Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 15 september 2011 over de vormgeving van het risicovereveningssysteem

Tweede KamerRisicovereveningssysteem 27 september 2011TK 44-19-4819RisicovereveningssysteemAan de orde is het debat naar aanleiding van een alge-meen overleg op 15 september 2011 over de vormgevingvan het risicovereveningssysteem.De heer Van der Veen (PvdA):Voorzitter. Ik heb drie moties.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat per 2012 de systeemrisico's voor zorg-verzekeraars sterk toenemen door de gelijktijdige uitbrei-ding van de vrije prijsvorming naar 70%, de invoering vande DOT's en afbouw van meerdere ex-postcompensatie-mechanismen;overwegende dat door de grote onzekerheid zorgverzeke-raars een risico-opslag op de premie zullen wensen, klei-nere zorgverzekeraars fusietrajecten aantrekkelijker zul-len vinden, en het voor zorgverzekeraars lonender wordt"sluipend" te selecteren op gezondheidsrisico omdat erverzekerdengroepen zijn waar men voorspelbaar en on-beïnvloedbaar verlies op lijdt;overwegende dat dit nadelig is voor de premiebetalen-de burger, het de concurrentie op de zorgverzekeraar-markt vermindert en de financiële prikkel zorg vorm te ge-ven naar de wensen van chronisch zieke en gehandicaptepatiënten laat afnemen;verzoekt de regering, de bandbreedteregeling voor 2012te versmallen, waardoor het systeemrisico voor de zorg-verzekeraars wordt verkleind en de potentieel nadeligegevolgen van gelijktijdige maatregelen worden voorko-men,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Veen. Naarmij blijkt, wordt de indiening van deze motie voldoendeondersteund.Zij krijgt nr. 351 (29689).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de ex-anterisicoverevening voor de ge-neeskundige ggz nog onvoldoende is uitgewerkt, daar-door risicoverschillen tussen verzekeraars niet adequaatcompenseert en een ongelijk speelveld tot gevolg heeft;constaterende dat het kabinet per 2012 toch over wil gaantot afbouw van de ex-postmechanismen in de ggz en zode financiële onzekerheid in de sector stimuleert;verzoekt de regering, de ex-postmechanismen in de ggz instand te houden en zich het aankomende jaar in overlegmet de veldpartijen te richten op verbetering van de voor-spellende waarde van het ex-antemodel door verwerkingvan morbiditeitskenmerken van de ggz-gebruikers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Veen. Naarmij blijkt, wordt de indiening van deze motie voldoendeondersteund.Zij krijgt nr. 352 (29689).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat verhoging van de solvabiliteitseisenvoor zorgverzekeraars leidt tot een opslag op de zorgpre-mies in 2012 en daarmee de zorg voor de burger duurdermaakt;overwegende dat de inschatting van het marktrisico in dezorg door DNB te hoog zou kunnen zijn omdat onvoldoen-de rekening wordt gehouden met sectorspecifieke ken-merken;constaterende dat de afgelopen jaren in de Kamer nauwe-lijks een debat is gevoerd over de noodzakelijkheid van desolvabiliteitseisen en de adviezen van DNB eigenlijk stil-zwijgend worden overgenomen;verzoekt de regering, wanneer het kabinet na advies vanDNB in 2012 besluit welke solvabiliteitseisen voor zorg-verzekeraars per 1 januari 2013 zullen gelden, hierovereen separate brief naar de Kamer te sturen en voor het zo-merreces een algemeen overleg te voeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Veen enGerbrands. Naar mij blijkt, wordt de indiening van dezemotie voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 353 (29689).Mevrouw Smilde (CDA):Voorzitter. Tijdens het algemeen overleg hebben wij overdrie punten kritische vragen gesteld. In de eerste plaatsover de ggz en in de tweede plaats over de positie vande kleine zorgverzekeraars. Voor beide geldt dat wij voor2012 akkoord gaan met wat het kabinet voorstelt, juistvanwege het handhaven van de bandbreedteregeling.Voor 2013 willen we meer duidelijkheid over zowel de ggzals de data en de effecten van het nieuwe systeem voorde kleine zorgverzekeraars. SmildeTweede KamerRisicovereveningssysteem 27 september 2011TK 44-19-49Kritischer waren wij over het derde punt, de solvabili-teitseisen. Ook de laatste motie van de heer Van der Veengaat daarover. Wij hebben het gevoel dat er geen goedeonderbouwing voor is gegeven, en dat is hierbij toch welbelangrijk. Daarom dien ik de volgende motie in.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de kapitaalbuffers nu 8,1% zijn van detotale schadelast van zorgverzekeraars, en het door DNBgestelde percentage van 11% dus een feitelijke verhogingvan 2,9% bedraagt;constaterende dat is aangetoond dat het verzekerings-technisch risico (onderzoek ZN door iBMG) sterk wordtoverschat;overwegende dat extra reserveringen (er wordt gespro-ken over 900 mln. extra) kunnen leiden tot premieverho-gingen;overwegende dat er geen rekening wordt gehouden metflankerend beleid (zoals de invoering van meerjarige hogekosten, handhaving bandbreedte);overwegende dat er geen rekening mee wordt gehoudendat niet over 100% van de gemaakte kosten risico wordtgelopen (uitbreiding nu naar 70% over b-segment en erook deels vaste kosten zijn (1/5 deel));van mening dat de zorg een sterk gereguleerde sector ismet marktprikkels onder robuuste publieke waarborgen;van mening dat het gaat om een sector waar veel pu-bliek geld mee is gemoeid en waar elke zorgeuro zo effec-tief mogelijk moet worden gespendeerd en niet onbenutmoet blijven als extra buffer;verzoekt de regering, te komen met een nadere onder-bouwing van de noodzaak tot verhoging van de solvabi-liteitseis voor zorgverzekeraars in 2012 tot 11% en de Ka-mer hierover binnen een week te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Smilde. Naar mijblijkt, wordt de indiening van deze motie voldoende on-dersteund.Zij krijgt nr. 354 (29689).Mevrouw Leijten (SP):Voorzitter. Ik realiseer me dat ik een motie bij me heb dieerg lijkt op die welke mevrouw Smilde zojuist heeft inge-diend. Ik sluit niet uit dat ik na de indiening ervan wellichtmet het CDA zaken kan doen wat betreft de motie. De mo-tie luidt als volgt.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering het voorstel van de Neder-landsche Bank om de solvabiliteitseis voor zorgverzeke-raars te verhogen van 9% naar 11%, wenst over te nemen;constaterende dat deze verhoging uit premiegelden zalmoeten worden betaald;verzoekt de regering, te onderzoeken hoe de solvabili-teitseis voor zorgverzekeraars kan worden gehandhaafdop maximaal 9%,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Leijten. Naar mijblijkt, wordt de indiening van deze motie voldoende on-dersteund.Zij krijgt nr. 355 (29689).Mevrouw Dijkstra (D66):Voorzitter. De minister wil vaart maken met het verdervormgeven van de prestatiebekostiging. Zorgverzekeraarsmoeten de regie nemen als het gaat om kwaliteit en kos-ten. Zij zullen ook meer risico's op zich moeten nemen.Dat hoort nu eenmaal bij verzekeren, zei de minister inhet algemeen overleg. Dat zijn wij met haar eens als hetgaat over de marktrisico's, maar niet als die risico's wor-den veroorzaakt door weeffouten in het systeem waaropde verzekeraars geen invloed kunnen uitoefenen. Daaromdien ik de volgende motie in.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de ziekenhuisfinanciering per 1 januari2012 gebaseerd wordt op een systeem van prestatiebe-kostiging;overwegende dat dit tevens gepaard gaat met de over-gang van DBC-financiering naar financiering op basis vanDOT's en dat die overgang systeemrisico's met zich mee-brengt;constaterende dat met de introductie van het transitiemo-del voor ziekenhuizen een vangnet gecreëerd wordt endat zorgverzekeraars niet in dit model participeren, om-dat voor hen de bestaande bandbreedteregeling blijft be-staan;van mening dat zorgverzekeraars bij de organisatie vanhun zorginkoop wel marktrisico's mogen lopen, maar datzij niet de dupe mogen worden van systeemrisico's; DijkstraTweede KamerRisicovereveningssysteem 27 september 2011TK 44-19-50verzoekt de regering, nog voor 1 oktober 2011 cijfermatigte onderbouwen hoe met het handhaven van de bestaan-de bandbreedteregeling de systeemrisico's voor zorgver-zekeraars in gelijke mate zijn afgedekt als voor de zieken-huizen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dijkstra. Naar mijblijkt, wordt de indiening van deze motie voldoende on-dersteund.Zij krijgt nr. 356 (29689).De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Schippers:Voorzitter. De eerste motie is van de heer Van der Veen,die verzoekt om de bandbreedteregeling voor 2012 te ver-smallen. Nu is de afbouw van ex-postcompensaties juistinzet van beleid. Wij doen dit om verzekeraars te stimule-ren om actiever hun rol op te pakken. Wij hebben name-lijk met zijn allen geconstateerd dat zij dit onvoldoendehebben gedaan; in ieder geval willen wij dat zij dit nog ac-tiever gaan doen. Omdat komend jaar echter veel veran-dert, hebben wij de bandbreedte nu juist niet verruimd.De heer Van der Veen vraagt mij om in plaats van pas opde plaats te maken, een stap terug te zetten en deze band-breedte te versmallen. Dat vind ik een stap in de verkeer-de richting. Daarom ontraad ik deze motie.De tweede motie van de heer Van der Veen, op stuk nr.352, gaat over de ex-postmechanismen in de ggz. Hij ver-zoekt ons om deze in stand te houden en ons tegelijkertijdin overleg met veldpartijen te richten op verbetering vande voorspellende waarde van het ex-antemodel. Kenmer-kend voor de ggz is nu juist dat het redelijk onvoorspel-baar is, en onvoorspelbaar en verzekeren gaan goed sa-men. Onvoorspelbare risico's kun je namelijk goed verze-keren. Als ze voorspelbaar zijn, moet je gaan compense-ren. Dat kan dus geen reden zijn.Aan de ex-postmechanismen in de ggz hebben wij heelweinig gedaan, juist omdat er veel vraagtekens bestaanen omdat zorgverzekeraars een beroep op ons hebbengedaan om het op dat terrein heel rustig aan te doen. Dathebben wij ook gedaan. De bandbreedte hebben wij vol-ledig gelijk gelaten; die is € 15. Dat is dus echt een anderebandbreedte dan in de somatische zorg. Buiten die band-breedte hebben wij 90% nacalculatie. Dat was 100%, maarmet 100% nacalculatie vervalt echt compleet de prikkelom in de ggz daadwerkelijk scherp in te kopen. Daarvoormoet nog wel een beetje stimulans bestaan. Wij hebbenhet niet overdreven, maar wij hebben dit neergezet op90%. De hoge kostenverevening gaat pas in boven de€ 10.000. Dat is gelijk gebleven; daaraan hebben wij nietsgedaan. Daarboven wordt 90% nagecalculeerd. Ik vinddus juist dat wij het in de ggz heel zorgvuldig en voorzich-tig hebben aangepakt.Wel gaan wij, samen met het veld, met zorgverzeke-raars, rekenmeesters en ggz-deskundigen, ons natuurlijkvolledig inzetten om dit model zo veel mogelijk te verbe-teren. Wij doen wat wij kunnen, maar de kleine stapjes dieik heb gezet om een kleine prikkel te geven om zorgvuldigen selectiever in te kopen, zou ik er toch in willen houden.Ik ontraad dan ook de motie.In de volgende motie, op stuk nr. 353, wordt gecon-stateerd dat solvabiliteitseisverhoging leidt tot een op-slag. De indieners, de heer Van der Veen en mevrouwGerbrands, trekken deze conclusie in hun eerste consta-tering. Ik ben echter nog niet zo ver. Tegelijkertijd vind ikhun verzoek sympathiek, al deel ik de eerste constateringdan niet per definitie. In het dictum wordt gevraagd of deKamer hierover een brief kan krijgen, en ik ben altijd voorinformatievoorziening. Ik zou het oordeel over deze motiedus aan de Kamer willen overlaten.De heer Van der Veen (PvdA):Dat is op zich sympathiek. Ik kom toch even terug op deeerste alinea. In verband hiermee gaf de minister aan datdit niet tot opslag op de premie zou leiden. Een zorgverze-keraar die meer moet gaan reserveren voor zijn verplich-te solvabiliteit, zal dat uit zijn premie moeten halen, tenzijhij zo ontzettend veel vermogen heeft dat het niet nodigis. Als de verzekeraar echter zo veel vermogen heeft dathet niet nodig is, hoef je ook de solvabiliteitseis niet op teschroeven. Het is van tweeën een.Minister Schippers:Je hebt veel verzekeraars die eigenlijk al aan de nieuweeisen voldoen. Die hoeven dus geen opslag op de premiete leggen. Je hebt ook verzekeraars die er niet aan vol-doen. Die zullen dat dus misschien uit de premie moetenhalen. Het ligt dus iets genuanceerder.De heer Van der Veen (PvdA):Het ligt in ieder geval genuanceerder dan u aangaf.Minister Schippers:Het ligt genuanceerder dan hier staat.De heer Van der Veen (PvdA):In een aantal gevallen zal er sowieso sprake zijn van pre-mieverhoging. Dat begrijp ik nu ook van u.Minister Schippers:Ik zei dat het niet per definitie waar is. Het is niet zo dat ditvoor zorgverzekeraars leidt tot een opslag. In die formu-lering zit een automatisme. Een aantal zorgverzekeraarsvoldoet al aan die solvabiliteitseisen. De eerste constate-ring gaat daarvoor dus niet op.De heer Van der Veen (PvdA):Ik wil een relatie leggen met de twee voorgaande moties.Dit geeft ook aan dat er sprake is van een ongelijk speel-veld bij de zorgverzekeraars. Met mijn twee voorgaandemoties heb ik geprobeerd dat een beetje tegen te gaan.Er is een aantal zorgverzekeraars met een groot vermo-gen. Die verzekeraars hebben de solvabiliteitseis niet no-dig, maar met name de kleinere verzekeraars zullen tochecht hun premie moeten verhogen. Het gat tussen de gro-te en de kleine zorgverzekeraars wordt door deze eis al-leen maar groter.Minister Schippers:Je kunt dat een ongelijk speelveld noemen. Je kunt ookzeggen dat de ene zorgverzekeraar een ander beleid heeftdan de andere, waardoor de ene meer eigen vermogenheeft dan de andere. Dat hoeft niet per definitie aan eenongelijk speelveld te liggen. Dat vind ik wat anders.Ik kom op de motie van mevrouw Smilde op stuk nr.354. Deze motie is ingediend in een debat met mij en aan SchippersTweede KamerRisicovereveningssysteem 27 september 2011TK 44-19-51mij gericht. Zoals ik echter ook in het algemeen overlegheb aangegeven, is dit een besluit dat de minister van Fi-nanciën neemt. Mevrouw Smilde vraagt om een nadereonderbouwing. Wie kan een nadere onderbouwing wei-geren? Ik ga de motie echter wel doorgeleiden naar deminister van Financiën. Ik vind namelijk dat de ministervan Financiën, die dit besluit heeft genomen en kan on-derbouwen, de Kamer daarover moet informerenMevrouw Smilde (CDA):Ik begrijp dat het oordeel aan de Kamer is?Minister Schippers:Ik laat het oordeel aan de Kamer, maar ik zeg nu alvast datik de onderbouwing niet ga geven, maar dat ik deze motiedoorgeleid naar de minister van Financiën.Mevrouw Smilde (CDA):Ik heb echter niet voor niets in mijn dictum gezet: verzoektde regering te komen … Even zwart-wit: wie namens deregering die onderbouwing levert, zal mij worst wezen.Als er binnen een week een onderbouwing van de rege-ring komt, vind ik het prima.Minister Schippers:Voor de goede orde: ik geleid deze motie door naar de mi-nister van Financiën en hij zal de onderbouwing geven.Ik kom op de motie van mevrouw Leijten op stuk nr.355. Daarin wordt de regering verzocht te onderzoekenhoe de solvabiliteitseis voor zorgverzekeraars kan wor-den gehandhaafd tot maximaal 9%. Deze vraag kan ik alsvolgt beantwoorden: hoe minder risico's, hoe lager desolvabiliteitseisen. Als de overheid de zorg inkoopt, zijn zewaarschijnlijk nul. Ik zal ook deze vraag doorgeleiden naarde minister van Financiën en vragen of hij de Kamer dezeonderbouwing kan leveren.Mevrouw Leijten (SP):Ik weet niet hoe wij dat dan moeten doen, misschienmoet het stenografisch verslag worden doorgeleid. Bij de-zen doe ik een verzoek aan de baas van Nederland – blijk-baar is dat de minister van Financiën, ook als het gaat omde solvabiliteitseisen aan de zorgverzekeraars – om zichrekenschap te geven van het feit dat de premie wordt op-gebracht wordt door de burger, dat de zorgkosten tochwel erg de pan uitrijzen en dat dit een grote bedreiging isvoor ons land. Wellicht doet hij er goed aan om het op 9%te houden in plaats van het te verhogen tot 11%.Minister Schippers:Als ik het stenografisch verslag krijg, zal ik het doorgelei-den.In haar motie verzoekt mevrouw Dijkstra de regeringom voor 1 oktober cijfermatig te onderbouwen hoe methet handhaven van de bestaande bandbreedteregeling desysteemrisico's voor zorgverzekeraars in gelijke mate zijnafgedekt als de systeemrisico's voor ziekenhuizen. In hetalgemeen overleg hebben wij hierover gesproken. Dat isnatuurlijk niet te doen. Dit zijn dingen die je niet met eenschaartje kunt knippen. Als je overgaat naar een nieuwsysteem, ga je over naar het nieuwe. De overheid moet derisico's inschatten en op een zorgvuldige manier afdek-ken. Dat hebben wij gedaan door een pas op de plaats temaken bij de bandbreedteregeling voor ziekenhuizen. Diewas er niet. Daar hebben wij een transitiemodel voor in-gericht. In welke mate de risico's zijn afgedekt, weten wijnatuurlijk niet. De een zal een euro tekortkomen en de an-der zal er een euro aan overhouden, om het zo maar tezeggen. Ik heb alleen aangegeven dat er geen bedrijvenfailliet mogen gaan als gevolg van systeemovergangen.Daar sta ik voor. Ik kan aan het verzoek echter niet vol-doen, dus zal ik de motie ontraden.De voorzitter:Ik dank de minister voor de beantwoording.Minister Schippers:De minister van Financiën moest binnen een week diebrief sturen. Dat is aanstaande donderdag. Dat wordt welheel kort dag.De voorzitter:Ik begreep van uw ministerie dat het nodig is om er snelover te stemmen. Klopt dat niet?Minister Schippers:Kan die brief dan zo snel?De voorzitter:Volgens mij zijn ze al begonnen.Minister Schippers:Als de motie wordt aangenomen, moeten we dan eenbrief en daarna een week. Sorry, ik was een beetje ver-keerd.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik begrijp dat we snel gaan stemmen. Stemmingen overde moties zijn voorzien voor aanstaande donderdag.Ik kijk even of alle sprekers voor het volgende onder-werp aanwezig zijn. Mevrouw Leijten verzoekt om eenschorsing van maximaal vijf minuten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.