Voortgang werkagenda SUWI

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 859 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN SOCIALEZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 december 2025Om te werken aan een menselijke, betrouwbare overheid en te zorgenvoor meer bestaanszekerheid, werken we onder de noemer WerkagendaSUWI aan de modernisering van de Wet structuur uitvoeringsorganisatiewerk en inkomen (hierna: Wet SUWI) en onderliggende regelgeving.Daarmee willen we de positie van burgers in het stelsel van de socialezekerheid versterken en het verwezenlijken van publieke waarden inbeleid en uitvoering wettelijk verankeren.De Werkagenda SUWI kent inhoudelijk vier actielijnen:1.Sturen op en verantwoorden over publieke waarden2.Meer proactieve dienstverlening (bestaanszekerheid)3.Zorgvuldige gegevensuitwisseling (privacy by design)4.Inkadering onderzoeksbevoegdheden (rechtmatigheid en privacy)We geven hieraan vorm door te werken aan een aantal wijzigingen van deWet SUWI en onderliggende regelgeving. Eerder hebben onzevoorgangers u hierover geïnformeerd bij brieven van 23 december 2022,20 december 2023 en 19 december 20241. Met deze brief informeren wij ugraag over de voortgang van de Werkagenda SUWI in het afgelopen jaar.De onderwerpen uit de vier inhoudelijke actielijnen worden zoveelmogelijk gebundeld in wetsvoorstellen en wijzigingen van de onderlig-gende regelgeving. Wanneer delen afgerond zijn, worden deze ingediend.In de bijlage kunt u in het overzicht zien wat op dit moment de planning isvan de verschillende voorstellen.We informeren u in deze brief over de twee wetsvoorstellen waar we inhet kader van de Werkagenda aan werken om de Wet SUWI te wijzigen.1Kamerstukken II, 26 448, nrs. 692, 739 en 796. kst-26448-859ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8591 We verwachten in 2026 ook te starten met de voorbereiding van een derdewetsvoorstel. In dit derde wetsvoorstel richten we ons op de vraag hoe wekomen tot een toekomstbestendig stelsel van gegevensuitwisseling(actielijn 3) dat de dienstverlening aan de burger goed blijft ondersteunen.Daarnaast informeren we u over de wijzigingen die we in onderliggenderegelgeving aan willen gaan brengen of hebben gebracht.I Wetsvoorstel proactieve dienstverlening SZWOp 3 september 2025 is het wetsvoorstel proactieve dienstverlening SZWingediend. Het wetsvoorstel wil mogelijk maken dat UWV, de SVB engemeenten actief mogen wijzen op een mogelijk recht op financiëleondersteuning. Ook wordt actief hulp aangeboden bij het aanvragen van(sociale) voorzieningen en het oplossen van problematische schulden.UWV, de SVB en gemeenten mogen daarvoor meer persoonsgegevensverder gaan verwerken en uitwisselen. Het wetsvoorstel biedt hier eensolide basis voor, met goed afgebakende regels voor het verwerken vanpersoonsgegevens.Nu is het vaak zo dat mensen zelf moeten nagaan of ze ergens recht ophebben en een aanvraag moeten indienen. Dit is een van de redenenwaarom veel mensen geen gebruik maken van de voorzieningen waar zijrecht op hebben. Het gaat bijvoorbeeld om de algemene bijstand en deAIO (aanvullende inkomensvoorziening ouderen). Zij komen mogelijkonder het sociaal minimum terecht en lopen een groter risico opgeldzorgen, armoede en schulden.Naast deze uitwerking van de actielijn om meer proactieve dienstver-lening mogelijk te maken, geeft dit wetsvoorstel ook invulling aan hetsturen op en verantwoorden over publieke waarden (actielijn 1).Daarnaast stellen we voor om de bepalingen over SyRI te schrappen(actielijn 4).II Wetsvoorstel vereenvoudiging en versterking gegevensbescherming inde sociale zekerheidDit tweede wetsvoorstel zal bestaan uit verschillende elementen diegrotendeels voortvloeien uit de actielijnen over zorgvuldige gegevensuit-wisseling en het inkaderen van onderzoeksbevoegdheden (actielijn 3 en4).Het wetsvoorstel zal de bepalingen over de verwerking van persoonsge-gevens in de Wet SUWI en de Participatiewet specifieker maken en eeninzichtelijke en eenduidige opbouw geven. Deze doelen komen naar vorenin de nieuwe werktitel van het wetsvoorstel Wetsvoorstel vereenvou-diging en versterking gegevensbescherming in de sociale zekerheid(voorheen: Wetsvoorstel modernisering grondslagen in de socialezekerheid). De rechtszekerheid voor de burger en de uitvoering vergrotenwe doordat in de wet en onderliggende regelgeving concreter zal wordenbeschreven welke persoonsgegevens de partijen in het domein van werken inkomen verwerken voor welke taken. We verkennen of we daarbij ookin wet- en regelgeving kunnen vastleggen welke soort gegevens gebruiktmogen worden met behulp van automatische selectietechnieken en voorwelk doel.Juist in de sociale zekerheid bevinden mensen zich in een kwetsbarepositie, vaak ook met een beperkt doenvermogen: mensen zijn afhankelijkvan de overheid voor hun bestaanszekerheid. Mensen vertrouwen erdaarom op dat «het wel goed zit» en hebben niet de ruimte zich over hungegevens druk te maken. Een inkomen aan het eind van de maand is voorTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8592 hen veelal belangrijker dan hoe we in de sociale zekerheid omgaan methun persoonsgegevens.2Dat maakt het extra belangrijk dat we de gegevensbescherming in desociale zekerheid op alle niveaus goed geborgd hebben: niet alleen in deuitvoeringsprocessen en de IT maar dus ook in kwalitatief goede,democratische gelegitimeerde wet- en regelgeving die vooraf regelt watwel en niet mag. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft ons er ook opgewezen dat de huidige grondslagen niet voldoen omdat ze te algemeenzijn.3Voor de uitvoering wordt duidelijker wat zij wel en niet mogen. Zo staanstraks de bepalingen niet meer verspreid – met verschillende formule-ringen – over verschillende niveaus van regelgeving en zullen er minderonderlinge verwijzingen in de artikelen zitten. Doordat de bepalingengeordend worden in een nieuwe eenduidige structuur is makkelijker terugte vinden welke partij welke gegevens mag ontvangen en verwerken voorwelke taken. Dat zorgt voor minder juridische discussies en maakt hetuiteindelijk ook makkelijker om nieuwe beleidswensen in te passen. Ditwetsvoorstel brengt daarmee de basis voor de gegevensverwerking oporde.Verder hebben we verkend of het mogelijk is om de bijzondere geheim-houdingsplicht in de Wet SUWI te laten vervallen en over te stappen op dealgemene geheimhoudingsplicht in de Algemene wet bestuursrecht. Uitde verkenning blijkt dat dit ongewenste gevolgen heeft, omdat debescherming van de gegevens van mensen in de sociale zekerheid af zoukunnen nemen. We werken daarom nu aan een voorstel waarbij degeheimhouding in de Wet SUWI blijft bestaan, maar met een duidelijkereformulering die meer in lijn is met de AVG en daardoor meer rechtsze-kerheid oplevert bij de uitvoering. Dat voorstel maakt het eenvoudiger enduidelijker en daarmee makkelijker uitvoerbaar.De voorbereiding van dit voorstel blijkt complexer en omvangrijker danwe eerder voor ogen hadden. We hebben meer tijd nodig om tot eenconceptwetsvoorstel te komen dan de oorspronkelijke planning om in deloop van 2025 de internetconsultatie te starten. We streven er nu naar omhet wetsvoorstel vereenvoudiging en versterking gegevensbeschermingin de sociale zekerheid in het voorjaar van 2026 informeel te besprekenmet de publieke dienstverleners in het domein van werk en inkomen enrond de zomer van 2026 in internetconsultatie te brengen, uitvoerings-toetsen uit te vragen en in kaart te brengen wat de budgettaire conse-quenties zijn.Wijzigingen in onderliggende regelgevingUitwerking van beide wetsvoorstellen bij AMvBVoor het wetsvoorstel proactieve dienstverlening bereiden we eenalgemene maatregel van bestuur voor, waarin is uitgewerkt welke soortengegevens UWV, de SVB en gemeenten mogen ontvangen om niet-gebruikvan regelingen tegen te gaan en hoe zij samenwerken bij proactievedienstverlening. Dat besluit is in internetconsultatie geweest en wehebben reeds uitvoeringstoetsen en een advies van de AutoriteitPersoonsgegevens ontvangen. We streven ernaar dat besluit ter advies2Zie Kamerstukken II, 26 448, nr. 843 (evaluatie van de Wet eenmalige gegevensuitvraag).3Zie het Advies van de Autoriteit Persoonsgegevens over het wetsvoorstel proactieve dienstver-lening SZW.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8593 aan te bieden aan de Afdeling advisering van de Raad van State zodra hetwetsvoorstel aanhangig is bij de Eerste Kamer.We verwachten dat ook voor het wetsvoorstel vereenvoudiging enversterking gegevensbescherming sociale zekerheid uitwerking nodig zalzijn in een algemene maatregel van bestuur. Daarbij zullen we ook bezienof het nodig is om aandacht te besteden aan de gegevensverwerkingbinnen het Landelijk Samenwerkingsverband Naleving Sociaal Stelsel enArbeidswetten (LSN). We verwachten met de voorbereiding daarvan in deloop van 2026 te kunnen starten.Update stelselontwerpHet stelselontwerp zoals beschreven in Bijlage I bij de Regeling SUWIbeschrijft de Gezamenlijke elektronische voorzieningen SUWI (GeVS) diegegevensdeling tussen UWV, de SVB, gemeenten en andere partijenondersteunt. De update van dit stelselontwerp ligt voor advisering bij deAutoriteit Persoonsgegevens.Planning & Control-cyclus (hierna: P&C-cyclus)In 2024 hebben we een pilot gedaan met UWV en de SVB om deP&C-cyclus op een nieuwe manier te doorlopen. Doel van de pilot was hetverminderen van de verantwoordingslast voor de publieke dienstver-leners. Na gezamenlijke evaluatie van de pilot hebben we de RegelingSUWI per 1 oktober jongstleden gewijzigd. Hierbij is het indienen van hetontwerpjaarplan geschrapt en de deadline voor het indienen van hetjaarplan verschoven van 1 oktober naar 1 november.Daarnaast hebben we na afstemming met BKWI en BIDN de bijlagen XI enXX van de Regeling SUWI geactualiseerd. In deze bijlagen staan deinhoudsvoorschriften opgenomen voor de P&C-producten van BKWI enBIDN.We zijn samen met de dienstverleners aan het kijken of het wenselijk isom op andere punten de Regeling SUWI of de bijlagen daarbij teactualiseren, telkens met als doel de verantwoordingslast te verlichten enregels te vereenvoudigen.Publieke waardenOp dit moment voeren we nog gesprekken met de publieke dienstver-leners over de inkleuring van de publieke waarden, zodat deze inregelgeving uitgewerkt zijn zodra het wetsvoorstel proactieve dienstver-lening SZW in werking kan treden.Door de Wet SUWI en de onderliggende regelgeving te moderniserengeven we invulling aan de actielijnen van de Werkagenda, met alsleidraad publieke waarden als bestaanszekerheid, privacy en rechtma-tigheid. We doen dit zodat het systeem burgers beter kan ondersteunen.Dat draagt bij aan het vertrouwen in de overheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8594 Eind 2026 wordt u opnieuw geïnformeerd over de voortgang van deWerkagenda SUWI en wij gaan graag met u in gesprek over bovenstaandeonderwerpen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,M.L.J. PaulDe Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8595