Amendement van het lid Sneller over een inspanningsverplichting voor de officier van justitie voor het realiseren van alternatieven voor voorlopige hechtenis

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 327Vaststelling van het nieuwe Wetboek vanStrafvordering (Wetboek van Strafvordering)Nr. 14 AMENDEMENT VAN HET LID SNELLEROntvangen 19 december 2024 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:INa artikel 2.5.13, eerste lid, wordt een lid ingevoegd, luidende:1a. Alvorens inverzekeringstelling te bevelen, onderzoekt de officier vanjustitie of de hulpofficier van justitie of alternatieven voor inverzekering-stelling mogelijk zijn.IINa artikel 2.5.18 wordt een artikel ingevoegd, luidende:Artikel 2.5.18a Alvorens voorlopige hechtenis te vorderen, onderzoekt de officier vanjustitie of de hulpofficier van justitie of alternatieven voor voorlopigehechtenis mogelijk zijn.Toelichting De toepassing van voorlopige hechtenis in Nederland krijgt zowelnationale als internationale kritiek.1 Het wordt te vaak en te gemakkelijktoegepast, terwijl alternatieven middels de schorsing onder voorwaardenonvoldoende benut worden (gedragsinterventies, huisarrest, contact-verbod, borgsom, elektrisch toezicht). Uit onderzoek van de EuropeseCommissie blijkt dat een derde van de Nederlandse gevangenispopulatiein voorlopige hechtenis zit, aanzienlijk meer dan het Europese gemiddeldevan 25%.2 Vaak blijkt voorlopige hechtenis achteraf onnodig, te herleidenuit het aantal toegekende schadevergoedingen aan ex-verdachten ter1Memorie van toelichting, pagina 416 en 4172Bijlage bij Groenboek over detentie, Europese Commissie, 2011https://www.eerstekamer.nl/eu/edossier/e110030_groenboek_over_de kst-36327-14ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 141 compensatie van de onrechtmatig doorgebrachte tijd in voorarrest.3 Netals voor reguliere korte detenties geldt voor korte detenties in het kadervan voorlopige hechtenis dat deze detentieschade veroorzaken en datrecidivecijfers na detentie hoog liggen.4 De indiener onderschrijft derhalvede ambities van de regering om tegemoet te komen aan de kritiek. Net alsde Raad van State5 vraagt indiener zich echter af of het nu voorliggendevoorstel voldoende effectief is om deze ambities waar te maken en steltzich daarom het voorliggende amendement voor.Het initiatief tot het opleggen van voorlopige hechtenis ligt primair bijde officier van justitie. Indien de officier niet om voorlopige hechtenisverzoekt, kan de rechter deze doorgaans niet bevelen. Daarnaast is het deofficier die de Reclassering inschakelt om onderzoek te doen naarmogelijke alternatieven voor voorlopige hechtenis en om deze in depraktijk toe te passen. De Raad van State heeft in haar advies aangegevendat het wenselijk is om te overwegen of flankerende maatregelen nodigzijn ten aanzien van het Openbaar Ministerie (OM) om ervoor te zorgendat voorlopige hechtenis daadwerkelijk terughoudender zal wordentoegepast.6 De regering kiest hier echter niet voor. De indiener van ditamendement acht een wettelijke regeling ten aanzien van de officier vanjustitie om zich actief in te spannen voor het realiseren van alternatievenvoor voorlopige hechtenis van groot belang. Een dergelijke wettelijkeregeling kan bijdragen aan het terughoudender toepassen van devoorlopige hechtenis, in lijn met het ultimum remedium-karakter datzowel in jurisprudentie als in internationale aanbevelingen centraal staat.Hiermee wordt tevens tegemoetgekomen aan de internationale kritiek opde Nederlandse praktijk van voorlopige hechtenis.Sneller3Algemene Rekenkamer, Voorarrest: verdachten in de cel; Een kwantitatieve analyse vaninverzekeringstelling en voorlopige hechtenis, Kamerstukken II 2017/18, 29 279, nr. 3974WODC onderzoek «korte detenties nader bekeken» https://open.overheid.nl/documenten/ronl-549ce973-4633-4450-8093-ca69771811f7/pdf5Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport, p. 1356Advies Afdeling advisering Raad van State en nader rapport, pagina 135Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 327, nr. 142