Stand van zaken optimalisering taaleis in de Participatiewet

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202634 352Uitvoering en evaluatie ParticipatiewetNr. 350 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 februari 2026Tijdens het commissiedebat uitvoering sociale zekerheid van 17 december2025 vroeg het lid Ceulemans (JA21) welke stappen zijn gezet sinds hetvoorjaar van 2025 in het kader van het uitvoeren en handhaven van detaaleis. Aan uw Kamer is toegezegd u hierover te informeren voor hetcommissiedebat Participatiewet.Deze brief geeft een overzicht van de stappen die zijn en worden gezet inhet kader van het traject dat ik heb stevig ingezet om de taaleis teoptimaliseren. Hierover heb ik uw Kamer met mijn brief van 29 september2025 geïnformeerd.1 Wie de Nederlandse taal niet spreekt, kan onvol-doende meedoen. Er moet daarom zo lang sprake is van een bijstandsuit-kering een inspanning worden geleverd om de Nederlandse taal te leren.Ik vind het belangrijk dat de taaleis mensen in staat stelt om te partici-peren en uit te stromen uit de bijstand naar werk én dat deze uitvoerbaaris voor gemeenten. Daarom wil ik de geconstateerde knelpuntenoplossen. In april wordt uw Kamer geïnformeerd over het plan om detaaleis te verbeteren en over hoe de beschikbare middelen kunnenworden ingezet, zodat in 2027 meer mensen kunnen participeren metbehulp van een effectieve taaleis.Gemeenten zien het belang van taal als middel naar werk. Daaromverwacht ik dat zij de taaleis zullen opleggen en handhaven. Met deoverheveling van de handhaving van de Participatiewet naar hetMaatregelenbesluit socialezekerheidswetten zullen gemeenten hier betertoe in staat zijn. Onder het voorgenomen maatregelenbeleid kan deuitkering met 25% worden verlaagd bij een geconstateerde overtreding.Bij herhaalde overtredingen kunnen gemeenten de uitkering tot 100%verlagen. Zij zullen hier beleid op moeten maken.1Kamerstuk 34 352, nr. 345. kst-34352-350ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3501 Hieronder treft uw Kamer een overzicht van de stappen die in 2025 enbegin 2026 zijn en worden gezet om tot een optimale taaleis te komen metde ondersteuning die daarbij hoort:•Het kabinet heeft middelen beschikbaar gesteld voor taalonderwijs aande doelgroep taaleis. Deze middelen ga ik gebruiken om gemeenten instaat te stellen effectief taalbeleid te voeren met de ondersteuning diedaarbij hoort. In 2027 gaat het om een bedrag van € 3,7 miljoen,oplopend tot € 17,4 miljoen structureel. Ik ben met gemeenten ingesprek hoe deze middelen zo goed mogelijk kunnen worden ingezet.•In de tweede helft van 2025 heb ik met wethouders van kleine,middelgrote en grote gemeenten gesproken over de uitvoering en dehandhaving van de taaleis. Ik heb in deze gesprekken benadrukt dat detaaleis in het kader van de Participatiewet een wettelijke verplichting isen erop aangedrongen dat gemeenten daar uitvoering aan geven. Ookheb ik de wethouders naar knelpunten gevraagd.•Ik heb ook een onderzoek uitgezet om de evaluatie van de taaleis uit2019 te actualiseren, om een zo actueel mogelijk beeld te hebben vande uitvoering van de taaleis en mogelijke verbeterpunten. De uitkom-sten van dit onderzoek worden in april met uw Kamer gedeeld.•Ik heb rondetafelgesprekken georganiseerd met onder anderewerkgevers, gemeenten en taalaanbieders om bij hen op te halenwelke knelpunten zij ervaren en hoe mensen in de bijstand zo goedmogelijk ondersteund kunnen worden om de taal te leren en aan hetwerk te gaan. Deze gesprekken hebben plaatsgevonden in decemberen in februari en maart staan nog enkele gesprekken gepland.Daarnaast voer ik parallel gesprekken met ervaringsdeskundigen overhun ervaringen en verbetermogelijkheden.Naast het optimaliseren van de taaleis, zet ik meer stappen om specifiekstatushouders naar werk te begeleiden. In het voorjaar van 2026 gaanbijvoorbeeld 10 gemeenten starten met een traject van hogeschoolArnhem Nijmegen voor het beter begeleiden van vrouwelijkestatushouders.Ik vind het belangrijk om tot een taaleis te komen die mensen in staat steltom te participeren en uitvoerbaar is voor gemeenten. In april wordt uwKamer geïnformeerd over het plan om de taaleis te verbeteren zodat in2027 meer mensen kunnen participeren met behulp van een effectievetaaleis.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 34 352, nr. 3502