Uitbreiding Europese Unielijst 2025 (Exotenverordening)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 407BiodiversiteitNr. 160 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 juni 2025Hiermee informeer ik u over ontwikkelingen in het Europees beleid voorinvasieve exoten (Exotenverordening nr.1143/2014). Op 20 juni jl. heeft hetEuropees Comité invasieve exoten gestemd voor het ontwerpbesluit vande Europese Commissie om 26 nieuwe plant- en diersoorten op deEuropese Unielijst van zorgwekkende invasieve uitheemse soorten(verder: Unielijst) te plaatsen (zie bijlage 1).In 2021 heeft toenmalig Minister van LNV op verzoek van uw Kamer vierinvasieve plantensoorten, te weten watercrassula en drie Aziatischeduizendknopen, voorgedragen voor plaatsing op de Unielijst (Kamerstuk33 576, nr. 222). Nederland heeft in dat jaar de Europese Commissieverzocht om de voor deze soorten opgestelde risicobeoordelingen inbehandeling te nemen. De plaatsingsprocedure die is doorlopen, is eenzorgvuldig proces, waarbij de besluitvorming, conform de Exotenveror-dening, plaatsvindt op basis van een goede onderbouwing van deschadelijkheid en invasiviteit van een soort. Met de uitbreiding van deUnielijst waar op 20 juni over is gestemd, zijn deze vier soorten op deUnielijst geplaatst.Van de overige 22 soorten komt een aantal soorten al in Nederland vooren een aantal zal zich niet in Nederland kunnen vestigen. Zo is de grotegevlekte landplatworm in Nederland al aanwezig, voornamelijk in kassen,maar ook in tuinen. Een andere soort is de Amerikaanse nerts. Die werd inNederland gehouden in de pelsdierhouderij maar op die pelsdierhouderijgeldt al sinds 2021 een verbod.Twee planten die in Nederland worden geteeld, pampagras (Cortaderiaselloana) en vaderplant (Tradescantia fluminensis), zijn uit het aanvanke-lijke voorstel van de Europese Commissie gehaald. De EuropeseCommissie heeft aangekondigd deze twee (commerciële) soorten bij eenvolgende uitbreiding van de Unielijst in het nieuwe ontwerpbesluit op tenemen. kst-26407-160ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 407, nr. 1601 De Europese Commissie werkt nu aan de uitvoeringsverordening metdaarin deze uitbreiding van de Unielijst. Deze uitvoeringsverordeningwordt naar verwachting in augustus 2025 van kracht. Na de inwerking-treding zal het Ministerie van LVVN in overeenstemming met deprovincies besluiten over de verantwoordelijkheid voor uitroeiingsmaatre-gelen, beheersmaatregelen en herstelmaatregelen met betrekking tot debetrokken 26 soorten.Voor soorten van de Europese Unielijst geldt een groot aantal ge- enverboden.Zo mogen de soorten niet meer worden gehouden, gekweekt, verhandeld,geïmporteerd of vervoerd.1 Ook moeten lidstaten maatregelen nemen alsde soorten zich vestigen. Een aantal van de 26 soorten is in Nederlandreeds wijd verspreid. Dit kan vragen oproepen over te treffen maatre-gelen. De Europese Commissie heeft daarom tijdens de vergadering van20 juni jl. herbevestigd dat lidstaten beleidsruimte hebben om zelf tebepalen hoe zij invulling geven aan de beheersmaatregelen (die volgensartikel 19 van de Exotenverordening) tegen wijd verspreide soortengetroffen worden: beheersmaatregelen zijn evenredig met de gevolgenvoor het milieu en afgestemd op de specifieke omstandigheden van delidstaten, zijn gebaseerd op een kosten-batenanalyse en worden naarprioriteit gerangschikt.De wijze waarop het Ministerie van LVVN en de provincies omgaan methet beheer van deze wijd verspreide soorten zal niet wijzigen ten opzichtevan de aanpak van afgelopen jaren. Voor de in Nederland reeds wijdverspreide soorten watercrassula en de drie Aziatische duizendknopen,maar ook bijvoorbeeld uitheemse rivierkreeften op de Unielijst, zal (enkan) de ambitie ingevolge de Exotenverordening dus niet zijn om deze uitte roeien. De inzet wordt gericht op het beheersbaar houden van deproblematiek van deze soorten, waarbij rijk en provincies gezien debeperkte middelen de prioriteit geven aan bescherming van de inheemsebiodiversiteit en daarmee vooral aan beschermde natuurgebieden.Beheerders- en terreineigenaren zijn verantwoordelijk voor het, zo goedals mogelijk, beheersbaar houden van deze soorten op hun terreinenvanuit de juridische kaders en de belangen waarvoor zij aan de lat staan.Door verschillende samenwerkingsverbanden en medeoverheden zijn deafgelopen jaren in Nederland voor watercrassula en de drie Aziatischeduizendknopen al handvatten ontwikkeld, zoals het handelingskadertransport en hygiëneprotocollen, om verdere verspreiding van dezesoorten te voorkomen.Aanpassingen van de Unielijst zijn technische uitvoeringshandelingenwaarvoor de Europese Commissie bevoegd is. Bij een positief advies doorhet (ambtelijk) comité invasieve exoten stelt de Europese Commissie hetvoorgesteld besluit vast.2Gezien het toenemend belang en de impact van invasieve exoten op onzenatuur en samenleving en de consequenties van plaatsing van invasieveexoten op de Europese Unielijst, zal ik ervoor zorgdragen dat de Kamervoortaan ook over dergelijke technische uitvoeringshandelingen betref-fende aanpassingen van de Unielijst voorafgaand aan stemming daaroverin het comité invasieve exoten wordt geïnformeerd.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. Rummenie1T.a.v. vervoer: behalve in het kader van uitroeiing.2Artikel 4 van de Exotenverordening juncto artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 407, nr. 1602