Verslag

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202436 565Wijziging van de Wet milieubeheer in verbandmet de invoering van een verplichting voor hetbestuursorgaan tot het verstrekken van eenafschrift aan de Minister bij afwijking van hetcirculair materialenplan en tot wijziging van hetbegrip landelijk afvalbeheerplan in circulairmaterialenplanNr. 5 VERSLAGVastgesteld 3 juli 2024 De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat, belast met hetvoorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag uit tebrengen van haar bevindingen. Het verslag behandelt alleen die onder-delen waarover door de genoemde fracties inbreng is geleverd.Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in ditverslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee deopenbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.Inhoudsopgaveblz.Inleiding1Hoofdlijnen van het voorstel2Aanleiding2Gebrek aan informatie over afwijken circulair materialenplan2Probleemaanpak3Gevolgen4Gevolgen voor bedrijven4Financiële gevolgen4Uitvoering, toezicht en handhaving4Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)5Raad van State0Artikelsgewijze toelichting5ARTIKEL I, onderdeel D5ARTIKEL II5Overig6 InleidingDe leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstelWijziging van de Wet milieubeheer in verband met de invoering van eenverplichting voor het bestuursorgaan tot het verstrekken van een afschrift kst-36565-5ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 51 aan de Minister bij afwijking van het circulair materialenplan en totwijziging van het begrip landelijk afvalbeheerplan in circulair materia-lenplan (hierna: het wetsvoorstel).De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen vanhet wetsvoorstel.De leden van de NSC-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstelen hebben enkele vragen.De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van hetwetsvoorstel. Hierover hebben deze leden nog enkele vragen.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisge-nomen van het wetsvoorstel. Op een aantal punten hebben deze ledenbehoefte aan een nadere toelichting.Hoofdlijnen van het voorstelDe leden van de VVD-fractie vinden dat het goed is dat de wet- enregelgeving aansluit bij de transitie naar een circulaire economie, en dathet «circulair materialenplan» (CMP) daarom de lading beter dekt danlouter het «afvalbeheerplan» en dat deze wijziging wordt doorgevoerd.Wat voor deze leden van belang is, is dat met dergelijke ontwikkelingen delastendruk niet wordt verhoogd voor de partijen die hierin een belangrijkerol vervullen. En dat de nieuwe werkwijze juist niet zorgt voor belemme-ringen om te kunnen innoveren en ondernemen, juist als daarbij het doelis meer circulariteit te behalen.AanleidingDe leden van de NSC-fractie lezen dat er vooralsnog geen anderewettelijke aanpassingen worden gemaakt. Deze leden vragen of er anderewetswijzigingen in de pijplijn zitten om de basis van het CMP ten opzichtevan die van het landelijk afvalbeheerplan (LAP) uit te breiden en, zo ja,welke dat zijn.De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat er vooralsnog geen anderewettelijke aanpassingen worden gemaakt om de basis van het CMP uit tebreiden ten opzichte van die van het LAP. Deze leden merken op datondanks de naamswijziging het CMP veelal het beleid zal beschrijven voortraditionele afvalactiviteiten zoals inzamelen, recyclen, verbranden enstorten. Deze leden vragen de regering daarom toe te lichten waaromervoor gekozen is om de naam nu te wijzigen en niet pas op het momentdat er ook inhoudelijke wettelijke aanpassingen aan de orde zijn.Gebrek aan informatie over afwijken circulair materialenplanDe leden van de VVD-fractie begrijpen de wens van het ministerie ommeer zicht te krijgen op afwijkingen van beleid en onderbouwingen vande afwijkingen, zodat beter zicht ontstaat op het verwezenlijken van decirculaire economie. De regering geeft aan dat met de informatieplichtflexibiliteit wordt behouden en er geen extra kosten zullen zijn, maar overeventuele vertraging in het proces doet hij geen uitspraken. Volgens dezeleden kan vertraging bij vergunningsaanvragen of besluitvormingspro-cessen juist ervoor zorgen dat partijen ervoor kiezen om niet of mindervoor secundaire in plaats van primaire grondstoffen te kiezen. Een vraagdie deze leden hebben, is in welke mate de informatieplicht gaat zorgenvoor vertragingen in het vergunnings- of besluitvormingsproces. Dezeleden vragen ook hoe de regering ervoor zorgt dat zij ook inzicht krijgt inTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 52 mogelijke belemmeringen die bedrijven (bijv. afvalbedrijven, recyclingbe-drijven, bouw, maakindustrie, chemische industrie, voedingsindustrie enlandbouw) juist ervaren wanneer het bevoegd gezag gaat werken met deinformatieplicht. Hoe gaat de regering monitoren dat flexibiliteit wordtbehouden, de kosten niet stijgen en er geen sprake is van vertraging?De leden van de NSC-fractie zijn benieuwd hoe vaak de huidige afwij-kingsprocedure gebruikt is. Deze leden vragen of de regering per jaarsinds de introductie van de bestaande afwijkprocedure kan aangeven hoevaak daarvan gebruik gemaakt is.De leden van de NSC-fractie lezen dat er geconstateerd wordt datonbekendheid met de afwijkingsprocedure niet de enige reden waswaarom deze niet werd gevolgd. Deze leden vragen of de regering kanaangeven wat volgens haar de andere redenen voor het niet navolgen vande bestaande afwijkingsprocedure zijn.De leden van de D66-fractie vragen op welke manier het CMP zal wordengeëvalueerd en eventueel worden aangepast op basis van nieuwe kennisover circulariteit en het veranderen van ketens. Ook vragen zij op welkemanier feedback vanuit de circulaire industrie zal worden meegenomenbij de verdere implementatie en eventuele evaluatie van dezewetswijziging.ProbleemaanpakDe leden van de PVV-fractie vragen hoe de wijziging zorg kan dragen vooruniformiteit in de regelgeving.De leden van de VVD-fractie lezen dat het onduidelijk is welke conse-quenties er worden verbonden aan het niet naleven van de verstrekkings-verplichting. Zij vinden het van belang dat de consequenties hiervan opvoorhand duidelijk worden gecommuniceerd. Kan de regering verduide-lijken welke consequenties het niet naleven van de verstrekkingsver-plichting met zich mee zal brengen?De leden van de VVD-fractie merken op dat het doel van de wetswijzigingis om circulariteit te bevorderen. Voor deze leden is het belangrijk om hetdoel circulariteit en niet het middel om dat te bereiken centraal stellen.Vraag is of, als blijkt dat bepaalde afwijkingen juist worden gebruikt omrigiditeit te voorkomen en juist meer circulariteit bevorderen, de regeringook díe bevindingen inventariseert middels de informatieplicht enmeeneemt in eventuele beleidswijzigingen.De leden van de NSC-fractie vragen welke alternatieve oplossingen voorhet niet opvolgen van de afwijkingsprocedure in het LAP de regering heeftoverwogen. Kan de regering daarbij ook per alternatief aangeven waaromdaar niet voor is gekozen?De leden van de NSC-fractie constateren dat de regering gehoor heeftgegeven aan het advies van de Raad van State om nader te verduidelijkenwanneer er sprake is van afwijken van het CMP door een niet-limitatieveopsomming op te nemen in de memorie van toelichting met voorbeelden.Deze leden vragen of hiermee afdoende tegemoet gekomen is aan hetadvies van de Raad van State. Gezien het feit dat de verstrekkingsver-plichting zal gelden voor alle gevallen waarin wordt afgeweken van hetCMP, is een niet-limitatieve opsomming van voorbeelden dan welvoldoende duidelijk, zo vragen deze leden. Kan de regering meervoorbeelden geven van wanneer er afgeweken wordt van het LAP/CMP?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 53 De leden van de D66-fractie vragen wat deze wetswijziging volgens deregering naar verwachting zal veranderen in het circulair handelen vanonze bestuursorganen.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering of er ook zalworden geëvalueerd of het duidelijk genoeg is wanneer de wettelijkgeregelde verstrekkingsverplichting moet worden gevolgd. Zo ja, wanneerzal deze plaatsvinden en hoe zal de evaluatie plaatsvinden? Zo nee,waarom niet?GevolgenDe leden van de NSC-fractie lezen dat de wettelijk geregelde verstrek-kingsverplichting bij een ontwerpbesluit de Minister van Infrastructuur enWaterstaat de mogelijkheid geeft om aan te geven hoe het bestuurs-orgaan het CMP zou moeten meewegen ten behoeve van de circulaireeconomie. Kan de regering aangeven hoe zij het proces van afschriftver-strekking tot een zienswijze voor zich ziet? In hoeverre verwacht deregering hiervan gebruik te gaan maken?Gevolgen voor bedrijvenDe leden van de NSC-fractie lezen dat er 400.000 bedrijven zijn waarop hetCMP van toepassing is en dat deze bedrijven niet direct worden geraakt,aangezien de verstrekkingsverplichting bij het bestuursorgaan ligt.Betekent dit dan ook dat er voor elk van deze bedrijven een of meerderebesluiten onder het CMP nodig zal zijn? Tevens vragen deze leden deregering welke administratieve lasten voor andere bestuursorganen teverwachten zijn.Financiële gevolgenDe leden van de PVV-fractie constateren dat kostenverhogingen voorlagere overheden onduidelijk zijn en dat er pas in een later stadium wordtgeëvalueerd. Is het niet beter om problemen of kostenverhogingen tevoorkomen dan eventueel achteraf te herstellen? Deze leden vragen of ernu al een indicatie te geven is van wat de kosten al zijn geweest. Zijconstateren dat er niet veel gebruik werd gemaakt van de afwijkingspro-cedure, maar vragen, of de kosten voor de lagere overheden nietomhooggaan als dit gaat toenemen.Uitvoering, toezicht en handhavingDe leden van de NSC-fractie vragen hoe de verstrekkingsverplichtingvormgegeven zal worden. Kan de regering aangeven hoe zij van plan is deontvangen afschriften te verwerken en te beoordelen? Kan de regeringhierbij ook een voorbeeld geven van hoe het proces eruitziet wanneer eenafschrift van een ontwerpbesluit dusdanig tegen het CMP ingaat dat deMinister een zienswijze indient?De leden van de NSC-fractie vragen de regering hoeveel ambtelijkecapaciteit zij nodig denkt te hebben om de onder de verstrekkingsver-plichting ontvangen afschriften te verwerken en te beoordelen. Beschikthet Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over voldoende uitvoe-ringscapaciteit hiervoor?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 54 Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)De leden van de PVV-fractie vragen hoe men bij de ILT op basis vankennis, kunde en ervaring advies kan inwinnen, in de vorm van eencentraal adviespunt bijvoorbeeld.De leden van de NSC-fractie lezen dat de ILT aangeeft dat het onbekend ishoeveel afwijkingsverzoeken er zullen komen. Kan de regering voor deafgelopen vijf jaar per jaar aangeven hoeveel vergunningen dan welbesluiten er verstrekt zijn onder het LAP?De leden van de NSC-fractie vragen de regering om nader toe te lichtenwaarom er niet voor gekozen is om de procedures omtrent de verstrek-kingsverplichting vast te leggen in een algemene maatregel van bestuurof een andere vorm van regelgeving.De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van dereactie op het wetsvoorstel van de ILT. De ILT voorziet mogelijk ontwijk-gedrag, doordat er volgens de ILT geen consequenties zijn opgenomenvoor het niet naleven van de verstrekkingsverplichting. Hoe ziet deregering dat en waarom zijn hiervoor geen consequenties vastgelegd?Raad van StateDe leden van de PVV-fractie zien dat er bij de bestaande regeling veelonduidelijkheid was wanneer er sprake is van een afwijking. Het blijftonduidelijk na de aanpassing of er nu voldoende helderheid is wanneereen verstrekkingsverplichting vereist is. Hoe kan dit beter wordenaangegeven?Artikelsgewijze toelichtingARTIKEL I, onderdeel DDe leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat in de Europeserichtlijn gebruik wordt gemaakt van de term «afvalbeheerplannen». Omverwarring te voorkomen vinden deze leden het doorgaans wenselijk omzoveel mogelijk aan te sluiten bij de Europese termen. Nu is er immerseen expliciete verwijzing nodig naar de richtlijn nodig, terwijl eerder determen ook daadwerkelijk overeenkwamen. Deze leden vragen deregering om toe te lichten waarom ze de noodzaak ziet om af te wijkenvan de Europese term. Tevens vragen deze leden of de regering dan ookvoornemens is om zich in Europees verband in te zetten voor wijzigingvan de richtlijn, zodat ook in de richtlijn gesproken wordt van een«circulair materialenplan». Indien de regering dat niet van plan is, waaromniet?ARTIKEL IIDe leden van de D66-fractie vragen waarom ervoor wordt gekozen om afte wijken van de reguliere momenten van inwerkingtreding van nieuwewetgeving (1 januari en 1 juli).Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 55 OverigDe leden van de D66-fractie vragen welke aanvullende verplichtingen ervoor bestuursorganen volgen vanuit de CMP die eerder niet verplichtwaren onder de LAP.De fungerend voorzitter van de vaste commissie,PostmaAdjunct-griffier van de commissie,KoerselmanTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 565, nr. 56