Beleidsreactie op wettelijke evaluatie Nederlandse Sportraad

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202430 234Toekomstig sportbeleidNr. 391 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 juni 2024Hierbij bied ik u de wettelijke evaluatie van de Nederlandse Sportraad(hierna: NLsportraad) aan, voorzien van mijn beleidsreactie. Dezeevaluatie komt voort uit de Kaderwet adviescolleges en besteedt aandachtaan de taakvervulling van de NLsportraad in de periode 2019 – 2023. DeNLsportraad heeft deze evaluatie door een extern onderzoeksbureau1laten uitvoeren.In deze beleidsreactie zal ik eerst ingaan op de conclusies en aanbeve-lingen van het onderzoek. Daarna volgt mijn beleidsstandpunt.1. Het evaluatierapport De hoofdthema’s van deze evaluatie zijn de ontwikkeling en het functio-neren van de NLsportraad, met daarbij aandacht voor de ontwikkeling vande interne organisatie, de positionering van de raad, en de adviezen. Ookis gekeken naar de toekomstbestendigheid van de NLsportraad en deopvolging van de aandachtspunten uit de evaluatie 2016 – 2019.ConclusiesUit het evaluatierapport volgt een aantal conclusies:1) De NLsportraad heeft zich doorontwikkeldConclusie van de evaluatie is dat de NLsportraad de afgelopen jarenmeerdere stappen heeft gezet richting een professionele en gevestigdeadviesraad. Dit is in lijn met de wettelijke verankering als formeeladviescollege. Waar in de vorige evaluatie de meerwaarde van deNLsportraad nog niet eenduidig en eenvoudig kon worden omschreven, isnu te zien dat de meerwaarde de afgelopen jaren nadrukkelijker naar1Andersson Elffers Felix (AEF) kst-30234-391ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 30 234, nr. 3911 voren komt. De NLsportraad heeft daarbij een verbetering ingezet in deuitvoering van de wettelijke taken. Tegelijkertijd wordt geconstateerd datde NLsportraad nog niet op het zelf gewenste ambitieniveau functioneert.2) De doorontwikkeling van de raad kent een keerzijde2a) Beperkte omvang secretariaatUit de evaluatie komt naar voren dat de ondersteunende capaciteit van deraad beperkt en kwetsbaar is, en dat dit een risico vormt voor decontinuïteit van de uitvoering van het werkprogramma. Het secretariaatervaart een hoge werkdruk om meermaals per jaar adviezen te produ-ceren van hoge kwaliteit. De onderzoekers constateren dat het aantalinhoudelijk adviseurs niet is meegegroeid met de verbreding van deopdracht. Ook raadsleden merken dat. Geconstateerd wordt dat te veelherprioritering daarbij ten koste kan gaan van de lange termijndoelstel-lingen van raad, die ook onder meer met ongevraagde adviezen wordennagestreefd. In het evaluatierapport concluderen de onderzoekers dat eenversterking van het secretariaat wenselijk is.2b) Positie in het veld: bredere opdracht is passend, tevredenheid wisseltWaar in de vorige evaluatie nog niet alle partijen bekend waren met depositie van de NLsportraad, komt uit deze evaluatie dat de NLsportraadvoor de meeste stakeholders duidelijke meerwaarde heeft en ietstoevoegt. De focus op sport en bewegen in relatie tot andere vraagstukkenen in combinatie met de adviesfunctie wordt daarbij gezien als uniekkarakter van de raad.In de evaluatie wordt geconstateerd dat de NLsportraad de afgelopenjaren meer positie in heeft genomen in het veld en de relaties metmeerdere stakeholders heeft verbeterd. Wel blijkt dat oude beelden ennegatieve beeldvorming rondom de raad bij enkele stakeholders nogsteeds bestaan. Het gaat hier onder meer om beeldvorming rondom demate van neutraliteit van de raad. De onderzoekers concluderen dat eenmeer neutrale houding, met enige distantie tot de onderwerpen waaropde raad adviseert, kan bijdragen aan de ontwikkeling van de gezagheb-bendheid van de NLsportraad. Uit de evaluatie komt ook naar voren datde samenwerking tussen de NLsportraad en het Ministerie van VWS deafgelopen jaren is verbeterd, maar nog niet vanzelfsprekend op een«volwassen» niveau is. De NLsportraad ervaart soms beperkte opvolgingvan de adviezen aan de kant van VWS.2c) Adviezen volgens stakeholders twee kantenEnerzijds wordt in het evaluatierapport aangegeven dat de stakeholderspositief zijn over de (wetenschappelijke) kwaliteit van de adviezen en deinzet van andere vormen. Anderzijds bestaat het beeld dat adviezen nog teweinig hebben bijgedragen aan transities in het veld.3) Het verwerven en versterken van positie kost tijd, zeker inuitdagende omstandighedenIn het rapport wordt geconcludeerd dat door de wettelijke taak van deNLsportraad om over stelsel brede vraagstukken te adviseren, zij alsnieuwe speler in dat veld te maken krijgt met weerstand van gevestigdepartijen. Volgens de onderzoekers is er voor het thema sport en bewegenvanuit de sector en de politiek geringe aandacht. En door gebrek aanambtelijke capaciteit bij VWS aan de ene kant en capaciteit bij de raad omTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 30 234, nr. 3912 uitvoering te geven aan de wettelijke taak anderzijds, is de opvolging vanadviezen beperkt.4) De raad is aan zet om het vervolg vorm te gevenDe onderzoekers adviseren de raad de komende jaren de ingezette lijndoor te voeren en daarvoor een aantal zaken in gang zetten, waaronderhet vormen van een visie over de maatschappelijke opgave waar de raadde komende 10–15 jaar voor staat. En op basis van deze visie scherpekeuzes maken.Om hier zelf vorm aan te geven als heeft het onderzoeksbureau een aantalaanbevelingen gedaan. Hieronder de aanbevelingen zoals geformuleerddoor AEF.Aanbevelingen1) Ontwikkel het mission statement voor de NlsportraadDe NLsportraad wordt geadviseerd om de bestaande visie nader teconcretiseren en richting te kiezen voor de langere termijn: aan welk doelwil de NLsportraad bijdragen? Dit moet ook bijdragen aan het maken vanscherpe keuzes in het selecteren van adviesthema’s en het wel of nietoppakken van adviesaanvragen.2) Zorg voor een passende balans in de samenstelling van de raadUit een mission statement volgt ook een helder beeld over de samen-stelling van de raad. De meerwaarde wordt gezien om in de doorwisselingvan raadsleden nadrukkelijker op aanvullende wetenschappelijke profielente werven.3) Blijf rolvast en zoek de samenwerking opRolvastheid betekent dat de NLsportraad zich primair richt op de inhoudvan de advisering en niet als belangenbehartiger voor thema’s uit hetwerkprogramma. Er ligt ruimte om meer samenwerking op te zoeken metstakeholders, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van de mission statementof de totstandkoming van het werkprogramma.4) Zet in op inhoudelijke versterking van het secretariaatEen versterking wordt nodig gezien om de komende jaren uitvoering teblijven geven aan de wettelijke taak. Het gaat hier vooral om inhoudelijkadviseurs die een rol hebben in het primair proces.5) Breng enkele verbeteringen aan in het adviesprocesIn de evaluatie zijn enkele concrete punten tegen gekomen waarin hetadviesproces doeltreffender kan worden ingericht. Het gaat om het zorgenvoor meer afstemming met VWS over de prioritering van adviezen, om alte veel herprioritering in het werkprogramma te voorkomen. Daarnaastom te blijven inzetten op verschillende adviesvormen en het werken metrealistische interne en externe planningen.2. Beleidsreactie Het evaluatierapport geschreven door AEF heeft inzicht gegeven in deontwikkeling en het functioneren van de NLsportraad in de periode2019–2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 30 234, nr. 3913 In algemene zin onderschrijf ik de bevindingen uit het evaluatierapport. Inhet rapport staan geen verrassingen en het geeft aanknopingspunten omde NLsportraad verder door te ontwikkelen en de constructieve samen-werking tussen de NLsportraad en VWS verder te versterken.Het evaluatierapport concludeert dat de raad aan zet is om vorm te gevenaan het vervolg. Dat is voor de meeste conclusies en aanbevelingen hetgeval, maar voor een aantal bevindingen geldt ook een betrokkenheidvoor het Ministerie van VWS. Onderstaand ga ik dieper op de conclusiesen aanbevelingen in.Reactie op de conclusies:1) De NLsportraad heeft zich doorontwikkeldDe conclusie die in het rapport wordt getrokken door de onderzoekers isherkenbaar. Ik constateer ook dat de raad zich de afgelopen jaren heeftontwikkeld tot een professionele en gevestigde adviesraad. De wettelijkeverankering als formeel adviescollege per 1 januari 2023 heeft daar aanbijgedragen.2) De doorontwikkeling van de raad kent een keerzijdeIn het rapport wordt beschreven dat de positieve ontwikkeling die de raadheeft doorgemaakt de afgelopen jaren ook een keerzijde kent. Deze drieaandachtspunten zijn herkenbaar. Per punt licht ik nader toe wat mijnstandpunt is.2a) Beperkte omvang secretariaatEr wordt geconstateerd dat de NLsportraad nog niet op het zelf gewensteambitieniveau functioneert. Een van de redenen die hiervoor wordtgenoemd, is de beperkte en kwetsbare omvang van het secretariaat, metname wat betreft inhoudelijke adviseurs. Ik ben hierover reeds in gesprekmet de NLsportraad Meerdere scenario’s worden hierbij uitgewerkt.2b) Positie in het veld: bredere opdracht is passend, tevredenheid wisseltIk ben verheugd dat de positie van de NLsportraad in het veld verbeterd isen dat de meerwaarde door stakeholders wordt gezien. De raad heeftduidelijk toegevoegde waarde in het domein van sport en bewegen.Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat bij enkele stakeholders oudebeelden nog aanwezig zijn met betrekking tot de neutrale houding van deraad. In dit licht vind ik het van belang dat de raad consistent werkt en deeigen rol daarbij in het vizier houdt. Ik zie hierin ook een belangrijke rolvoor de nieuwe voorzitter van de NLsportraad. Het is herkenbaar dat deraad in een veld werkzaam is met vele belangen en veel aanwezigeexpertise. Om hier een goede balans in te vinden onderschrijf ik deconclusie dat een meer neutrale houding, met enige distantie tot deonderwerpen waarop de raad adviseert, kan bijdragen aan de ontwik-keling van meer gezaghebbendheid van de NLsportraad. Hierover blijf ikgraag met de NLsportraad in gesprek.2c) Adviezen volgens stakeholders twee kantenZoals ook onder conclusie 2b aangegeven, is het goed te lezen datstakeholders de adviezen als positief ervaren. Er wordt daarnaastgeconstateerd dat de adviezen een meer zichtbare doorwerking moetenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 30 234, nr. 3914 gaan krijgen. De vraag is dan wat die doorwerking moet zijn en hoe ver derol van raad hierbij gaat.3) Het verwerven en versterken van positie kost tijd, zeker inuitdagende omstandighedenDe onderzoekers constateren terecht dat het voor de raad als nieuweorganisatie lastig is om positie te verwerven in een sector met veelgevestigde partijen. Echter, concludeert het rapport ook dat het draagvlaken de meerwaarde onder stakeholders meer gezien wordt.Over de soms beperkte opvolging van de adviezen ben ik in gesprek metde NLsportraad. Hierbij heb ik reeds aangegeven dat het mijn intentie isom de adviezen van de NLsportraad van een inhoudelijke reactie tevoorzien. De NLsportraad en VWS kijken op dit moment gezamenlijk naareen manier om dit op een goede wijze te kunnen doen, met inachtnemingvan ieders rol.4) De raad is aan zet om het vervolg vorm te gevenDe aanbevelingen die de onderzoekers doen op basis van de getrokkenconclusies zijn met name gericht op de rol van de raad zelf. In een gesprekwat ik met de NLsportraad heb gevoerd naar aanleiding van dit rapportgeeft de raad aan zich te herkennen in de conclusies die AEF schetst in hetrapport. De NLsportraad is blij met de erkenning van AEF over dedoorontwikkeling en professionalisering die de raad doormaakt en zietgenoeg aanleiding om met de aanbevelingen van AEF aan de slag tegaan. De komst van een nieuwe voorzitter per 1 augustus 2024 en de ophanden zijnde ontwikkeling van een nieuw werkprogramma 2026–2029bieden mogelijkheden aanbevelingen op te pakken.Reactie op de aanbevelingenAEF heeft een vijftal aanbevelingen gedaan en zoals gezegd zijn hetaanbevelingen die voor de NLsportraad en voor mij herkenbaar zijn. Hetontwikkelen van de mission statement en een passende samenstellingvan de raad ondersteun ik van harte. Het zoeken naar de balans tussenrolvast blijven en de samenwerking met stakeholders versterken, sluit aanbij de eerste twee aanbevelingen. Over de aanbevelingen die betrekkinghebben op het secretariaat en het adviesproces hebben de raad en VWSde komende tijd gesprekken om nader uit te werken wat dit betekent enhoe dit eruit kan zien.Tot slotDe samenwerking tussen de NLsportraad en het Ministerie van VWS is deafgelopen jaren verbeterd en de rollen en taken in de samenwerking zijndaarbij duidelijk afgebakend en vastgesteld. De wettelijke verankering vande raad per januari 2023 heeft daaraan bijgedragen. Er is gezamenlijkgewerkt aan een professionaliseringsslag, met focus op constructievesamenwerking op de inhoud en versterking van elkaars positie. Hetevaluatierapport biedt voldoende aanknopingspunten om dit nog verderte ontwikkelen. Ik zet dit de komende jaren dan ook graag samen met deNLsportraad voort.De aanbevelingen uit het evaluatierapport en de bestuurlijke reactie (ziebijlage) van de NLsportraad maken dat ik de vervolgstappen metvertrouwen tegemoet zie.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. HelderTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 30 234, nr. 3915