Voortgangsbrief verbeteraanpak UWV

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 812 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 maart 2025Op 22 november heb ik u geïnformeerd over de voorgenomen aanpak vanUWV om de fouten te herstellen die zijn gemaakt bij de vaststelling vanhet dagloon van WIA-uitkeringen in de periode 2020–2024 en het zo snelmogelijk verbeteren van de kwaliteit van de vaststelling van deWIA-uitkeringen1. Hierbij bied ik u de update van de verbeteraanpak vanUWV aan.Sinds november heeft UWV hard gewerkt aan de verdere uitwerking. Decorrectieoperatie en de verbetering van de kwaliteit is een omvangrijk encomplex proces. Daarbij is grote zorgvuldigheid geboden omdat het gaatom de bestaanszekerheid van mensen. Ik begrijp ook dat mensen snelduidelijkheid willen, met name over de correcties en de eventuelegevolgen en doorwerking daarvan op bijvoorbeeld hun toeslagen. Wemogen hen niet te lang in onzekerheid laten, zeker gezien de kwetsbarepositie waarin velen van hen verkeren. UWV probeert in de aanpak rechtte doen aan de balans tussen zorgvuldigheid en snelheid. En dat zoveelmogelijk te doen in contact met de mensen die het betreft. Hun belang issteeds het ijkpunt in de keuzes die moeten worden gemaakt.Zoals gezegd is de correctieoperatie voor UWV een omvangrijke encomplexe opgave. Het is ook een opgave die niet in isolement plaatsvindt.De uitvoering en betaalbaarheid van de WIA staat vanuit diverse kantenzwaar onder druk. Het stelsel is te ingewikkeld geworden, de instroom vanmensen in de WIA stijgt en de wachtlijsten lopen op. Op 18 februari jl.besprak ik met uw Kamer de inzet op maatregelen om op korte en langeretermijn te komen tot een uitvoerbaarder stelsel en oplossing van deurgente problematiek. In die context moet ook deze correctieoperatieworden gezien. Op korte termijn moeten de fouten in de dagloonvast-1Kamerstuk 26 448, nr. 793. kst-26448-812ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8121 stelling worden opgelost en moet de kwaliteit van de vaststellingen oporde komen. De basis moet op orde worden gebracht. Dit vergt veel vanhet UWV. Om die reden werk ik nauw samen met UWV om het in staat testellen deze opgaven uit te voeren. Die zie ik als onlosmakelijk verbondenmet de correctieoperatie.Hieronder geef ik een appreciatie van de stand van zaken. Daarbij maak ikeen onderscheid tussen de activiteiten van de corrigeeroperatie waarvooreen apart organisatieonderdeel is ingericht binnen UWV en het op ordebrengen van de kwaliteit in de reguliere organisatie. Tevens geef ik aan opwelke wijze opvolging is gegeven aan de toezeggingen en de moties diehier aan raken. Ik sluit af met het proces zoals ik dat tot aan de zomer voorme zie.1. Stand van zaken corrigeerorganisatie 1.1 Contact met mensen De correctieoperatie draait om de mensen bij wie UWV in de afgelopenjaren fouten heeft gemaakt bij de berekening van het dagloon van hunuitkering. Het is daarom van groot belang dat zij rechtstreeks betrokkenworden bij de aanpak van de correctie. Dat niet alleen over deze mensenwordt gesproken, maar vooral ook met hen. Ik zie dat UWV diehandschoen oppakt. In de update staat beschreven hoe UWV daar al meebezig is en hoe daar vervolg aan wordt gegeven. Kern is daarbij delerende aanpak waarbij UWV samen met een kleine groep cliënten decorrectieaanpak doorleeft. Op basis van de gezamenlijke lessen enervaringen van de cliënten brengt UWV verbeteringen aan in de correctie-aanpak. Daarnaast is sprake van een wisselwerking tussen het recht-streeks spreken van mensen in focusgroepen en contact via diversebelangen- en vertegenwoordigingsorganisaties.Ik heb ook zelf gesproken met mensen over hun ervaringen met arbeids-ongeschiktheidsuitkeringen en blijf dat doen. Het besef dat mensen in eenkwetsbare fase van hun leven worden geconfronteerd met nog meeronzekerheid door toedoen van de overheid, sterkt mij in mijn ambitie omfouten te herstellen en de kwaliteit van de dienstverlening door het UWVte verbeteren. Hun belang is steeds het ijkpunt in de keuzes die gemaaktworden. Dat wordt ook zo gevoeld in het kabinet. Aan de oproep van hetlid Omtzigt om breder vanuit het kabinet het contact met mensen hieroverte hebben wordt gehoor gegeven. Ik zal uw Kamer daarvan op de hoogtehouden.1.2 Omvang problematiek UWV heeft over de periode januari 2020 – september 2024 200.000WIA-uitkeringen geanalyseerd op mogelijke fouten in de dagloonvast-stelling. UWV kan niet garanderen dat de kwaliteit van de dagloonvast-stelling in de periode september 2024 tot en met december 2024inmiddels voldoende op orde was. Daarom worden ook over die periodeuitkeringen gecontroleerd op dagloonfouten en waar nodig gecorrigeerd.Dat zal het totaal aantal betrokken uitkeringen verhogen van 200.000 naarongeveer 220.000. De verwachting is dat van deze 20.000 uitkeringenongeveer 5.000 uitkeringen moeten worden gecontroleerd op dagloon-fouten.De corrigeeroperatie geeft prioriteit aan het oppakken van lopendeuitkeringen. Samen met UWV zal ik bezien of het mogelijk is om ookbeëindigde uitkeringen te controleren en waar nodig te corrigeren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8122 De eerste fase van de analyse van 200.000 uitkeringen heeft UWVafgerond. Daarvan moeten 38.000 uitkeringen nader worden onderzochtop fouten. Hier moeten de naar schatting 5.000 uitkeringen door deuitbreiding naar 31 december 2024 bij worden opgeteld. Dat maakt hettotaal te controleren uitkeringen circa 43.000. Bij de overige uitkeringen iser geen aanleiding om aan te nemen dat er bij de vaststelling van dehoogte van het dagloon fouten zijn gemaakt. Dit heeft UWV uitgebreidgetoetst. Het aantal van 43.000 ligt binnen de bandbreedte die innovember jl. werd ingeschat. Al deze 43.000 uitkeringen zullen één vooréén handmatig worden onderzocht op daadwerkelijke fouten. Op ditmoment is dus nog onbekend bij hoeveel van die 43.000 uitkeringendaadwerkelijk fouten zijn gemaakt bij de vaststelling van het dagloon.Daarmee is ook nog niet bekend in welke mate fouten hebben geleid toteen te hoog of te laag dagloon. UWV begint in maart met het informerenvan hun cliënten.De budgettaire gevolgen van de corrigeeroperatie worden meegenomenin de voorjaarbesluitvorming. Dit betreft nadrukkelijk een eersteinschatting.1.3 Opzet van de correctieoperatie Voor het correctieproces wordt binnen UWV een aparte organisatieopgezet. Overigens is dit niet «pijnloos», want het heeft consequentiesvoor de inzet van UWV op andere terreinen. Daarom vind ik het belangrijkom UWV waar mogelijk te helpen, zodat het niet ten koste gaat vandienstverlening richting uitkeringsgerechtigden. Ik verken samen metUWV tijdelijke maatregelen om het huidige werk te verlichten. De focusligt hierbij op maatregelen die de uitvoering van de WW moetenontlasten. Medewerkers die nu werken aan de uitvoering van de WWhebben ervaring met berekeningen van het dagloon en zijn inzetbaar voorde correctieoperatie. Maatregelen worden onder andere gewogen opbasis van de gevolgen voor uitkeringsgerechtigden, uitvoerbaarheid,juridische mogelijkheden en budgettaire gevolgen.Uitkomsten Gateway reviewZoals aangekondigd in de Stand van de uitvoering sociale zekerheid vandecember 2024 heeft Bureau Gateway op mijn verzoek een reviewuitgevoerd. Op 11 maart heb ik het bij deze brief gevoegde rapport methun conclusies en aanbevelingen ontvangen. Het reviewteam heeftonderzoek gedaan in hoeverre de correctieorganisatie toereikend is om deWIA-correctieoperatie adequaat uit te voeren. De hoofdconclusie is dat decorrectie-organisatie, die UWV aan het oprichten is, op de goede weg is. Ikben blij met deze conclusie. Tegelijkertijd schetst het reviewteam eencontext van een uitvoeringsorganisatie onder druk, complexiteit vanwet-en-regelgeving en intensieve politieke en maatschappelijke aandacht,waarbinnen UWV deze opdracht moet vervullen. Bureau Gateway doet inhet rapport zes aanbevelingen, die onder meer betrekking hebben op deverhouding tussen de correctie-organisatie en de reguliere organisatie, desamenwerking tussen UWV en SZW, universele werkinstructies en hetkwaliteitsmanagement binnen UWV en sturing in relatie tot de (uitvoeringvan de) WIA. De Raad van Bestuur en ik onderschrijven deze aanbeve-lingen en zullen in gezamenlijkheid werken aan de implementatie van deaanbevelingen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8123 1.4 Aanpak correcties In de oorspronkelijke verbeteraanpak en de bij deze brief gevoegdeupdate licht UWV toe op welke wijze en met welke uitgangspunten mende correcties wil aanpakken. Ik onderschrijf die aanpak. UWV is in hetkader van een lerende aanpak onlangs gestart met het in kaart brengenvan de gevolgen voor de uitkering van een zeer beperkt aantal van 20 uitde groep mensen die zichzelf bij UWV hebben gemeld. Dit gebeurt op eenzorgvuldige manier, waarbij onder meer de keuze aan mensen zelf gelatenwordt om hieraan mee te doen. Alvorens over te gaan tot beschikken,vindt daarover nader overleg plaats met de relevante ketenpartners. Ik wileen paar specifieke aspecten van de corrigeeroperatie uitlichten, medegelet op de expliciete aandacht die uw Kamer daarvoor heeft gevraagd.Centraal staat de menselijke maat en de lessen die in dat verband zijngeleerd uit andere correctieoperaties. Een daarvan gaat over ketenef-fecten. In geval van nabetalingen moet zoveel mogelijk voorkomenworden dat mensen in problemen raken als gevolg van keteneffecten dieoptreden bij andere partijen, zoals verlies of verlaging van het recht optoeslag(en) met (hoge) terugvorderingen tot gevolg. De problematiek rondketeneffecten is erg complex, door het grote aantal ketenpartners endoordat ook de doorwerking verschilt per ketenpartner. Een perfecteoplossing waarbij alle keteneffecten worden weggenomen bestaat niet.UWV werkt enkele scenario’s met verschillende opties uit, waarbij hetuitgangspunt is om onbedoelde keteneffecten voor mensen zo veelmogelijk te voorkomen. In overleg met alle ketenpartners worden deopties uitgewerkt, inclusief de budgettaire gevolgen. Opties die wordenuitgewerkt gaan onder andere over communicatie richting uitkeringsge-rechtigden en ketenpartners, ondersteuning van uitkeringsgerechtigdenen onderlinge verrekening tussen UWV en ketenpartners. Ook wordtuitgewerkt of een nabetaling buiten het inkomen kan worden gehouden.Daarbij onderzoeken we, op verzoek van de Tweede Kamer, ook de optievan een onverplichte tegemoetkoming. Ik streef ernaar uitgewerktescenario’s zo spoedig mogelijk aan uw Kamer te kunnen schetsen.Belangrijk is dat voorafgaand aan de start van het corrigeren zoveel alsmogelijk duidelijk is hoe met keteneffecten wordt omgegaan, waarbij hetuitgangspunt is dat negatieve keteneffecten zoveel mogelijk wordengemitigeerd. UWV doet dat in nauw overleg met alle ketenpartners en zaldaar met hen afspraken over maken. Ook zal voorafgaand aan de startworden bezien hoe met de eventuele kosten van mitigerende maatregelenwordt omgegaan. Eventuele kosten van mitigerende maatregelen moetenworden gedekt conform begrotingsregels.In mijn brief van 22 november jl. heb ik het uitgangspunt uitgesproken datwe zeer terughoudend zijn met terugvorderen, want mensen mogen nietde dupe worden van fouten die de overheid heeft gemaakt. Alleen als hetmensen redelijkerwijs duidelijk kon zijn dat de WIA-uitkering te hoog wasvastgesteld kan er aanleiding zijn voor een terugvordering. In mijngesprekken met mensen is mij duidelijk geworden dat deze uitspraak totonzekerheid leidt bij mensen: had ik kunnen weten dat ik te veel kreeg? Enmoet ik straks terugbetalen? Ik hecht er daarom aan te benadrukken dathier zeer terughoudend mee wordt omgegaan. Alleen als de WIA-uitkeringhoger is dan het eerdere loon, bekijkt UWV per individueel geval of hetiemand redelijkerwijs duidelijk was of had kunnen zijn dat de uitkering tehoog was. En vervolgens zal UWV ook nog kijken naar de financiële ensociale gevolgen voor de betrokken persoon. Ook onderzoekt UWV ofvolledig afzien van terugvorderen doelmatig zou kunnen zijn door onderandere de besparing op de uitvoeringskosten die dat met zich meebrengt.Daarbij wordt ook de maatschappelijke impact betrokken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8124 Een aanpak voor het zoveel mogelijk voorkomen van keteneffecten enduidelijkheid omtrent het terugvorderbeleid zijn essentiële voorwaardenvoordat met de daadwerkelijke correcties kan worden begonnen. Dit geldteveneens voor de wijze waarop met de effecten voor werkgevers,verzekeraars en pensioenfondsen wordt omgegaan. In de paragraafhieronder ga ik nader in op deze effecten.1.5 Impact voor werkgevers, pensioenfondsen en verzekeraars entoeslagen WerkgeversUWV gaat fouten corrigeren en deze WIA-uitkeringen herzien. Decorrecties die UWV verricht voor uitkeringsgerechtigden hebben ookfinanciële implicaties voor werkgevers. Daarbij valt een onderscheid temaken naar de terugwerkende kracht van de correcties (terugkijkend naarde afgelopen jaren) en het toekomstig effect van de correcties (de hoogtevan de uitkering wordt vanaf een bepaald moment voor de toekomstaangepast). Verder is er een verschil tussen de effecten voor de publiekverzekerde werkgevers en voor de eigenrisicodragers (ERD).Op dit moment worden mogelijke effecten in kaart gebracht en wordenscenario’s ontwikkeld hoe daar het beste mee kan worden omgegaan.Voor het aanpassen van de hoogte van de uitkering naar de toekomstworden geen complicaties verwacht. Die aanpassing werkt altijd door inde premie die de werkgever betaalt of in de uitkering die de werkgever alseigenrisicodrager betaalt. Die doorwerking leidt niet tot naheffingen,terugbetalingen of verrekeningen.Voor de correcties met terugwerkende kracht ligt dat complexer. ERDbetalen voor eigen rekening uitkeringen uit aan werknemers. Het is ookmogelijk dat UWV deze uitkeringen uitbetaalt en de bedragen verhaalt opde ERD. Deze uitkeringen kunnen als gevolg van dagloonfouten te hoog ofte laag zijn geweest. De publiek verzekerde werkgevers betalen eengedifferentieerde premie. Voor deze publiek verzekerde werkgevers heefteen herstelactie gevolgen in de toekomst in de vorm van bijgesteldepremies. Hierbij speelt ook het terugvorderbeleid een rol. Als mensen eente hoge uitkering hebben gehad die niet wordt teruggevorderd, dan heeftdat effect voor werkgevers die een te hoge uitkering of premie hebbenbetaald in de afgelopen jaren. Hoe om te gaan met deze en andereeffecten wordt door UWV uitgewerkt. Vanzelfsprekend wordenwerkgevers daarbij betrokken.Pensioenfondsen en verzekeraarsVerzekeraars bieden aanvullende WIA-verzekeringen aan voor (indivi-duele) werknemers van werkgevers. Verzekeraars bieden verschillendepakketten aan: de ene keer vullen zij aan naar rato van de WIA-uitkeringenvan het UWV, de andere keer vullen zij aan tot een nader bepaaldmaximum. Als een uitkering stijgt, dan kan dat in de markt leiden totmeestijgende of juist dalende aanvullingen. Als een uitkering daalt, tredenomgekeerde effecten op. In de praktijk zal het dan bijvoorbeeldvoorkomen dat als UWV een nabetaling doet aan een uitkeringsgerech-tigde een verzekeraar een terugvordering moet doen omdat dat betekentdat hij in het verleden teveel heeft aangevuld.Pensioenfondsen bieden arbeidsongeschiktheidspensioenen aan viawerkgevers. Een arbeidsongeschiktheidspensioen komt inhoudelijkovereen met de aanvullende verzekering, maar wordt vaak collectiefaangeboden aan alle werknemers van werkgevers. Aanpassingen in deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8125 uitkering hebben gevolgen voor het pensioen dat is uitgekeerd aan dewerknemer. Zowel aanvullende WIA-verzekeringen als arbeidsongeschikt-heidspensioenen hebben direct invloed op het inkomen van de uitkerings-gerechtigde. Ik ben samen met UWV in gesprek met pensioenfondsen enverzekeraars om dit keteneffect voor de uitkeringsgerechtigde in kaart tebrengen en zo nodig te beperken.ToeslagenEen nabetaling van het UWV leidt tot een verhoging van het verzamelin-komen, wat direct kan leiden tot een aanpassing van het voorschot en het(deels) verliezen van het recht op toeslagen. Ook kan dit in het volgendejaar leiden tot (hoge) terugvorderingen van uitgekeerde toeslagen. Omdathet inkomen in het jaar na de nabetaling teruggaat naar het normale enlagere niveau kunnen jojo-effecten in de hoogte van de toeslagvoor-schotten ontstaan. UWV werkt opties uit om doorwerking van nabeta-lingen op toeslagen in zijn geheel te voorkomen. Voor het geval dat datniet haalbaar wordt geacht, wordt tegelijkertijd ook gekeken naarmogelijkheden om achteraf te compenseren.2. Kwaliteit op orde brengen In mijn kamerbrief van 22 november 2024 heb ik aangegeven dat UWV inoktober 2024 is gestart met het inrichten en uitvoeren van een nieuwkwaliteitssysteem voor de sociaal-medische beoordelingen. Het gaat omde Meting Operationele Kwaliteit (MOK). Deze kwaliteitscontroles zijngericht op alle aspecten van de beoordeling, zoals de administratievebeoordeling, de dagloonberekening en de medische- en arbeidsdes-kundige beoordeling. Het doel is dat fouten snel gesignaleerd worden,zodat deze hersteld kunnen worden. Daarnaast geeft het nieuwe kwali-teitssysteem periodiek inzicht in de meest gemaakte fouten, waardoorUWV hier gericht actie op kan inzetten en het kwaliteitsbewust werken inde organisatie structureel wordt vergrootTegelijkertijd is UWV bezig om ook op andere manieren een beter zicht tekrijgen op de kwaliteit van de sociaal-medische dienstverlening. Zo loopter een onderzoek naar de kwaliteit van de vaststelling maatmanloon enheeft UWV een externe partij verzocht het nieuwe kwaliteitsmanagement-systeem breed te evalueren met een verdieping op de sociaal-medischedienstverlening. Daarnaast intensiveert UWV de investering in haarmedewerkers, in de vorm van opleidingen, duidelijkere werkinstructies enverbeteringen in de IT.Ik volg de voortgang op de diverse ingezette acties nauwlettend. Tot hetmoment dat UWV het kwaliteitssysteem MOK volledig heeft geïmplemen-teerd, en dit op een kwalitatief juiste wijze werkend is voor alle sociaal-medische beoordelingen en dienstverlening, zal ik uw Kamer periodiekinformeren over de voortgang en resultaten door middel van de Kamer-brieven over de correctieoperatie en verbetering van de kwaliteit binnenUWV.In de volgende paragrafen ga ik opeenvolgend in op hoe ik vereenvoudi-gingen verken om de druk op UWV te verlichten, de implementatie vanhet nieuwe kwaliteitssysteem (MOK), het externe onderzoek naar hetnieuwe kwaliteitssysteem MOK, de lopende onderzoeken naar de kwaliteitvan de vaststelling van het maatmanloon en de ondersteuning vancliënten in onzekerheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8126 2.1 Vereenvoudiging wetgeving WIA en dagloonregels In de Kamerbrief van 22 november 2024 heb ik aangegeven dat samenmet UWV nader bekeken wordt op welke wijze de dagloonsystematiekgeharmoniseerd en/of vereenvoudigd kan worden. De nadruk in deze faseligt op optimalisatie binnen UWV. Onderdeel daarvan is de vaststellingvan het dagloon door harmonisatie minder foutgevoelig te maken. Datbetreft onder meer een heldere en eenduidige instructie en ondersteuningvoor het omgaan met ingewikkelde berekeningen en controles van degegevens. Daarnaast zet UWV in op verdergaande automatisering. Hetzijn vaak handmatige onderdelen in het proces die de berekeningfoutgevoelig maken.Tevens onderzoeken UWV en SZW gezamenlijk mogelijke vereenvoudi-gingen van de dagloonsystematiek. De inzichten die UWV opdoet over deveel gemaakte fouten wordt hierbij betrokken. Wijzigingen aan desystematiek betreffen een langdurig traject, waarbij oog moet zijn voor deeffecten op zowel de verschillende betrokken partijen (uitkeringsgerech-tigden, uitvoerder en (ex-) werkgever), begrijpelijkheid, financiële effectenen geldende juridische verplichtingen uit bijvoorbeeld internationaleverdragen en jurisprudentie. Ik verwacht u in de tweede helft van dit jaarover de voortgang nader te kunnen informeren. Met de inzet op zoweloptimalisatie van het proces binnen UWV als vereenvoudiging wordtopvolging gegeven aan de motie De Jong (PVV)2.Tegelijkertijd verken ik hoe ik met vereenvoudigingen de druk op deuitvoeringsorganisatie kan verlichten. Dit neem ik mee in de uitwerkingvan OCTAS op korte termijn, zoals ik ook met uw Kamer heb besprokenop 18 februari. Ik voel de urgentie, al ligt hier ook een uitdaging omdat erop dit moment geen aanvullende middelen beschikbaar zijn.2.2 Implementatie nieuw kwaliteitssysteem (MOK) In oktober 2024 is UWV gestart met de eerste kwaliteitscontroles MOKvoor de WIA- en Wajong-beoordelingen. Met deze kwaliteitsmeting toetsteen UWV-district kruiselings de dossiers, die onderdeel uitmaken van desteekproef, van een ander district. Dit wordt gedaan door medewerkers,zodat zij zelf ook leren van deze toetsing. Vervolgens toetst het landelijkteam van auditors een deel van de getoetste dossiers. Geconstateerdefouten met impact op een uitkering worden vervolgens direct gecorri-geerd. Daarnaast geven de controles inzicht in veel gemaakte fouten, waarUWV op kan acteren met leer- en verbetertrajecten.Voor de eerste MOK-controles die eind 2024 zijn uitgevoerd op WIA- enWajong-beoordelingen is gebleken dat het op een juiste en uniforme wijzeuitvoeren van de controles nog aandacht behoeft. Uit de eerste landelijkecontroles blijkt dat er verschillen zitten in hoe de controles in de praktijkworden uitgevoerd. Als gevolg van deze praktijkvariatie is er nogonvoldoende consistentie tussen de controles, waardoor de uitkomstenvan de eerste MOK-controles niet betrouwbaar zijn en hier nog geen juisteconclusies aan kunnen worden verbonden over de algehele kwaliteit vande WIA- en Wajong-beoordelingen in die periode. UWV streeft ernaar dezeuitvoering van de MOK-controles steeds meer uniform te krijgen enverwacht uiterlijk september 2025 de MOK-controles op de WIA- enWajong-beoordelingen landelijk op een juiste en consistente wijze tekunnen uitvoeren.2Kamerstukken II 2024/25, 36 600, nr. 46Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8127 Ik vind het een goede eerste stap dat UWV inmiddels is gestart met hetimplementeren van een nieuw kwaliteitssysteem. Tegelijkertijd zijn er ookzorgen. De eerste kwaliteitscontroles eind 2024 op de WIA- en Wajong-beoordelingen laten zien dat er tijd en ervaring nodig is om een dergelijkkwaliteitssysteem goed werkend te krijgen. Daarnaast moet ik helaasconstateren dat UWV het kwaliteitssysteem op een later moment kanimplementeren voor andere sociaal-medische beoordelingen en dienst-verlening. UWV geeft aan dat de Ziektewet vanaf het najaar wordtmeegenomen in de MOK-controles. UWV heeft tevens aan een externepartij gevraagd om het kwaliteitsmanagementsysteem UWV-breed (vooralle wetten) te evalueren en voorstellen te doen voor verbetering. Dezeinzichten gebruikt UWV om kwaliteitscontroles voor het hele beoorde-lingsproces beter in te richten: van WIA-beoordeling tot herbeoordeling.Ondanks het gegeven dat de eerste MOK-controles nog geen consistentbeeld geven over de kwaliteit van de WIA- en Wajong-beoordelingen, wilik uw Kamer wel informeren over de eerste bevindingen vanuit dezecontroles. De uitkomsten van de WIA-onderzoeken zijn nog niet bekend. Ikzal uw Kamer later informeren over de uitkomsten. De Staatssecretarisheeft uw Kamer in januari geïnformeerd over de voorlopige uitkomstenop de Wajong.2.3 Extern onderzoek naar het kwaliteitsmanagementsysteem Om het kwaliteitsmanagement op orde te brengen laat UWV naast dehiervoor genoemde korte termijn maatregelen een extern onderzoekuitvoeren door EY naar opzet, bestaan en werking van het kwaliteitsma-nagementsysteem binnen UWV en mogelijke verbeteringen daarin. In hetonderzoek zijn daarnaast verdiepende vragen opgenomen over hetkwaliteitsmanagementsysteem van het organisatieonderdeel SociaalMedische Zaken (SMZ).Hoofdvragen onderzoek kwaliteitsmanagementsysteem UWV:1.Breng in kaart hoe het kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) opUWV-niveau is ingericht en werkt.2.UWV onderzoekt jaarlijks zelf de werking van het kwaliteitsma-nagementsysteem door middel van de «interne toets», waarbijin een driejarige cyclus alle onderdelen van het kwaliteitsma-nagementsysteem worden geraakt (n.b. de UWV/ISO 9001managementprincipes). In 2023 is dit voor het eerst gedaan.Voer aan de hand van de uitkomsten bij onderzoeksvraag 1 eenmarginale toets uit over de uitkomsten van de interne toets 2023en onderzoek de wijze waarop de «interne toets» wordtuitgevoerd. Ga daarbij na of de interne toets bijdraagt aan deverbetering van het kwaliteitsmanagementsysteem en adviseerover mogelijke verbeteringen.Verdiepende vragen organisatieonderdeel SMZ3.Wat is er in opzet en bestaan ingericht binnen SMZ om dekwaliteit van de dienstverlening t.a.v. de WIA, WAJONG enZiektewet te borgen? Maak hierbij onderscheid voor demedische, juridische en arbeidskundige werkzaamheden bijSMZ4.Welke inzichten komen uit deze verdiepende onderzoeksvragennaar voren, geef advies over waarop SMZ (en UWV) zich moetverbeteren en welke acties hierbij prioriteit moeten hebbenwaarbij het cliëntperspectief uiteraard belangrijk is.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8128 De voorziene opleverdatum van het onderzoek is medio juni, zodat ik u inhet derde kwartaal kan informeren over de resultaten en de opvolging dieUWV hieraan geeft. Vanuit dit onderzoek door EY en de uitkomsten van deeerste MOK-controles, zal ik bezien of er nadere aanvullende maatregelennodig zijn om de kwaliteitsborging binnen UWV op orde te krijgen.2.4 Maatmanloon Tijdens de behandeling van de begroting SZW in november jl. heb ik metuw Kamer van gedachten gewisseld over het maatmanloon en specifiekover de vraag of fouten in de dagloonberekening ook leiden tot aanpas-singen in het maatmanloon en daarmee wellicht tot aanpassing van hetarbeidsongeschiktheidspercentage. Ik heb aangegeven daar in deze briefop terug te komen.Het maatmanloon is onderdeel van de sociaal-medische beoordeling enwordt mede gebruikt om de mate van arbeidsongeschiktheid te bepalen.Dat gebeurt door een vergelijking te maken van het loon dat dewerknemer verdiende uit de laatste verrichte arbeid (het maatmanloon) enhet loon dat de werknemer nog kan verdienen. Hieruit volgt of dewerknemer recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Andersdan bij het dagloon is de berekening van het maatmanloon meertransparant voor mensen, omdat deze terugkomt in de beoordelingsge-sprekken en beschikbare informatie voor mensen.De berekening van het dagloon en van het maatmanloon verschillen vanelkaar en worden om die reden ook los van elkaar verricht door anderemedewerkers binnen UWV. Wel wordt in beide gevallen gebruik gemaaktvan dezelfde brongegevens: namelijk het loon waarover werknemers-premies worden betaald (het SV-loon) zoals dat in de polisadministratie isopgenomen. Op basis van die brongegevens wordt dus in verschillendesystemen een andere berekening gemaakt, onder andere doordatverschillende elementen in de loongegevens relevant zijn voor hetdagloon en het maatmanloon. Dat betekent ook dat als een fout wordtontdekt in de berekening van het dagloon en het dagloon opnieuw wordtberekend, dit niet leidt tot een herberekening van het maatmanloon.Herberekening van het maatmanloon maakt daarmee geen deel uit van decorrectieoperatie, die alleen gericht is op correctie van het dagloon.Ik heb uw Kamer eerder deze maand geïnformeerd over minimaleafwijkingen in de vaststelling van het maatmanloon door een verkeerdeverwerking van CBS-indexcijfers. Daarnaast onderzoekt UWV momenteelde kwaliteit van de berekeningen. Hierbij gaat het in eerste instantie omeen gericht onderzoek naar de kwaliteit van maatmanloonberekeningendoor middel van een steekproef van 298 dossiers uit de maand oktober2023. Verder is de berekening van het maatmanloon ook onderdeel van deMOK-WIA (een steekproef van 375 dossiers in oktober 2024) UWVverwacht de uitkomsten van zowel het gerichte onderzoek als de MOK inapril gereed te hebben. Ik zal uw Kamer daar vervolgens over informeren.Hierbij zal ik ook de invulling van motie van Kent (SP) meenemen3.2.5 Ondersteuning van cliënten bij vragen en onzekerheid Nu er nog diverse onderzoeken lopen naar de kwaliteit en het tijd enaandacht nodig heeft voordat de kwaliteit op de sociaal-medischebeoordelingen weer voldoende is geborgd, heb ik UWV verzocht omcliënten die zorgen hebben over de juistheid van hun beoordeling extradienstverlening te bieden. Dit geldt zowel voor zorgen op het terrein van3Kamerstuk 36 600 XV, nr. 68Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 8129 de WIA als de Wajong. UWV besteedt via het Klantcontactcentrum al extraaandacht aan mensen die met dit type zorgen bellen. Ook werkt UWV algeruime tijd aan een intensivering van persoonlijk contact en begeleidingvoor deze mensen, middels een speciaal team met persoonlijke cliënton-dersteuners. Vanuit dit team kunnen mensen een persoonlijk gesprekkrijgen en bekijkt de cliëntondersteuner op basis van de specifieke vragenen zorgen, welke weg de cliënt kan bewandelen. Dit kan leiden tot eenherbeoordeling of herzieningsverzoek, maar ook tot andere dienstver-lening vanuit UWV zoals het Team Geldzorgen en mediation en eenwarme doorgeleiding naar bijvoorbeeld de gemeente of een andere partij,indien dit van toepassing is. Belangrijk om te melden is dat dit teamverder wordt versterkt en de dienstverlening verder wordt uitgewerkt. Ditteam zal bestaan uit gespecialiseerde cliëntondersteuners vanuit UWV zelfén van buiten UWV, zodat er ook een onafhankelijke blik op de situatie kanworden geworpen. Uitkeringsgerechtigden kunnen hierbij onafhankelijkfinancieel advies ontvangen.Over de nadere inrichting van dit gespecialiseerde team gaat UWV ingesprek met cliëntenraden en sociale partners en de VNG (met name geletop de Wajong). Ik vind het zeer belangrijk dat mensen zich gehoord engeholpen voelen en vertrouw erop dat UWV met dit gespecialiseerdeteam mensen daadwerkelijk kan helpen. Daarbij zal UWV ook oog houdenvoor de rechtsbescherming van mensen.3. Correctieoperatie loonloze tijdvakken Naast de corrigeeroperatie rondom de kwaliteit van deWIA-dagloonvaststellingen vroeg uw Kamer ook om de aanpak over deherstelactie met betrekking tot loonloze tijdvakken, onder meer vanwegede samenhang tussen beiden.In de Stand van de uitvoering december 2024 heb ik uw Kamer geïnfor-meerd over de uitspraken van de Centrale Raad van Beroep (hierna: CRvB)betreffende de WIA-dagloonvaststelling in situaties waarin sprake is vaneen periode zonder inkomen (loonloos tijdvak) in de WIA-referteperiode.Deze uitspraken hebben ertoe geleid dat voor verzekerden die rechtkrijgen op een WIA-uitkering na de datum van de uitspraak, een gewij-zigde dagloonvaststelling geldt als zij zo’n loonloos tijdvak in deWIA-referteperiode hebben.Voor uitkeringsgerechtigden met een lopende WIA-uitkering is onderzochtwat de implicaties van de uitspraak zijn voor de hoogte van hunWIA-uitkering. Er zal een herstelactie worden uitgevoerd voorWIA-uitkeringsgerechtigden die vanaf 1 juli 2015 recht hebben op eenWIA-uitkering en die een loonloos tijdvak in de WIA-referteperiodehadden. De keuze van de datum van 1 juli 2015 is gebaseerd op dewetshistorie. Tot 1 juli 2015 golden voor de dagloonvaststelling van WWen WIA gelijkluidende regels. Per 1 juli 2015 is hierin een verschilontstaan, doordat afwijkende regels voor de WW-dagloonvaststelling zijngaan gelden. De CRvB heeft vastgesteld dat dit onderscheid eenongerechtvaardigd verschil in behandeling tussen WW- enWIA-gerechtigden is. Nu dit verschil per 1 juli 2015 is ontstaan, wordt bijdeze datum aangesloten voor vaststelling van de doelgroep waar degewijzigde dagloonvaststelling zal plaatsvinden.De hiervoor beschreven doelgroep zal een gewijzigdeWIA-dagloonvaststelling krijgen, conform de berekeningswijze zoals isbeschreven in de uitspraak van 30 juli 2024. Concreet betekent dit dat hettotale inkomen uit arbeid in de WIA-referteperiode wordt gedeeld dooreen verminderd aantal dagloondagen, zoals ook bij de vaststelling van hetWW-dagloon plaatsvindt. In de uitspraak van 29 november 2023 heeft deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 81210 CRvB een andere werkwijze geïntroduceerd. Hieruit zou afgeleid kunnenworden dat, afhankelijk van de reden van het ontstaan van het loonlozetijdvak (door toekenning van een WW-uitkering in de WIA-referteperiodeof door een andere oorzaak) een andere berekeningswijze van hetWIA-dagloon zou moeten plaatsvinden. Om de complexiteit van dedagloonvaststelling in het algemeen en de correctieoperatie in hetbijzonder niet te vergroten, wordt ervoor gekozen om de berekeningswijzevan de uitspraak van 30 juli 2024 toe te passen. Deze uitspraak is ookverstrekkender dan de uitspraak van 29 november 2023, omdat zij niet isgericht op de oorzaak van het loonloze tijdvak, maar op de berekenings-wijze van loonloze tijdvakken in het algemeen. Ik realiseer mij dat deberekeningswijze van de uitspraak van 30 juli 2024 in enkele gevallen kanleiden tot een lager dagloon dan wanneer de berekeningswijze van de29 november 2023-uitspraak wordt toegepast. Ik hecht echter aan devermindering van complexiteit bij de dagloonvaststelling.In voorgaande debatten zijn vragen gesteld door de leden van zowelGroenlinks/PvdA als NSC vanaf welke datum een aanpassing van hetWIA-dagloon naar aanleiding van deze uitspraken dient plaats te vinden.Gelet op de geldende juridische kaders zullen het WIA-dagloon endaarmee ook de hoogte van de WIA-uitkering van de betreffendeWIA-uitkeringsgerechtigden worden aangepast per de datum van detoepasselijke uitspraak van de CRvB. Concreet betekent dit datWIA-uitkeringsgerechtigden die een loonloos tijdvak hebben als gevolgvan de toekenning van een WW-uitkering in de WIA-referteperiode eenherziening zullen krijgen per 29 november 2023. Voor uitkeringsgerech-tigden die een loonloos tijdvak hebben door een andere oorzaak, zalherziening van het WIA-dagloon plaatsvinden per 30 juli 2024. Om decomplexiteit niet verder te vergroten, wordt de uitkering vanWIA-uitkeringsgerechtigden die te maken hebben met meerdere loonlozetijdvakken om beide redenen, opgehoogd per 29 november 2023.Zoals eerder aangegeven is het de bedoeling om voor mensen die metmeerdere herstelacties tegelijk worden geconfronteerd, de correctie in eenkeer uit te voeren. Vanwege die samenhang zal het moment waarop dezeherstelactie zal worden uitgevoerd, evenals andere elementen, zoals hoewordt omgegaan met keteneffecten en (financiële) gevolgen voorwerkgevers worden bepaald in synchronisatie met de herstelactiebetreffende de WIA-dagloonvaststelling. Hierover informeer ik u in devolgende voortgangsbrief.4. Dilemma’s rond sturing en informatievoorziening In het commissiedebat over de WIA van 18 februari 2025 vroeg u mij omook in te gaan op de dilemma’s rond de sturingsrelatie en informatievoor-ziening tussen UWV en SZW. Ik acht het noodzakelijk om de sturingsre-latie en de informatievoorziening tussen UWV en SZW te verbeteren. In deafgelopen jaren is de ernst van knelpunten in de uitvoering op diversemomenten onvoldoende onderkend. Relevante uitvoeringsinformatiekwam soms niet of te laat beschikbaar, zoals over fouten in de vaststellingvan de uitkeringen. Daarom heb ik de Algemene Rekenkamer verzocht omhiernaar onafhankelijk onderzoek te verrichten. De Algemene Rekenkamerverwacht het eindrapport met conclusies en aanbevelingen in oktober2025 te publiceren. Voor het eind van het jaar kan ik dan een kabinetsre-actie met uw Kamer delen met daarin maatregelen om de sturingsrelatieen de informatievoorziening tussen UWV en SZW te verbeteren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 81211 5. Vooruitblik Mensen centraal stellen. Voortvarend en zorgvuldig. Dat zijn mijn centraleuitgangspunten bij de aanpak van deze correctieoperatie. UWV isdaarmee aan de slag en werkt hard aan een aanpak die gehoor geeft aandie uitgangspunten. Stap voor stap wordt ingezoomd op waar de foutendaadwerkelijk zitten en hoe die hersteld moeten worden in combinatiemet het voorkomen van nieuwe fouten.Voordat het daadwerkelijk corrigeren van uitkeringen kan starten, moetennog diverse zaken worden uitgewerkt, zoals het zoveel mogelijkvoorkomen van keteneffecten. Ik verwacht dat UWV dat in de komendemaanden kan afronden en zal uw Kamer daar in de zomer over infor-meren. Ook zal ik daarbij ingaan op ontwikkelingen in de verbeteraanpak,bijvoorbeeld nadere inzichten uit de lerende aanpak en een beter beeldover wat voor correcties worden gedaan. Vooruitlopend op de voort-gangsbrief zal ik uw Kamer informeren over de MOK-uitkomsten op deWIA en het onderzoek naar het maatmanloon nadat ik de uitkomsten vanUWV heb ontvangen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Y.J. van HijumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 448, nr. 81212