mevrouwVondeling dat Europees geld nuttig moet worden besteed. Het moet echtbijdragen aan het tegengaan van irreguliere migratie, als u het mij vraagt.Die mening deel ik met u. Het betreft een kritisch rapport dat tekortko-mingen blootlegt en het is cruciaal dat alle aanbevelingen met groteurgentie worden opgevolgd. De Europese Commissie heeft aangegevendat te zullen doen. Nederland houdt dit nauwlettend in de gaten. Ik verwijsu verder, ook voor de vragen over het geld, naar de kabinetsappreciatiedoor de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, wantdit is haar portefeuille.Mevrouw Rajkowski had een vraag over de inzet van Nederland richtingde nieuwe Europese Commissie ten aanzien van de herziening vanterugkeerhubs en het versoepelen van het bandencriterium. Nederland zetzich in Europa in als aanjager van een ambitieuze herziening van deTerugkeerrichtlijn. De Commissie heeft inmiddels toegezegd om medio2025 met een herzien wetsvoorstel te komen. Terugkeerproceduresmoeten worden vereenvoudigd. Vreemdelingen die moeten vertrekken,moeten ook de verplichting krijgen om mee te werken aan hun vertrek.Onttrekking aan het toezicht moet effectief tegengegaan worden en ermoet meer juridische ruimte komen voor innovatieve ideeën omterugkeer te bevorderen, zoals terugkeerhubs. Daarnaast zet Nederland inop het verkennen van innovatieve oplossingen, waaronder het versoe-pelen van het bandencriterium voor het concept «veilige derde landen».Mevrouw Vondeling had de vraag: gaat de Minister in gesprek met Spanjeover plannen omtrent legale migratie, en zijn die plannen wel in lijn methet pact? Het besluit dat Spanje heeft genomen valt binnen hun soeverei-niteit, maar het moge duidelijk zijn dat dit kabinet andere maatregelen ophet oog heeft. Ik ga met mijn Spaanse collega in gesprek tijdens deJBZ-Raad om meer over dit plan te horen en om mijn zorgen over tebrengen over bijvoorbeeld het risico op doorreis. Een belangrijke notie isdat migranten zich niet zomaar legaal in een andere EU-lidstaat moetenkunnen vestigen.Meneer Ceder had de vraag: wat is de reactie van de Minister op de meestrecente uitspraak van het Hof van Justitie? Klopt het dat derdelanders methet weghalen van de lvv alsnog recht hebben op opvang? Als dit klopt,hoort de financiering dan niet bij het Rijk te liggen? Het antwoord is nee.Het Nederlandse systeem is in lijn met het recht van de Unie. Vreemde-lingen die moeten vertrekken maar dat buiten hun schuld niet kunnen,kunnen een verblijfsaanvraag buiten schuld aanvragen. Daarnaast biedthet Rijk vreemdelingen die moeten vertrekken en daaraan meewerken,onderdak in de vrijheidsbeperkende locatie. Voor vertrekplichtigevreemdelingen met minderjarige kinderen is er een gezinslocatie. Daarbijis er voor kinderen recht op onderwijs. Noodzakelijke zorg wordt dan ookaltijd geboden. De lvv is een bovenwettelijke vorm van onderdak,waarvoor het kabinet de financiering stopt. Het staat gemeenten zelf vrijom onderdak eventueel verder te financieren.Meneer Van Nispen had een vraag betreffende hervestiging en hetverlagen van het nationaal quotum. Het kabinet heeft het nationaalquotum tot nader order verlaagd vanwege de huidige asiel- en opvangsi-tuatie. Het kabinet heeft hervestiging niet op nul gezet en ziet wel demeerwaarde van het instrument hervestiging. Gelet op de situatie acht hetkabinet het aantal van 200 een meer verantwoorde balans.Meneer Ceder had de vraag: hoe gaat het nu verder met de plannen vooreen tweestatusstelsel, en worden die doorgezet? Het wetsvoorstel wordtdoorgezet conform het regeerprogramma. De asielinstroom in Nederlandis reeds gedurende een langere periode groter dan de migratieketenaankan. Daarom zet de regering in op een breed pakket aan maatregelenom de asielketen per direct en duurzaam te ontlasten en om de instroomte verminderen. Dit wetsvoorstel is daarvan een relevant onderdeel. GeletTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92642 op de urgentie wordt het wetsvoorstel nog voor de kerst voor adviesvoorgelegd bij de Afdeling advisering van de Raad van State. Het advieszal worden verwerkt. Daarna volgen, zoals gebruikelijk in het wetstraject,de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.Mevrouw Podt had de vraag: kan de Minister het schrappen van hetaanmeldgehoor en van de rust- en voorbereidingstermijn heroverwegen?Nee, dat ga ik niet doen. Het schrappen van het aanmeldgehoor en van derust- en voorbereidingstijd draagt bij aan een efficiëntere asielprocedurevoor de IND. Een asielprocedure zonder deze verplichte stappen voldoetaan de minimale invulling van nieuwe Europese wetgeving. Hetwetsvoorstel over de invoering van het Migratiepact wordt binnenkort terconsultatie aangeboden.Voorzitter. Dat was mijn laatste punt.De voorzitter:Dank voor de razendsnelle beantwoording. We hebben nog een kwartiervoor een tweede termijn, die we heel snel gaan beginnen. MevrouwVondeling, gaat uw gang. U hebt een minuut.Mevrouw Vondeling (PVV):Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag een tweeminutendebat aanvragen. Ikwil toch een motie indienen, allereerst om het opheffen van de controlesaan de landsgrenzen van Bulgarije en Roemenië tegen te gaan. Ik hebgewoon te grote zorgen, zeg maar; wij zijn daar geen voorstander van. Datgeldt ook voor die pilot met betrekking tot Marokko. Ik denk dat dat ookniet verstandig is, ook al gaat het om een klein aantal Marokkanen.Daarom ga ik daar ook een motie over indienen.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ik heb toch een kleine vraag. De PVV zit bij mijn weten in dit kabinet. Hoegaat dat dan? Dit zijn twee voorstellen, die ook nog eens vallen onder eenPVV-Minister, waartegen de PVV-fractie nu twee moties gaat indienen. Ikvraag me dus gewoon af: heeft u als fractie ook invloed in dat kabinet?Mevrouw Vondeling (PVV):Wij hebben een hoofdlijnenakkoord getekend. Daar staan we achter, enook achter die afspraken. Daarnaast zijn er ook wat vrije kwesties, zoalsdeze. Ik mag dus gewoon een motie indienen. Zo raar is dat niet.De voorzitter:Oké. Mevrouw Rajkowski.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dank voor de beantwoording. Ik zou een nog iets scherpere toezeggingwillen hebben, namelijk dat de Minister zich gaat inspannen om van dedrie dingen – dat zijn dus de Terugkeerrichtlijn, de returnhubs en hetbandencriterium – een topprioriteit van de Europese Commissie te maken.De voorzitter:De heer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):In antwoord op mijn vraag over het toezicht op de naleving van demensenrechten aan de buitengrenzen zei de Minister dat de lidstaten zelfverantwoordelijk zijn voor het controleren van eventuele schendingen vande mensenrechten door diezelfde lidstaten. Ik vind dat niet heel geloof-waardig. Ik zou er dus voor willen pleiten dat de Minister zich inzet vooriets onafhankelijks, iets wat erop toeziet dat de mensenrechten nietworden geschonden. Dat is één. Twee. De grenscontroles zijn vandaag dederde dag ingegaan en we kunnen later de resultaten verwachten. Na zesTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92643 maanden worden we daarover geïnformeerd. Waar wordt het meevergeleken als je niet van tevoren beleidsdoelen hebt gesteld en hebtvastgelegd hoeveel mensen je erop inzet, welke aantallen mensen je wilttegenhouden, et cetera? Ik vind dat heel vreemd en ik zal hierover eenmotie indienen, want zonder beleidsdoelen kun je nooit controleren of jeeigen beleid effectief is.Voorzitter. Ten slotte over Veldzicht. Ik snap dat de Minister zegt dat wedaar volgende week over in debat gaan. Dat is ook zo. Ik hoef vandaaggeen nadere antwoorden, maar ik wil wel antwoorden op de schriftelijkevragen die wij gesteld hebben. Ik eis eigenlijk van de Minister, en nietsminder dan dat, dat zij er vandaag nog voor zorgt dat mensen die eengevaar zijn voor de samenleving niet vrij rondlopen. Dat vraag ik omdat zijdus een groot gevaar vormen. Ik hou deze Minister daar echt verantwoor-delijk voor.De voorzitter:Dank u wel. Ik ga naar de heer Boomsma. Inmiddels begint het tweeminu-tendebat om 15.05 uur, dus de tijd dringt. De heer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Even over het hervestigingsquotum van de EU-Turkijedeal. Dat gaat dusom 500 personen, voornamelijk Syriërs uit Turkije. De Minister zegt dathet moratorium daar niet onder valt. Zijn er dan nu nog missies van deIND, of zijn die opgeschort? Betekent dat dan dat het quotum nu blijftoplopen en dat het zo steeds moeilijker wordt om die opdracht nog tevervullen? Dan het volgende. We moeten ook proberen om mensen op tevangen in derde landen, maar dat kan alleen als ze daar echt beschermdworden. De kans is dan ook veel kleiner dat ze gaan doorreizen. Ik stel dustoch nog specifiek over de Egyptedeal de volgende vraag. De Ministerzegt dat er ook wordt gekeken naar mensenrechten. Ik vind dat dat echtconcreet en voorwaardelijk moet zijn, zeker als je 5 miljard gaatovermaken. Je moet dan echt concrete stappen kunnen aantonen voordatje daarmee akkoord kunt gaan.De voorzitter:Dank aan de heer Boomsma. Mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Over Marokko. De antwoorden zijn vooral dat het allemaal nog in debeginfase is en dat de Minister daardoor nog niet zoveel met de Kamerkan delen. Volgens mij is het echter zo dat op het moment dat je mensennaar Nederland laat komen, daar gewoon een memorandum of under-standing onder ligt. Ik doe dus toch nogmaals het verzoek. We hebben erbij een vorig kabinet een jaar over gedaan om documenten over desamenwerking met Marokko boven tafel te krijgen. Ik wens dat de Ministerdaar gewoon aan de voorkant openheid over geeft, en dat we dit echt nietelk debat hoeven te noemen. Dat verzoek blijft dus staan. Het hoeft nietvandaag, maar het zou fijn zijn als het ergens komt voor het kerstrecesbegint. Ten tweede: in de tweede termijn krijg ik graag het antwoord op devraag hoe het staat met die Syriërs die 21 maanden in de procedure zitten.Leidt dat automatisch tot toekenning?De voorzitter:Prima. Ten slotte mevrouw Van Zanten.Mevrouw Van Zanten (BBB):Dank, voorzitter. Dank aan de Minister voor de beantwoording. Ik wildeeven iets zeker weten. Ik heb een soort toezegging gekregen dat deMinister na zes maanden met een rapportage naar de EU komt, waarin dekosten-batenanalyse ook wordt meegenomen. Heb ik dat goed begrepen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92644 Als de Minister het namelijk heeft over een impactanalyse, heb ik het overiets anders. Dat wil ik dus nog even checken.De voorzitter:Ik heb het zo begrepen dat de Minister zegt: dit komt terug in de Europeserapportage. Als de Minister die rapportage naar de Kamer stuurt, ga ikervan uit dat het terugkomt, maar als ik ongelijk heb, moet de Minister datzo meteen even corrigeren. Ik geef het woord aan de Minister voor haarantwoorden, als ze daartoe nu gelijk in staat is.Minister Faber:Ja.De voorzitter:Gaat uw gang.Minister Faber:Voorzitter. Ik ga mijn uiterste best doen. Ik hoop niet dat ik vragen benvergeten. Dat is in ieder geval niet mijn opzet.Ik begin eventjes bij mevrouw Piri, omdat zij een hele interessante vraaghad. Dat was de vraag of aanvragen automatisch worden ingewilligd alsde beslistermijn wordt overschreden in het geval van het moratorium.Nee. Ook als de beslistermijn is verlopen, zal de IND toetsen naar de opdat moment bekende omstandigheden. We willen ook voorkomen dat deIND moet afwijzen omdat het regime gevallen is maar Syrië nog niet veiligis. De IND toetst dus gewoon volgens het kader dat de IND dan heeft.De voorzitter:Heel kort, mevrouw Piri, en anders stel ik voor dat u de discussie straksvoortzet.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Er staat toch echt iets anders op de website van de IND. Dat deel ik straksgraag met de Minister.De voorzitter:Ja, dat zou ik doen.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Daaruit blijkt dat de asielzoeker uiteindelijk na de 21 maanden in principeeen positieve beslissing en dus een verblijfsvergunning krijgt.Minister Faber:Mag ik daarop reageren, voorzitter?De voorzitter:Natuurlijk mag u daarop reageren.Minister Faber:Ik vermoed, maar dat moet ik even navragen, dat daarmee het volgendebedoeld wordt. Dit is mijn interpretatie. Op dit moment krijgt men eenstatus, en ik denk dat ze er nu van uitgaan dat dit zo blijft. Ik denk dat zedat bedoelen, maar we kunnen dat natuurlijk even nader onderzoeken. Ishet akkoord dat we daarop even schriftelijk terugkomen?De voorzitter:Graag, ja.Minister Faber:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92645 Dan kunnen we deze vraag zo afhandelen. Dan is het voor iedereenduidelijk.De voorzitter:Doet u dat. Of volgende week in het debat; dat mag ook.Minister Faber:Dan kom ik bij mevrouw Vondeling. Haar vraag ging over de pilot. Hetgaat om tientallen personen. Ik begrijp dat u daarover een motie wilindienen, maar laten we even niet vergeten dat er nu een paar honderdmensen per jaar worden teruggenomen door Marokko. Dat aantal kanoplopen. Deze 50 personen die in aanmerking komen voor de pilot gaanook weer terug, dus het lijkt mij op zich wel een goede overeenkomst omzo te handelen. Maar het staat u uiteraard vrij om een motie in te dienen,want dit is een vrije kwestie. Daar heeft u gelijk in.Dan de Terugkeerrichtlijn. Het antwoord is ja. U had drie punten: deTerugkeerrichtlijn, het landencriterium en de hubs. Dat heeft hogeprioriteit. Dat klopt. Dat gaan we zeker overbrengen. Daar werken wij ookzeer aan mee, want daarin nemen we ook het voortouw. Dat komt dushelemaal goed.Dan het toezicht op de mensenrechten bij de grenzen. Dat toezicht voertde Europese Commissie uit.Meneer Van Nispen had nog een punt over Veldzicht. De mensen zijningedeeld in categorieën. De zwaarste categorie is 3. Die mensen blijvenvoorlopig nog opgenomen worden in Veldzicht, dus die lopen niet vrijrond. Dan is het zo ...De voorzitter:Er is een interruptie, maar maakt u eerst uw antwoord maar even af.Minister Faber:Die lopen niet vrij rond. Die blijven opgevangen worden door Veldzicht totnader order. Daar moeten dus nog nadere afspraken over wordengemaakt. Totdat die afspraken er zijn, blijven ze gewoon in Veldzicht. Datis dus veilig; dat is gegarandeerd. De andere, lagere, categorieën, namelijk0, 1 en 2, zullen in eerste instantie bij de ggz-instellingen wordenondergebracht. Als daar geen plek is, kan de burgemeester ingrijpen omalsnog een plek te forceren. Als ook dat niet kan, worden ze opgenomendoor Veldzicht. Dat zijn de afspraken die nu zijn gemaakt.De voorzitter:Meneer Van Nispen, heel kort, want er is zo meteen een tweeminuten-debat.De heer Van Nispen (SP):De Minister is gewoon niet goed geïnformeerd en vertelt hier iets aan deKamer wat gewoon feitelijk onjuist is.Minister Faber:Nee hoor.De heer Van Nispen (SP):De Minister heeft het nu over de groep COA-bewoners en ik had het overde groep ongedocumenteerden. Daarover heeft ze ook in de mediabericht: «Een gevaarlijke man die nu gewoon op straat loopt en een grootgevaar is voor de omgeving». Dat weet de Minister. Dat is een aange-nomen Kamermotie, die nu niet wordt uitgevoerd. Daarover heb ik het. DeMinister kan nu haar fout toegeven of vanmiddag orde op zaken stellen.Dat vind ik allemaal prima, maar ik zeg het nogmaals: ik hou deze Ministerhier verantwoordelijk voor als er ongelukken gebeuren en overigens ookTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92646 als er geen ongelukken gebeuren. De Minister moet hier gewoon iets voorregelen. Het is een gevaar.De voorzitter:De Minister heel kort en anders straks in het tweeminutendebat.Minister Faber:U heeft gelijk. Ik zat in de modus van de asielzoekers, omdat dat hoofdza-kelijk mijn pakkie-an is. We komen nog even terug op de ongedocumen-teerden. Dat kunnen we ook schriftelijk doen voor het debat van volgendeweek, als u dat wilt.De voorzitter:Of in het tweeminutendebat; wat u wilt. Dan nog de vragen van de heerBoomsma en dan gaan we afsluiten.Minister Faber:Dan moet ik even denken, hoor. U kwam met zoveel punten. U had hetover de Turkijehervestiging. Die valt buiten het moratorium. Dat zijngewoon afspraken die we hebben gemaakt met Turkije en die moeten weook nakomen in dezen.Dan de missies hervestiging. Die worden opgeschort. Dat is zo. We blijvennatuurlijk gecommitteerd aan de EU-Turkijedeal; die vraag had ik net algelijk beantwoord. Volgens mij waren dat de vragen.De voorzitter:Ik kijk naar de heer Boomsma.Minister Faber:De andere vragen willen wij uiteraard schriftelijk beantwoorden, als datakkoord is.De voorzitter:Ja, dat lijkt mij een goed idee. Het antwoord op de vraag van mevrouwVan Zanten had ik zo vertaald dat ...Minister Faber:O, daar kom ik even op terug. Die heb ik hier nog op mijn lijstje.De voorzitter:Wilt u dat nu doen? Want ik wil afsluiten.Minister Faber:Ja, dat kan ik heel kort doen, als u het mij toestaat.De voorzitter:Ja, heel graag.Minister Faber:We moeten aan de Europese Commissie rapporteren over onze grenscon-troles. Als we dat rapport hebben, gaan we aan de hand van dat rapportkijken naar de kosten en de baten. We maken eerst het rapport voor deCommissie en dan komen we met de kosten en de baten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92647 De voorzitter:Ik dank alle leden en de Minister voor een razendsnel debat. Volgendeweek moet het allemaal nog sneller, want dan hebben we nog veel meerte bespreken. Allen veel succes bij het tweeminutendebat; ik ga dan weerwat anders doen.Sluiting 14.59 uur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 317, nr. 92648