Verslag van de Raad Algemene Zaken van 16 juni 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3449 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 juni 2026Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Algemene Zaken van 16 juni2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-02-3449ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34491 VERSLAG RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 16 JUNI 2026 De Raad Algemene Zaken (RAZ) vond plaats in Brussel op dinsdag 16 juni.Op de agenda stonden het European Democracy Shield (EDS), hetMeerjarig Financieel Kader (MFK), de omnibus versimpeling regelgeving,de voorbereiding voor de Europese Raad (ER) van 18 en 19 juni, gezamen-lijke verklaring wetgevende prioriteiten, One Europe, One MarketRoadmap, Europees Semester, wetgevend programma 18 maanden, ende artikel 7-procedure van Hongarije. De Minister van Buitenlandse Zakenwas niet in de gelegenheid deel te nemen. Nederland werd vertegen-woordigd door de Permanente Vertegenwoordiger bij de EU.Ontbijt European Democracy ShieldTijdens een ontbijtsessie spraken lidstaten met (potentiële) kandidaat-lidstaten over het European Democracy Shield. Lidstaten onderstreeptendat samenwerking met (potentiële) kandidaat-lidstaten mogelijkhedenbiedt om de democratische weerbaarheid zowel binnen als buiten de EUte verhogen. Nederland steunt deze samenwerking, onder meer op hetgebied van het tegengaan van foreign information manipulation andinterference, het vergroten van digitale en mediawijsheid, het betrekkenvan het maatschappelijk middenveld en burgers en het waarborgen vande integriteit van verkiezingen.Meerjarig Financieel KaderDe Raad sprak over de voortgang van de onderhandelingen over hetvolgende Meerjarig Financieel Kader (MFK) en het Eigenmiddelenbesluit(EMB). Het Cypriotische voorzitterschap presenteerde een volgende versievan de negotiating box voor bespreking in de ER van 18 en 19 juni. In dezeversie waren voor het eerst concrete financiële parameters opgenomenvoor onderdelen van het toekomstige MFK. De bespreking bood lidstatende gelegenheid om hun eerste reacties op de financiële contouren van denegotiating box te geven.In lijn met de Kamerbrief kabinetsappreciatie over de negobox van 16 junijl.1 benadrukte Nederland, samen met een groep gelijkgezinde lidstatendie inzetten op een moderner en financieel houdbaar MFK, dat devoorliggende negotiating box geen basis vormt voor een akkoord.Volgens Nederland en gelijkgestemden blijft de voorgestelde omvang vande begroting te hoog en acht Nederland de voorgestelde verdeling vanmiddelen onvoldoende toekomstgericht. Nederland benadrukte hierbij datgemeenschappelijke schuldfinanciering geen alternatief kan zijn voor hetmaken van scherpe budgettaire keuzes binnen het MFK. Het volgendeMFK moet beter aansluiten bij de huidige Europese uitdagingen enprioriteiten. Daarbij onderstreepte Nederland het belang van moderni-sering van het MFK en verdere versterking van de rechtsstaatsconditiona-liteiten.De Raad nam kennis van de verschillende posities van lidstaten. Besluit-vorming over het MFK en het EMB vond niet plaats. De onderhandelingenover de financiële en horizontale aspecten van het volgende MFK wordende komende periode onder het Ierse voorzitterschap voortgezet in de RAZen de ER.1Kamerstuk 21 501-20, nr. 2404Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34492 Gedeeltelijke algemene oriëntaties (PGA’s)Het Cypriotische voorzitterschap gaf een toelichting op de uitkomsten vande onderhandelingen over de verordeningen voor het Fonds voorNationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP), het EuropeesConcurrentievermogenfonds (ECF) en Europa in de Wereld (GlobalEurope; GE). Tijdens de Raad werd voor alle drie de verordeningen eengedeeltelijke algemene oriëntatie (PGA) bereikt. Met deze PGA’s heeft deRaad een voorlopig standpunt vastgesteld over onderdelen van deCommissievoorstellen, waarmee een belangrijke stap is gezet in devoorbereiding van de onderhandelingen met het Europees Parlement. Debereikte PGA’s hebben met name betrekking op de technisch-inhoudelijkeinrichting van de programma’s. Zwaarwegende financiële en budgettaireaspecten, evenals de meest politieke onderdelen van deze verordeningen,blijven onderdeel van de onderhandelingen in de RAZ en de EuropeseRaad op basis van de zogeheten negotiating box.Nederland sprak steun uit voor het bereiken van de PGA’s voor het NRPP,het ECF en GE. Nederland verwelkomde in het bijzonder dat eenbelangrijk deel van de voorgestelde modernisering van het MFK en denieuwe architectuur van de Europese begroting in de teksten is behouden,evenals een versterking van de Handvest- en rechtsstaatsconditionali-teiten. Hier heeft Nederland ook stevig op ingezet. Met het bereiken vande PGA’s is een belangrijke stap gezet in de behandeling van de driesectorale verordeningen. De onderhandelingen over zwaarwegendefinanciële en budgettaire aspecten evenals de meest politieke onderdelenvan de verordeningen, worden de komende periode voortgezet middelsbespreking in de RAZ en de Europese Raad op basis van de negotiatingbox.Omnibus versimpeling regelgevingDe Raad stond stil bij het voorzitterschapsvoortgangsrapport metbetrekking tot de onderhandelingen over de verschillende omnibusvoor-stellen. Het voorzitterschap lichtte toe de ambitie te hebben om zoveelmogelijk Algemene Oriëntaties en akkoorden op de omnibussen tebehalen. De Commissie benadrukte het belang van een hoog ambitie-niveau. Nederland steunt deze ambitieuze en horizontale aanpak. Daarbijhecht Nederland groot belang aan de borging van de snelheid en hetambitieniveau, zonder afbreuk te doen aan de bestaande beleidsdoelen.Voorbereiding Europese RaadTijdens de Raad is gesproken over de ontwerpconclusies voor de ER van18 en 19 juni. Ten aanzien van Oekraïne was er brede steun voor hetverder opvoeren van de druk op Rusland, onder meer via een volgendsanctiepakket en aanvullende maatregelen tegen omzeiling. Nederlandpleitte daarbij ervoor dat alle lidstaten hun steun aan Oekraïne opvoerenen de druk op Rusland verder wordt verhoogd. Over het Midden-Oostenwas er waardering voor recente diplomatieke stappen, in de hoop datdeze bijdragen aan herstel van vrije scheepvaart in de regio. De Raadstond tevens stil bij de situatie in het Midden-Oosten en sprak over Iran ende situatie in de Straat van Hormuz, Libanon, Israël en de PalestijnseGebieden. De Raad verwelkomde het Memorandum of Understanding(MoU), maar benadrukte tevens het belang van de uiteindelijke inhoudvan de afspraken en succesvolle implementatie. Nederland acht hetbelangrijk dat er duidelijke afspraken gemaakt worden over het Iraansenucleaire programma om te voorkomen dat Iran ooit een kernwapen kanontwikkelen. Daarnaast heeft Nederland, met betrekking tot het conflict inTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34493 Israël en de Palestijnse Gebieden, onderstreept dat Europese druk opIsraël nodig is om gedragsverandering te bewerkstelligen.Ten aanzien van de mondiale economische uitdagingen benadruktenlidstaten het belang van versterking van het concurrentievermogen, onderandere via het verlagen van energiekosten, versnelling van de groenetransitie, handelsverdedigingsinstrumenten en vereenvoudiging vanregelgeving. Een groep lidstaten pleitte voor verwijzingen naar herzieningvan het Emission Trading System (ETS), terwijl anderen benadrukten dathet ETS de basis is voor verder verduurzaming. Nederland vroeg omvolledige implementatie van Accelerate EU en benadrukte dat ETS alshoeksteen van het klimaat- en energiebeleid niet opnieuw moet wordenopengesteld. In de discussie over het MFK heeft Nederland onderstreeptdat de inhoudelijke kwaliteit van het volgende MFK boven snelheid moetgaan.Over EU-uitbreiding bestond brede steun om tijdens de Europese Raadvan oktober verder te spreken over zowel uitbreiding als de noodzakelijkeinterne hervormingen van de Unie. Nederland benadrukte het belang vanparallel aan de toetredingsprocessen van kandidaat-lidstaten ookvoortgang te maken op interne hervormingen. Tot slot was er steun voorhet blijvend agenderen van veiligheid, migratie (inclusief internegrenscontroles) en de strijd tegen illegale drugshandel en -criminaliteit,inclusief betere coördinatie richting derde landen. Nederland verwel-komde in het bijzonder de aandacht voor drugshandel en -criminaliteit ende oproep tot gecoördineerde EU-actie richting derde landen.Gezamenlijke verklaring wetgevende prioriteitenDe Raad stond kort stil bij de uitvoering van het wetgevingsprogramma.Deze gezamenlijke verklaring over wetgevende prioriteiten 2026 van deRaad, het Europees Parlement en de Europese Commissie is tijdens de ERvan 18 en 19 december jl. ondertekend door de voorzitters van de drieinstellingen.One Europe, One Market RoadmapDe Raad stond stil bij de voortgang op de One Europe, One MarketRoadmap, welke en marge van de informele ER op 23 en 24 april jl.ondertekend werd door de president van Cyprus namens de Raad, devoorzitter van de Europese Commissie en de voorzitter van het EP.Europees SemesterDe Raad keurde de horizontale notitie goed over de door de EuropeseCommissie voorgestelde landenspecifieke aanbevelingen. Deze notitie zalworden doorgeleid aan de Europese Raad voor bekrachtiging. Delandenspecifieke aanbevelingen zullen naar verwachting uiteindelijktijdens Ecofinraad van 10 juli worden aangenomen. Daarmee wordt desemestercyclus afgerond.Wetgevend programma 18 maandenHet aankomend trio-voorzitterschap, bestaande uit Ierland, Litouwen enGriekenland, presenteerde hun gezamenlijke programma. Dit programmais gestoeld op drie pijlers: 1) Vrij en democratisch Europa; 2) sterk enveilig Europa; en 3) een welvarende en concurrerende Unie. In een tijdvan geopolitieke instabiliteit moet de EU slagvaardig, welvarend en veiligblijven. Nederland ziet daarbij prioriteiten zoals het versterken van deconcurrentiekracht; een modern, betaalbaar en eerlijk MFK; investeringenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34494 in defensie en veiligheid; het verminderen van migratiedruk en stimulatievan terugkeer.Art. 7-procedure HongarijeTijdens de Raad werd de stand van zaken in de artikel 7-procedurebesproken die in 2018 tegen Hongarije is gestart. De artikel 7-proceduretegen Hongarije is gericht op de aanhoudende zorgen over onder meer deonafhankelijkheid van de rechterlijke macht, corruptie en belangenver-strengeling, ruimte voor het maatschappelijk middenveld, gelijke rechtenvoor minderheden, academische vrijheid en mediavrijheid, privacy engegevensbescherming.Hongarije lichtte bij monde van Staatssecretaris Bíró-Nagy de maatre-gelen uit het wetgevingspakket zoals gepresenteerd door de Hongaarseregering op 9 juni jl. toe. Met het pakket aan maatregelen wil Hongarijevoldoen aan de met de Commissie gemaakte afspraken over devoorwaarden voor Europese financiering. Hongarije erkende dat nog meernodig is om te voldoen aan de zorgen in de artikel 7-procedure en gaf aannu prioriteit te geven aan herstel van mediavrijheid en het maatschap-pelijk middenveld.Conform de motie-Van Lanschot2 en de motie Krul/Dassen3 heeftNederland middels een Benelux interventie steun uitgesproken over deconcrete stappen en inzet van Hongarije om te voldoen aan devoorwaarden voor Europese financiering, het belang benadrukt vanverdere duurzame hervormingen om alle zorgen in het kader van deartikel 7-procedure weg te nemen, en vertrouwen uitgesproken datHongarije deze hervormingen zal realiseren. Overige interventies haddeneen vergelijkbare toon.2Kamerstuk 21 501-02, nr. 33833Kamerstuk 36 866, nr. 9Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34495