Programma Luchtruimherziening: instelling externe commissie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 936LuchtvaartbeleidNr. 1227 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 april 2025Op 21 februari 2025 is de Kamer geïnformeerd over de voorgenomennieuwe indeling van het luchtruim (het «Schetsontwerp») met bijbeho-rende effectanalyses, evenals over de projecten Hoger Naderen(Kamerstuk 31 936, nr. 1218). Met deze projecten werkt het programmaLuchtruimherziening aan een slimmere en betere indeling van hetluchtruim. Dit past bij het bredere kabinetsbeleid om meer ruimte voorDefensie te creëren en de hinder en uitstoot rondom civiele luchthavensterug te dringen.De Kamer heeft verzocht om een externe commissie in te stellen om denut en noodzaak van een vierde aanvliegroute [...] naar Schiphol, [te]beoordelen in het licht van de veranderende omstandigheden en omhierbij representanten van de omgeving te betrekken1. Hierbij informeer iku cf. toezegging2. Nadat het kabinet heeft ingestemd met instelling van deAdviescommissie uitvoering Programma Luchtruimherziening ominvulling te geven aan deze verzoeken. De Minister van IenW is, inovereenstemming met de Staatssecretaris van Defensie, de instellendbewindspersoon voor de commissie.Aanleiding voor de instelling van de commissie waren zorgen over dekomst van een vermeende vierde aanvliegroute in het nieuwe ontwerpvoor de luchtruimindeling. Aangezien deze vierde aanvliegroute geenonderdeel uitmaakt van het gepubliceerde Schetsontwerp, is de vraag-stelling verbreed naar een beoordeling op nut en noodzaak van hetnieuwe ontwerp in zijn totaliteit door een externe commissie.1Motie Olger van Dijk cs, Kamerstukken II 2024/25, 31 936, nr. 1158 en motie Olger van Dijk csKamerstukken 2024/25, 31 936, nr. 11872Toezegging tijdens Commissiedebat Luchtvaart 24 oktober 2024. Tweede Kamer vergaderjaar2024–2025, nummer: TZ202410-189 kst-31936-1227ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 12271 Opgave commissieDe opgave voor de commissie is om aan de hand van het Schetsontwerpen de bijbehorende effectanalyses de nieuwe indeling van het luchtruimin het licht van de motie te beoordelen en hierover te adviseren aan deMinister van IenW. Daarbij wordt de commissie gevraagd om de volgendepunten in beschouwing te nemen:•De maatschappelijke doelstellingen die met de herindeling wordenbeoogd;•De veranderende geopolitieke omstandigheden;•De integraliteit van de herindeling van het luchtruim;•De objectiviteit van de totstandkoming van het voorgestelde ontwerp;•De mogelijkheden om verbeteringen in de leefomgevingskwaliteit inde uitvoering te bereiken met de projecten Hoger NaderenLuchthavens;De commissie heeft niet tot taak om het luchtvaartbeleid te toetsen maarricht zich op de voorgestelde nieuwe indeling van het luchtruim in hetSchetsontwerp en de effectanalyses. Keuzes over aantallen vliegtuigbewe-gingen op Schiphol (waaronder de Balanced Approach) en op andereluchthavens of vliegbases zijn geen onderdeel van de herindeling van hetluchtruim en vallen derhalve buiten de reikwijdte van de commissie.Specifieke aandacht van de commissie zal uitgaan naar de effecten vanhet ontwerp op de leefomgeving, waaronder verschuiving van geluid,emissies en veranderingen in vliegafstanden, en naar handvatten om hiermee om te gaan.KlankbordgroepOnderdeel van de taak van de commissie is om een vertegenwoordigingvan de brede omgeving te betrekken in een in te stellen klankbordgroep,mede in het licht van de motie van het lid Olger van Dijk cs (Kamerstuk2024/25, 31 936, nr. 1187). Met dit onderdeel van de opgave wordtinvulling gegeven aan het verzoek van de Kamer om representanten vanbewonersgroepen te betrekken, op een manier die past bij de uitgangs-punten in de vigerende Leidraad instellen externe commissies.Samenstelling commissieBij instelling van de commissie is de van toepassing zijnde Leidraadinstellen externe commissies3 gevolgd, die onder andere betrekking heeftop de benodigde onafhankelijkheid van de voorzitter en leden van decommissie.De commissie wordt voorgezeten door de heer JJ. van Dijk.De commissie bestaat naast de voorzitter en de onafhankelijke externesecretaris uit maximaal vijf andere leden die allen onafhankelijk expertzijn. Gelet op de sterke technisch-inhoudelijke component, is luchtruim-kennis noodzakelijk, met name op het gebied van luchtruimbeheer en-gebruik, militaire paraatheid, en op leefomgevingskwaliteit (geluid/emissies (CO2/NOx)) in relatie tot de civiele luchtvaart.De samenstelling van de commissie op deze expertisegebieden wordtvoltooid in overeenstemming met de voorzitter. Het kabinet vindt het vanbelang om, conform de motie, omwonenden goed te betrekken. Om die3Leidraad instellen externe commissie 2024. Zie: Leidraad instellen externe commissies 2024 |Rapport | Rijksoverheid.nlTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 12272 reden zijn representatieve bewonersgroepen uitgenodigd om onafhanke-lijke experts aan te dragen. Bij de samenstelling van de commissie wordtdeze inbreng betrokken. Ook selecteren de Ministeries van IenW enDefensie, in overleg met de voorzitter, onafhankelijke experts voordeelname in de commissie.TijdpadHet advies van de commissie is uiterlijk op 1 november 2025 voorzien,zodat dit kan worden betrokken de verdere detaillering van het Schets-ontwerp in een Voorlopig Ontwerp van de nieuwe luchtruimindeling,bijbehorende effectanalyse en de projecten Hoger Naderen Luchthavens.De verwachting is dat begin 2026 het Voorlopig Ontwerp aan de Kamerwordt aangeboden. Zoals eerder aan de Kamer is toegezegd zal politiekebesluitvorming over het Voorlopig Ontwerp middels een op voorhanggelijkende procedure plaatsvinden.4Tot slotDe Kamer is op 21 februari 2025 geïnformeerd over de voorgenomennieuwe indeling van het luchtruim met bijbehorende effectanalyses. NLRheeft in de door haar uitgevoerde onafhankelijke effectanalyse eenrectificatie doorgevoerd. In die effectanalyse zijn onder meer het aantalvliegtuigpassages per (gemiddelde) dag te zien waarbij het maximalegeluidniveau (LAmax) 60 of 70 dB(A) of meer bedraagt. In deze zogehetenNA60 en NA70 berekeningen werden bewegingen in de avond zwaardergeteld dan bewegingen overdag. Dat is voor deze berekeningen eenonjuiste methodiek. Na de aanpassing worden alle bewegingen evenzwaar geteld. De legenda is hierbij aangepast om ervoor te zorgen dat deverschuivingen ook met de nu lagere aantallen wel zichtbaar blijven op dekaart. De gecorrigeerde documenten zijn voor alle belangstellenden teraadplegen via de website www.luchtvaartindetoekomst.nl.5De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. Madlener4Kamerstuk 31 936, nr. 11175Publiekssamenvatting effectanalyse NLR (2025), figuren 6 en 7. Dezelfde aanpassing isdoorgevoerd in het NLR Technische rapport effectanalyse Schetsontwerp nieuwe indelingluchtruim (2025), figuren 3 en 4.Zie: https://www.luchtvaartindetoekomst.nl/onderwerpen/n/nieuwe-indeling-luchtruim/documenten-luchtruimherzieningTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 12273