Verslag van de informele bijeenkomsten van EU- transportministers op 21 april en op 28-29 april 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-33Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en EnergieNr. 1203 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 mei 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur enWaterstaat, het verslag aan van (1) de extra informele bijeenkomst vanEU-transportministers middels videoconferentie op d.d. 21 april en (2) deinformele bijeenkomst van EU-transportministers d.d. 28–29 april inNicosia Cyprus.Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,V.P.G. Karremans kst-21501-33-1203ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12031 I. Verslag extra informele bijeenkomst van EU-transportministersmiddels een videoconferentie op 21 april 2026 inzake de Energie-crisis in relatie tot de transportsector De Eurocommissaris voor duurzaam vervoer en toerisme had een extrabijeenkomst ingelast met alle EU-transportministers om de energiecrisisten gevolge van het conflict in het Midden-Oosten te bespreken in relatietot de transportsector. Er stond geen besluitvorming op de agenda. Hetdoel was om te horen hoe de EU-lidstaten ervoor stonden, welkenationale maatregelen de lidstaten hebben getroffen en op welke vlakkencoördinatie van de Europese Commissie (Hierna: Commissie) gewenstwas.De lidstaten gaven aan dat er geen onmiddellijke brandstoftekortenwaren. Wel ligt er in de EU grote druk op de luchtvaart, zeevaart en hetwegvervoer door de stijging van de brandstofprijzen. De meerderheid vande lidstaten, waaronder Nederland, gaven aan dat EU-coördinatiegewenst is en dat het belangrijk is dat maatregelen gericht, tijdelijk enproportioneel zijn. Veel lidstaten, waaronder Nederland, onderstreeptenhet belang van een gelijk speelveld binnen de EU en het belang van deverduurzaming van de transportsector. De decarbonisatie van detransportsector is van belang voor de weerbaarheid en efficiency van desector.De Commissie benoemde dat er op 22 april een energiemaatregelenpakket uitgebracht zal worden met tijdelijke maatregelen: AcceleratieEU –Energy Union. De mededeling AccelerateEU – Energy Union is bedoeld terondersteuning van EU-lidstaten om de economische gevolgen van hetconflict in het Midden-Oosten te beperken. De mededeling bevataankondigingen van niet-wetgevende en wetgevende maatregelen dielidstaten op de korte termijn kunnen nemen om de energieprijzen teverlagen en de energietransitie te versnellen. U ontvangt hierover eenseparate kabinetsappreciatie. Verder benadrukte de Commissie het belangvan het versnellen van de verduurzaming middels de e-SAF early moverscoalition. Nederland is hierbij aangesloten als kennispartner.Nederland legde tijdens de videoconferentie de nadruk op het belang vande interne markt, een gelijk speelveld binnen de EU en dat mogelijkemaatregelen tijdelijk en doelgericht moeten zijn. Nederland benoemde dater niet terug gevallen moet worden op protectionistische maatregelen enhet hamsteren van brandstoffen door individuele lidstaten. Het is voorNederland belangrijk om lange termijn investeringen te blijven doen ophet gebied van duurzame energie en het verduurzamen van de transport-sector. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat EU-maatregelen leiden toteen hogere vraag naar brandstoffen.Op het gebied van luchtvaart heeft Nederland aandacht gevraagd voor deEuropese slotverordening en verheldering omtrent de regels van deJustified Non-Utilisation of Slots (JNUS), zodat er flexibilteit geboden kanworden aan luchtvaartmaatschappijen die vluchten moeten annuleren inverband met mogelijke brandstoftekorten. Ook riep Nederland op om tekijken naar tijdelijke maatregelen om anti-tankeringsregels te versoepelen.Op 20 april jl. bracht het kabinet een Kamerbrief Acties WeerbaarheidEnergieschok1 uit met nationale maatregelen ten aanzien van deenergiecrisis.1Kamerbrieven II, 2026–2027, 36 933, nr. 1 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2026/04/20/kamerbriefactiesweeaarheidenergieschokTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12032 II. Verslag informele bijeenkomst van EU-transportministers d.d.28–29 april in Nicosia, Cyprus Het Cypriotische voorzitterschap organiseerde op 28–29 april de informelebijeenkomst van EU-transportministers in Nicosia in Cyprus. Tijdens deinformele bijeenkomst vond er geen besluitvorming plaats. Op debijeenkomst stonden drie onderwerpen ter discussie: uitdagingen enstrategische prioriteiten voor de toekomst van de Europese spoorwegen;uitdagingen en strategische prioriteiten voor de toekomst van demaritieme sector, inclusief de Havenstrategie; en de Lefkosia (Nicosia)verklaring over het bevorderen van educatie van zeevarenden en hetbevorderen van inclusiviteit van vrouwen in de zeevaartsector. Deenergiecrisis stond niet op de agenda maar kwam in de openingswoordenvan Eurocommissaris voor duurzaam transport en toerisme Tzitzikostaskort aan de orde.EnergiecrisisEurocommissaris Tzitzikostas haalde in zijn openingswoorden de extrainformele bijeenkomst van EU transportministers middels videoconfe-rentie op d.d. 21 april aan. Hij vroeg aandacht voor de zojuist gepubli-ceerde mededeling AccelarateEU waarbij het monitoren van kerosine voorde Transportsector van belang is. De Commissie zal de lidstaten op kortetermijn nader informeren over de raakpunten met slots en passagiers-rechten in de luchtvaart. Op dit moment zijn er nog voldoende reserves,maar mocht het nodig zijn dan zal de Commissie maatregelen voorbe-reiden. De Commissaris benadrukte dat er onder burgers en in de sectorgeen onnodige zorg moet gaan ontstaan. Ministers benadrukten hetbelang van nauwe coördinatie op EU niveau om connectiviteit tewaarborgen, de integriteit van de interne markt te behouden en eenevenwichtige respons te waarborgen. In de Kamerbrief2 gepubliceerd op8 mei jl. staat de kabinetsreactie op de mededeling AccelerateEU.Sessie 1: Uitdagingen en strategische prioriteiten voor detoekomst van de Europese spoorwegenHet voorzitterschap agendeerde een discussie over het European RailTraffic Management System (ERTMS) en de European Union Agency forRailways (ERA). De discussie werd gevoerd aan de hand van de volgendetwee vragen: gezien de aanstaande herziening van de ERA-verordening,hoe kunnen de rol en capaciteit van ERA verder worden verbeterd? En,hoe kunnen de EU en lidstaten de voorspelbaarheid en stabiliteit van test-,certificerings- en autorisatieprocedures van ERTMS in voertuigen ofinfrastructuur verbeteren?De Directeur van ERA gaf een presentatie over het werk en ambities ombij te dragen aan een competitief en veilig spoornetwerk. Hoofddoelstel-lingen daarbij zijn interoperabiliteit en efficiency, veiligheid en eenmodern spoornetwerk. De uitrol van ERTMS gaat wel gepaard met hogeinvesteringen en een lange termijnplanning. Barrières voor uitrol zijnonvoldoende stabiele technische specificaties en complexe autorisatie engoedkeuring procedures. Op Europees niveau zijn er ook grote stappengezet en de techniek heeft zich ontwikkeld. Concurrentie buiten de EUmaken die techniek zich ook eigen en kan een concurrerend aanbodontwikkelen.2Kamerbrieven II, 2026–2027, 22 112, nr. 4326. Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven vande lidstaten van de Europese Unie | Tweede Kamer der Staten-GeneraalTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12033 Ministers benadrukten de noodzaak om de efficiëntie en voorspelbaarheidvan certificerings- en autorisatieprocedures te verbeteren, evenals om deuitrol van ERTMS over het hele netwerk te bevorderen. Nederland merkteop dat de taken van ERA vereenvoudigd en geautomatiseerd kunnenworden en ook zou de samenwerking tussen ERA en de nationaleautoriteiten verbeterd kunnen worden. Ook riep Nederland op totEuropese coördinatie bij de uitrol van Future Railway Mobile Communi-cation System (FRMCS). Bovendien werd gevraagd om een actievestrategie van de Commissie op het gebied van Internationale trein-diensten voor personenvervoer. Nederland heeft daarbij gepleit voor eenlangetermijnvisie op Europees niveau over internationale treindiensten ophet bestaande en reeds geplande spoorweginfrastructuur. Zo’n visie zalhelpen investeringen te sturen voor bestaande en nieuwe spoorweginfra-structuur en capaciteiten te coördineren.De Eurocommissaris gaf aan dat de Commissie snel komt met eenvoorstel voor de herziening van de ERA-verordening. Er moet gewerktworden aan het harmoniseren en stabiliseren van de technischestandaarden, het focussen van financiële middelen uit de EU begroting opéén geharmoniseerde standaard en het afbouwen van nationale regel-geving waar mogelijk. De rol van ERA zou versterkt moeten worden bijstandaardisatie van ERTMS. Ook zouden autorisaties en goedkeuringenmoeten worden vereenvoudigd met behoud van veiligheid. ERTMS heefteen aantal grote voordelen op het gebied van veiligheid en efficiëntvervoer maar enkel standaardisatie van het systeem kan ons in detoekomst verder helpen, aldus de Eurocommissaris.Sessie 2: Uitdagingen en strategische prioriteiten voor detoekomst van de maritieme sectorHet voorzitterschap agendeerde een discussie over de uitdagingen enstrategische prioriteiten voor de toekomst van de maritieme sector. Dezesessie over de Europese havens werd gevoerd aan de hand van tweediscussievragen: «Hoe kunnen de EU en lidstaten de veerkracht enveiligheid van Europese havens versterken?» en «Hoe kunnen EU- ennationaal niveau helpen om havens beter te integreren in het TEN-T-netwerk en militaire corridors?».Het voorzitterschap benadrukte het belang van de havens en het netwerkvoor weerbaarheid van Europa. Concurrentievermogen vraagt om goedeTEN-T verbindingen en ontsluiting van de havens. Het voorzitterschapwerkt aan raadsconclusies van de EU Havenstrategie en de EuropeseIndustriële Maritieme Strategie in de Transportraad van 8 juni.De ministers onderstreepten het strategische belang ervan voor dehandel, energievoorzieningsketens en veiligheid, en benadrukten denoodzaak om de weerbaarheid te versterken, opkomende risico’s aan tepakken en de verbindingen met binnenlandse transportnetwerken teverbeteren. Nederland benadrukte het belang van een uniforme aanpak.In het kader van economische veiligheid ziet Nederland graag deoprichting van een EU werkgroep. Met betrekking tot de EuropeseIndustriële Maritieme Strategie werd aandacht gevraagd voor het belangvan baggerwerkzaamheden en strategische havenfaciliteitenDe Commissaris gaf aan dat havens zorgen voor een groot aantal banenen dat deze van groot belang zijn als energie hub, in het netwerk vanveiligheid en voor het concurrentievermogen voor de EU. De EU heeftgecoördineerde actie nodig en de EU levert daarvoor het raamwerk enenige financiële middelen. Maar lidstaten moeten de financiële middelenen nationale expertise leveren, stelde hij.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12034 Sessie 3: Ondertekenen Lefkosia verklaring door alle lidstatenHet voorzitterschap agendeerde een discussie over onderwijs eninclusiviteit in de zeevaartsector en de ondertekening van de Lefkosia(Nicosia) Declaration on Enhancing Seafarers’ Education and PromotingWomen’s inclusivity in the Shipping Industry door de lidstaten. DeLefkosia verklaring heeft als doel om een veerkrachtige, duurzame eninclusieve zeevaartsector te bevorderen. In de verklaring zal de nadrukliggen op het versterken van strategische initiatieven voor investeringenin de opleiding en training (bijscholing en omscholing) van zeevarenden,zodat zij zich succesvol kunnen aanpassen aan de groene en digitaletransitie, evenals op maatregelen ter bevordering van een inclusiefpersoneelsbestand, waardoor de participatie van vrouwen in demaritieme sector verder wordt vergroot.Tijdens de bespreking kregen de EU-ministers de gelegenheid om vangedachten te wisselen over belangrijke uitdagingen en prioriteiten metbetrekking tot maritieme vaardigheden, opleiding, arbeidsomstandig-heden en gendergelijkheid. Hiermee werd een duidelijke, gezamenlijkepolitieke boodschap afgegeven ter ondersteuning van een sociaalduurzame en toekomstbestendige Europese maritieme sector. Nederlandbenadrukte dat de zeescheepvaart een onschatbare rol heeft in onzewereldeconomie. Als maritieme natie verwelkomt Nederland de focus opinvesteringen in vaardigheden en opleidingen, evenals maatregelen omeen inclusieve beroepsbevolking te bevorderen die de participatie vanvrouwen in de maritieme sector verder vergroten. Specifiek zet Nederlandzich in voor de deelname van vrouwen en andere ondervertegenwoor-digde groepen in de maritieme sector en aan een sociale dialoog omsamenwerking tussen scheepseigenaren en zeevarenden te bevorderen.Nederland vindt het van het grootste belang om voortdurend het belangvan onze zeevarenden te benadrukken omdat ze een cruciale schakel in dezeevaart zijn. Daarbij moet gewerkt worden aan het aantrekken van nieuwtalent en het creëren van een aantrekkelijke werkomgeving.Aan de zijlijn van de Raad vond ook een prijsuitreiking plaats voor dewinnaars van de Europese schoolwedstrijd «Het schip van de toekomst –Mijn schip over 60 jaar», georganiseerd door de verenigingen vanEuropese reders.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-33, nr. 12035