Reactie op toezeggingen en motie nav AO leven lang leren 16 december jl.

30012LevenLangLerenNr.32BRIEFVANDEMINISTERVANSOCIALEZAKENENWERKGELE-GENHEIDAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,8februari2010InhetAlgemeenOverlegovereenlevenlanglerenvan16decemberjl.(Kamerstuk30012,nr.31)isafgesproken,dathetkabinetinjanuari2010deTweedeKamerinformeertover:1.Hettijdpadvanhetwetsvoorstelwederzijdsescholingsaanspraak;2.DeresultatenvanoverlegoverinzetvanmiddelenvanO&O-fondsenvoorscholingvanZZP-ers;3.DescholingsmogelijkhedenindeWW,waarbijtevensdedeeltijdWWwordtmeegenomen4.EVCvoorvluchtelingen.Dezebriefgeeftgehooraandezetoezeggingen.Tevensreageerthetkabinetindezebriefopdeop17decemberjl.aangenomenmotievandeledenBiskop/Vermeijoverindividuelescholingsbudgetten(Kamerstuk30012,nr.28).IkzendudezebriefmedenamensdeStaatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheidendestaatssecretarisvanOnderwijs,CultuurenWetenschap,MarjaVanBijsterveldt-Vliegenthart.DeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheid,J.P.H.DonnerTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1408430910tkkst30012-32ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30012,nr.321 1BevorderenvaneenlevenlanglerenDehuidigesamenlevingverlangtvaniedereNederlanderdathijzijnkennisenvaardighedenbijhoudtenuitbreidt.Deklassiekevastebaanvoorhetlevenissteedsmindervanzelfsprekend.Technologische,socialeenorganisatorischeinnovatieszorgenvoormeerveranderingenbinnenfunctiesenberoepen.Ookhetgegevendatdeberoepsbevolkingverou-dertenkrimptdoethetbelangvanscholingvanwerknemers,omhenookoplatereleeftijdinzetbaartehoudenopdearbeidsmarkt,toenemen.WederzijdsescholingsaanspraakBlijvenlerenisdusnodig.Daaroverbestaatbredeconsensus.OokinuwKamer,zobleekinhetAlgemeenOverlegvan16decemberjongstledenovereenlevenlangleren.InditoverleghebbenweuitgebreidmetelkaarstilgestaanbijdewijzewaaropwemeerwerkkunnenmakenvaneenlevenlanglereninNederland.Hetkabinetheeftineerderaanutoege-zondenstukkenhetstandpuntingenomendathiertoedeleercultuurmoetwordenversterkt.HetAlgemeenOverlegspitstezichvervolgensvooraltoeopdewijzewaaropdathetbestekangebeuren.BasisvoordediscussieishetaanuwKamergezondenvoornemenomdittedoenviaeenwettelijkewederzijdsescholingsaanspraak.OverhetideevaneenwederzijdsescholingsaanspraakzijninuwKamerverschillendestandpuntennaarvorengebracht.Tegendeachtergrondvanhetbelangommensenduurzaaminhetarbeidsprocestehoudenineencontinuveranderendearbeidsmarkt,waaroptermijnarbeidstekortenzullenontstaan,vindthetkabinethetvanbelangommaatregelentetreffenomhetfunctionerenvandearbeidsmarktteverbeteren.Scholingiseenbelangrijkinstrumentomdeinzetbaarheidvanwerkendenopdearbeidsmarktoppeiltehoudenenteverbeteren.Hetkabinetisdaaromvanmeningdatscholingindearbeidsrelatienietmeereenvrijblijvendeoptiemagzijn.Hetkabinetzaldaaromkomendetijdzijnvoornemenomtekomentoteenwederzijdsescholingsaanspraak1verderuitwerken,zoalsaangekondigdinhetaanvullendbeleidsakkoord.DaarbijzalhetkabineternaarstrevendeKamernogvóórdezomerhetwetsvoorsteltedoentoekomen.Danzullenwijmetelkaarsprekenoverdeinhoudvanhetwetsvoorstel.Uiteraardoverlegthetkabinethieroverookmetsocialepartners.ScholingvanZZP-ersUwKamerheeftookaandachtgevraagdvoorscholingvanZZP-ers.DaarbijheefthetkabinettoegezegddatmetsocialepartnerszouwordengesprokenoverdeinzetvanmiddelenvanO&O-fondsenvoorscholingvanZZP-ers.InzetvanmiddelenvanO&O-fondsenvoorZZP-ersroeptenerzijdsdevraagophoeditzichverhoudttothetfeitdatZZP-ersnietfinancieelaanO&O-fondsenbijdragen.Anderzijdsbehoeftdebetrokken-heidvanO&O-fondsenbijdescholingvanZZP-erszichnietuitsluitendtoetespitsenopdeinzetvanmiddelen.Erzijnookanderemogelijkheden,zoalsconstructieswaarbijZZP-ersgebruikkunnenmakenvandeinfra-structuurenexpertisevanO&O-fondsenbijhetinkopenvanopleidingen.Socialepartnershebbenaangegevendatdergelijkeconstructiesalindepraktijkwordengebracht.Deinzetvan(middelenvan)O&O-fondsenvoorscholingraaktaandefundamentelediscussieoverdepositievandeZZP-erinhetsocialestelsel.Socialepartnershebbendaaromtoegezegdhetonderwerp«scho-lingvanZZP-ers»tezullenmeenemeninhetSER-adviestrajectronddepositievanZZP-ers.HetSER-advieswordtvoordezomerverwacht.1Dezewederzijdsescholingsaanspraakzalinhoudendatdewerkgeverjegenszijnwerknemeraanspraakheeftophetdoorhemvolgenvanopofbuitendeonderneminggerichtescholingendatdewerknemereenzelfdeaanspraakheeftjegensdewerkgever.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30012,nr.322 IntersectoralemobiliteitScholingisnietalleenbelangrijkomproductiefteblijvenindehuidigebaanofsectorwaariniemandwerkzaamis.Scholingmaaktookdeover-stapmogelijkvaneenbaanindeenesectornaareenbaanineenanderesector.DeledenBiskopenVermeijconstatereninditverband,datdemobiliteitvanwerkendenopdearbeidsmarkttussensectorenwordtbelemmerddoordatafgedragenmiddelenvoorscholinginO&O-fondsennietmeegenomenkunnenwordennaareennieuwebaanofbijdestapnaarzelfstandigheid.Tegendezeachtergrondhebbenzijbijmotiederegeringverzocht«ommetsocialepartnersafsprakentemakenovereenindividueelscholingsbudgetvooriederewerkende,datmeegenomenkanwordenbijeenoverstapnaareenanderebaanofbijdestapnaarzelfstan-digheid.»DaarmeeheeftuwKameraangegevenderolvandeO&O-fond-senbijintersectoralemobiliteitbelangrijktevinden.HetkabinetdeeltdemeningvandeKamerdatscholingvangrootbelangisomintersectoralemobiliteittebevorderenendatO&O-fondsenhierbijeen(grotere)rolkunnenspelen.Hetkabinetisvoornemenshierovernadertesprekenmetsocialepartnersinhetvoorjaarsoverleg.Kabinetensocialepartnersonderschrijvenhetbelangvanscholingalsinstrumentomdeduurzameinzetbaarheidvanwerkendenenniet-werkendentevergrotenendaarmeehunpositieopdearbeidsmarktteverbeteren.Voordelangeretermijnhebbensocialepartnersmet«LerenLoont»ingezetopbredescholingvanuithetbesefdatditvoorallepartijen«loont».InditkaderheeftdeStichtingvandeArbeidinjuni2008eenaanbevelinggedaanoverdeinzetvanmiddelenuitO&O-fondsentenbehoevevanindividueletrekkingsrechten,intersectoraleomscholing,employability-contractenenbevorderingZZP-schap.OokvoordeO&O-fondsenzelfblijktintersectoralemobiliteiteenbelangrijkthema.UitonderzoekblijktdatinongeveerdehelftvandeO&O-fondsenalwordtsamengewerktmetanderesectoren1.Dezesamenwerkingdoetzichvooralvoorophetgebiedvanmobiliteit,werving,opleidingenscholing.Defondsenverwachtendatintersectoralemobiliteitensectoroverstij-gendeactiviteitenzullengaantoenemen.Ookdekomendeperiodezalhetkabinetmetsocialepartnersingesprekblijvenoverscholing,opleidingendeintersectoralesamenwerking.Bezienzalwordenwatdebestewijzeiswaaropscholing,opleidingenintersectoralesamenwerkingvormgegevenkanwordenomdeduurzameinzetbaarheidtevergroten.Hetkabinetwilhieroveropkortetermijnmetdesocialepartnersnadereafsprakenmaken.Hierbijzalookgekekenwordennaardemogelijkhedenomindividueletrekkingsrechtenintezetten.Hetkabinetzaldaarnaast–inoverlegmetsocialepartners–deuitvoeringsmodaliteitenvooreventueleinvoeringvaneenopleidings-chequeonderzoeken.Inditonderzoekzalspecialeaandachtzijnvoordemogelijkhedenomdeopleidingschequemeetenemennaareenanderewerkgeverbuitendeeigensectorofnaarzelfstandigheid.2Scholingsmogelijkhedeninde(deeltijd)WWEenlevenlanglerenbetreftwerkendenénniet-werkenden.Naaraanlei-dingvandeopmerkingvanuwKamerdatdeWWopditmomentnietflexibelgenoegisomwatlangerescholingstrajectentedoen,heefthetkabinettoegezegdindezebriefdescholingsmogelijkhedenindeWWnadertoetelichtenendaarbijookdedeeltijdWWmeetenemen.HetUWVkanre-integratie-instrumenten,waaronder(om)scholing,gerichtinzettenalsdateffectiefbijdraagtaanhetvindenvaneenbaan.HetUWVkandaarbijinhetindividuelegevallangerdurendescholingstrajecten1MinisterievanSZWenRaadvoorWerkenInkomen,Hoewerkensectorfondsen,DenHaag,maart2008.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30012,nr.323 inzetten,echterkortdurendere-integratietrajectenblijkendoorgaanseffec-tiever.Geletophetbeperktere-integratiebudgetenuitvoeringscapaciteit,zethetUWVre-integratie-instrumenten,zoalsscholing,alleeninvoordegenendieditechtnodighebben.HetUWVzet(om)scholinginvooreenWW-gerechtigdealsdezepersoonandersnietaanwerkkankomenende(om)scholinghetmeestgeschikteinstrumentvormtomdebetrokkenetelatenuitstromen.DoorgaanszoekthetUWVooknognaareenbaanga-rantie.Ditvoorkomtdatpersonenindeuitkeringeenduur,somslangerdurendtrajectvolgenmetonvoldoendegarantievoorsucces.DeWW-gerechtigdehoefttijdensdenoodzakelijkgeachte(om)scholingniettesolliciterennaarwerk.MochthetvoorkomendatdeWW-gerechtigdeeenwerkaanbodkrijgttijdensdeopleidingdanstelthetUWVdebetrok-kenedoorgaansindegelegenheiddeopleidingafteronden.HetUWVweegtditzorgvuldigpergevalaf(maatwerk).VerderishetindezetijdvanbelangdathetUWVkaninzettenoppreven-tievemaatregelen.Hetkabinetheeftdaaromvanuitdecrisismiddelentweeextratijdelijkescholingsfaciliteitengeïntroduceerdterbevorderingvanhetvanwerknaarwerkhelpenvanmensen.HetbetreftdeTijdelijkesubsidieregelingomscholingvanwerknemers1bijdreigendewerkloos-heidendeMaatregelStimuleringEVCbijdreigendontslag.DeTijdelijkesubsidieregelingomscholinggeldtsindseindvorigjaarookvoornieuwewerknemers,diemaximaalvierwekenonmiddellijkvoorafgaandaanhunhuidigedienstbetrekkingindeWWzatenendaarzijningestroomdalsmetontslagbedreigdewerknemer.Dezeuitbreidingmaaktderegelingmeertoegankelijkvoordenieuwewerkgeversvanflexwerkers.InmaartontvangtuwKamereen«arbeidsmarktbrief»,waarinwordtinge-gaanopdeverschillendescholingsmaatregelendieinhetkadervandecrisisgenomenzijn,waaronderdeomscholingsbonus.DeeltijdWW:impulsaanscholingopdewerkvloerBedrijvendievoorhunwerknemersdeeltijdWWaanvragen,hebbendeverplichtingomdiewerknemerstescholen.Descholingmoetgerichtzijnopbehoudofverbeteringvandeinzetbaarheidvandewerknemerbinnenofbuitendeeigenonderneming.Deinvullingvandescholingsplichtisprimairaandewerkgeverendewerknemersvertegenwoordigingenwerk-nemers:zijzijnverantwoordelijkvoordescholingvanwerknemers,hebbeneengezamenlijkbelang,enkunneninsamenspraakbeoordelenwelkevormvanscholingnuttigisvoorhetfunctionerenvandewerk-nemeropzijnofhaarwerkplek.UitonderzoekvandeRaadvoorWerkenInkomen(RWI)2blijktdatdescholingsplichtindebijzonderewtvendedeeltijdWWaandescholingopdewerkvloereenimpulsheeftgegeven.Datgeldtookinbedrijvenwaarvoorheennietaanscholingwerdgedaan,envoorwerknemersdieeerdernietvoorscholinginaanmerkingkwamen.Hetiseenverheugendeconstateringdatdankzijdescholingsplichtmeerwerkisgemaaktvandescholingvanwerknemers.UitbevindingenvanhetUWVenookuithetrapportvandeRWIistevensnaarvorengekomendatinmeerderegevallendescholingintensieveropgepakthadkunnenworden.ViaeenbriefaandeStichtingvandeArbeidwordenwerkgeversenwerknemersdringendopgeroependescholingsplichtopsubstantiëlewijzenateleven.Dezebrieftreftuindebijlageaan3.DaarnaastismetdewijzigingvanhetBesluitdeeltijdWW4aanhetUWVeeninstrumentinhandengegevenom(verdere)deelnameaandeeltijdWWteontzeggen,alsevidentisdatdedoorwerkgeverenwerknemersovereengekomenscholingnaaraardenomvangnietkanbijdragenaan1Hierbijgaathetnaastwerknemersmeteenvastarbeidscontractdieeenontslagaan-zegginghebbenontvangenofwerknemerswaarvanUWVvaststeltdathetomeenmetwerkloosheidbedreigdewerknemergaat,ommensenmeteentijdelijkcontractdatbinnen4maandenafloopt,eenuitzend-ofeen0-urencontract.2Scholingincrisistijd(2009).3TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.4Staatscourant,BesluitvandeMinistervanSocialeZakenenWerkgelegenheidvan17december2009,IVV/I/2009/28439totwijzigingvanhetBesluitdeeltijdWWtotbehoudvanvakkrachteninverbandmetwijzigingvandewerkingsduurenscholing,Nr.20331,dd.28december2009.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30012,nr.324 behoudofvergrotenvandeinzetbaarheid.IndepraktijkkandezesituatiezichvoordoenbijdeaanvraagofdeverlengingsaanvraagvandeeltijdWW.Hetbetrefthiernadrukkelijkeenmarginaletoets.UWVkaninevidentegevallendewerkgeverendienswerknemersvertegenwoordigingvragenmeteenaangepastscholingsplantekomen,waarna,alsdeplannenadequaatzijn,alsnoggebruikgemaaktkanwordenvandeeltijdWW.3EVCvoorvluchtelingenTotslotheeftuwKamerinhetAlgemeenOverlegvan16decemberjongstledenvragengesteldoverdemogelijkhedenvoorvluchtelingenomhunscholingenervaringuithetlandvanherkomsttebenutteneneenEVC-proceduretedoorlopen.IndeafgelopenjarenhebbenverscheideneorganisatiesaandachtbesteedaanEVCvoorvluchtelingen:hetKenniscentrumEVC,Cofora,hetNufficenhetCentraalOrgaanAsielzoekers.DezeorganisatiesgevenopbasisvanervaringenaandatdeNederlandsetaaleengrootprobleemvoordezedoelgroepis.DeberoepsstandaardenwaaropEVCwordtgedaan,vereisendathetNederlandsopeenvoordieberoepenstandaardadequaatniveauwordtbeheerst.DebeheersingvanhetNederlandsisvoordemeesteberoepeneenbasisvoorwaardeomtefunctionerenopdeNederlandsearbeidsmarkt.HetisduseigenlijkaltijdnoodzakelijkdateenvluchtelingeersteencursusNederlandsvolgttoteenvoordegewensteberoepsuitoefeningvereistniveau.Daarnaastspeelthetprobleemvandebeperkteaantoonbaarheidvanwerkervaringenvancompetenties:vluchtelingenhebbenmeestaldebewijzennietkunnenmeenemenvandewerkervaringdiezeinhunlandvanherkomsthebbenopgedaan,envanuitNederlandhebbenzegeentoegangtotdiebewijzen.DeconclusievanCoforaisdatEVCeenkrachtiginstrumentkanzijnalsdekandidaathetNederlandswélinvoldoendematebeheersténongeveer60%vandeinderelevanteEVC-standaardbeschrevenberoepseiseninderdaaddooreerderewerk-en/oflevenservaringhardkanmaken.Andersiseenpraktijktoetsofduaalleerwerktrajecteenaangewezenvolgendestap.HetisnietbekendhoeveelvluchtelingenperjaardeelnemenaanEVC,omdatdezegegevensnietalsafzonderlijkecategoriebeleidsonderzoekenwordtbijgehouden;ditomdeadministratievelastenbeperkttehouden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30012,nr.325