Voortgang Agenda Veerkrachtige en Weerbare Samenleving

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 XVVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Sociale Zaken enWerkgelegenheid (XV) voor het jaar 2025Nr. 32 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 november 2024Het kabinet wil de veerkracht en weerbaarheid van mensen versterken.Veerkracht en weerbaarheid maken het mogelijk dat inwoners beterbestand zijn tegen fenomenen zoals radicalisering, ongewenste polarisatieen ondermijnende criminaliteit. Zij vinden beter hun weg in demaatschappij en keren zich er niet vanaf. Zij zijn vrij om hun eigen keuzeste maken, voelen zich onderdeel van de samenleving en hebben gelijk-waardige kansen. Zo dragen veerkracht en weerbaarheid bij aan destabiliteit van de samenleving.Om veerkracht en weerbaarheid te bevorderen is de AgendaVeerkrachtige & Weerbare Samenleving ontwikkeld (hierna: Agenda). Inde zomer van 2023 is uw Kamer daarover geïnformeerd.1Met deze brief informeer ik u over de voortgang van de Agenda. Dit doe ikdoor de stand van zaken van de verschillende activiteiten van de Agendate delen. Daarnaast komen verdere beleidsontwikkeling en een vooruitblikaan bod. In de bijlage van deze brief is een infographic te vinden metdaarop een samenvatting van de begroting, focusgebieden en ontwikke-lingen van de Agenda. Voor de details van de doelstellingen en inhoudvan de Agenda verwijs ik u naar de bovengenoemde Kamerbrief.Voortgang activiteitenSPUK Kansrijke WijkDe Ministeries van SZW, VWS, OCW en BZK hebben samen € 256 miljoenbeschikbaar gesteld voor de 20 kwetsbare stedelijke gebieden van hetNationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De investering vanuit1Kamerstuk 36 200 XV, nr. 96 kst-36600-XV-32ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 XV, nr. 321 de Agenda in deze Specifieke Uitkering (SPUK) Kansrijke Wijk bedraagt€ 6,3 miljoen.2Gemeenten kunnen het geld uitgeven aan de preventie van armoede enschulden, veerkracht en weerbaarheid, re-integratie, school en omgeving,de ontwikkeling van het jonge kind, een gezonde leefomgeving enprogrammaondersteuning. Zij kunnen een deel van de totale middelen –de zg. integrale middelen – naar eigen keuze inzetten.Veel gemeenten kiezen ervoor de integrale middelen in te zetten voorveerkracht en weerbaarheid. In totaal is daardoor niet € 6,3 miljoen, maarruim € 28 miljoen beschikbaar gekomen voor deze opgave.De projecten of interventies die binnen de SPUK door de Agendagefinancierd worden, richten zich vooral op:•Het organiseren van ontmoetingen, bevordering sociale cohesie,professionalisering buurtinitiatieven;•Versterking activiteitenaanbod jeugd en (informele) jeugdwerkers;•Activatie bewoners en sleutelfiguren;•Ondersteuning ouders en ouder-netwerken.Voorbeeld interventies SPUK Kansrijke WijkMet middelen uit de SPUK investeert Woensel Zuid in Eindhoven incommunity builders. De community builders organiseren buurtacti-viteiten gericht op het versterken van sociale cohesie en hetverminderen van polarisatie. Ze brengen mensen, verenigingen enbedrijven in de wijk met elkaar in contact, zodat mensen weten waarze terecht kunnen voor ontmoeting, activiteiten of hulp.DU Veerkracht en WeerbaarheidDe SPUK Kansrijke Wijk richt zich uitsluitend op de 20 gebieden uit hetNationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Om meer gemeenten tekunnen bedienen, wordt ook een Decentrale Uitkering (DU) als instrumentingezet. Daarmee kregen tot nu toe 7 gemeenten een financiële bijdragevanuit de Agenda. Hiermee organiseren zij activiteiten zoals weerbaar-heidstrainingen, gastlessen over mediawijsheid en democratischewaarden en dialoogavonden over het tegengaan van polarisatie. In totaalis in 2023 € 313.327 via een DU verstrekt.Social LabsHet Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) heeft vanuit de aanpakPreventie met Gezag 2,1 miljoen ter beschikking gesteld aan het Ministerievan SZW om zogenaamde Social Labs te ontwikkelen. Het doel van deSocial Labs is het vergroten van veerkracht en weerbaarheid vanjongeren. Hierdoor zijn zij minder vatbaar als zij met criminaliteit inaanraking komen.Uit de bijdrage van het Ministerie van JenV heeft SZW onderzoek latenuitvoeren naar de succesfactoren van al bestaande jongerenwerkplaatsenin Nederland.3 Op basis van de uitkomsten worden inmiddels in driewijken waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan, nieuwejongerenwerkplaatsen opgezet. De werkplaatsen lopen tot en met 2025.2Kamerstuk 30 995, nr. 1033F. Kaulingfreks, J.D. de Jong en S. Sieckelinck, «Homebase. Een basis voor interventies terpreventie van jeugdcriminaliteit», 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 XV, nr. 322 Congres Veerkrachtige & Weerbare SamenlevingHet delen van de opgedane kennis is een belangrijk element van deAgenda. In mei 2024 werd daarom het eerste Congres Veerkrachtige &Weerbare Samenleving gehouden.Experts van ministeries, gemeenten, maatschappelijke organisaties,burgers en wetenschappers gingen in gesprek over digitale weerbaarheid,zelfbeschikking en emancipatie, preventie van jeugdcriminaliteit ennetwerken en participatie.Online platformOm de Agenda zichtbaar te maken, komt er een online platform.Gedurende het programma worden onder andere kennis, nieuwsberichtenen mijlpalen over de Agenda gedeeld op deze site.Maatschappelijke RaadVoor de Agenda is een Maatschappelijke Raad aangesteld. De Maatschap-pelijke Raad geeft gevraagd en ongevraagd advies over de uitvoering vande Agenda, brengt relevante (maatschappelijke) ontwikkelingen in in hetprogramma en denkt mee over de doorontwikkeling van de Agenda na2025.De adviescommissie bestaat uit 7 personen die voor 2 jaar zijn benoemd.Zij zijn onafhankelijk, hebben een breed netwerk, hebben diverseachtergronden en komen uit verschillende regio’s van Nederland. Hunleeftijden variëren van 20 tot 70 jaar oud.Vooruitblik: 2025 en verderDe Agenda loopt tot eind 2025. Een groot deel van de interventies enevaluaties is momenteel al in uitvoering. Daarnaast worden dit jaar envolgend jaar nog enkele nieuwe projecten rondom veerkracht enweerbaarheid gefinancierd.De ontwikkelde en geëvalueerde interventies uit de hele programmape-riode (2023–2025) zullen online beschikbaar komen. Wij zullen ze actiefonder de aandacht brengen bij gemeenten en maatschappelijke organi-saties. Ook zal in 2025 een tweede congres plaatsvinden waarbij deontwikkelde interventies en ervaringen en evaluaties gedeeld worden.Hiermee wordt de pilotfase van de Agenda afgesloten.Op basis van de ervaringen zal ik beoordelen welk type interventie hetmeest effectief is. Ook zal ik bezien in welke vorm het werk van de Agendahet beste kan worden voortgezet. Er zijn op dit moment geen middelengereserveerd voor het voortzetten van de Agenda na 2025. Het zal echternodig blijven om de weerbaarheid tegen fenomenen zoals radicalisering,criminaliteit, racisme of zich afkeren van de samenleving te vergroten.Daarom ga ik graag met uw Kamer in gesprek over het bevorderen vanveerkracht en weerbaarheid na afloop van deze eerste fase.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 XV, nr. 323