Verslag van de Formele Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 2 december 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-31Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,Volksgezondheid en ConsumentenzakenNr. 772 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 december 2024Hierbij ontvangt u het Verslag van de Formele Raad Werkgelegenheid enSociaal Beleid van 2 december jl. te Brussel.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Y.J. van Hijum kst-21501-31-772ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7721 Verslag Formele Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van2 december jl. te Brussel Op de agenda van de Formele Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleidvan 2 december jl. stonden een algemene oriëntatie, een voortgangsrap-portage, twee beleidsdebatten en de aanname van vijf Raadsconclusiesgeagendeerd.Naast de plenaire Raadsbijeenkomst had ik verschillende bilateraleontmoetingen met collegaministers uit andere lidstaten en RoxanaMînzatu, de nieuwe Uitvoerend Vice-President en Eurocommissaris voorsociale rechten en vaardigheden, kwaliteitsbanen en paraatheid. Tijdensdeze gesprekken heb ik onder meer de Nederlandse prioriteiten op hetsociaal- en werkgelegenheidsgebied onder de aandacht gebracht,waaronder het in goede banen leiden van eerlijke arbeidsmobiliteit.Agendapunt: Algemene oriëntatie EU-Richtlijnvoorstel inzakestagesHet Hongaars Voorzitterschap agendeerde een algemene oriëntatie op hetEU-Richtlijnvoorstel versterking kader traineeships om een Raadspositiete bereiken. Het Voorzitterschap wist geen gekwalificeerde meerderheidonder de lidstaten te bereiken.Ik heb toegelicht dat Nederland de doelstelling van de richtlijn om dearbeidsomstandigheden van stagiairs te verbeteren verwelkomt en steunt.Ik heb in het licht van het ontbreken van een gekwalificeerde meerderheidopgemerkt dat er meer werk op technisch niveau nodig is om tot eenbreder gedragen compromis te komen. Daarbij is het voor Nederlandbelangrijk dat lidstaten flexibiliteit behouden om hun eigen inspecties enhandhavingsmaatregelen vorm te geven in overeenstemming metnationale systemen.De Raad nam tevens kennis van de voortgangsrapportage van hetVoorzitterschap over de Raadsaanbeveling inzake stages.Agendapunt: beleidsdebat Europees SemesterDe Raad hield een beleidsdebat over de prioriteiten ten aanzien vanwerkgelegenheids- en sociaal beleid, in het kader van het recenteaantreden van de nieuwe Europese Commissie.Lidstaten vroegen in het beleidsdebat aandacht voor werkgelegenheid ensociaal beleid in het kader van het versterken van het concurrentiever-mogen van de Unie, inclusief aandacht voor het belang van opwaartseconvergentie tussen de lidstaten. Lidstaten benoemden dat de komendeperiode bijzondere aandacht uit dient te gaan naar vaardigheden en om-en bijscholing van de beroepsbevolking in het licht van de groene endigitale transities en de voortdurende krapte op de arbeidsmarkten. Ooknoemden lidstaten het versterken van de interne markt met daarbijaandacht voor een gelijk speelveld, het beperken van administratievelasten en het tegengaan van een race naar de bodem op arbeidsvoor-waarden en -omstandigheden.Namens Nederland verwelkomde ik de discussie over prioriteiten op hetsociale en werkgelegenheidsdomein in het licht van het aantreden van denieuwe Commissie. Ik bracht in dat de komende periode in het bijzonderaandacht uit dient te gaan naar het in goede banen leiden van eerlijkearbeidsmobiliteit. Om misbruik van arbeidsmigranten te voorkomen, dienthet juridisch kader rond de detachering van onderdanen van derde landenverhelderd te worden. Ook dient het mandaat van de Europese Arbeidsau-toriteit versterkt te worden. Aanvullend noemde ik het belang van hetversnellen en stroomlijnen van het vaststellen van grenswaarden voorgevaarlijke stoffen om werknemers beter te beschermen en een gelijkspeelveld te bevorderen. Ook vind ik het van belang om de juiste balansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7722 tussen innovatie en bescherming bij het omgaan met AI en algoritmischmanagement op de werkplek te onderzoeken. Vanuit het perspectief vaneen snel veranderende arbeidsmarkt is om- en bijscholing vanwerknemers essentieel. Daarnaast riep ik op tot een modernisering van deregels rond de coördinatie van socialezekerheidsstelsels in de EU.De Raad nam tevens de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de kernbood-schappen van het Werkgelegenheidscomité over individuele leerreke-ningen aan. Tevens hoorde de Raad een presentatie van het Werkgelegen-heidscomité en Sociaal beschermingscomité over de evaluatie van hetsociaal convergentieraamwerk in de Europees Semestercyclus 2024 aan.Agendapunt: Beleidsdebat oplossingen voor demografischeuitdagingenDe Raad hield een beleidsdebat over demografische uitdagingen. Defocus lag op hoe ouders ondersteund kunnen worden en het onbenutpotentieel van jongere en oudere generaties ontsloten kan worden.Lidstaten vroegen in het beleidsdebat aandacht voor het verbeteren vande werk-privébalans en het bevorderen van gendergelijkheid. Lidstatennoemden hiervoor verschillende maatregelen die zij op nationaal niveautreffen, zoals adequaat gecompenseerd en flexibel ouderschapsverlof,inclusief vaderschapsverlof, betaalbare en toegankelijke kinderopvang enlangdurige zorg, en toegang tot betaalbare, fatsoenlijke en duurzamehuisvesting. In het kader van gendergelijkheid noemden lidstatenspecifiek het belang van gelijke deelname van vrouwen en mannen aanzorgen huishoudelijke taken. Aanvullend noemden lidstaten dat hetbelangrijk is dat vaardigheden en het potentieel van zowel jongeren alsouderen optimaal benut worden. Zij legden daarbij de nadruk oponderwijs, omscholing en flexibel werk.Nederland heeft tijdens het beleidsdebat benoemd dat Nederland één vande dichtstbevolkte landen van de Unie is met een nog altijd groeiendebevolking. Nederland heeft toegelicht dat de Staatscommissie Demogra-fische Ontwikkelingen 2050 scenario’s en beleidsopties heeft onderzochtmet betrekking tot de gevolgen van demografische ontwikkelingen, enadviseert om keuzes te maken over onder meer de economie, dearbeidsmarkt en socialezekerheidsstelsels. Niet alles is mogelijk, en zekerniet tegelijkertijd. In lijn met dit advies zet het kabinet zich in voor meergrip op alle vormen van migratie, met inbegrip van meer gerichte enselectieve arbeidsmigratie. Met betrekking tot het verbeteren van dewerk-privé balans heeft het kabinetsbeleid als uitgangspunt het creërenvan voorwaarden en het wegnemen van obstakels om werk te combi-neren met het opvoeden van kinderen. Dit uitgangspunt bevordert depersoonlijke keuzevrijheid voor mensen om te kunnen kiezen voor eengezin. Daarnaast vindt het kabinet het vergroten van de arbeidspartici-patie, inclusief die van ouderen, van groot belang om krapte op dearbeidsmarkt tegen te gaan.Agendapunt: aanname diverse RaadsconclusiesDe Raad nam met consensus diverse Raadsconclusies aan: over tekortenaan arbeidskrachten en vaardigheden in de EU; over het bevorderen vande sociale inclusie van personen met een beperking; over het verbeterenvan de toegang tot ondersteunende diensten en werkgelegenheids-diensten om territoriale ongelijkheden te verminderen; over hetwaarborgen van de balans tussen werk en privéleven en gendergelijkheidvoor alle generaties in de context van demografische uitdagingen; en overhet versterken van de mentale gezondheid van vrouwen en meisjes doorhet promoten van gendergelijkheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7723 Agendapunt onder w.v.t.t.k.: Digitale instrumenten om eerlijkearbeidsmobiliteit in de EU te bevorderenTijdens dit agendapunt verzocht Denemarken de Europese Commissie omverder te onderzoeken hoe digitalisering kan bijdragen aan eerlijkearbeidsmobiliteit. Daartoe heeft Denemarken een nonpaper opgesteld datis medeondertekend door België, Duitsland, Finland, Griekenland, Kroatië,Slovenië en Nederland. Dit non-paper is bij het verslag gevoegd. Hetnon-paper roept om de pilotactiviteiten met betrekking tot de Europesesociale zekerheidspas (ESSPASS) voort te zetten. De ESSPASS is eenproject om het voor personen gemakkelijker te maken hun socialezeker-heidsrechten uit te oefenen wanneer zij zich in een ander Europees landbevinden.Het kabinet vindt het belangrijk om in kaart te brengen hoe digitaliseringkan bijdragen aan eerlijke arbeidsmobiliteit, maar ook aan verbeterdedienstverlening aan EU-burgers en het vereenvoudigen van de interna-tionale uitvoering en handhaving. Daarbij hanteert het kabinet hetuitgangspunt dat de privacy van burgers conform de Algemene Veror-dening Gegevensbescherming (AVG) en dataveiligheid moet wordengewaarborgd, en dat het gebruik van de ESSPASS op vrijwillige basisdient te geschieden.Agendapunt onder w.v.t.t.t.k.: Verordening vrijwillig gezamenlijkelektronisch meldformulier grensoverschrijdende detacheringenDit agendapunt betrof een toelichting vanuit de Commissie over haarrecent gepubliceerde voorstel voor een gezamenlijk elektronisch formuliervoor het melden van grensoverschrijdende detacheringen via het InterneMarkt Informatiesysteem. Ik heb mij namens Nederland aangesloten bijde oproep van een aantal lidstaten om de Raad Werkgelegenheid enSociaal Beleid goed aangesloten te houden bij de behandeling van ditvoorstel. Dit voorstel heeft namelijk betrekking op zowel het verlichtenvan administratieve lasten voor bedrijven als de bescherming vangedetacheerde werknemers. Uw Kamer wordt over de inhoud van ditvoorstel en de beoordeling van dit kabinet binnen enkele weken geïnfor-meerd middels een BNC-fiche.Agendapunt onder w.v.t.t.k.: Gelijke behandeling en intersecti-onele discriminatieDit agendapunt betrof informatievoorziening van het Hongaars Voorzitter-schap over haar behandeling van de thema’s gelijke behandeling enintersectionele discriminatie. Nederland heeft tijdens dit agendapuntopgeroepen tot spoedige afronding van de onderhandelingen tussen delidstaten over de Richtlijn Gelijke Behandeling buiten Arbeid. Hetrichtlijnvoorstel ligt vanwege de vereiste unanimiteit in de Raad vast doorde blokkade van enkele lidstaten. Het inkomend Poolse Voorzitterschap ende Commissie hebben Nederland en andere lidstaten die deze boodschapafgaven bedankt voor deze oproep.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7724