Enquête dienmodel Defensie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 592Defensienota 2024 – Sterk, slim en samenNr. 2 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 oktober 2024Op 3 juni jl. stuurde mijn ambtsvoorganger u de Kamerbrief «Eendienmodel dat past bij een schaalbare krijgsmacht» (Kamerstuk 36 124, nr.45). Die brief was bedoeld om het gesprek op gang te brengen over eennieuw dienmodel dat Defensie in staat stelt om zo snel mogelijk mee tekunnen bewegen met de dreiging. Anders gezegd, verken de mogelijk-heden voor een dienmodel dat ook voorziet in maatregelen met een(gradueel) meer verplichtend karakter tussen vredestijd en oorlogstijd.Definitieve keuzes in het kader van het dienmodel werden overgelaten aaneen nieuw kabinet.Deze brief beschrijft een eerste stap van het nieuwe kabinet met hetnieuwe dienmodel. Defensie zal het instrument van de enquête inzettenom de instroom te verhogen. Zoals in het vervolg van deze brief wordttoegelicht, laat Defensie hierbij een directe koppeling tussen de enquêteen het dienjaar – zoals voorgesteld in de motie-Erkens c.s. (Kamerstuk36 410 X, nr. 42) – los. De enquête wordt een middel om zowel beroepsmi-litairen, dienjaarmilitairen als reservisten te werven. In deze briefinformeer ik u over de eerste stappen rondom de invoering van eenenquête. Over de overige elementen van de motie-Erkens wordt ugeïnformeerd in een separate brief.EnquêteUw Kamer heeft met de motie-Erkens c.s. onder meer verzocht om voorde verdere opschaling van het dienjaar een enquête toe te voegen aan dedienstplichtbrief voor 17-jarigen. Daarbij werd verwezen naar het succesvan een verplichte enquête onder 18-jarigen in Zweden. Bij het verplichtekarakter van de enquête in Zweden moet de kanttekening wordengemaakt dat er een belangrijk verschil is tussen de Nederlandse enZweedse situatie. Zweden heeft de militaire dienstplicht opnieuwingevoerd. Het dienjaar in Zweden is dus niet vrijwillig, maar een manierwaarop Zweedse jongeren hun dienstplicht vervullen. De Zweedseverplichte enquête is een eerste selectie-instrument voor de dienstplicht, kst-36592-2ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 21 terwijl een enquête in Nederland een additioneel wervingsinstrumentmoet worden voor een (vooralsnog) vrijwillige verbintenis met Defensie.Naar aanleiding van de motie-Erkens heeft mijn ambtsvoorganger eenonafhankelijk onderzoek laten uitvoeren naar de haalbaarheid van eenenquête ten behoeve van de opschaling van het Dienjaar Defensie. Hetonderzoek naar verschillende varianten van een enquête is als bijlagegevoegd bij deze brief. Uit het onderzoek blijkt dat voor welke invullingDefensie ook kiest, er juridisch en praktisch huiswerk te doen is voordatde enquête kan (en mag) worden ingevoerd. Het gaat daarbij om devolgende zaken:Juridische vereisten•Creëer een wettelijke grondslag voor een wervende enquête onderjongeren (18–27 jarigen).•Sluit een nieuw contract af met het Ministerie van Binnenlandse Zakenen Koninkrijksrelaties voor het gebruik van de persoonsgegevens uitde Basisregistratie Personen (BRP) ten behoeve van de enquête,waarbij het maatschappelijk belang van de enquête wordt aangetoond.•Implementeer de aanvullende data beveiligingseisen (DPIA) voor hetopslaan en verwerken van persoonsgegevens.Uitvoering enquête•Stel in samenspraak met het CBS een enquête op om een beeld tekrijgen hoe jongeren aankijken tegen de verschillende facetten van hetwerk bij Defensie. De enquête wordt vooraf getest bij de doelgroep.•Borg dat de reacties op de enquête verwerkt kunnen worden enopgeslagen kunnen worden.Op grond van het bovengenoemde onderzoek heb ik besloten te beginnenmet het invoeren van een vrijwillige enquête. Deze enquête wordt eeninstrument dat beoogt het dienmodel en daarmee de schaalbarekrijgsmacht als geheel te ondersteunen. De directe koppeling aan dedienstplichtbrief en aan het dienjaar wordt losgelaten. De enquête richtzich op een bredere doelgroep van jongeren, in de leeftijd van 18–27 jaar.Defensie heeft de ambitie gesteld om in 2030 een gevulde organisatie tezijn, die schaalbaar kan meebewegen met de dreiging. Een toekomstbe-stendige krijgsmacht die in staat is snel op te schalen in de aanloop naareen conflictsituatie. Daarvoor is een geleidelijk groeipad nodig naar eeninstroom van circa 9.000 nieuwe militairen per jaar vanaf 2029, in een mixvan beroepsmilitairen, dienjaarmilitairen en reservisten. De vrijwilligeenquête moet bijdragen aan die totale instroom. Respondenten kunneninstromen als beroepsmilitair, dienjaarmilitair of reservist. Het dienjaar isvanwege het laagdrempelige karakter een prima eerste kennismaking metDefensie. De verwachting is dan ook dat de enquête in eerste instantie zalbijdragen aan verhoging van de instroom in het dienjaar.Defensie streeft ernaar om reeds in 2025 kleinschalig te beginnen met hetaanschrijven van een beperkt deel van de doelgroep: een referentiegroep.Parallel werken we aan het tijdig voldoen aan alle juridische vereisten ende praktische voorbereidingen om de enquête op te kunnen schalen. Ofeen vrijwillige enquête een significante vergroting van de instroomoplevert zal zorgvuldig worden gemonitord.Deze eerste stap richting een nieuw dienmodel zal uiteraard niet de laatstezijn. Over de vervolgstappen die nodig zijn, informeer ik u in een separateKamerbrief.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 22