Strategie voor het promoten van het vrijwillig gebruik van de fietshelm

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1129 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 oktober 2024Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over de strategie voor hetpromoten van het vrijwillig gebruik van de fietshelm1. De strategie is alsbijlage aan deze brief toegevoegd.Fietsveiligheid staat onder drukDe afgelopen jaren is het fietsgebruik in Nederland gestegen. Dat is eenpositieve ontwikkeling, want meer fietsen draagt bij aan vele maatschap-pelijke doelstellingen ten aanzien van bereikbaarheid, woningbouw,klimaat, leefbaarheid en gezondheid. De keerzijde is een ongewenste enzorgelijke ontwikkeling van het aantal slachtoffers onder fietsers. Zonderaanvullend beleid wordt er een verdubbeling van het aantal ernstiggewonde fietsslachtoffers verwacht in 20402.Fietshelmgebruik effectief middelDe fietsveiligheidsopgave is groot. Naast het voorkomen van ongevallen,is het van belang in te zetten op het verkleinen van letselschade als gevolgvan een ongeval. Uit onderzoek blijkt dat bij een ongeval fietsers methelm ongeveer 60% minder kans hebben op ernstig, en ongeveer 70%minder kans op dodelijk hoofd-/hersenletsel, dan fietsers zonder helm3. Eris berekend dat als de helft van de Nederlandse fietsers een helm draagt,dat een besparing oplevert van ongeveer 50 verkeersdoden en 800 ernstigverkeersgewonden per jaar4.1Kamerstuk 29 398, nr.1036; Kamerstuk 29 398, nr. 10842Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2021. Integrale Mobiliteits-analyse 2021.3SWOV, 2019. Factsheet Fietshelm4SWOV, 2022. Kiezen of delen. kst-29398-1129ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11291 Strategie voor het promoten van het vrijwillig gebruik van defietshelmOndanks de bewezen voordelen, blijft het gebruik van fietshelmen inNederland relatief laag. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat(IenW) gaat daarom inzetten op het bevorderen van het vrijwillig gebruikvan de fietshelm en heeft hier een strategie voor opgesteld. De strategiebeschrijft hoe specifieke doelgroepen het beste kunnen worden benaderdom het fietshelmgebruik in Nederland te vergroten. Met de strategiewordt invulling gegeven aan de motie van de leden Van der Graaf enKrul5.Beoogd effect strategieMet de strategie wordt beoogd om binnen 10 jaar het huidige percentagefietshelmgebruik (4%) op vrijwillige basis te laten groeien naar 25%. Eenvergelijkbare aanpak in Denemarken heeft laten zien dat dit een reëel teverwachten effect is van het actief stimuleren van de fietshelm6. Op basisvan wetenschappelijke studies is de verwachting dat na het bereiken vandit «social tipping point» van 25%, er een zichzelf versterkend proces vankopieergedrag gaat optreden7. Het voorlopige einddoel is dat demeerderheid van de fietsers een fietshelm gaat dragen.Inzetten op Aandacht, Aantrekkingskracht en AanbodDe strategie richt zich op het genereren van aandacht, het vergroten vande aantrekkingskracht van de fietshelm, en het verbeteren van hetaanbod. Dit gebeurt via regionale probeeracties, ondersteund met bredecommunicatie uitingen gericht op drie doelgroepen. In lijn met motie Vander Graaf richt de strategie zich op: ouders van kinderen tot 12 jaar,ouderen (65+), en forenzen8. Daarnaast wordt ernaar gestreefd om meerorganisaties te betrekken bij deze strategie, om een cultuurverandering tebewerkstelligen waarin het dragen van een fietshelm gangbaar is.Breed draagvlak voor het promoten van de fietshelm op vrijwillige basisBij het opstellen van de strategie is nauw samengewerkt met diversebelangenorganisaties en overheden. De volgende partijen hebben hunsteun voor de strategie uitgesproken en zijn bereid om, waar mogelijk, bijte dragen aan de uitvoering ervan: ANWB, Artsen voor Veilig Fietsen,BOVAG, Hersenstichting, Hersenstrijd, Interpolis, Provincie Fryslân,Provincie Groningen, Provincie Limburg, Provincie Utrecht, RAIVereniging, VeiligheidNL, Veilig Verkeer Nederland, het Verbond vanVerzekeraars en Vervoerregio Amsterdam.Direct aan de slagIn het najaar van 2024 wordt de strategie vertaald in een plan van aanpak.In het plan van aanpak komen acties voor de komende jaren en de wijzevan samenwerken met belanghebbende organisaties. Tevens wordencommunicatie materialen uitgewerkt, zodat in het voorjaar van 2025 deeerste uitwerkingen zichtbaar zijn in het straatbeeld.5Kamerstuk 31 305, nr. 3986Tussen 2004–2014 is het fietshelmgebruik in Denemarken gestegen van 6% naar 28%.7Dijksterhuis&VanBaren, 2023. Advies voor de ontwikkeling van een gedragsstrategie vrijwilliggebruik van de fietshelm.8Kamerstuk 29 398, nr. 1043Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11292 Tot slotDe opgave om de fietsveiligheid te verbeteren is groot en de urgentie ommet deze opgave aan de slag te gaan wordt breed gedeeld. De strategie isonderdeel van het brede palet aan infrastructurele- en gedragsmaatre-gelen die alle betrokken partijen nemen om de veiligheid te verbeteren.Met deze gezamenlijke inspanningen blijft fietsen veilig en aantrekkelijkvoor iedereen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 398, nr. 11293