Amendement van het lid Claassen over middelen voor een nationaal versnellingsprogramma Minimaal Invasieve Dementiediagnostiek

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 XVIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn enSport (XVI) voor het jaar 2026Nr. 77 AMENDEMENT VAN HET LID CLAASSENOntvangen 24 februari 2026 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd: IIn artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning worden hetverplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 1.150 (x€ 1.000). IIIn artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning worden hetverplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 1.150 (x€ 1.000).Toelichting In Nederland groeit het aantal mensen met dementie snel en zal dit naarverwachting stijgen van circa 310.000 in 2024 tot circa 390.000 in 2030 enmeer dan 500.000 in 2040. De zorgkosten zullen in dezelfde periode sterktoenemen, van circa € 6,6 miljard in 2015 tot circa € 15,6 miljard per jaarin 2040.Tijdige en etiologische diagnostiek is essentieel voor passendebehandeling, zorgplanning en inzet van nieuwe ziektemodificerendetherapieën. De huidige diagnostiek van neurodegeneratieve dementieënsteunt echter nog sterk op invasieve liquoronderzoeken (CSF) en kostbare,schaarse amyloïd-PET-scans. Dit leidt tot wachttijden, capaciteitsdruk enhoge kosten per diagnose.Internationaal en in Nederlandse UMC-centra zijn bloedgebaseerdepTau/β-amyloïd-biomarkers inmiddels klinisch betrouwbaar gebleken alstriage-instrument vóór specialistische diagnostiek, waaronder inonderzoek en implementatiestudies van onder meer het Alzheimer-centrum Amsterdam (Amsterdam UMC). Bloedconcentraties van amyloïd- kst-36800-XVI-77ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XVI, nr. 771 en tau-eiwitten correleren sterk met CSF-waarden en amyloïd-PET-uitslagen en kunnen patiënten met Alzheimerpathologie betrouwbaaridentificeren. Inzet van bloedbiomarkers maakt het mogelijk dat alleenbiomarker-positieve patiënten aanvullende PET- of CSF-diagnostiekondergaan. Studies tonen dat hiermee circa 30% minder PET-scans nodigzijn bij behoud van hoge diagnostische sensitiviteit. Dit leidt tot lagerekosten per diagnose en efficiënter gebruik van schaarse beeldvormingsca-paciteit.Parallel hieraan ontwikkelen Nederlandse centra minimaal invasievevervolgbiomarkers, waaronder traanvocht-biomarkers in het AlzheimerCentrum Limburg van het Maastricht UMC+. In de multicentrischeTearAD-studie (Amsterdam UMC en Maastricht UMC+) worden amyloïd-en tau-eiwitten in traanvocht longitudinaal gevalideerd als screeningsin-strument voor neurodegeneratie.Ondanks deze klinische rijpheid bestaat in Nederland nog geen landelijkimplementatieprogramma met geoormerkt programmabudget voorbloedgebaseerde dementiediagnostiek. Innovaties in de zorg kennendoorgaans een langdurige overgangsfase tussen klinische validatie enstructurele bekostiging. Het huidige Nederlandse innovatiestelsel voorzietwel in experimenten en tijdelijke bekostiging via de NZa-innovatieregelingen ZonMw-implementatiesubsidies, maar kent geen nationaal implemen-tatieprogramma met geoormerkte middelen dat bewezen diagnostiekversneld landelijk opschaalt.Daardoor blijven bewezen diagnostische innovaties vaak beperkt totenkele academische centra en duurt landelijke invoering jaren. Ditvertraagt passende zorg en verhindert dat besparingen door efficiënterediagnostiek daadwerkelijk in het zorgsysteem worden gerealiseerd enhergeïnvesteerd.Met dit amendement wordt binnen de VWS-begroting (hoofdstuk XVI),artikel 3 (Langdurige zorg en ondersteuning), een bedrag oplopend tot€ 2,3 miljoen over een periode van twee jaar geoormerkt voor eennationaal versnellingsprogramma Minimaal Invasieve Dementiediag-nostiek (MIDD). Het betreft een herbestemming binnen het bestaandeartikelbudget en geen verhoging van de totale VWS-uitgaven. Hetprogramma richt zich op:– harmonisatie en validatie van bloedbiomarker-assays tussenUMC-laboratoria;– implementatie van triage-zorgpaden in geheugenpoliklinieken;– scholing van clinici en laboratoria;– opzet van een landelijke biomarkerregistratie en uitkomstmonitoring;– health-economische evaluatie en opschalingsvoorwaarden;– voorbereiding van uitbreiding naar Lewy body- en frontotemporaledementie en nog minder invasieve biomarkers (zoals traanvocht enspeeksel), mede gebaseerd op lopende NederlandseUMC-onderzoekslijnen (o.a. Amsterdam UMC en Maastricht UMC+).Het geoormerkte programmabudget betreft een tijdelijkeimplementatie-impuls binnen artikel 3 die oploopt tot € 2,3 miljoen intwee jaar. Na evaluatie van de kosten- en capaciteitswinst in de klinischepraktijk wordt bezien of en in welke mate structurele bekostigingdoelmatig kan plaatsvinden binnen bestaande NZa- en verzekeringsme-chanismen. Indien biomarker-triage aantoonbare besparingen oplevert,wordt beoogd deze middelen deels te benutten voor verdere landelijkeimplementatie.Versnelde invoering van bloedbiomarker-triage zal naar verwachtingleiden tot substantiële vermindering van dure amyloïd-PET-diagnostiek enefficiënter gebruik van specialistische capaciteit. Hierdoor kunnenzorgkosten worden vermeden en kan structurele bekostiging van dediagnostiek worden gerealiseerd binnen de reguliere zorgfinanciering. HetTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XVI, nr. 772 programma fungeert daarmee als katalysator naar doelmatige, minderinvasieve en landelijk toegankelijke dementiediagnostiek.Met deze gerichte oormerking binnen artikel 3 wordt de implementatie-kloof tussen klinisch bewezen diagnostiek en landelijke zorgpraktijkoverbrugd en wordt tijdige dementiediagnostiek voor patiënten in heelNederland versneld beschikbaar.ClaassenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XVI, nr. 773