Geannoteerde agenda Eurogroep en informele Ecofinraad september 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2132 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 september 2025Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de vergaderingen van deEurogroep en informele Ecofinraad van 19 en 20 september 2025.Mogelijk dat het Deense voorzitterschap nog Presidency Issues Notesopstelt voor verschillende agendaonderwerpen van de informeleEcofinraad. Ik zal deze Presidency Issues Notes met u delen indien ik zeheb ontvangen.Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of datbepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot devolgende vergadering.De Minister van Financiën,E. Heinen kst-21501-07-2132ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21321 Geannoteerde agenda Eurogroep en informele Ecofinraad19-20 september 2025EurogroepAgendaonderwerp: Gedachtewisseling met de voorzitter van de ECONcommissie van het Europees Parlement over o.a. macro-economischeontwikkelingen.Document: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep en de voorzitter van het Comité van Economische enMonetaire Aangelegenheden (ECON) van het Europees Parlement, AuroreLalucq, zullen van gedachten wisselen over de huidige macro-economische ontwikkelingen in de eurozone. Voor een nadere toelichtingover macro-economische ontwikkelingen, verwijs ik u naar het volgendeagenda-onderwerp met deze benaming.Nederland vindt het van belang dat lidstaten hervormingen doorvoerenom hun duurzame groeipotentieel te verhogen. Verder blijft aandacht voorde houdbaarheid van de overheidsfinanciën van belang. Indien opportuunzal Nederland deelnemen aan de discussie op basis van deze elementen.Agendaonderwerp: Macro-economische ontwikkelingenDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Europese Commissie en Europese Centrale Bank (ECB) zullen naarverwachting een toelichting geven over de macro-economische enmonetaire ontwikkelingen. Volgens de meest recente raming van de ECBin juni jl.1 groeit de economie van de eurozone met respectievelijk 0,9%,1,1% en 1,3% in 2025, 2026 en 2027. De beperkte groei dit jaar is volgensde ECB het gevolg van handelsspanningen en onzekerheid, maar hogeredefensie-en infrastructuuruitgaven zullen de groei op de middellangetermijn iets verhogen. Naar verwachting zal de handelsonzekerheidafnemen nu de VS en EU een overeenkomst gesloten hebben. Stijgendehuishoudinkomens dragen ook bij aan herstel van de groei de komendejaren. De ECB verwacht dat de gemiddelde inflatie in de eurozone rond de2%-inflatiedoelstelling blijft. Wel kan de inflatie tijdelijk onder de 2%uitkomen als gevolg van energieprijsontwikkelingen. Dit is vooral hetgeval in 2026, wanneer inflatie op 1,6% wordt geraamd. Voor 2025 en2027 geldt dat 2% de verwachting is.Agendaonderwerp: Werkprogramma Eurogroep tot juni 2026Document: Nog niet beschikbaar, wordt gepubliceerd op: https://www.consilium.europa.eu/en/eurogroup/work-programme/Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:In de Eurogroep zal het werkprogramma voor de Eurogroep tot juni 2026worden toegelicht. Voor de Eurogroep wordt gewoonlijk per half jaar eenwerkprogramma opgesteld met de onderwerpen die waarschijnlijkbesproken zullen worden.De besprekingen in de Eurogroep voor het komende half jaar zullen naarverwachting gaan over de coördinatie van begrotings- en economisch1https://www.ecb.europa.eu/press/projections/html/index.en.htmlTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21322 beleid, verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU) en hetversterken van de internationale rol van de euro. De Eurogroep zal in hetbijzonder aandacht hebben voor het monitoren van de implementatie vande Europese begrotingsregels. Daarnaast zal de Eurogroep stilstaan bijhet versterken en verdiepen van de EMU, waaronder versterking van hetconcurrentievermogen, voortgang op de kapitaalmarktunie en andereelementen in het kader van de spaar- en investeringsunie, een continue-rende betrokkenheid ten aanzien van de vormgeving en ontwikkeling vande digitale euro mede in het licht van het versterken van de internationalerol van de euro. Tot slot zullen ook de reguliere besprekingen plaats-vinden, waaronder het monitoren van wisselkoersbeleid en terugkop-peling van internationale vergaderingen en van post-programmasurveillancemissies (voor Ierland, Portugal, Cyprus, Spanje enGriekenland). Nederland zal de toelichting over het werkprogrammaaanhoren.Eurogroep in inclusief verbandAgendaonderwerp: Digitale euroDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De afgelopen twee jaar is in de Raad onder het voorzitterschap vanSpanje, België, Hongarije en Polen gesproken over het wetsvoorstel voorde digitale euro. Het Deense voorzitterschap heeft de ambitie uitge-sproken om dit kalenderjaar tot een Raadspositie te komen. De onderhan-delingen over de voorstellen voor een digitale euro vinden daarom dekomende maanden op een concreter niveau en in een hoger tempo plaats.Hoewel er nog meerdere openstaande vraagstukken zijn, zal de behan-deling van de voorstellen in de Raad mogelijk richting afronding gaan.Tijdens de Eurogroep van 19 september a.s. zal er gesproken worden overde wijze waarop de aanhoudingslimiet voor een digitale euro moetworden vastgesteld. Voor de online variant van de digitale euro zal eenaanhoudingslimiet («holding limit») gelden om risico’s voor de financiëlestabiliteit te beperken. Aangezien de digitale euro invloed kan hebben ophet monetair beleid, is het passend dat de Europese Centrale Bank (ECB)een rol heeft in het vaststellen van deze limiet. Gegeven het feit dat deaanhoudingslimiet daarnaast invloed heeft op de rol van de digitale euroin het financiële stelsel (als betaalmiddel en/of spaarmiddel), op deweerbaarheid van het betalingsverkeer en op de financiële stabiliteit, achthet kabinet het wenselijk dat de Raad ook betrokken wordt bij devaststelling van deze limieten. Kortom, Nederland zet in op een verdelingwaarbij de ECB de bevoegdheid krijgt om het initiatief te nemen tot hetvaststellen van de limiet, maar met een rol voor de Raad. Het kabinet achthet wenselijk dat de op deze wijze vast te stellen aanhoudingslimiet defunctie van de digitale euro als betaalmiddel kan waarborgen en defunctie van de digitale euro als spaarmiddel kan beperken.De mogelijke offline variant van de digitale euro is een nieuwe vorm vandigitaal betalen, waarvoor geen internetverbinding nodig zal zijn.Vergelijkbaar met fysiek geld, laadt een gebruiker vooraf offline digitaleeuro’s in een digitale wallet, waarna transacties kunnen worden gedaan.Deze transacties worden lokaal uitgevoerd en worden geregistreerd bij debetaaldienstverlener van de gebruiker als een apparaat weer internetver-binding heeft. Voor de offline-functionaliteiten is een hoger niveau vanprivacy voorzien dan voor reguliere digitale betalingen, bijvoorbeeldomdat de betaaldienstverlener van de gebruiker naderhand alleen ziethoeveel geld er in de digitale wallet bij is gekomen, of hoeveel eruit isgegaan. De betaaldienstverlener heeft dan geen informatie over indivi-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21323 duele transacties. Voor de offline-variant is voorzien dat, mede met hetoog op witwasrisico’s, een lagere aanhoudingslimiet zal gelden dan vooronline betalingen met de digitale euro. Daarnaast zal er een limiet pertransactie zijn. Ten aanzien van de lagere offline aanhoudings- entransactielimieten vindt het kabinet het passend dat de Commissie eenvoorstel voorlegt aan de Raad.Agendaonderwerp: Crypto-assets en stablecoinsDocument: N.v.t.Aard bespreking: N.v.t.Besluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep zal mogelijk spreken over ontwikkelingen op het gebied vancryptoactiva. Het is op dit moment nog onduidelijk of het onderwerpdaadwerkelijk op de agenda staat en er zijn nog geen stukken beschikbaarop het moment van schrijven. Onderstaande punten zijn gebaseerd oprecente ontwikkelingen. Tijdens de Eurogroep in maart 2025 heeft deEuropese Commissie aandacht gevraagd voor een aantal crypto-gerelateerde ontwikkelingen. Er is gesproken over de huidige situatie vancryptoactivamarkten en de link met de financiële sector. Cryptomarktengroeien, inclusief gebruik van stablecoins, maar vormen nog geenconcrete zorg voor de financiële stabiliteit. Nederland heeft zich inEurogroep-verband eerder uitgesproken voor monitoring van deontwikkelingen en onderzoek naar de risico’s. De Europese Unie is deeerste jurisdictie die cryptoactivamarkten reguleert. De Europeseverordening cryptoactiva (MiCA) en het Basel raamwerk bieden eenpassend kader om eventuele risico’s t.a.v. financiële stabiliteit op tevangen.Ook was er eerder aandacht voor de ontwikkelingen op het gebied vancryptobeleid in de Verenigde Staten. De open houding van de VerenigdeStaten ten opzichte van crypto kan leiden tot risico’s voor financiëlestabiliteit en consumentenbescherming. De Europese Commissie monitortdeze ontwikkelingen. Het is nog te vroeg om de impact van het Ameri-kaanse beleid te bepalen.In verschillende lidstaten en bij de Europese Commissie wordt nagedachtover Europees cryptotoezicht (MiCA) onder ESMA. Tijdens de EFC heefteen eerste inventarisatie plaatsgevonden. Daarbij is ook gesproken overzogenoemde dual issuance of global stablecoins en bijbehorende zorgenomtrent financiële stabiliteit (casus Circle).Dual issuance of global stablecoins gaat over partijen die stablecoinsuitgeven in meerdere jurisdicties. Als dit wordt toegestaan, zoudenniet-EU stablecoinhouders hun stablecoins via de Europese entiteitkunnen inwisselen, wat direct van invloed is op de activareserves vandeze instelling. Onder MiCA kunnen houders van stablecoins gratis en opieder moment hun coins omwisselen naar de onderliggende valuta. Ditroept zorgen op met betrekking tot liquiditeitsbeheer en financiëlestabiliteit, aangezien de activa die in de Verenigde Staten uitstaan velemalen groter zijn dan de activa die in de Europese Unie uitstaan. DNB ende ECB hebben eerder zorgen geuit over deze ontwikkeling. De EuropeseCommissie heeft zich nog niet formeel uitgesproken. De Fransen lijkenzich zorgen te maken over het Europese concurrentievermogen en hetbevorderen van innovatie wanneer deze de dual issuance-praktijkverboden zou worden.Het kabinet steunt het monitoren van ontwikkelingen in cryptoactiva-markten op het gebied van financiële stabiliteit, consumentenbe-scherming en anti witwasbeleid. Het kabinet zet zich voor deze thema’s ininternationale context in (FATF (Financial Action Task Force), FSBTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21324 (Financial Stability Board) en het IMF). Ook is het kabinet voorstander vaneen stevige evaluatie van MiCA waarbij er ingezet zal worden op hetnauwer aansluiten van de regels voor aanbieders van cryptoactiva-diensten ten aanzien van consumentenbescherming bij de regels voorbeleggingsinstellingen onder de Europese MiFID II-richtlijn. Deze lijn is hetresultaat van eerder uitgevoerd onderzoek naar de risico’s van handelenin cryptoactiva voor consumenten.Informele EcofinraadAgendaonderwerp: Financiële gevolgen EU-wetgevingDocument: Nog niet beschikbaarAard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:In het kader van concurrentievermogen zal tijdens de informeleEcofinraad gesproken worden over de financiële gevolgen van deimplementatie van EU-wetgeving voor burgers, bedrijven en lidstaten.Zoals ook in het Draghi-rapport is geschreven, speelt het terugdringen vanregeldruk een belangrijke rol in het Europese concurrentievermogen.Vermindering van regeldruk is één van de prioriteiten van het Deensvoorzitterschap. De gedachtewisseling zal zich waarschijnlijk richten op dekosten voor bedrijven en lidstaten van de implementatie van in behan-deling zijnde en nieuwe regelgeving van de Europese Commissie. Op hetmoment van schrijven zijn eventueel bijbehorende stukken nog nietbeschikbaar.Het kabinet verwelkomt dat de Commissie aandacht heeft voor devereenvoudiging van regels en het verminderen van regeldruk, onderandere door middel van een aangekondigde serie van omnibusvoorstellengericht op het verminderen van lasten en onnodige regeldruk. Ook voorhet kabinet is het verlichten van regeldruk een prioriteit, zodat onrecht-vaardige barrières weg kunnen worden genomen en daarmee de internemarkt wordt versterkt. Het kabinet verwelkomt daarom deze inspanningenom de regeldruk te verminderen door bijvoorbeeld rapportagevereistenvan verschillende wetten te stroomlijnen, zonder de daarmee verbandhoudende beleidsdoelstellingen te ondermijnen. Voorspelbaarheid enrechts- en investeringszekerheid voor bedrijven en betrouwbaarheid vanhet (Europese) wetgevingsproces blijven daarbij een belangrijkaandachtspunt.Regeldruk van individuele stukken regelgeving wordt vaak geïsoleerdbekeken. Het kabinet steunt derhalve de ambitie om integraal inzicht tehebben in de regeldruk- en implementatiekosten en deze te betrekken bijhet ontwerpen van en onderhandelen over nieuwe wet- en regelgeving enaanpassingen aan bestaande regelgeving. Dit kan bijdragen aan een beterbewustzijn van de totale regeldruk en de bijbehorende kosten. Het kabinetonderstreept dat nieuwe, goed ontworpen Europese regelgeving zonderonnodige regeldruk, door de harmoniserende werking ook kan leiden totverlichting van de nationale regeldruk of verlichting van regeldruk voorbedrijven die in meerdere lidstaten opereren.Agendaonderwerp Versimpeling financiële regelgevingDocument: Nog niet beschikbaarAard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De versimpelingsagenda van de Europese Commissie zet in op hetverbeteren van het Europese concurrentievermogen. Het Draghi-rapportbeschrijft dat het terugdringen van regeldruk van belang is voor deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21325 Europese concurrentiepositie. De Commissie neemt hiertoe diverseinitiatieven, waaronder een horizontale versimpelingsagenda en diverseomnibusvoorstellen. Zo heeft de Europese Commissie ook aangekondigddat zij in de zomer van 2026 een samenhangend rapport zal publicerenwaarin de stand van zaken van het bancaire landschap binnen deEuropese interne markt in kaart wordt gebracht. Tevens verkent deEuropese Commissie of de implementatie van technische financiëleregelgeving en praktische richtsnoeren mogelijk uitgesteld kan worden.Naar verwachting zal tijdens de informele Ecofin worden gesproken overhet belang van versimpeling in het algemeen en over de gevolgen van deinitiatieven van de Europese Commissie.Voor het kabinet is het verlichten van regeldruk een prioriteit. Het kabinetverwelkomt daarom deze inspanningen om de regeldruk te verminderen,zonder de daarmee verband houdende beleidsdoelstellingen te onder-mijnen. Voorspelbaarheid en rechts- en investeringszekerheid voorbedrijven en betrouwbaarheid van het (Europese) wetgevingsprocesblijven daarbij een belangrijk aandachtspunt.Agendaonderwerp: Nationale structurele hervormingen ter versterkingvan de productiviteit en veerkrachtDocument: Nog niet beschikbaar.Aard bespreking: PresentatieBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De informele Ecofinraad zal spreken over nationale hervormingen terversterking van de productiviteit en veerkracht en het IMF zal deelnemenaan deze sessie. Het IMF zal naar verwachting een presentatie geven overeen onderzoek van het IMF over de impact en het belang van structurelehervormingen in Europa, hoe lidstaten erin zijn geslaagd om hervor-mingen door te voeren, en een lijst met voorbeelden van goedepraktijken.Naar verwachting sluit het onderzoek aan bij de presentatie van het IMFtijdens de Ecofinraad van juni jl.2, waarin het IMF inging op de belemme-ringen binnen de Europese Unie en de economische baten die gepaardgaan met een verdere verdieping van de interne markt. Het IMF conclu-deerde daarbij o.a. dat er een belangrijke rol is weggelegd voor lidstatenom groeibevorderende hervormingen door te voeren.3Zoals eerder in deze geannoteerde agenda aangegeven vindt Nederlandhet van belang dat lidstaten hervormingen doorvoeren om hun duurzamegroeipotentieel te verhogen. Verder blijft aandacht voor de houdbaarheidvan de overheidsfinanciën van belang.Agendaonderwerp Economische effecten van de geopolitieke situatie opEuropaDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De informele Ecofinraad zal stilstaan bij de economische effecten van degeopolitieke situatie op Europa. Een onderzoeker van de Europesedenktank Bruegel zal daarbij aanwezig zijn. De oorlog in Oekraïne, deoorlog in het Midden-Oosten, handelsonzekerheid, toenemende econo-mische dominantie van China en geopolitieke fragmentatie stellen de EU2Verslag eurogroep/ecofinraad juni, Kamerstuk 21 501-07, nr. 21183Budina, N. et al. Forthcoming. «Europe’s National-Level Structural Reform Priorities,» IMFWorking PaperTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21326 voor economische uitdagingen. Deze geopolitieke spanningen leidenonder andere tot hogere overheidsuitgaven aan defensie, risico’s voorfinanciële stabiliteit en economische veiligheid. Ze vergroten bovendienhet belang van het versterken van het verdienvermogen van de EU.Bruegel benadrukt doorgaans dat een gecoördineerde Europese aanpaknodig is om het Europese concurrentievermogen en geopolitiekeweerbaarheid te vergroten. Volgens Bruegel moet de EU structurelekwetsbaarheden binnen de EU aanpakken via onder andere productivi-teitsgroei, investeringen in defensie, handelsrelaties, versterking van deinterne markt en betere regulering.Het kabinet onderstreept het belang van en zet zich in voor een open enop regels gebaseerd multilateraal handelssysteem. Hoewel in specifiekegevallen meer beschermende maatregelen noodzakelijk zijn om deeconomische weerbaarheid van de EU te versterken, hecht het kabinetbelang aan een zo open mogelijk economisch systeem gericht opinnovatie en het efficiënt inzetten van economische middelen.Het kabinet ziet kansen voor verdere versterking van handel en econo-mische samenwerking, zowel binnen de EU als wereldwijd. De internemarkt vormt de ruggengraat van de Europese economie en weerbaarheid.De Nederlandse export binnen de EU is ongeveer 8,5 keer zo groot als deexport naar de VS. Er is ruimte voor verdere groei door belemmeringenop de interne markt, o.a. op de kapitaalmarkt weg te nemen.Daarnaast liggen er kansen buiten de EU. Opkomende economieëngroeien gemiddeld met circa 4% per jaar, terwijl de groeivooruitzichten inEuropa rond de 1–1,5% liggen. Dit onderstreept het belang van eenambitieuze handelsagenda, zodat Nederlandse bedrijven beter toegangkrijgen tot deze markten van snelgroeiende economieën.Het kabinet blijft samen met de EU- en NAVO-bondgenoten Oekraïneonverminderd steunen, op diplomatiek, militair en humanitair terrein. Deoorlog in Oekraïne heeft ook gevolgen voor onze welvaart en veiligheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 21327