Jaarplan 2026 NVWA

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 835Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit(NVWA)Nr. 259 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 februari 2026Bijgaand bied ik u, mede namens de Staatssecretaris Jeugd, Preventie enSport, het jaarplan 2026 van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit(NVWA) aan.Opzet jaarplan 2026De NVWA biedt het jaarplan 2026 op een interactieve wijze aan op haarwebsite. www.nvwa.nl/jaarplan2026. De verschillende «tegels» op dewebsite geven inzicht in de activiteiten van de NVWA in 2026, organisatie-breed en per publiek belang (voedselveiligheid, productveiligheid, tabaks-en alcoholontmoediging, diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid,en natuur en milieu).De NVWA houdt toezicht op deze publieke belangen, het maatschappelijkeffect staat daarbij centraal. Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor hetnaleven van de regels. De NVWA houdt de risico’s rond de publiekebelangen goed in de gaten, grijpt in waar nodig en maakt dit bekend aande buitenwereld, bijvoorbeeld via de publicatie van inspectieresultaten.De NVWA stimuleert goed gedrag waar het kan, en handhaaft zichtbaarwaar het moet.De NVWA handelt zichtbaar voor en in verbinding met de maatschappij enonderhoudt actief relaties met koplopers in de sector en brancheorgani-saties, onderzoeksinstituten en handhavingspartners – nationaal eninternationaal. De NVWA neemt deel aan het publieke debat wanneer datbijdraagt aan een betere beheersing van de risico’s voor de samenleving.De NVWA en haar stakeholders bespreken hoe risico’s voorkomen ofverkleind kunnen worden en zoeken samen de mogelijkheden voorinnovatief toezicht op. Als de NVWA ziet dat regels of beleid niet leiden tot kst-33835-259ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 835, nr. 2591 de maatschappelijk gewenste situatie, gaan de NVWA en de beleidsmakermet elkaar in gesprek.Op weg naar de toekomstDe samenleving moet kunnen vertrouwen op veilig voedsel, veiligeconsumentenproducten en op een zorgvuldige omgang met dieren en denatuur. Effectief toezicht is daarbij onontbeerlijk. De NVWA is inmiddelshalverwege de investeringen die nodig zijn om de balans tussen taken enmiddelen te herstellen en een toekomstbestendige toezichthouder te zijn.De afgelopen jaren investeerde de NVWA in het oplossen van achter-standen in urgente taken, die ontstonden doordat de beschikbarefinanciële middelen een aantal jaren afnamen terwijl het aantal takensteeds toenam. Innovatie is een speerpunt in de toekomstbestendigheidvan de NVWA; in 2026 richt de NVWA zich op het wendbaarder maken vande organisatie, meer datagedreven werken en de ontwikkeling van nieuwetoezichtmethoden. Ook is er aandacht voor de versterking van kennis encapaciteit op het gebied van evaluatie, effectmeting, systeemtoezicht enrisicogestuurd werken.Prioriteiten voor 2026Hierna volgt een korte samenvatting van de speerpunten voor debeleidsterreinen van de Ministeries van VWS en LVVN.1. Werkzaamheden VWS-terreinIn 2025 was er sprake van een stijging van de kostprijs van de NVWA eneen taakstelling vanuit het ministerie. Als gevolg hiervan was er een tekortvoor het toezicht op de VWS-onderwerpen dat neersloeg bij de meestomvangrijke publieke belangen: voedselveiligheid en productveiligheid.Omdat een deel van dit tekort onlangs is gecorrigeerd door structureletoekenning van loon- en prijsbijstelling en een daling van de kostprijs, iser enige ruimte voor herstel ten opzichte van het niveau van toezicht in2025. Deze middelen worden ingezet voor de borging van voedselvei-ligheid en productveiligheid.VoedselveiligheidVoedselveiligheid is het grootste publieke belang waarop de NVWAtoeziet. Het niveau van voedselveiligheid in Nederland is hoog. Hettoezicht van de NVWA draagt hieraan bij. De NVWA richt zich daarbij opde hele plantaardige en dierlijke voedselketen (inclusief diervoeder).Ook in 2026 heeft voedselveiligheid te maken met een toenemendecomplexiteit van de voedselketen en meer kennis over mogelijke risico’s.Tegelijk zijn er hoge maatschappelijke verwachtingen van het toezicht. In2026 richt NVWA haar capaciteit wederom selectief en gericht in. DeNVWA gebruikt daarbij nieuwe technologie, methodologieën en datasteeds beter om risicogerichte en kennisgedreven keuzes te maken.Daarbij richt de NVWA zich op de grootste risico’s en de plekken in deketen waar toezicht de meeste impact heeft. In 2026 doet de NVWA datmet risicogericht systeemtoezicht, projectmatig werk, thematisch toezichten preventie. Samenwerken is essentieel voor het publieke belangvoedselveiligheid: in 2026 haakt de NVWA vroegtijdig aan bij ontwikkelingvan (nieuwe) wet- en regelgeving. Tot slot treedt de NVWA ook in 2026 optegen voedselfraude en oneerlijke handelspraktijken, zodat consumentenkunnen vertrouwen op eerlijk voedsel.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 835, nr. 2592 ProductveiligheidDe NVWA stimuleert met haar toezicht op productveiligheid dat bedrijvende veiligheid van non-food consumentenproducten borgen. Daarmeebeschermt de NVWA consumenten tegen producten die (ernstig) letsel en(ernstige) gezondheidsschade kunnen veroorzaken.In 2026 ligt de focus voor het toezicht op productveiligheid op hetvergroten van de kennis en het verantwoordelijkheidsbesef bij bedrijvenen consumenten. De NVWA versterkt in 2026 de beweging van product-toezicht naar systeem- en ketengericht toezicht. Toezicht op onlineverkoop is steeds belangrijker. Om effectief en risicogericht toezicht tehouden, gaat de NVWA door met het versterken van haar informatiepo-sitie. Een ander speerpunt in het toezicht is om ook in 2026 proactief eenbijdrage te leveren aan de ontwikkeling van nieuwe wet- en regelgevingvoor productveiligheid, in samenwerking met andere nationale enEuropese stakeholders.Tabaks- en alcoholontmoedigingRoken, vapen en problematisch alcoholgebruik leiden tot grote schadevoor de gezondheid en de maatschappij. Daarom is de ambitie om inNederland een rookvrije en vapevrije generatie te realiseren en problema-tisch alcoholgebruik voor 2040 flink terug te dringen. De NVWA onder-steunt met haar toezicht een rook- en vapevrije generatie en een gezondeleefstijl.In 2026 ligt de focus voor het toezicht op tabaks- en alcoholontmoedigingop het terugdringen van de beschikbaarheid en aantrekkelijkheid vanrookwaren, de illegale handel in vapes en nieuwe nicotineproducten en deblootstelling aan roken en vapen. Ook richt de NVWA zich op hetterugdringen van de online beschikbaarheid van alcohol voor jongeren enhet uitvoeren van het experiment gesloten coffeeshopketen.Toezicht is niet de enige oplossing om de rookvrije en gezonde generatiete bereiken. Daarvoor is het ook van belang dat bijvoorbeeld ingezetwordt op voorlichting en preventie. En dat er samengewerkt wordt doorde partijen die zich voor de rookvrije en gezonde generatie inzetten.Buiten bovengenoemde publieke belangen voert de NVWA ook anderewerkzaamheden binnen de VWS-opdracht uit. De NVWA adviseert VWS in2026 over de recente ontwikkelingen van de insleep en vestiging vaninvasieve exoten. Daarnaast werkt de NVWA in het kader van de pande-mische paraatheid aan het Nationaal Actieplan versterking zoönosebeleid.2. Werkzaamheden LVVN-terreinAls gevolg van de extra taakstelling op apparaatsuitgaven naar aanleidingvan het amendement van het lid Bontenbal, is er sprake van een tekortvan € 3.2 mln. voor de LVVN-opdracht voor 2026. Dit is een kleine 1% vanhet totale beschikbare budget en zal in 2026 incidenteel wordenopgevangen in de volle breedte van de publieke belangen.DierenwelzijnBij het toezicht op dierenwelzijn beoordeelt de NVWA diverse aspecten diebepalend zijn voor het welzijn. Vertrekpunt daarbij is de erkenning van deintrinsieke waarde en de integriteit van het dier. De NVWA richt zich opdiverse schakels in de keten: de primaire bedrijven, het transport en deslacht.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 835, nr. 2593 Het toezicht op dierenwelzijn richt zich in 2026 primair op de borging vanhet welzijn van landbouwhuisdieren (door houders op primaire bedrijven,bij transport en tijdens het doden bij het slachten) en de borging van hetwelzijn van bedrijfsmatig gehouden gezelschapsdieren, dierentuin- enproefdieren en bedrijfs- en hobbymatig gehouden exotische dieren.DiergezondheidDe NVWA houdt toezicht op de diergezondheid van productiedieren,gezelschapsdieren en dieren die in het wild leven. Dat doet de NVWAbijvoorbeeld door dierziekten en zoönosen (een infectieziekte die van dierop mens kan overgaan) te monitoren en door slachtdieren te keuren.In 2026 ligt de focus voor het toezicht op diergezondheid op hetvoorkomen van de verspreiding van dierziekten, het verder versterken vande informatiepositie om besmettelijke dierziekten en zoönosen vroegtijdigte kunnen signaleren en het leveren van een proactieve bijdrage aannationale en internationale wet- en regelgeving op het gebied vandiergezondheid, zoönosen en pandemische paraatheid. Ook vraagt demonitoring en, indien noodzakelijk, de bestrijding van dierziekten veelcapaciteit.PlantgezondheidHet toezicht van de NVWA richt zich op de bescherming van de plantge-zondheid in plantaardige productieketens en in de groene ruimte. In 2026ligt de focus voor het toezicht op plantgezondheid op het voorkomen datnieuwe plantenziekten en -plagen zich kunnen vestigen en verspreiden inNederland. De NVWA verstevigt hiervoor o.a. de samenwerking metpartijen die actief zijn in het beheer van het landschap en de groeneruimte. Daarnaast zet de NVWA in op naleving van de traceringsver-plichting bij bedrijven in de plantaardige ketens. Ook investeert de NVWAin de verbetering van datakwaliteit, om meer datagedreven risicogerichttoezicht te kunnen houden.Natuur en milieuDe NVWA draagt met haar toezicht bij aan de instandhouding van deinheemse biodiversiteit en duurzame toepassingen, bijvoorbeeld in delandbouw en visserij. De NVWA richt zich op verbetering van de bodem-en waterkwaliteit en beperking van milieuschade door onjuist gebruik vanmeststoffen en bestrijdingsmiddelen te minimaliseren.In 2026 ligt de focus voor het toezicht op uitvoering van de integraleaanpak «Samen voor schoner water». Op basis van een gezamenlijkrisicobeeld initieert de NVWA een vergelijkbaar strategisch traject vooreen «Gezonde leefomgeving en biodiversiteit». Om onjuist gebruik vanmeststoffen en bestrijdingsmiddelen tegen te gaan, versterkt de NVWA deintegrale samenwerking door in een netwerk met betrokken partijengezamenlijk gebiedsgerichte interventies uit te voeren. De NVWAverstevigt haar informatiepositie en draagt actief bij aan nieuwe wet- enregelgeving. De aanpak van milieucriminaliteit wordt geïntensiveerd enwaar nodig treedt de NVWA stevig op.Tot slotHet jaarplan van de NVWA geeft aan welke inzet er wordt gepleegd op de7 publieke belangen, waarbij het maatschappelijk effect centraal staat.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 835, nr. 2594 Over de resultaten en effecten van de inzet van de NVWA in 2026 zal deKamer op de gebruikelijke wijze via het jaarbeeld over het jaar 2026worden geïnformeerd.Graag wil ik uw Kamer het aanbod doen een technische briefing door deNVWA te laten verzorgen waarin het jaarplan en de door de NVWAgemaakte keuzes nader worden toegelicht.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 835, nr. 2595

Versie d009edf51a26081cb904750217e0d2c70ba5269a068c8bb45a864477832c6113 · Officiële bron.