Antwoord op vragen van de leden Six Dijkstra en Welzijn over het artikel 'Acht aanhoudingen voor grootschalige hypotheekfraude, luxe goederen ingenomen'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1083Vragen van de leden Six Dijkstra en Welzijn (beiden Nieuw Sociaal Contract)aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het artikel «Acht aanhoudingenvoor grootschalige hypotheekfraude, luxe goederen ingenomen» (ingezonden14 oktober 2025).Antwoord van Minister Van Oosten (Justitie en Veiligheid), mede namens deMinister van Financiën (ontvangen 11 februari 2026). Zie ook AanhangselHandelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 342Vraag 1Deelt u de kwalificatie van de rechercheur dat het tegengaan van hypotheek-fraude momenteel «dweilen met de kraan open» is?Antwoord 1De signalen rondom hypotheekfraude die verschillende organisaties afgevenzijn zorgelijk en hebben al enige tijd onze aandacht. Op 25 november 2024heeft mijn ambtsvoorganger hierover Kamervragen beantwoord vanKamerleden De Vries en Michon-Derkzen (VVD)1 en van Kamerleden Welzijn,Van Oostenbruggen en Six Dijkstra (NSC).2 Op verzoek van uw Kamer heeftde Minister van Financiën, mede namens mijn ambtsvoorganger, op2 september een reactie aan uw Kamer gestuurd op een gezamenlijkebeleidswensenbrief van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, deNederlandse Vereniging van Banken (NVB), Stichting FraudebestrijdingHypotheken (SFH) en de politie.3 In genoemde stukken is aangegeven dat ervanuit het Financieel Expertise Centrum (FEC) – onder leiding van de politie –een project loopt rondom hypotheekfraude.4De doelen van het project zijn deaard en omvang van het probleem inzichtelijk maken, en mogelijke oplossin-gen in kaart brengen. Vervolgstappen kunnen pas gezet worden als we dezeinformatie hebben ontvangen. De uitkomsten van het project zijn vertraagden worden verwacht in maart 2026. Ik zal u daarna informeren over deuitkomsten.1Kamerstukken II, 2024–2025, aanhangsel 644.2Kamerstukken II, 2024–2025, aanhangsel 645.3Kamerstukken II, 2024–2025, 29 911, nr. 477.4De overige deelnemers in dit project zijn FIU-NL, FIOD, Belastingdienst, OM, Bureau FinancieelToezicht, Politie, Autoriteit Financiële Markten, CCV. ah-tk-20252026-1083ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Vraag 2Wat is uw actuele beeld van hoe hypotheekfraude zich heeft ontwikkeld overtijd, zowel qua omvang als impact?Antwoord 2Een van de doelen van het FEC-project is om aard en omvang van hypotheek-fraude in kaart te brengen.Vraag 3Heeft u in kaart welke behoeftes er momenteel zijn vanuit de politie,Openbaar Ministerie, Belastingdienst, banken, notarissen en hypotheekver-strekkers wat betreft het kunnen tegengaan van hypotheekfraude?Antwoord 3Bij het genoemde FEC-project zijn de politie, het Openbaar Ministerie en deBelastingdienst als FEC-deelnemers betrokken. Daarnaast hebben de KNB,NVB, SFH en de politie de in de beantwoording van vraag 1 genoemdebeleidswensenbrief opgesteld met hun wensen en ideeën om hypotheek-fraude beter te bestrijden. Op verzoek van uw Kamer aan de Minister vanFinanciën en mij, heeft de Minister van Financiën, mede namens mij,gereflecteerd op deze wensen en aangegeven welke trajecten er momenteellopen in het licht van de aangekaarte behoeften.5 Via deze twee wegen heb ikde verschillende behoeftes in beeld.Vraag 4Wat gaat u doen om de samenwerking tussen deze partijen te versterkenteneinde criminele netwerken die zich schuldig maken aan hypotheekfraude«in de kiem» te smoren, en welke concrete bewaakte ketens (informatie-uitwisseling, real-time checks) zullen daarbij worden opgezet?Antwoord 4Zie mijn antwoord op vraag 1.Vraag 5Hoe gaat u er zorg voor dragen dat de uitkomsten van het onderzoek naaraanleiding van de aangenomen motie-Mutluer/Six Dijkstra (Kamerstuk 29 911,nr. 446) zo snel mogelijk in beleid en wetgeving worden omgezet? Wanneerverwacht u redelijkerwijs dat deze grootschalige vormen van hypotheekfraudeeffectief kunnen worden teruggedrongen en wat is hier voor nodig?Antwoord 5Zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 1 worden de uitkomsten vanhet FEC project in maart dit jaar verwacht. Vervolgstappen kunnen pas gezetworden als deze informatie is ontvangen.Vraag 6Kunt u, in het licht van deze motie, in afwachting van het lopende onderzoeknu al aangeven welke criteria u overweegt om te beoordelen of een regelingvoor inkomensverificatie via de Belastingdienst of andere instanties juridischhoudbaar, kenbaar én praktisch uitvoerbaar is, en welke rol de AutoriteitPersoonsgegevens (of een andere privacytoezichthouder) zal spelen?Antwoord 6Dat kan ik op dit moment niet aangeven. Ik ben in afwachting van deuitkomsten van het FEC-project hypotheekfraude, zoals aangegeven in mijnantwoord op vraag 1.Vraag 7Welke maatregelen gaat u voorbereiden om het afpakken van crimineelvermogen in de vorm van onroerend goed, luxegoederen, voertuigen encontanten sneller en effectiever te maken in hypotheekfraude-zaken, en hoegarandeert u dat die opbrengsten niet kunnen «wegvloeien» naar nieuwecriminaliteit?5Kamerstukken II, 2024–2025, 29 911, nr. 477.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Antwoord 7Om sneller en effectiever af te pakken, werk ik aan meerdere generiekemaatregelen die ook kunnen worden ingezet in hypotheekfraude-zaken. Bij demaatregelen ligt de focus op zo vroeg mogelijk beslagleggen op het crimineelvermogen, zodat de verdachte er geen gebruik meer van kan maken. Zo isafgelopen zomer een wet in consultatie gebracht die de Europese confiscatie-richtlijn omzet naar nationaal recht. Deze wetgeving introduceert een nieuweprocedure waarbij goederen kunnen worden afgepakt zonder dat er eenveroordeling van een verdachte nodig is, als duidelijk is dat de goederenafkomstig zijn uit misdaad. Ook verbetert de nieuwe wetgeving de internatio-nale samenwerking op afpakken. Verder heb ik middelen ter beschikkinggesteld aan onder andere het Openbaar Ministerie voor de ontwikkeling enimplementatie van het vermogensdossier dat zicht biedt op het vermogen enbeslag van een verdachte/veroordeelde.Vraag 8Zijn er, in afwachting van de uitvoering van de motie-Mutluer/Six Dijkstra(Kamerstuk 36 463, nr. 17), momenteel al toereikende mogelijkheden omafgepakte goederen in casussen als deze maatschappelijk te herbestemmen?Heeft u een beeld van in welke mate dit effectief lukt?Antwoord 8In de afgelopen jaren zijn succesvolle pilots uitgevoerd met maatschappelijkherbestemmen. Op basis van de uitkomsten hiervan ga ik verder metimplementatie van beleid dat maatschappelijk herbestemmen structureelmogelijk maakt. Bijvoorbeeld door het inrichten van een standaardprocesvoor het herbestemmen van roerende goederen via een digitaal platform.Voor het verbeteren van maatschappelijk herbestemmen van vastgoed werkik samen met de partners van het Strategisch Beraad Ondermijning. UwKamer wordt over de voortgang geïnformeerd via de halfjaarbrieven aanpakgeorganiseerde, ondermijnende criminaliteit.Vraag 9Heeft u zicht op of er behoefte is aan een centraal meldpunt of signalerings-systeem voor (vermoedens van) hypotheekfraude, waarmee gemeenten,banken, notarissen, makelaars, hypotheekadviseurs en burgers meldingenkunnen doen en waarbij de gegevens tijdig naar opsporingsdiensten wordendoorgeleid?Antwoord 9Vanuit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme(Wwft) is een aantal soorten instellingen en beroepsgroepen al verplichtongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence UnitNederland (FIU-NL), dat hiermee als meldpunt fungeert. Dit zijn onder meerbanken, notarissen, hypotheekadviseurs en makelaars. Voor overheidsorgani-saties wordt momenteel verkend of zij een meldmogelijkheid zouden moetenkrijgen bij de FIU-NL. Over de recente stand van zaken van deze verkenningbent u geïnformeerd in de voortgangsbrieven over de nieuwe anti-witwasaanpak.Voor burgers is er geen mogelijkheid tot melden bij de FIU-NL. Bij vermoe-dens van strafbare feiten kunnen zij aangifte doen bij de politie of bijvoor-beeld gebruik maken van Meld misdaad anoniem.Vraag 10Welke extra waarborgen of monitoringsmechanismen kunt u, gezien dekwetsbaarheid van starters, kleine huishoudens en de pechgeneratie in hetverkrijgen van hypotheken, inbouwen in nieuw beleid, zodat onterechteweigering van hypotheekaanvragen (op basis van onjuiste of vervalstegegevens) kan worden voorkomen, en slachtoffers sneller herstel kunnenkrijgen?Antwoord 10Zoals bij vraag 1 aangegeven wacht ik momenteel op het FEC-project.Vervolgstappen kunnen pas gezet worden als we de uitkomsten van datproject hebben ontvangen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3 Vraag 11Wat is de planning van de implementatie van de nieuwe Europese antiwit-wasregels waarin het voor notarissen mogelijk wordt gemaakt om ondervoorwaarden voor dit specifieke doel de geheimhoudingsplicht te doorbre-ken? Aan welke voorwaarden moeten we dan denken?Antwoord 11De Implementatiewet waarmee nationaal invulling wordt gegeven aan deEuropese verplichtingen is op 4 juli jl. in consultatie gebracht. De consultatieis op 29 augustus jl. gesloten. Het wetsvoorstel wordt naar verwachting ditjaar aangeboden aan uw Kamer. In dit wetsvoorstel wordt ter uitvoering vanartikel 73 van de antiwitwasverordening geregeld dat notarissen van hungeheimhoudingsplicht kunnen afwijken om in bepaalde gevallen elkaar danwel advocaten te kunnen informeren dat zij een verdachte transactie hebbengemeld aan de FIU-NL. Dit is kort samengevat het geval wanneer zij totdezelfde groep behoren, zij hun beroepsactiviteiten binnen dezelfde rechts-persoon uitoefenen, dan wel aan dezelfde transactie werken. Daarnaast wordtgeregeld dat notarissen, enkel ten opzichte van andere notarissen, nietgehouden zijn aan hun geheimhoudingsplicht ten behoeve van informatie-uitwisseling in een partnerschap als bedoeld in artikel 75 van de antiwitwas-verordening. Op verzoek van de notariële beroepsgroep wordt in ditwetsvoorstel ook een wijziging aangebracht in de Wet op het notarisambt, opgrond waarvan notarissen van hun geheimhoudingsplicht kunnen afwijkenom elkaar onderling te informeren over een dienstweigering. Het onderlingdelen van dienstweigeringen is een effectief middel om bij te dragen aan hetdoel van het AML-pakket: voorkomen dat criminelen toegang krijgen tot hetfinanciële stelsel en geld witwassen dat ze met criminaliteit hebben verdiendof terrorisme financieren. Dit is ook benoemd in de halfjaarbrief aanpakgeorganiseerde, ondermijnende criminaliteit, die voor het einde van 2025 aanuw Kamer is verstuurd, onder meer naar aanleiding van de motie van het lidVan Eijk (VVD).6Vraag 12Kunt u deze vragen apart en binnen drie weken beantwoorden?Antwoord 12De vragen zijn apart beantwoord. De beantwoording is helaas niet binnendrie weken gelukt.6Kamerstukken II, 2025–2026, 29 911, nr. 492.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel4