Stand van zaken Integraal Zorgakkoord

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 765Kwaliteit van zorgNr. 882 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARISSEN VANVOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 november 2024Op 4 december aanstaande vindt het Commissiedebat over het IntegraalZorgakkoord (IZA) plaats. Ter voorbereiding op dit debat informeren wij uhierbij graag over de stand van zaken van de uitvoering van het IZA enhoe wij de komende jaren verder willen gaan met de uitvoering van ditakkoord.In het eerste deel van de brief zullen wij ingaan op waar we nu staan methet IZA. We zullen u achtereenvolgens informeren over de voortgangsrap-portage (zie bijlage), waaruit blijkt wat de resultaten van het IZA tot enmet het afgelopen kwartaal waren; de stand van zaken van de regio-beelden en -plannen; en het addendum transformatiemiddelen zorg ensociaal domein, dat eind september is vastgesteld. Er gebeurt al heel veel,maar we willen dat het IZA sneller concrete resultaten voor mensenoplevert. Met daarbij meer impact op het afwenden van het arbeidsmarkt-tekort en het creëren van gelijkwaardigere toegang tot de zorg. We zullende brief dan ook eindigen met de aanvullende afspraken die we willenmaken om de IZA-beweging te versterken.Parallel, maar in nauwe afstemming, wordt met partijen gewerkt aan eenHoofdlijnenakkoord Ouderenzorg. Daarover wordt u op een later momentuitgebreider geïnformeerd.1. Voortgangsrapportage Om de geboekte resultaten te volgen en om te zien waar meer, minder ofandere inzet nodig is, houden de IZA-partijen gezamenlijk de vinger aande pols. Zoals aangegeven in een eerdere Kamerbrief over de voortgangvan het IZA, is afgesproken dit te doen op drie niveaus: proces, bewegingen doelgroepen. Uw Kamer heeft hier op 27 november 2024 eentechnische briefing over georganiseerd. kst-31765-882ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 8821 De voortgang van het proces wordt vastgelegd in een kwartaalrapportageten behoeve van het bestuurlijk overleg IZA. De voortgangsrapportagevan november 2024 treft u aan als bijlage bij deze brief. Hierin kunt uonder meer lezen dat sinds de laatste kwartaalrapportage, die in juni 2024met de Kamer werd gedeeld, vijftig extra IZA-acties zijn afgerond. In totaalzijn inmiddels 138 IZA-acties afgerond.Met het IZA is met veldpartijen ingezet op een grote transitie in de zorg.Hiermee is een belangrijke beweging ingezet: naar onder anderepassende zorg, betere samenwerking in de regio en tussen domeinen, debeweging naar de voorkant en het realiseren van gegevensuitwisseling.We zijn er nog niet maar er gebeurt heel veel. Alle partijen werken hardom de IZA-afspraken te realiseren en daarmee de toegankelijkheid vanzorg en ondersteuning te vergroten. Onderstaand benoemen we eenaantal mijlpalen van de afgelopen periode.Een concrete ontwikkeling van de afgelopen periode is de beslissingin september van dit jaar om transformatiemiddelen tijdelijk in tezetten binnen het sociaal domein om extra kosten die voortvloeienuit de transformatieplannen te dekken. Hiervoor is een addendumvastgesteld (zie ook onder 3).Daarnaast is dit jaar de Regiegroep Aanpak Regeldruk opgericht omafspraken rondom regeldrukvermindering te realiseren. Hetafgelopen kwartaal is de werkagenda van deze groep vastgesteld,met concrete acties van twintig partijen. Deze acties zijn gericht ophet afschaffen van wet- en regelgeving, vereenvoudiging vanverantwoordingswijzen, standaardiseren en hergebruiken vangegevens, automatisering en het voorkomen van nieuwe regels.De implementatie van de zorgstandaard acute psychiatrie (voorheenGMAP) is afgerond. De 28 regio’s hebben de organisatie ingerichtvolgens de normen vanuit deze zorgstandaard. Hiermee is de acutegeestelijke gezondheidszorg (ggz) bereikbaar, kwalitatief enherkenbaar in heel Nederland geregeld.In het kader van de overkoepelende Visie Eerstelijnszorg wordenafspraken geconcretiseerd en wordt gewerkt aan een realisatie-agenda. Regio’s en wijken zijn bezig om de visie in praktijk tebrengen met financiële ondersteuning vanuit het ZonMwprogramma «versterking organisatie eerstelijnszorg».Vanaf 1 januari 2025 wordt «meer tijd voor de patiënt» bij de huisartsstructureel bekostigd. Er zijn afspraken gemaakt voor de financieringen doorontwikkeling van Thuisarts.nl voor de periode 2024–2026,met cofinanciering van VWS, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), hetNederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de Federatie MedischSpecialisten (FMS). Tot slot, ZN opende in samenwerking metwerkgevers het Opleidingsfonds Wijkverpleging 2024. Vanaf 2025 iser structureel 60 miljoen per jaar beschikbaar voor opleiding inwijkverpleging, met een nieuwe subsidieregeling voor 2025–2026.2. Stand van zaken regiobeelden en -plannen In 2024 zijn alle regionale partijen verder gegaan met de uitwerking enuitvoering van de regiobeelden en regioplannen die zij in 2023 hebbenopgesteld. Om een goed beeld te krijgen van deze vervolgstappen heeftde Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een gespreksronde gehouden met deregionale partijen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 8822 Uit de gespreksronde van de NZa volgt dat alle regioplannen door deregionale partijen gedragen prioritaire opgaven bevatten. Daarin komt debeweging van gezondheidszorg naar gezondheidsbevordering duidelijknaar voren. De betrokken regionale partijen (meestal enkele tientallen)hebben daarmee samen grote stappen gezet. Veel regio’s gaven aan datde noodzaak om samen te werken aan toegankelijke en passende zorgdagelijks gevoeld wordt en de belangrijkste drijfveer was. In degesprekken gaven regionale partijen wel aan bezig te zijn met een verdereverbeterslag van de plannen of de versterking van de benodigdesamenwerking daarbij. Wat bijvoorbeeld nader wordt geconcretiseerd inde plannen zijn de doelen en de transformatieopgaven. Tot slot onder-strepen de regio’s het belang van een heldere governance en commitmentvanuit bestuurders. Het opbouwen van de regionale governance, elkaarleren kennen en vertrouwen kost tijd en is geen gemakkelijke opgave,bevestigen alle regio’s.3. Addendum transformatiemiddelen zorg en sociaal domein Het IZA is afgesloten met als belangrijkste doel de (curatieve) zorg nu enin de toekomst toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden.Vanuit de regio wordt in samenwerking via regiobeelden en -planneningezet op het toegankelijk houden van zorg, met de focus verschuivendvan ziekte naar gezondheid. Dit vergt nauwe samenwerking tussen hetzorg- en sociaal domein. Voor (de versnelling van) deze transformatie zijntransformatiemiddelen beschikbaar gesteld.In de praktijk zien we dat in meerdere regio’s integrale transformatie-plannen worden gemaakt, die zien op zowel het zorg- als het sociaaldomein. Een aantal van deze plannen kwam echter niet van de grondomdat deze plannen gepaard gaan met een beoogde structureleverschuiving van het zorgdomein naar het sociaal domein met daarbij eenverschuiving van kosten naar de gemeenten. Met de invoering van het IZAzijn er structurele middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten, maar deomvang van de vanuit het IZA/GALA beschikbaar gestelde middelen isniet altijd voldoende voor deelname van gemeenten in de transformatie-plannen.Om te zorgen dat de integrale plannen en plannen op het grensvlak vande zorg en het sociaal domein die volledig in lijn zijn met de IZA-bewegingvan de grond komen, hebben de IZA-partijen in het Bestuurlijk Overleg op30 september jl. besloten dat de transformatiemiddelen ingezet kunnenworden in het sociaal domein, als tijdelijke dekking voor extra structurelekosten die voortkomen uit de transformatieplannen. Wij willen in deaanvullende IZA-afspraken afspraken maken over eventuele kosten dienog voortkomen uit deze plannen.Deze week is het eerste transformatieplan goedgekeurd, dat met hetaddendum is geholpen. Het gaat om het transformatieplan MooiMaasvallei (zie kader hier onder). Tot 2028 ontvangt de regio MooiMaas-vallei een investering van 64 miljoen euro uit de transformatiegelden vanhet IZA. Deze financiering wordt ingezet om de gezondheid en het welzijnvan 130.000 inwoners verder te versterken.Hieronder zijn ook twee andere voorbeelden opgenomen van plannen diemogelijk met het addendum geholpen zijn. Er zijn echter nog een aantalplannen die zien op het sociaal domein en die gebruik kunnen maken vanhet addendum, zoals Apeldoorn Zutphen gebied gericht, welzijn oprecept, mentale gezondheidsnetwerken zoals in Amstelland, Haarlem-mermeer, Zuid-Limburgse pluswijken en de digitale voordeur Amsterdam.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 8823 Mooi Maasvallei: In de regio Mooi Maasvallei hebben zorgaan-bieders, welzijn, werkgevers, scholen, gemeenten en inwoners eengemeenschappelijk doel: een vitale en gezonde samenleving. Daarwerken ze op allerlei manieren aan. Het Platform Mooi Maasvallei isbreed. Zes keer per jaar komen bestuurders van bedrijven (van kleintot multinationals), overheden (de 3 gemeenten in Mooi Maasvallei),onderwijs (van primair tot mbo en hbo), maatschappelijke organi-saties (van welzijn tot huisarts tot ziekenhuis) en inwoners bij elkaar.1GEM Noord Veluwe: Het plan van GEM Noord Veluwe zet in op deGGZ zorg door deze anders te organiseren en niet de zorgvraagmaar de leef-vraag weer centraal te zetten. Vanuit de transformatie-middelen worden nieuwe paden in het sociaal domein ontwikkeldwaar zorgelementen, indien nodig, aan toegevoegd kunnen worden.Met deze transformatie is beoogd om meer mensen te helpen metde inzet van minder zorgprofessionals, door de inzet vanuit hetsociaal domein. Dit met als doel dat mensen met een zorgvraagtoegang houden tot GGZ zorg.2Positief Gezond Almere is een samenwerking tussen belangrijkezorg- en welzijnsorganisaties in Almere, inclusief de gemeenteAlmere, GGD Flevoland, en de Flevolandse Patiëntenfederatie. Hetinitiatief richt zich op het vergroten van veerkracht, gezondheid enzelfredzaamheid van inwoners door integrale ondersteuning op maatte bieden. Door betere samenwerking tussen medisch, sociaaldomein en informele zorg wil men zorgvragen voorkomen, mensennaar de juiste zorgverlening leiden en nieuwe aanpakken ontwik-kelen. Hierbij wordt geïnvesteerd in bijvoorbeeld voorzorgcirkels,Welzijn op recept en Samen sterk in de wijk, met als doel de druk opde zorg te verminderen.34. Aanvullende afspraken We gaan door met de uitvoering van de bestaande IZA-afspraken (en inhet verlengde daarvan de GALA-afspraken). De afgelopen periode hebbenwij gezamenlijk met de andere IZA-partijen geconcludeerd dat we dekomende jaren door willen én moeten met de beweging van zorg naargezondheid, en dus met de uitvoering van de bestaande afspraken (IZA enhet Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)).Zoals aangekondigd in het Regeerprogramma (bijlage bij Kamerstuk36 471, nr. 96) wil het kabinet het bestaande zorgakkoord verbreden,intensiveren en concretiseren, waarbij gelijkwaardigere toegang tot zorgen welzijn en het afwenden van het arbeidsmarkttekort centraal staan.Daarnaast zijn er in de mid-term review (MTR) van het IZA4 aanbevelingengedaan om de IZA-beweging te versterken. Wij zijn momenteel in gesprekmet partijen om op basis van het regeerprogramma en de MTR-conclusiesaanvullende afspraken te maken voor de periode tot en met 2028. Zo gaande gesprekken over het verlagen van de regeldruk voor professionals, hetverminderen van de bureaucratie bij de aanvraag van transformatiemid-delen en de wens om deze gerichter in te kunnen zetten. We zoeken ooknaar nieuwe manieren om de verbinding tussen het sociaal en medisch1https://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/praktijkvoorbeelden/de-leefbaarheid-van-de-regio-is-gebaat-bij-de-juiste-zorg/2https://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/praktijkvoorbeelden/gem-een-nieuwe-beweging-binnen-de-ggz/3https://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/programmas/integraal-zorgakkoord/transformatieplannen/goedgekeurde-voorstellen-en-plannen/positief-beoordeelde-snelle-toets-positief-gezond-almere/positief-beoordeelde-snelle-toets-positief-gezond-almere.pdf4Kamerstuk 31 765, nr. 852.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 8824 domein te versterken zodat mensen de zorg of ondersteuning krijgen diezij daadwerkelijk nodig hebben.De gesprekken met veldpartijen leiden wat ons betreft tot een compacteset concrete aanvullende afspraken. Daarbij is de focus van dezeafspraken dat zij substantieel bijdragen aan:•Het afwenden van het arbeidsmarkttekort; en•De gelijkwaardigere toegang tot zorg en welzijn.Dit moet leiden tot concrete resultaten voor mensen.Naast de bestaande IZA-partijen sluiten op dit moment ook Sociaal WerkNederland en GGD GHOR aan bij de inhoudelijke gesprekken. Wij hopende afspraken begin volgend jaar (januari) met elkaar vast te kunnenstellen. Wij zullen uw Kamer hier uiteraard over informeren.Tot slot, de VNG bespreekt op 29 november aanstaande tijdens zijnAlgemene Ledenvergadering een resolutie waarin wordt opgeroepen omte stoppen met de gesprekken over het IZA, en om te zorgen voor meergelijkwaardigheid van de gemeenten ten opzichte van het Rijk. Samen-werking met de VNG is van belang voor het maken van landelijkeafspraken namens gemeenten, de inzet op de organisatie en coördinatievan regionale gemeentelijke samenwerking en de gemeentelijke inzet opspecifieke domeinoverstijgende samenwerkingen zoals bijvoorbeeld rondde mentale gezondheidsnetwerken en eerstelijnszorg. Wij hopen dat deVNG deelnemer blijft van de beweging van het IZA en het GALA.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. AgemaDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,V. MaeijerDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,V.P.G. KarremansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 765, nr. 8825