Inbreng verslag van een schriftelijk overleg het verslag van het 80ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) van 23 tot en met 28 september 2025 (Kamerstuk 26150-241)

2026D40501INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGBinnen de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken hebben de onder-staande fracties de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen aande Minister van Buitenlandse Zaken over het verslag van de 80steAlgemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) van 23 tot en met28 september 2025 (Kamerstuk 26 150, nr. 241) en de inzet voor het 81ezittingsjaar van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties(Kamerstuk 26 150, nr. 248).De voorzitter van de commissie,KlaverAdjunct-griffier van de commissie,Dekker nds-tk-2026D405011 InhoudsopgaveIVragen en opmerkingen vanuit de fractiesVragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieVragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieVragen en opmerkingen van de leden van de PRO-fractieVragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieVragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractieVragen en opmerkingen van het lid van de DENK-fractieVragen en opmerkingen van het lid van de SP-fractieIIAntwoord/Reactie van de MinisterIIIVolledige agenda I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de brief over de Nederlandse inzet voor de 81ste zitting van deAlgemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN). Zij hebbenhierover de volgende vragen en opmerkingen.Internationale rechtsordeDe leden van de D66-fractie constateren met zorg dat de op regelsgebaseerde internationale rechtsorde onder grote druk staat. De eerbie-diging van soevereiniteit, territoriale integriteit en internationaal erkendegrenzen staat wereldwijd steeds meer ter discussie. De Russischeagressieoorlog tegen Oekraïne is daarvan het meest directe voorbeeld,maar ook in de Zuid-Chinese Zee, in de Palestijnse gebieden en zelfs rondGroenland worden deze fundamentele uitgangspunten steeds vaker metvoeten getreden. Landen als Rusland, China en Israël, en in toenemendemate ook de Verenigde Staten, hechten steeds minder waarde aan dezerechtsorde. Dit brengt naar het oordeel van deze leden niet alleen debelangen van Europa in gevaar, maar ook die van middenmachten enkleinere staten wereldwijd. De wereldwijde democratische achteruitgangversterkt deze ontwikkeling. Om democratieën veilig en stabiel te houdenis een voorspelbare wereldorde nodig, waarin regels en afspraken wordengerespecteerd en gehandhaafd. Dat vraagt om het actief opzoeken vansamenwerking met landen die deze uitgangspunten delen. Hoe geeft hetkabinet hier concreet vorm aan, zo vragen deze leden.Het kabinet noemt de bescherming van de internationale rechtsorde eencentraal onderdeel van zijn beleid. Een van de belangrijkste pijlers van dierechtsorde is het Internationaal Strafhof. De leden van de D66-fractiewaarderen dat het kabinet het Hof politiek en financieel blijft steunen enwijzen op de unieke positie van Nederland als gastland van internationalehoven en tribunalen. Naar het oordeel van deze leden vloeit uit diebijzondere positie ook een verantwoordelijkheid voort om internationaalhet voortouw te nemen bij de bescherming van deze instellingen wanneerzij onder druk staan.De leden van de D66-fractie vragen daarom of het kabinet tijdens de AVVNexpliciet en publiekelijk aandacht zal vragen voor de Amerikaanse sanctiestegen het Internationaal Strafhof en voor de onwenselijkheid van eendergelijke frontale aanval op het internationaal recht. In welke bilateraleen multilaterale fora zal het kabinet dit aan de orde stellen? Indien hetkabinet dit niet voornemens is, waarom niet?2 Financiering is naar het oordeel van de leden van de D66-fractie essentieelvoor de instandhouding van dit cruciale platform. Deze leden lezen dat hetKoninkrijk alle lidstaten oproept hun verplichte bijdragen tijdig en volledigte voldoen. Spreekt het kabinet andere lidstaten, zoals de VerenigdeStaten, hier actief op aan, en met welk resultaat tot nu toe, zo vragen dezeleden.Hervorming van de Verenigde NatiesDe leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van de AlgemeneVergadering als grootste en belangrijkste multilaterale forum, juist als plekom met democratische krachten en andere kleine en middenmachten diebelang hebben bij vrede, voorspelbaarheid en een op regels gebaseerdewereldorde de krachten te bundelen tegen normvervaging en destabili-sering. Naar het oordeel van deze leden vraagt dit om een prominentereplek voor landen uit het mondiale zuiden in het multilaterale systeem,inclusief in de VN-Veiligheidsraad.De leden van de D66-fractie hechten daarom extra belang aan dehervorming van de VN-Veiligheidsraad. Deze leden vinden dat desamenstelling hiervan moet worden gemoderniseerd, zodat deze beteraansluit bij de machtsverhoudingen van de 21ste eeuw en meer recht doetaan de positie van het mondiale zuiden. Welke concrete stappen zet hetkabinet, als medevoorzitter van de intergouvernementele onderhande-lingen, om deze hervorming het komende zittingsjaar verder te brengen,zo vragen deze leden.In dat licht spreken de leden van de D66-fractie steun uit voor de inzet vanhet kabinet voor de benoeming van een eerste vrouwelijke secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Zij waarderen daarnaast deniet-aflatende aandacht van het kabinet voor een sterke positie van deCaribische landen van het Koninkrijk binnen de VN, in het bijzonder omhet perspectief en de belangen van kleine eilandstaten voor het voetlichtte brengen.MensenrechtenDe leden van de D66-fractie prijzen de aandacht die het kabinet vraagtvoor het VN-mensenrechtenwerk en de financiering daarvan. Deze ledenbenadrukken dat mensenrechten een essentieel onderdeel vormen van deop regels gebaseerde wereldorde, maar wereldwijd onder zware drukstaan. Zij spreken hun waardering uit voor de Nederlandse inzet opvrouwen- en meisjesrechten, lhbtiq+-rechten en de vrijheid van religie enlevensovertuiging.Maritieme veiligheidDe leden van de D66-fractie onderschrijven de nadruk van het kabinet opmaritieme veiligheid en de inzet op de diplomatieke route ten aanzien vande veiligheidssituatie rond de Straat van Hormuz. Als maritieme handels-natie is het voor Nederland van groot belang dat de Straat van Hormuz zosnel mogelijk weer veilig en vrij bevaarbaar wordt en dat het vrijescheepvaartverkeer op basis van duidelijke internationale afspraken kanworden hervat. Naar het oordeel van deze leden is een diplomatiekeoplossing de enige duurzame route daartoe.In dat kader vragen de leden van de D66-fractie ook aandacht voor hetmaritieme veiligheidsvraagstuk in onze eigen wateren: de schaduwvloot.Deze schepen varen veelal onder vlaggen van staten die hun verantwoor-delijkheid als vlaggenstaat onvoldoende nemen en daarmee de naleving3 van internationale regels, waaronder het VN-Zeerechtverdrag, onder-graven. Deze leden constateren dat dit vraagstuk in de brief niet wordtgenoemd. Is het kabinet bereid de AVVN aan te grijpen om, samen metandere Europese maritieme landen, deze vlaggenstaten op hun verant-woordelijkheid aan te spreken en hen ertoe te bewegen hun verplich-tingen onder het VN-Zeerechtverdrag na te komen, zo vragen deze leden.Midden-Oosten: Israël, Gaza en de Westelijke JordaanoeverDe leden van de D66-fractie vragen of het kabinet bereid is om tijdens deAVVN High Level Week actief en publiekelijk te communiceren over denoodzaak van een tweestatenoplossing, het beëindigen van illegalenederzettingen, en het geweld tegen burgers in Gaza en het kolonisten-geweld op de Westelijke Jordaanoever. Deze leden vragen bovendien ofhet kabinet bereid is andere landen op te roepen tot het volgen van dekomende Nederlandse handelsmaatregelen tegen illegale nederzettingen,mede gelet op het advies van het Internationaal Gerechtshof hierover.De leden van de D66-fractie onderschrijven de noodzaak van ontwapeningvan Hamas en achten een rol van Hamas in het toekomstige Palestijnsebestuur onwenselijk. Tegelijkertijd blijft erkenning van de Palestijnse staatnaar het oordeel van deze leden van groot belang, zoals diverse Europesepartners tijdens de vorige AVVN High Level Week hebben laten zien. Is hetkabinet bereid om tijdens de AVVN te onderzoeken welke positievegevolgen andere landen sinds hun erkenning van de Palestijnse staathebben geconstateerd, zowel voor de relatie met de Palestijnse Autoriteitals voor het vredesproces en het zicht op een duurzame tweestatenop-lossing, zo vragen deze leden.De leden van de D66-fractie vragen voorts hoe het kabinet aankijkt tegende uitvoering van de New York Declaration. Leveren de daaruit voort-vloeiende plannen voor Gaza daadwerkelijk de beoogde resultaten op, enkan een grotere rol van de VN daarbij helpen, zo vragen deze leden. Wat isde stand van zaken rond eventuele plannen voor een vredesmissie, en isuitgesloten dat in VN-verband nog een bijdrage aan een dergelijke missiewordt geleverd, zo vragen deze leden.IranDe leden van de D66-fractie onderschrijven het standpunt dat Iran geennucleair wapen mag verkrijgen en erkennen het belang van hervatting vaninspecties door de International Atomic Energy Agency (IAEA). Deze ledenconstateren echter dat in het gedeelte over Iran aandacht voor mensen-rechten ontbreekt en maken zich hierover zorgen, temeer daar deVerenigde Staten de Iraniërs die de straat op gingen om voor hun vrijheidte demonstreren, hebben laten vallen. Naar het oordeel van deze ledenzouden juist Europese landen sterker moeten inzetten op de rechten vande Iraanse bevolking met als prioriteit een einde aan de executies vanjonge demonstranten en aan andere mensenrechtenschendingen. Is hetkabinet bereid dit alsnog expliciet op te nemen in de Nederlandse inzet, zovragen deze leden.Klimaatverandering en zeespiegelstijgingDe leden van de D66-fractie prijzen de sterke inzet van het kabinet opklimaatverandering en zeespiegelstijging, die de Caribische delen van hetKoninkrijk direct bedreigen en waarvan ook in West-Europa afgelopenzomer opnieuw de verwoestende gevolgen zichtbaar waren. Naar hetoordeel van deze leden is een hardere internationale inzet noodzakelijk.4 Welke concrete stappen zet het kabinet om dit tijdens de AVVN aan tejagen, zo vragen deze leden.Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomenvan de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister vanBuitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de inzet vanhet Koninkrijk der Nederlanden voor de 81ste zitting van de AVVN. Voordeze leden staat voorop dat Nederland een realistisch buitenlandbeleidmoet voeren, waarin nationale veiligheid, welvaart, en het bewaken vanonze vrije manier van leven het kompas vormen. Vanuit dit perspectiefleggen zij graag een aantal vragen en opmerkingen voor aan het kabinet.Een effectieve internationale rechtsordeHet kabinet stelt dat de op regels gebaseerde internationale rechtsordeonder druk staat en dat het beschermen daarvan een centraal onderdeelvormt van de Nederlandse inzet. De leden van de VVD-fractie onder-schrijven dit volledig. Tegelijkertijd constateren deze leden dat deinternationale rechtsorde alleen geloofwaardig blijft wanneer schen-dingen daarvan consequenties hebben. Kan het kabinet concreetaangeven welke resultaten het tijdens de 81ste AVVN wil boeken op hetgebied van de handhaving van het internationaal recht? Welke concreteafspraken of coalities acht het kabinet hiervoor noodzakelijk?OekraïneDe leden van de VVD-fractie lezen dat eind 2026 de ambtstermijn vansecretaris-generaal António Guterres afloopt en dat de zoektocht naar eenopvolger is begonnen. Het kabinet noemt als gewenste competentiesonder meer bewezen leiderschap, bestuurlijke ervaring en een explicietevoorkeur voor een vrouwelijke kandidaat. Hoewel deze leden het belangvan bestuurlijke kwaliteiten onderkennen, is het voor deze leden vanbelang dat de nieuwe secretaris-generaal niet overmatig schatplichtig isaan autocratische regimes, zoals Rusland en China. De afgelopen jarenheeft het gezag en de legitimiteit van de VN ernstige schade opgelopendoor een stelselmatige neiging tot whataboutism en morele ambiguïteitonder het leiderschap van de heer Guterres. Deze morele verwatering isook doorgedrongen tot diverse VN-organisaties, die er herhaaldelijk nietin slaagden om de vinger naar de Russische Federatie te wijzen wanneerhumanitaire hulpkonvooien of civiele doelen in Oekraïne doelbewustwerden gebombardeerd.Voorts maken de leden van de VVD-fractie zich zeer zorgen over destraffeloosheid van Rusland ten aanzien van de ontvoerde Oekraïensekinderen. Wat gaat de Minister doen om tijdens deze AVVN aandachthiervoor te vragen en in welke coalitie gaat de Minister optrekken om allesop alles te zetten om deze kinderen terug naar huis te brengen? De VNheeft dringend behoefte aan een secretaris-generaal die zonder meer zichuitspreekt over de brute en illegale Russische agressieoorlog in Oekraïneen die autocratische machtspolitiek onomwonden veroordeelt.De leden van de VVD-fractie vragen de Minister welke specifieke diploma-tieke en geopolitieke eisen het kabinet stelt aan kandidaten, los van de inde brief genoemde algemene bestuurlijke competenties. Is de Ministerbereid om de geopolitieke onafhankelijkheid ten opzichte van Moskou enPeking als een randvoorwaarde te hanteren in de Nederlandse inzet?Voorts vragen deze leden aan welke concrete personen of profielen deMinister momenteel denkt. Met welke gelijkgezinde bondgenoten zoekt5 het kabinet momenteel actief de samenwerking op om een kandidaat meteen stevig ruggengraatprofiel te steunen?De leden van de VVD-fractie delen de zorg van het kabinet over deuitholling van de internationale rechtsorde en de toenemende normver-vaging op het wereldtoneel. Deze leden benadrukken dat het probleemniet schuilt in de materiële juridische afspraken zelf. Het zijn niet deGeneefse Conventies of de fundamentele verdragen van het humanitairoorlogsrecht die gewijzigd, afgezwakt of herschreven moeten worden. Hetfailliet zit in de procedures en mechanismen voor de handhaving en denaleving van dat recht. Het huidige stelsel loopt stelselmatig vast doordateen agressorstaat als Rusland zich kan verschuilen achter zijn permanentezetel en vetorecht in de VN-Veiligheidsraad, waarmee elke vorm vansanctie, effectieve handhaving of veroordeling van evidente oorlogsmis-daden wordt geblokkeerd.Een grondige hervorming van de VN-instituties en handhavingsprocessenis volgens deze leden de noodzakelijke eerste stap om de geloofwaar-digheid van de internationale rechtsorde te herstellen. Het kabinet treedtop als medevoorzitter van de intergouvernementele onderhandelingen(IGN) over de hervorming van de Veiligheidsraad en stelt voor ompermanente zetels zonder vetorecht toe te voegen. In hoeverre acht deMinister deze inzet realistisch, wetende dat de huidige permanente ledeniedere formele verdragswijziging kunnen tegenhouden? Welke alterna-tieven onderzoekt het kabinet om bij aanhoudende verlamming van deVeiligheidsraad buiten de geblokkeerde vetostructuren om handhaving engerechtigheid te organiseren, bijvoorbeeld via coalities van gelijkgezindelanden of via een actievere benutting van de Uniting for Peace-resolutiesin de Algemene Vergadering?Cyberveiligheid en kunstmatige intelligentieNederland heeft de afgelopen jaren een voortrekkersrol gespeeld bijverantwoord gebruik van AI in het militaire domein. Het vorige verslagvermeldt onder meer het REAIM-proces en Nederlandse initiatieven op ditterrein. De leden van de VVD-fractie vinden het van belang dat Nederlanddeze kennis en positie benut om de internationale veiligheid te versterken.Welke concrete resultaten verwacht het kabinet van de Global Dialogue onAI Governance? Welke inzet heeft Nederland specifiek op het gebied vanmilitaire AI, autonome wapensystemen en cyberaanvallen? Hoe wordtdaarbij voorkomen dat internationale regulering innovatie en de Neder-landse en Europese veiligheidsindustrie onnodig belemmert?Daarnaast merken de leden van de VVD-fractie op dat het kabinet, door inde brief aan te geven dat het in wil zetten op een «consequente strijdtegen straffeloosheid, waaronder in Oekraïne, Gaza en Soedan,» delanden die bij dit conflict betrokken zijn over een kam lijkt te scheren. Dezeleden wensen met klem afstand te nemen van deze impliciete gelijk-stelling. De situatie in Oekraïne betreft een volstrekt niet-uitgelokte,grootschalige interstatelijke invasie door een imperialistische agressortegen een soevereine, democratische buurstaat met het doel deze van dekaart te vegen. Het conflict in Soedan is een verwoestende internemachtsstrijd die gepaard gaat met grootschalige etnische zuiveringen eneen catastrofale humanitaire ineenstorting.Wat deze leden betreft zijn deze conflictsituaties militair, juridisch enmoreel niet met elkaar te vergelijken. Zij vragen de Minister om teverduidelijken hoe hij dit onderscheid in multilateraal kader actief gaatuitdragen, teneinde valse morele en juridische vergelijkingen teontkrachten. Voorts vragen deze leden wat het kabinet in deze specifieke6 opsomming rondom Gaza precies verstaat onder het begrip «straffe-loosheid» en op welke concrete actoren en gedragingen de Minister hierdoelt. Hoe waarborgt het kabinet tijdens de 81ste zitting van de AVVN dathet legitieme recht van Israël op zelfverdediging tegen terroristischegroeperingen en achterliggende regimes zoals Iran onomstreden blijft,zonder dat de strijd tegen het terrorisme op één lijn wordt gesteld metniet-uitgelokte veroveringsoorlogen van autocratieën? Tot slot vragendeze leden welke diplomatieke druk het kabinet in VN-verband gaatuitoefenen op landen die Hamas-kopstukken huisvesten, faciliteren enfinancieren.Tot slot merken de leden van de VVD-fractie op dat vrouwenrechten envrouwenveiligheid internationaal onder druk staan. In welke coalitie zietde Minister kans om vrouwen die opkomen voor vrede en veiligheid tebeschermen en is hij bereid zich hiervoor in te zetten?Vragen en opmerkingen van de leden van de PRO-fractieDe leden van de PRO-fractie hebben kennisgenomen van de inzetbrief vanhet kabinet ten behoeve van de AVVN en stellen daarover graag enkelevragen.Mondiaal denken, mondiaal handelenDe leden van de fractie van PRO lezen in de brief dat het kabinet terechtstelt dat de VN «in tal van humanitaire crises, van Soedan tot Gaza»,levensreddend werk verricht «dat geen enkele andere organisatie op dieschaal kan verrichten». Wat betreft Gaza zijn de bovengenoemde ledenvan mening dat geen enkele andere organisatie dan UNRWA de brood-nodige humanitaire hulp kan verlenen. Is de Minister voornemens omtijdens de AVVN de onmisbaarheid van UNRWA te bepleiten en metgelijkgezinde landen ervoor te staan dat de Israëlische autoriteitenUNRWA ongehinderde toegang tot Gaza moeten geven? Heeft de Ministercontact gehad met zijn Finse collega om hem ervan te overtuigen de Finsehulp aan UNRWA niet stop te zetten? Zo nee, waarom niet? En op welkemanier heeft Nederland de Israëlische autoriteiten aangesproken op deinname en sluiting van het laatste UNRWA-kantoor in Oost-Jeruzalem?Inzet Koninkrijk der Nederlanden: beschermen, versterken en hervormenDe leden van de PRO-fractie lezen in de brief dat het kabinet voornemensis tijdens de High Level Week aandacht te vragen «voor het mensenrech-tenwerk van de VN en de adequate financiering daarvan.» Is het kabinetvoornemens om tijdens deze week ook daad bij het woord te voegen doornieuwe toezeggingen te doen op het gebied van financiering voor debevordering van mensenrechten? Zo nee, waarom niet?De leden van de PRO-fractie lezen in de brief dat «mensenrechtenverde-digers (...) rekenen op het Koninkrijk om zich multilateraal uit te sprekenover represailles als gevolg van hun interactie met de VN.» Tegelijkertijdwijzen deze leden op de toenemende Amerikaanse sancties tegen hetInternationaal Strafhof en de daaropvolgende angst bij slachtoffers vanmisdrijven vallende onder het Statuut van Rome en bij actoren uit hetmaatschappelijk middenveld om bij te dragen aan onderzoek van envervolging door het Internationaal Strafhof. Op welke manier staat hetkabinet deze mensen en organisaties te hulp om ervoor te zorgen dat hunstemmen bij het Internationaal Strafhof worden gehoord?7 De leden van de PRO-fractie lezen in de brief dat het Koninkrijk istoegetreden tot de Alliantie voor de Supporters van het VN-Ontwikke-lingssysteem. Kan de Minister verder toelichten uit welke lidstaten dealliantie bestaat, wat het doel is van de alliantie en welke concreteresultaten de alliantie tot nu toe heeft bereikt en het komende jaar wilbereiken?De leden van de PRO-fractie lezen in de brief dat het kabinet verkent of hetsamen met Indonesië een ministeriële bijeenkomst kan organiseren overvredesoperaties. Welke concrete veranderingen wil het kabinet zien in depraktijk van vredesoperaties? En kan het kabinet toelichten of Nederland,vergeleken met vijf à tien jaar geleden, meer of minder middels personeelbijdraagt aan VN-vredesoperaties? Welke bijdragen aan VN-vredes-operaties heeft het kabinet sinds zijn aantreden in februari toegezegd?De leden van de PRO-fractie lezen in de brief dat het kabinet samen metEuropese partners poogt het internationale vluchtelingenrecht te wijzigen.Kan het kabinet toelichten hoe ver deze diplomatieke inspanningen totdusver zijn gekomen? Wordt er onder landen in het mondiale zuiden ookanimo gevonden voor een wijziging in het vluchtelingenrecht? Zijn, in hetbijzonder de landen in de ring rondom Europa, enthousiast over devoorstellen van Nederland en gelijkgezinde lidstaten? Zo ja, welkeaspecten vallen in goede aarde? Zo nee, kan het kabinet toelichtenwaarom niet?De leden van de PRO-fractie begrijpen dat diplomaten verwachten datveel discussies op de 81ste sessie zullen gaan over klimaatverandering, inhet bijzonder over zeespiegelstijging. Verwacht het kabinet ook datklimaatkwetsbare landen, die nauwelijks hebben bijgedragen aanklimaatverandering, maar wel de zwaarste gevolgen dragen, de drukzullen opvoeren op rijke landen voor eerlijke compensatie (Loss andDamage), en meer klimaatactie? Hoe gaat het kabinet zich hiertoeverhouden, gezien Nederlandse beloften om klimaatfinanciering teverdrievoudigen zijn ingeruild voor bezuinigingen en creatieveboekhouding?Daarnaast constateren de leden van de PRO-fractie met zorg dat hetproces van het United Nations Framework Convention on Climate Change(UNFCCC) en de klimaatwetenschap onder grote druk staan, onder meerdoor pogingen om klimaatafspraken te ondermijnen en wetenschappelijkeconsensus in twijfel te trekken. Is het kabinet bereid om tijdens de 81steAVVN expliciet steun uit te spreken voor het UNFCCC-proces en voor deintegriteit van de klimaatwetenschap, en zich actief te verzetten tegenpogingen van andere landen om dit proces te vertragen of uit te hollen?Op welke wijze gaat Nederland zich hiervoor op de AVVN hardmaken en ishet kabinet bereid hier ook in bilaterale contacten met klimaatsceptischeregeringen een duidelijk signaal over af te geven?De leden van de PRO-fractie constateren dat de wereldwijde bezuini-gingen op ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp een groteimpact hebben op de effectiviteit van de VN. Kan de Minister toelichtenhoe deze bezuinigingen het World Food Programme (WFP) en anderevoedselzekerheidsprogramma’s raken en daarmee de omvang van hongerin de wereld?8 OverigDe leden van de PRO-fractie lezen in de beslisnota dat er een EUnon-paper is over de situatie in het Midden-Oosten, die «nog niet met deKamer is gedeeld.» Wanneer is het kabinet voornemens de non-paper metde Kamer te delen?Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het verslag vande 80stezitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties(AVVN). Deze leden onderschrijven het belang van een sterke interna-tionale rechtsorde en van internationale samenwerking. Juist nu dewereldorde kantelt en machtspolitiek terugkeert, heeft een land alsNederland internationale afspraken en instituties nodig. De inzet moetdaarom zijn om de VN zo effectief mogelijk te laten zijn en zich te latenrichten op de kerntaken: vrede, veiligheid, mensenrechten, ontwikkelingen bescherming van het internationaal recht. Deze leden hebben daaromde volgende vragen, die vooral ook gericht zijn op de Nederlandse inzetvoor de komende, 81ste zitting van de AVVN.Hervorming van de VN en de internationale rechtsordeDe Minister-President heeft tijdens de 80steAVVN terecht gesteld dat dewereld in de afgelopen 80 jaar sterk is veranderd en dat de VN daarommee moeten veranderen, terwijl de beginselen van het VN-Handvestovereind moeten blijven. De leden van de CDA-fractie onderschrijven dezeanalyse. De vraag is wel hoe Nederland dit tijdens de 81ste AVVN concreetgaat vertalen naar resultaten. Welke concrete resultaten wil het kabinettijdens de ministeriële week van de 81ste AVVN bereiken? Op welkedossiers ziet het kabinet voor Nederland een bijzondere rol? Deze ledenzien dat de internationale rechtsorde steeds verder onder druk staat. Desamenstelling van bijvoorbeeld de Veiligheidsraad weerspiegelt daarnaastonvoldoende de huidige internationale machtsverhoudingen. Zij vragendaarom of de Minister kan aangeven op welke wijze uitvoering wordtgegeven aan de motie-Bontenbal c.s. (Kamerstuk 23 432, nr. 650) overwaar mogelijk met middenmachten optrekken in het hervormen vaninternationale instellingen, zodat de stem van landen in Afrika, Azië enLatijns-Amerika daarin zwaarder gaat meewegen. Welke hervorming vande Veiligheidsraad acht het kabinet niet alleen wenselijk, maar ookdaadwerkelijk haalbaar?De leden van de CDA-fractie vinden het van groot belang dat Nederlandconsequent blijft staan voor het Internationaal Gerechtshof en hetInternationaal Strafhof. Hoe zet het kabinet de AVVN in om de steun voordeze instellingen te verbreden, juist onder landen buiten Europa?OekraïneDe Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne is niet alleen een aanval opOekraïne, maar ook op de beginselen waarop de VN zijn gebouwd.Grenzen mogen niet met geweld worden veranderd. Agressie mag nietworden beloond. Tegelijkertijd zien we dat de afgelopen jaren veel landenin Afrika, Azië en Latijns-Amerika anders naar deze oorlog kijken danEuropese landen. Voor deze landen is Oekraïne één van meerdere groteinternationale crises. Rusland maakt daar actief gebruik van. De leden vande CDA-fractie vragen hoe het kabinet tijdens de komende AVVN hetdraagvlak buiten Europa voor de soevereiniteit en territoriale integriteitvan Oekraïne wil vergroten. Met welke landen en regionale organisatiesworden hierover gericht gesprekken gevoerd?9 SoedanHet mandaat van de Fact Finding Mission (FFM) Soedan is tijdens de 80stezitting van de AVVN met een jaar verlengd. De leden van de CDA-fractievragen of Nederland zich tijdens de komende zitting van de AVVN zalinspannen om het mandaat opnieuw met een jaar te verlengen.Vragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractieDe leden van de fractie van JA21 hebben met belangstelling kennisge-nomen van de Nederlandse inzet voor het 81ste zittingsjaar van deAlgemene Vergadering van de Verenigde Naties. Deze leden onderstrepende meerwaarde van internationale samenwerking en de belangrijke rol diede Verenigde Naties en de aan haar gelieerde organisaties daarvoorkunnen spelen. Zij hebben enkele vragen en opmerkingen.Toekomstbestendigheid van de Verenigde NatiesDe leden van de JA21-fractie constateren dat de financiële positie van deVerenigde Naties weinig rooskleurig is. Het kabinet schrijft dat debetalingsachterstanden van lidstaten inmiddels zijn opgelopen tot circa6,4 miljard dollar, met grote gevolgen voor de activiteiten en reserves vande organisatie. Tegelijkertijd moeten volgens het kabinet belangrijkehervormingen, waaronder het terugdringen van overlap tussenVN-organisaties en het kritisch tegen het licht houden van duizendenbestaande opdrachten, grotendeels nog plaatsvinden. Tegen die achter-grond vragen deze leden hoe vanzelfsprekend het is om te kiezen voorverdere investeringen in VN-organisaties en voor flexibele kernbijdragen.Zij vragen daarom waar het kabinet zelf ruimte ziet om binnen deVerenigde Naties te bezuinigen, zodat de organisatie ook in de toekomsthaar kerntaken kan blijven uitvoeren. Welke taken, programma’s,mandaten of organisaties kunnen volgens het kabinet wordenafgeschaald, samengevoegd of beëindigd? Wat beschouwt het kabinet alsde belangrijkste kerntaken van de VN met het oog op de toekomstbesten-digheid van de organisatie? Kan de Minister daarbij concreet aangeven opwelke onderdelen Nederland binnen het VN80-initiatief inzet op bespa-ringen? Zijn er daarnaast onderdelen van het VN-stelsel waarop hetkabinet juist niet bereid is te bezuinigen? En welke omvang en taakop-vatting van de VN acht het kabinet, gelet op de huidige financiële situatie,op langere termijn financieel houdbaar?UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugeesin the Near East)De leden van de JA21-fractie herhalen graag hun pleidooi voor hetherbestemmen van steun aan UNRWA ten faveure van andere humani-taire organisaties zoals bijvoorbeeld het WFP, UNICEF, of buitenVN-verband het Rode Kruis. Recente onderzoeksbevindingen vanUSAID OIG (Office of Inspector General of the United States Agency forInternational Development) hebben opnieuw ernstige vragen opgeworpenover huidige en voormalige UNRWA-medewerkers die betrokken warenbij de aanslagen van 7 oktober 2023 en/of banden met Hamas zoudenhebben. Deze leden zijn van mening dat UNRWA als organisatie hiermeehet internationale vertrouwen in onpartijdige humanitaire hulp heeftondermijnd. Deze leden wijzen erop dat de motie-Verkuijlen c.s.(Kamerstuk 36 180, nr. 215) het kabinet reeds verzoekt de financiering voorUNRWA in samenspraak met andere donoren op te schorten bij verifi-eerbare hernieuwde signalen van terreurbanden. Kan de Ministerspecifiek toelichten hoe het kabinet de bevindingen van de inspecteur-generaal van USAID toepast in het licht van dit Kamerverzoek? Kwalifi-10 ceert de Minister deze bevindingen als verifieerbare hernieuwde signalenvan terreurbanden in de zin van voornoemde motie-Verkuijlen c.s.? Zonee, waarom niet? Is de Minister bereid de Verenigde Staten actief tevragen de uitgebreide bevindingen van USAID OIG te delen? Hoebeoordeelt het kabinet het recente besluit van Finland om de aflopendemeerjarige financiering van UNRWA niet langer te verlengen? En hoewaardeert het kabinet het standpunt van de Board of Peace dat UNRWA«geen plaats heeft in het nieuwe Gaza»?General Recommendation/Algemene Aanbeveling No. 40 van deVN-Commissie voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie (UNCommittee on the Elimination of Racial Discrimination, CERD)De leden van de JA21-fractie hebben vernomen dat de VN-Commissievoor de Uitbanning van Rassendiscriminatie (CERD) heeft gesteld datstaten die partij zijn bij het Internationaal Verdrag inzake de uitbanningvan alle vormen van rassendiscriminatie (International Convention on theElimination of All Forms of Racial Discrimination, ICERD) verplichtingenhebben om zogenaamd herstelrecht te bieden voor de schade enaanhoudende gevolgen van onder meer de trans-Atlantische slaven-handel. Hoe beoordeelt het kabinet deze herinterpretatie van het ICERD enneemt het kabinet deze over? Kan het kabinet toelichten of deze inprincipe niet-bindende aanbeveling alsnog op enige wijze juridischerelevantie kan hebben in mogelijke zaken rondom herstelbetalingen? Hoeverhoudt dit zich tot het eerdere standpunt van het kabinet (onder anderebij de VN-resolutie van maart 2026) dat er geen juridische verplichting totherstelbetalingen bestaat, omdat slavernij destijds niet in strijd was methet toenmalige internationale recht, en dat internationaal recht niet metterugwerkende kracht wordt toegepast? En hoe denkt het kabinet om tegaan met de eis tot «transformative measures» als die verder gaan danhet huidige beleid?Vragen en opmerkingen van de leden van de DENK-fractieDe leden van de DENK-fractie hebben kennisgenomen van de inzet vanhet kabinet voor de 81ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.Deze leden hebben hierover verschillende vragen en opmerkingen.Palestina en UNRWADe leden van de DENK-fractie constateren dat de internationale gemeen-schap op dit moment wordt geconfronteerd met oorlogen, massaleontheemding, honger en ernstige schendingen van het internationaalrecht. Tegelijkertijd staan juist de internationale organisaties die burgersmoeten beschermen en humanitaire hulp moeten verlenen, financieelsteeds verder onder druk. Deze leden zijn van mening dat de AlgemeneVergadering niet slechts een moment mag zijn waarop het belang vanvrede, mensenrechten en de internationale rechtsorde wordt onder-streept, maar dat Nederland zich ook concreet moet inzetten voor denaleving daarvan. Zij vragen het kabinet uiteen te zetten op welke wijzeNederland tijdens de 81ste Algemene Vergadering concrete consequentieswil verbinden aan ernstige en voortdurende schendingen van hetinternationaal recht.De leden van de DENK-fractie wijzen in het bijzonder op de bijzondere enhistorische verantwoordelijkheid die de Verenigde Naties hebben tenaanzien van Palestina en de Palestijnse bevolking. Deze leden constaterendat decennialang VN-resoluties, uitspraken van internationale gerechts-hoven en waarschuwingen van VN-functionarissen onvoldoende hebbengeleid tot bescherming van de Palestijnse bevolking. Zij zijn van mening11 dat Nederland zich daarom tijdens de 81ste Algemene Vergadering veelsteviger moet inzetten voor de naleving van het internationaal recht. Dezeleden vragen of het kabinet bereid is actief steun te organiseren voorresoluties die de illegale bezetting, annexatiepolitiek, uitbreiding vannederzettingen en het geweld tegen Palestijnse burgers ondubbelzinnigveroordelen. Ook vragen zij of het kabinet bereid is niet slechts achterafsteun uit te spreken voor voorstellen van andere landen, maar samen metgelijkgezinde landen zelf voorstellen voor te bereiden en mede in tedienen tijdens de Algemene Vergadering. Daarnaast vernemen deze ledengraag of het kabinet bereid is binnen de Verenigde Naties te pleiten voorverdergaande internationale sancties tegen Israël en Israëliërs dieverantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van het internationaalrecht.De leden van de DENK-fractie constateren daarnaast dat Palestina nogaltijd geen volwaardig lid is van de Verenigde Naties, maar de status heeftvan niet-lid-waarnemersstaat. De Algemene Vergadering heeft vastgestelddat Palestina voldoet aan de voorwaarden voor VN-lidmaatschap en heeftPalestina sinds 2024 aanvullende participatierechten toegekend. Dezeleden betreuren het dat volledig lidmaatschap tot op heden wordttegengehouden door de machtsverhoudingen binnen de Veiligheidsraad.Zij vragen of het kabinet bereid is zich ondubbelzinnig uit te spreken voorvolwaardig VN-lidmaatschap van Palestina en binnen de Verenigde Natiesactief draagvlak te organiseren om dit alsnog te realiseren. Tevensvernemen deze leden graag welke mogelijkheden het kabinet ziet om,zolang volledig lidmaatschap wordt geblokkeerd, de positie en participa-tierechten van Palestina binnen de Verenigde Naties en afzonderlijkeVN-organisaties verder te versterken. Voorts vragen de leden ofNederland eindelijk bereid is om de Palestijnse staat te erkennen.De leden van de DENK-fractie benadrukken voorts dat UNRWA geenreguliere hulporganisatie is, maar een organisatie met een rechtstreeksdoor de Algemene Vergadering verstrekt mandaat om Palestijnsevluchtelingen hulp en bescherming te bieden totdat een rechtvaardige enduurzame politieke oplossing is bereikt. Deze leden maken zich grotezorgen over de druk waaronder dit mandaat staat. Israël beperkt dewerkzaamheden van UNRWA, valt faciliteiten van de organisatie binnenen probeert de aanwezigheid van UNRWA in bezet Palestijns gebiedsteeds verder onmogelijk te maken. De recente inval in het UNRWA-opleidingscentrum in Qalandiya en het neerhalen van de VN-vlag doorIsraël zien deze leden niet slechts als een aanval op een hulporganisatie,maar ook als een aantasting van het door de Verenigde Naties verleendemandaat. Deze leden vragen of het kabinet bereid is de aanvallen opUNRWA-faciliteiten, waaronder de inval in Qalandiya, in VN-verbandexpliciet te veroordelen. Ook vernemen zij graag of het kabinet bereid issteun te organiseren voor een duidelijke bevestiging dat de privileges enimmuniteiten van de Verenigde Naties en de onschendbaarheid vanVN-faciliteiten moeten worden gerespecteerd.De leden van de DENK-fractie maken zich daarnaast grote zorgen over definanciële positie van UNRWA. Grote donoren hebben hun financieringbeëindigd of sterk teruggeschroefd. Alleen al het wegvallen van deAmerikaanse financiering betekent volgens UNRWA een verlies vanongeveer 360 miljoen dollar, circa 30% van de jaarlijkse begroting. Dezefinanciële druk vindt plaats op een moment waarop de behoefte aanonderwijs, gezondheidszorg, voedselhulp en bescherming juist bijzondergroot is. Deze leden zijn van mening dat Nederland niet kan volstaan methet uitspreken van politieke steun aan UNRWA. Zij vragen of het kabinetbereid is de Nederlandse bijdrage aan UNRWA te verhogen en anderelanden aan te spreken op hun verantwoordelijkheid om de ontstane12 financieringstekorten op te vullen. Ook vragen deze leden of het kabinettijdens de 81ste Algemene Vergadering samen met andere landen expliciethet mandaat, de onafhankelijkheid en de continuïteit van UNRWA wilverdedigen en hiervoor actief een coalitie van landen wil vormen.Daarnaast vernemen zij graag of Nederland bereid is binnen de VerenigdeNaties het initiatief te nemen voor structurele, meerjarige en voorspelbarefinanciering van UNRWA, zodat de continuïteit van deze essentiëleorganisatie minder afhankelijk wordt van politieke ontwikkelingen enjaarlijks wisselende vrijwillige bijdragen. Deze leden vragen ten slotte ofhet kabinet bereid is landen die UNRWA financieel verzwakken, erop aante spreken dat zij daarmee rechtstreeks de humanitaire hulp enbescherming van miljoenen Palestijnse vluchtelingen in gevaar brengen.De leden van de DENK-fractie wijzen er tevens op dat meer dan 390medewerkers van UNRWA zijn omgekomen. Medewerkers van deVerenigde Naties moeten hun werkzaamheden kunnen verrichten zonderte vrezen voor hun leven, intimidatie of detentie. Deze leden vernemengraag welke concrete inzet Nederland tijdens de Algemene Vergaderingzal plegen voor betere bescherming van VN-personeel en VN-instellingen.Tevens vragen zij of Nederland landen die VN-medewerkers, specialerapporteurs of onafhankelijke onderzoeksmechanismen bedreigen,intimideren of tegenwerken, daar consequent op aanspreekt. Deze ledenvragen daarnaast of het kabinet kan toezeggen dat Nederland tijdens de81ste Algemene Vergadering actief zal opkomen voor het voortbestaan, detoegang en voldoende financiering van onafhankelijkeVN-onderzoekscommissies, speciale rapporteurs en andere mechanismendie mensenrechtenschendingen documenteren.SoedanDe leden van de DENK-fractie maken zich tevens grote zorgen over desituatie in Soedan. Soedan vormt inmiddels een van de grootsteontheemdings- en beschermingscrises ter wereld. Voor de regionalevluchtelingenrespons in 2026 wordt rekening gehouden met miljoenenvluchtelingen en ontheemden en is ongeveer 1,6 miljard dollar nodig.Tegelijkertijd blijft de toevoer van wapens aan de strijdende partijen dehumanitaire crisis voeden. Deze leden constateren dat het bestaandeVN-wapenembargo hoofdzakelijk betrekking heeft op partijen die in Darfuropereren en dus niet geldt als een alomvattend wapenembargo voor heelSoedan. Deze leden vragen of het kabinet bereid is tijdens de 81steAlgemene Vergadering en in contacten rond de Veiligheidsraad te pleitenvoor een alomvattend VN-wapenembargo voor heel Soedan. Ook vragenzij of Nederland bereid is hiervoor samen met Afrikaanse landen enandere gelijkgezinde staten actief draagvlak op te bouwen. Daarnaastvernemen zij graag of Nederland wil inzetten op gerichte internationalesancties tegen personen, bedrijven en netwerken die wapens leveren,oorlogsmisdaden faciliteren of financieel profiteren van deze oorlog.MyanmarDe leden van de DENK-fractie vragen daarnaast aandacht voor dehumanitaire crisis in Myanmar. Meer dan 16 miljoen mensen hebben daarhumanitaire hulp nodig en bijna 3,8 miljoen mensen zijn ontheemd. Dehumanitaire respons voor 2026 had in juli nog slechts 43% van debenodigde 890 miljoen dollar ontvangen. Deze leden vinden het onaccep-tabel dat miljoenen mensen door gebrek aan internationale aandacht enfinanciering uit beeld dreigen te verdwijnen. Zij vernemen graag welkeconcrete inzet Nederland tijdens de komende Algemene Vergadering voorMyanmar heeft. Daarnaast vragen deze leden of Nederland bereid is13 andere landen actief aan te spreken op wapenleveranties en anderevormen van steun die het geweld in Myanmar mogelijk maken.De leden van de DENK-fractie maken zich in dit verband in het bijzonderzorgen over de positie van de Rohingya. Maleisië, dat jarenlang onderdakheeft geboden aan Rohingya die voor vervolging uit Myanmar zijngevlucht, is voornemens Rohingya terug te sturen naar Myanmar.Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat de omstandigheden vooreen veilige, waardige en vrijwillige terugkeer niet aanwezig zijn. OokNederland en de Europese Unie hebben benadrukt dat aan dezevoorwaarden niet wordt voldaan. Deze leden wijzen erop dat vluchte-lingen niet mogen worden teruggestuurd naar een land waar zij opnieuwhet risico lopen op vervolging, geweld of andere ernstige mensenrechten-schendingen. Zij vragen of het kabinet bereid is Maleisië hier rechtstreeksop aan te spreken en bij de Maleisische regering aan te dringen op hetniet terugsturen van Rohingya, zolang een veilige, vrijwillige en duurzameterugkeer niet kan worden gegarandeerd. Tevens vragen deze leden ofNederland tijdens de Algemene Vergadering samen met andere landenaandacht wil vragen voor de bescherming van Rohingya in de geheleregio en landen wil oproepen het beginsel van non-refoulement onverkortte respecteren.Tot slot constateren de leden van de DENK-fractie dat ernstige onderfinan-ciering van internationale humanitaire hulp een terugkerend probleemvormt bij vrijwel al deze crises. In Myanmar is minder dan de helft van debenodigde financiering beschikbaar, voor de crisis in Soedan zijnmiljarden nodig en ook UNRWA waarschuwt dat het zonder politieke enfinanciële steun zijn opdracht niet kan blijven uitvoeren. Hierdoor moetenhulporganisaties in de praktijk steeds vaker bepalen wie nog voedsel,medicijnen, onderwijs, onderdak of andere essentiële hulp kan ontvangenen wie niet. De leden van de DENK-fractie vinden het tegenstrijdigwanneer Nederland enerzijds het belang van internationale organisatiesdie opvang en bescherming mogelijk moeten maken benadrukt, terwijl definanciering achterblijft. Deze leden vragen of het kabinet bereid is tijdensde Algemene Vergadering aan te dringen op een internationale financie-ringscoalitie voor (ernstig) ondergefinancierde VN-hulpprogramma’s.Tevens vernemen zij graag of Nederland bereid is zelf aanvullendemiddelen beschikbaar te stellen en andere welvarende landen nadrukkelijkop hun verantwoordelijkheid aan te spreken. Tot slot vragen deze leden ofhet kabinet bereid is zich in te zetten voor meerjarige, structurele envoorspelbare financiering van organisaties van de Verenigde Naties alsUNHCR, UNRWA, UNICEF, WFP en OCHA (Office for the Coordination ofHumanitarian Affairs), zodat deze organisaties niet voortdurend afhan-kelijk zijn van vrijwillige en onzekere bijdragen.Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief betref-fende de inzet van het Koninkrijk der Nederlanden voor de 81ste zitting vande Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN). Zij hebbenhier nog enkele vragen en opmerkingen over.De Minister van Buitenlandse Zaken en de Minister van BuitenlandseHandel en Ontwikkelingssamenwerking beschrijven dat onderdeel van deNederlandse inzet een strijd is tegen straffeloosheid en dat Nederland hetInternationaal Strafhof (ICC) zowel politiek als financieel blijft steunen. Deleden van de SP-fractie vragen in hoeverre Nederland de Amerikaansesancties tegen het ICC aan de orde zal brengen en met welke inzet dat zalzijn. Is de verwachting dat resoluties met de strekking tot het veroordelen14 van deze sancties ingediend zullen worden en in hoeverre zijn deMinisters bereid hierin het voortouw te nemen?De brief beschrijft voorts de inzet voor de rechten van vrouwen en meisjesen de bewaking van de volledige erkenning van seksuele en reproductievegezondheid en rechten (SRGR) in multilaterale teksten. De leden van deSP-fractie kunnen dat ondersteunen. Wel vragen deze leden of de inzetook gedaan kan worden als het gaat om het tegengegaan van seksueelgeweld tegen vrouwen, met name in conflictsituaties, aangezien hetinzetten van seksueel geweld als wapen toeneemt. In hoeverre zalNederland hier het voortouw in nemen om te zorgen dat hier stappengezet kunnen worden die voortbouwen op eerdere resoluties en initia-tieven? In hoeverre zal de inzet zich richten op het betrekken van vrouwenbij vredesopbouw en vredesprocessen?Tijdens de Algemene Vergadering van de VN worden jaarlijks resolutiesover kernwapens ingediend en in stemming gebracht. De leden van deSP-fractie maken zich zorgen over de toenemende normalisatie vankernwapens. Kunnen de Ministers aangeven welke resoluties dit jaarworden verwacht? Is het waarschijnlijk dat resoluties over een verbod opkernwapens, nucleaire ontwapening, de humanitaire gevolgen vankernwapens, het terugdringen van nucleaire risico’s, AI in kernwapensys-temen en kernwapens in het Midden-Oosten ingediend zullen worden? Zoja, kunnen de Ministers aangeven hoe Nederland aankijkt tegen dezeonderwerpen? Zijn de Ministers voornemens dergelijke resoluties testeunen? Zo nee, waarom niet? Wat is er nodig om wel steun hieraan tegeven?Nederland is momenteel voorzitter van de Group of GovernmentalExperts on Lethal Autonomous Weapons (GGE LAWS), als onderdeel vande VN Conventie over Conventionele Wapens (CCW), dat werkt aan eenset elementen voor internationale regulering. Het mandaat van de GGELAWS loopt in november dit jaar af. De leden van de SP-fractie maken zichgrote zorgen over de versnelde ontwikkeling van autonome wapens enhet gebrek aan regulering. Deze leden zijn van mening dat inzet vanvolledig autonome wapens verboden zou moeten worden in internati-onaal recht en dat, indien er wel een menselijke toets is, er duidelijke enstrikte waarborgen moeten zijn waardoor menselijkheid nooit verdwijnt.Hoe zet Nederland zich in om ook in New York te werken aan hetmomentum om na jaren overleg daadwerkelijk tot een inhoudelijk sterkverdrag te komen? Gaat Nederland weer een resolutie in die richtingsteunen? Welke inzet heeft Nederland op het gebied van AI in the militarydomain nu daarover in juni voor het eerst VN-gesprekken hebbenplaatsgevonden? Hoe bepleit Nederland de follow-up daarvan?In 2030 lopen de Sustainable Development Goals (SDG’s) af. De leden vande SP-fractie zien nut in een vervolg op de SDG’s en het stellen vanmondiaal breed gedragen doelen gebaseerd op universele mensen-rechten. Breedgedragen betekent ook zeggenschap over de formulering,financiering en monitoring voor landen in het mondiale zuiden. Voorzietde Minister een gesprek over een vervolg op de SDG’s tijdens de AVVN?Wat zou daarbij de inzet van Nederland zijn?Tot slot spreken de Ministers in de brief over het einde van de termijn vansecretaris-generaal António Guterres, waarmee het proces om zijnopvolger te benoemen is begonnen. De voorkeur voor een vrouwelijkesecretaris-generaal wordt daarbij uitgesproken. De leden van de SP-fractiezien ook een kans om na meer dan tachtig jaar na oprichting voor heteerst een vrouw aan het hoofd van deze cruciale wereldwijde organisatiete benoemen, zeker gezien gendergelijkheid een mensenrecht en een15 kernprincipe van de VN is. Eind 2025 riepen 200 maatschappelijkeorganisaties en 300 individuen via de 1 for 8 Billion-campagne op omvrouwelijke kandidaten te steunen en het maatschappelijk middenveldactief te betrekken. Heeft Nederland al een positie ingenomen ten aanzienvan de verschillende kandidaten voor secretaris-generaal van de VN?Indien deze positie nog niet is ingenomen, wanneer verwacht Nederlanddit te kunnen doen? Welke criteria worden gehanteerd voor het onder-steunen van een specifieke kandidatuur en op welke manier is inzet opgendergelijkheid, Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten(SRGR) en de Women, Peace & Security-agenda daar onderdeel van?II Antwoord/Reactie van de Minister III Volledige agenda –Verslag van het 80ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties(AVVN) van 23 tot en met 28 september 2025, d.d. 11-11-2025, Ministervan Buitenlandse Zaken, D.M. van Weel (Kamerstuk 26 150, nr. 241)–Inzet 81e zittingsjaar van de Algemene Vergadering van de VerenigdeNaties, d.d. 28-08-2026, Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen (Kamerstuk 26 150, nr. 248)16