14 convenanten 5e tranche Regio Deals

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 697Gebiedsgerichte economische perspectieven enRegionaal Economisch BeleidNr. 157 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 november 2024InleidingOp 10 oktober jl. informeerde ik uw Kamer over de eerste 8 getekendeRegio Deals van de 5e tranche Regio Deals.1 Voor een nadere toelichtingop de Regio Deals en het proces rondom de 5e tranche verwijs ik u graagnaar die brief. Nu deel ik de laatste 14 getekende Regio Deals van dezetranche met uw Kamer. Daarmee kunnen ook deze Regio Deals van startom regionale opgaven daadkrachtig aan te pakken, met een aanpak vanuiten passend bij de regio.Regio Deals 5e tranche, tweede deelNet als met de lopende Regio Deals en de eerste 8 uit de 5e tranche,geven we met deze nieuwe Regio Deals invulling aan het beter leven,wonen en werken van inwoners en ondernemers. Iedere regio heeftunieke eigenschappen en uitdagingen waar de Regio Deal op inspeelt. Inde bijlage bij deze brief vindt u een korte toelichting per Regio Deal en deconvenanten zelf. De convenanten bevatten gedetailleerde informatie overde betrokken partijen, de financiering en de programmalijnen waaraanwordt gewerkt. Afhankelijk van de opgaven, hebben twee of meerbewindspersonen hun handtekening gezet onder een Regio Deal. Ookzullen de ministeries actief betrokken blijven bij de uitvoering.Landelijke aftrap Regio Deals 5e trancheHet tot stand komen van de Regio Deals en de uitvoering van de Dealsvalt of staat met gedegen interbestuurlijke samenwerking. Bij elke RegioDeal zijn veel verschillende (bestuurlijke) partijen betrokken zoals1Kamerstukken II 2024/25, 29 697, nr. 155 kst-29697-157ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1571 ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, deverschillende overheidslagen, waterschappen, zorginstellingen en het rijk.Dit is noodzakelijk omdat er op veel terreinen van brede welvaart stappengezet gaan worden. Al deze partijen hebben gedurende de afgelopenmaanden al intensief samengewerkt om tot overeenstemming te komen.Een prestatie van formaat. Om hierbij stil te staan en de volgende fase inte luiden is op 14 november aanstaande een landelijke aftrap gepland metbestuurders en andere betrokkenen van alle 22 afgesloten Regio Dealsvan de 5e tranche. Dit is een feestelijk moment om gezamenlijk aandachtaan te geven aan deze mijlpaal.OnderzoekenMet deze brief bied ik u ook de resultaten aan van twee onderzoeken, diemijn voorganger in de brief van 7 mei 2024 heeft aangekondigd.2 Hetonderzoek van de Rebel Group betreft de «Rode Draden in Regio Deals»,een verdiepend onderzoek naar de regionale opgaven en de effectiviteitvan interventies in de Regio Deals. Daarnaast publiceerde de NederlandseSchool voor Openbaar Bestuur (NSOB) het essay «Waarderen vanvariatie», reflectie op de Regio Deals als variant van interbestuurlijkresultaatgericht samenwerken. De waardevolle bevindingen van hetonderzoek en het essay zullen behulpzaam zijn bij de uitvoering van delopende Regio Deals en bij de selectie en uitvoering van de nieuwe RegioDeals in de 6e tranche. Ook zullen de adviezen worden meegenomen bijde stappen die dit kabinet wil zetten als het gaat over de investerings-agenda’s, zoals aangekondigd in het regeerprogramma (bijlage bijKamerstuk 36 471, nr. 96).Tot slotInmiddels zijn de nieuwe aanvragen voor de 6e tranche Regio Dealsbinnen gekomen.3 Deze worden op basis van het afwegingskaderbeoordeeld, waarna de Minsterraad besluit welke voorstellen tot eenRegio Deal kunnen worden uitgewerkt. Ik verwacht uw Kamer daar beginvolgend jaar over te informeren.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. Keijzer2Kamerstukken II 1023/24, 29 697, nr. 1463Kamerstukken II 2023/24, 29 697, nr. 154Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1572 Korte beschrijving 14 afgesloten Regio Deals 5e trancheHet HogelandHet Hogeland, aan de Waddenkust, is als gemeente ontstaan in 2019 naeen herindeling. Het is in oppervlakte een van de grootste gemeenten inNederland. Met 48.000 mensen, die wonen in 52 dorpen is de gemeenterelatief dun bevolkt. Hierdoor ontwikkelen opgaven als vergrijzing enverschraling zich sneller, vooral in het noordelijke deel. Dit zorgt voor eenstapeling van sociale problematiek en heeft een groot effect op deleefbaarheid. Met de Regio Deal Het Hogeland krijgt de transformatie vanhet sociaal domein een stevige impuls om deze effecten het hoofd bieden.De aanpak focust zich op drie hoofdthema’s: «Krachtige Kernen»,«Kansrijke Hogelandsters» en «Op het juiste spoor». De MaatschappelijkeCoalitie waarin overheden, ondernemers, kennisinstellingen en inwonerssamen optrekken werkt toe naar een nieuwe vorm van samenwerken(Nieuw Samenspel). Een gezamenlijke aanpak, waarin partners integraalwerken en van elkaar leren, leidt tot meer gemeenschapszin en groteresamenredzaamheid in de dorpen. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aanpreventie, waardoor inwoners minder beroep op de huisarts doen, erkomt een aantal nieuwe leerwerkvoorzieningen in de regio en jaarlijksworden er 15 tot 20 «onzichtbare» jongeren gestimuleerd om een trajectnaar werk en/of scholing aan te gaan.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Het Hogeland is € 12,1 miljoen.Regiocentra GroningenDe regionale kernen in Groningen met een centrumfunctie (dezogenaamde regiocentra) hebben een cruciale rol op het gebied vanwonen, werken en leven in Groningen. Circa 350.000 inwoners zijnafhankelijk van de voorzieningen in deze regiocentra op het gebied vanonderwijs, werk, zorg, wonen en cultuur. Het Masterplan Regiocentraverstevigt de dragende functie van elf regiocentra in Groningen door eensamenhangende investeringsagenda in de komende 10–15 jaar. Met deRegio Deal Regiocentra Groningen wordt hier een impuls aan gegeven.Het verbeteren van de leefbaarheid en gezondheid voor de inwoners; hetinrichten van een groene, klimaatadaptieve en biodiverse leefomgevingen het versterken van de lokale en regionale economie zijn de doelen indeze Regio Deal. Daarnaast willen de gemeenten van elkaar leren hoedeze doelen het beste bereikt kunnen worden. De komende vier jaar wordtonder andere gewerkt aan het revitaliseren van winkelgebied, verbindenvan groene zones in de kernen en het verbeteren van de bereikbaarheid.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Regiocentra Groningen is € 20 miljoen.Oost-Groningen IIDe regio Oost-Groningen is een plattelandsregio die bestaat uit degemeenten Oldambt, Pekela, Veendam, Stadskanaal en Westerwolde. Deregio kampt met een meervoudige en complexe opgave, die bestaat uiteconomische, sociale en ruimtelijke aspecten. De basis in deze opgave isde relatief grote groep kwetsbare inwoners, die vaak al meerderegeneraties moeite heeft om mee te komen in de maatschappij. De RegioDeal Oost-Groningen II ondersteunt inwoners en ondernemers door eengezonde leefstijl te bevorderen, de kansenongelijkheid en armoedeproble-matiek te verkleinen en de leefbaarheid en veiligheid in de kwetsbaredorpen en wijken te vergroten. Zo wordt er in de regio gewerkt aan eencollectief aanbod voor ondersteuning van alle zwangeren en jongeouders, en wordt eenzaamheid onder inwoners aangepakt door activi-teiten en ontmoetingen te organiseren. Door samen op te trekken metbedrijfsleven en onderwijs wordt innovatie in de regio versterkt en kunnenBijlage:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1573 werknemers door (blijven) leren. De regio kent relatief veel panden diekwetsbaar zijn voor ondermijning, in de Regio Deal wordt een aantal vandeze panden (per gebied) aangepakt.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Oost-Groningen is € 12,5 miljoen.Zuidwest-FrieslandZuidwest-Friesland is een uitgestrekte waterrijke plattelandsregio metmeer dan 140 kleine kernen. De hechte Mienskip (samenleving) is eenbelangrijke kracht van de regio: mensen staan voor elkaar klaar. DezeMienskip staat onder druk door de sterke vergrijzing, ontgroening enindividualisering. Nu de bereikbaarheid van voorzieningen onder drukstaat, is deze Mienskip extra belangrijk voor de leefbaarheid. Daarnaastzijn er zorgen over het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving, detekorten op de arbeidsmarkt en de innovatiekracht van de vele mkb-ers.Met de Regio Deal wordt ingezet op de Mienskip, het fundament van dezeregio, te behouden en te versterken, door samen met inwoners tot lokaleoplossingen voor de bestaande opgaven te komen. Daarnaast wordtgestreefd naar het bereikbaar houden van zorg, onderwijs en ontmoe-tingsmogelijkheden voor alle inwoners, bijvoorbeeld door met inwonerste werken aan kleinschalige mobiliteitsinitiatieven. Ook wordt deprachtigeleefomgeving behouden en als kans ingezet bij het realiseren van groteopgaven, waarbij diverse plekken in de regio worden vergroend en tweesportparken worden gerealiseerd. Verder wordt samengewerkt aan eenduurzaam bedrijfsleven en een toekomstbestendige arbeidsmarkt, ondermeer door het opzetten van regionale onderwijsprogramma’s op hetgebied van zorg en maritiem.Tot slot wordt de bestaande regionalesamenwerking te verstertn en te verrijkt met een vernieuwende aanpak.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zuidwest-Friesland is € 17,5 miljoen.Veluwe IIDe Veluwe is zowel ecologisch als economisch van groot belang voorNederland. De Veluwe is niet alleen een uniek gebied met meer dan90.000 hectare natuur en een rijke cultuurhistorie, het is ook een regiowaar bijna een miljoen mensen wonen, werken en recreëren. De RegioDeal Veluwe II richt zich op de uitdaging om een balans te (blijven) vindentussen het behoud van de natuur op de Veluwe en het waarborgen vanleefbaarheid en economische vitaliteit. Die balans staat onder druk doorbiodiversiteitsverlies, bevolkingsgroei, veranderingen in de landbouw,veranderende recreatiebehoeften en sociale problematiek in de regio.De Regio Deal focust op het versterken van recreatie, erfgoed en zorg, hetverbeteren van leefbaarheid en duurzaamheid, en het intensiveren vansamenwerking en innovatie. De aanpak resulteert in een betere spreidingen verduurzaming van recreatie en het realiseren van nieuwe recreatievevoorzieningen. Duurzame mobiliteit wordt verbeterd met toeristischeoverstappunten, nieuwe recreatieve routes en innovatieveOV-oplossingen. Bewoners worden betrokken en ondersteund viaeducatieve programma’s, Dorpendeals en initiatieven zoals Camping vanons en Pauzeparken.De Regio Deal is geïnitieerd door een groot aantal partijen die al jarenlangin verschillende verbanden samenwerken op de Veluwe. Met de deal krijgtdeze samenwerking een stevige impuls.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Veluwe II is € 20 miljoen.Midden-LimburgDe regio Midden-Limburg kenmerkt zich door een mooi cultuurlandschap,waarin het prettig en veilig wonen is in de talrijke (veelal kleine) kernen.Door droogte, diverse ruimteclaims en een bovengemiddelde vergrijzingTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1574 in combinatie met het wegtrekken van jonge mensen naar sterkeeconomische trekkers in de omgeving, komt dit onder druk te staan. Metde Regio Deal gaat de regio aan de slag met plannen voor de leefbaarheidin de kernen en inzet op veiligheid in dit grensgebied met België enDuitsland. Daarnaast wil ze de ruimtevragen (wonen, werken, onder-nemen en recreëren, landbouw, energie, natuur, water e.d.) inpassen inhet gebied met behoud van kwaliteit van het landschap. Daarnaast wil zeverdroging met concrete maatregelen tegengaan. Om het onderwijs goedaan te laten sluiten op het Midden-Limburgse bedrijfsleven, en zo jongemensen aan zich te binden, worden campussen ontwikkeld en onder-nemers ondersteund.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Midden-Limburg is € 20 miljoen.Metropoolregio EindhovenDe Metropoolregio Eindhoven maakt een ruimtelijke schaalsprong door,die essentieel is voor de verdere economische ontwikkeling vanNederland en de strategische autonomie van Europa. Belangrijkeregionale uitdaging die met deze groei gepaard gaat, is dat iedereen meekan (blijven) doen. Om dit te realiseren heeft de regio zich tot doel gesteldom de sociale interactie tussen (groepen) mensen die elkaar nu niettegenkomen, zoals theoretisch en praktisch geschoolden, ouderen enjongeren, internationals en locals te versterken. Inzet is om competentiesen basisvaardigheden van mensen die momenteel moeite hebben omaansluiting te vinden in de samenleving te ontwikkelen. Daarnaast wordtde leefbaarheid in steden, dorpen en landelijk gebied vergroot. Dit wordtonder andere zichtbaar doordat er laagdrempelige third places (plek waarhet openbare leven zich afspeelt) met een inclusieve museale program-mering worden gerealiseerd. Ook zullen er in de hele regio urban-sportfaciliteiten verschijnen. Inwoners en werknemers kunnen deelnemenaan programma’s voor verbetering van werknemersvaardigheden,(zelf)redzaamheid, digitale- en taalvaardigheid. Verschillende bestaandelocaties in de regio worden omgevormd tot groene pleisterplaatsen metruimte voor ontmoeting, kunst en cultuur.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Metropoolregio Eindhoven is€ 20 miljoen.Noord-Holland NoordDe Regio Deal Noord-Holland Noord richt zich op het versterken van debrede welvaart in een regio die zowel landelijke als stedelijke gebiedenomvat. Deze regio, bekend om zijn agrarische kracht, technologischeinnovatie in zaadveredeling en offshore energie, staat voor groteuitdagingen op het gebied van ontgroening, vergrijzing en de energietran-sitie.Met de Regio Deal wordt actief gewerkt aan het behouden en aantrekkenvan talent, het verbeteren van de arbeidsmarkt en het verduurzamen vanondernemende activiteiten van de regio. Een concreet resultaat dat wordtnagestreefd, is de ontwikkeling van praktijkgerichte leeromgevingen diejongeren in de regio houden en hen voorbereiden op de banen vanmorgen. Ook zal een operationeel duurzaamheidsloket worden opgezet,dat bedrijven helpt met verduurzaming en energiebesparing. Daarnaastwordt geïnvesteerd in de leefbaarheid en gezondheid van inwoners doorde verbetering van de woonomgeving en voorzieningen, met specialeaandacht voor een vergrijzende bevolking. Dit zorgt voor een sociaalveerkrachtige regio, waar het prettig wonen, werken en leven is. Met dezeTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1575 Regio Deal wordt Noord-Holland Noord toekomstbestendiger, aantrekke-lijker om te wonen en werken, en wordt een stevige basis gelegd voorverdere groei en samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfs-leven.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Noord-Holland Noord is € 32,5 miljoen.Amsterdam ZuidoostAmsterdam Zuidoost is een bruisend stadsdeel met inwoners van meerdan 170 nationaliteiten. Het is een focusgebied in het NationaalProgramma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Zuidoost kent uitdagingendie voortkomen uit decennialange achterstelling van de bewoners, zoalsonder-advisering, hoge(re) schooluitval, relatief hoge werkloosheid, eengroot aandeel minimahuishoudens, onveiligheid, gezondheidsproble-matiek en een laag vertrouwen in de overheid. In het Masterplan Zuidoostis een langjarig perspectief geschetst voor verbetering van de situatie vande bewoners, wat met de Regio Deal kracht bij wordt gezet op die plekkenwaar de problemen het grootst zijn. Met de Regio Deal worden onderandere de uitstraling van scholen aangepakt, veilige plekken voorjongeren gecreëerd, ondernemerschap mogelijk gemaakt en een wijkpoliingericht met studenten voor laagdrempelig gezondheidsadvies. Doorinitiatieven van bewoners te ondersteunen en bewoners te betrekken bijalle stappen van de interventies die worden ingezet, wordt gewerkt aanvertrouwen.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Amsterdam Zuidoost is € 20 miljoen.Metropoolregio Amsterdam West (MRA West)In het westen van de Metropoolregio Amsterdam liggen Beverwijk,Haarlem, Haarlemmermeer, Velsen en Zandvoort. De regio vormt eenaaneenschakeling van landschappen: van strand(wal) en duingebied totbossen, buitenplaatsen, veenweide en droogmakerijen. Met een grootdeel van de inwoners gaat het goed, maar met name bewoners inkwetsbare wijken hebben te maken met een stapeling van gezondheids-problemen en een gebrek aan sociale cohesie. Dit alles wordt lokaal nogversterkt door de aanwezigheid van Schiphol, grote verkeersaders en de(staal)industrie. Ook is er een gebrek aan goed toegankelijk en kwalitatiefhoogwaardig groen. De Regio Deal MRA West is bedoeld om de balanstussen de kwaliteiten en opgaven van de regio te verbeteren. De RegioDeal zet daarom in op een groene, aantrekkelijke leefomgeving, die aanzettot meer bewegen en een actievere leefstijl en die zorgt voor meeronderlinge sociale interactie. Zo wordt bijvoorbeeld het ontvangstgebiedvan Spaarnwoude verruimd en aantrekkelijker gemaakt, om het toene-mende aantal belangstellenden voor recreatie in het groen op te kunnenvangen én het groen toegankelijker te maken voor inwoners vankwetsbare wijken.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Metropoolregio Amsterdam-West (MRAWest) is € 20 miljoen.Zuid-Hollandse Delta IIDe Zuid-Hollandse Delta is schakelgebied tussen stad, land en wereld-haven. Het is een combinatie van stedelijk en landelijk gebied, elk meteigen unieke opgaven. Juist de verschillende karakteristieke functies vande drie eilanden zijn van meerwaarde voor het gebied als geheel. Door deRegio Deal Zuid-Hollandse Delta I is een beweging van samenwerking opgang gekomen. Die wordt versterkt. Binnen de programma’s Economie,Leefbaarheid en Landschap werken overheden, ondernemers,onderwijs-en maatschappelijke organisaties samen aan de brede welvaartvoor de 300.000 inwoners van de Zuid-Hollandse Delta.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1576 De Regio Deal zet in op een duurzame circulaire economie met toekomst-perspectief voor het MKB en de landbouwsector, ook door goedeaansluiting met het onderwijs. Waterkwaliteit, voldoende zoetwater enwaterveiligheid zijn – mede door de ligging aan de kust – in deze regio vanlevensbelang. Beschermen en versterken van het unieke deltalandschapstaat centraal, met vitale kernen in balans met natuur, landbouw, water enduurzame recreatie. Door betere benutting van bestaande verbindingenen inzet van slimme en innovatieve mobiliteit verbeteren we de toeganke-lijkheid van werk, onderwijs en voorzieningen. Zo vormen de drieZuid-Hollandse eilanden steeds meer één regio die van toegevoegdewaarde is voor inwoners, bezoekers en de brede omgeving.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zuid-Hollandse Delta II is € 10 miljoen.WaterwegregioIn de Waterwegregio (Maassluis, Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen) issprake van onvoldoende kwaliteit van de woon-, leef-, leer- en werkomge-vingen die ook onvoldoende toegesneden zijn op de toekomst, Deomvangrijke sociale problematiek wordt eerder groter dan kleiner en quaduurzaamheid en circulariteit heeft de regio geen koplopersprofiel. Hetstreven is dat in 2030 in de Waterwegregio een zichtbare en significanteverbetering van de kwaliteit van leven, leren, werken en wonenwaarneembaar is voor de huidige en toekomstige generatie. Daaromwerkt de Waterwegregio aan een omgeving waar huidige en toekomstigegeneraties inwoners zich veilig en beschermd voelen. Daarnaast moetenzij zich hier kunnen ontwikkelen en oog hebben voor elkaar.Ook wordtgewerkt aan een inclusieve arbeidsmarkt met een betere toegang totbestendig werk, een volwaardig inkomen en kwalitatief goede banen omde kansen van de huidige en toekomstige generaties te vergroten. Tot slotwordt ingezet opcirculaire en duurzaamheidstransitie in de gebouwde omgeving en deopbouw van kennis en ervaring die nodig zijn om deze te realiseren.Concreet streeft de Regio bijvoorbeeld naar realisatie van drie duurzamefysieke ontmoetingsplekken voor de inwoners van de Waterwegregio.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Waterwegregio is € 17,7 miljoen.Delft-WestDelft heeft zich door de aanwezigheid van de Technische Universiteit Delftontwikkeld tot een verzamelplek voor technologische en wetenschappe-lijke innovatie met veel werkgelegenheid voor de regio. Tegelijkertijd kentmet name Delft-West een hoge werkloosheid. Opleidingsniveau enarbeidsmarkt sluiten hier onvoldoende op elkaar aan. Jongeren hebbenminder kansen en de zelfredzaamheid is lager dan elders. Het programma«Wij West, gelijke kansen in Delft» is opgezet, als onderdeel van hetNationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid met een langjarigeambitie van 20 jaar. Via deze Regio Deal zetten gemeente en Rijk zich inom de komende 4 jaar hier substantiële vooruitgang te boeken door eenimpuls te geven aan het onderwijs en de arbeidsmarkt.Er zijn drie samenhangende doelen. Het eerste doel is het creëren vankansengelijkheid voor jeugd en jongeren in het onderwijs en op dearbeidsmarkt. Tweede doel is het bevorderen van participatie, betrok-kenheid en zelfregie van bewoners met een lage sociaaleconomischestatus en het laatste doel is het bieden van perspectief op passend werken ondernemerschap voor bewoners en het versterken van de lokalewijkeconomie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1577 Om dit te bewerkstelligen wordt bijvoorbeeld een betere aansluitingnagestreefd tussen de (innovatieve) maakindustrie en het onderwijs opalle niveaus, waardoor meer jongeren met een startkwalificatie hetonderwijs zullen verlaten en meer kans maken op werk.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Delft-West is € 12,3 miljoen.Sint EustatiusDe gemeenschap op Statia is in ontwikkeling. Het doel van de Regio DealSint Eustatius is een aantal sociaaleconomische uitdagingen op het eilandaan te pakken. Investeringen worden gedaan om het culturele, historischeen natuurlijke erfgoed van het eiland te identificeren, te delen en tewaarborgen, en om de eilandmarketing te stimuleren. Deze investeringenvergroten de impact van bestaande initiatieven gericht op het stimulerenvan sociale mobiliteit en sociale cohesie, het bevorderen van degezondheid van de gemeenschap, het stimuleren van creatieve expressieen het leven lang leren en het vergemakkelijken van actieve arbeidsmarkt-participatie. Ook levert de Regio Deal tastbare resultaten met gerenoveerden beter toegankelijk gemaakt historisch erfgoed.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Sint Eustatius is € 10 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1578