Jaarlijkse voortgangsrapportage MSC Zoe 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 409Zee- en binnenvaartNr. 469 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 december 2024Zoals aangegeven in de eerste jaarlijkse voortgangsrapportage MSC Zoe1(voorheen halfjaarlijks), die op 4 december 2023 naar de Kamer isgestuurd, ontvangt de Kamer hierbij wederom de jaarlijkse voortgangs-rapportage MSC Zoe over de voortgang omtrent de aanbevelingen uit hetOvV onderzoek.Voortgang aanbevelingen OvV-rapportDeze voortgangsrapportage beschrijft de stand van zaken van deuitvoering van de aanbevelingen uit het OvV-rapport die gericht warenaan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat. Aanbeveling 4 wasgericht aan Nederland Maritiem Land (NML) en de Koninklijke Verenigingvan Nederlandse Reders (KVNR) en wordt daarom hieronder niet vermeld.Aanbeveling 1Neem in samenwerking met de Waddenstaten Duitsland en Denemarkenhet initiatief voor een concreet voorstel aan de IMO met maatregelen voorde internationale containerscheepvaart om containerverlies op beidevaarroutes ten noorden van de Waddeneilanden te voorkomen. Dat kanbijvoorbeeld door herziening van technische standaarden, het instellenvan beperkingen, aanbevolen routes, voorzorgsgebieden (precautionaryareas), verkeersbegeleiding en/of informatievoorziening. Benut daarbij destatus van de Waddenzee als Particularly Sensitive Sea Area (PSSA) en demogelijkheden van de IMO-standaarden voor het treffen van maatregelenter bescherming van een PSSA. Maak gebruik van de uitkomsten van ditonderzoek en andere onderzoeken naar routespecifieke risico’s (zie ookaanbeveling 5).1Kamerstuk 31 409, nr. 429 kst-31409-469ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4691 In de vierde voortgangsbrief MSC Zoe2 is de Kamer geïnformeerd overhet door Nederland samen met Duitsland en Denemarken ingediendevoorstel bij de IMO voor een aangepaste routeringsmaatregel, bestaandeuit een aanbeveling in de beschrijving van de bestaande vaarroutesconform de waarschuwingen die de Kustwacht en de Duitse autoriteitenaan containerschepen geven. De aangepaste routeringsmaatregel is op1 juni 2023 van kracht geworden in de vorm van een «recommendation onnavigation for containerships in the TSSs Off Vlieland, Vlieland North andVlieland Junction, Terschelling-German Bight, Off Friesland and GermanBight western approach». Telkens wanneer (bijvoorbeeld op basis vanstudies) de waarschuwing aan containerschepen wordt aangepast/aangescherpt zal Nederland IMO hierover informeren zodat de routerings-maatregel dienovereenkomstig kan worden aangepast, zie ook onderaanbeveling 5. Zo kunnen de betrokken schepen over de actuele infor-matie beschikken, naast de waarschuwingen die ter plekke door deKustwacht en Duitse Seewarndienst worden verstrekt. Aangezien derouteringsmaatregel van kracht is, deze actueel wordt gehouden en er opdit moment geen verdere studies of onderzoeken zijn voorzien specifiekmet betrekking tot containerverlies op de vaarroutes boven de Wadden-eilanden, kan de opvolging van deze aanbeveling als afgerond wordenbeschouwd.Aanbeveling 2Informeer rederijen en kapiteins van grote containerschepen op struc-turele wijze over de vier in dit onderzoek naar voren gekomen hydrodyna-mische fenomenen die zich bij dwarsscheepse hoge golven kunnenvoordoen op de beide vaarroutes ten noorden van de Waddeneilanden.Vermeld hierbij dat deze fenomenen en combinaties van deze fenomenenbij grote, brede en stabiele containerschepen krachten veroorzaken diekunnen leiden tot verlies van containers.De reders zijn geïnformeerd over de onderzoeken zoals aangegeven in devierde voortgangsbrief MSC Zoe, onder meer door het beschikbaar stellenvan de onderzoeksrapporten aan de IMO, waarin ook de reders vertegen-woordigd zijn. IMO (waaronder dus ook de reders) wordt regelmatig op dehoogte gehouden van de voortgang van lopende onderzoeken, door hetindienen van informatieve documenten en het houden van presentaties.Daarnaast zijn de grote containerreders zelf betrokken bij het nog lopendeonderzoek TopTier, waarvan de afronding in december 2024 wordtverwacht, zie ook onder overige acties. Het doel van TopTier is om naafronding de resultaten van het project te vertalen naar concretevoorstellen voor maatregelen in bijvoorbeeld IMO ter voorkoming vancontainerverlies.Aanbeveling 3Geef de Kustwacht de taken, bevoegdheden en middelen die nodig zijnom containerschepen te begeleiden zodat schepen onder alle golf- enweersomstandigheden veilig varen langs de Waddeneilanden. Onderzoekhiervoor de mogelijkheden voor verkeersbegeleiding van container-schepen, zoals het instellen van een VTS-gebied, actieve verspreiding vanwaarschuwingen aan de scheepvaart over heersende weers- en golfcon-dities in het Nederlandse deel van de Noordzee en innoveren in de manierwaarop dergelijke informatie wordt aangereikt. Betrek de Kustwacht enezk bij het vormgeven van deze rol en verantwoordelijkheid. Zoek hierbijook samenwerking en/of afstemming met Duitsland over de beoogdetaken.2Kamerstuk 31 409, nr. 371Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4692 In de derde voortgangsbrief MSC Zoe3 is melding gemaakt van het besluittot het instellen van actieve verkeersbegeleiding (VTS) in een afgekaderdgebied ten noordwesten van Den Helder, «VTS Off Texel», uit te voerendoor de Rijkshavenmeester Den Helder. Daarbij is aangegeven datvolledige invoering van actieve VTS in dit gebied minimaal drie jaar vergtvanwege de aanpassing van nationale en internationale regelgeving, hetwerven en opleiden van personeel, en het uitbreiden van nautischeapparatuur.IMO is inmiddels geïnformeerd over de implementatie van de nieuweVTS-sector. Daarbij is overigens ook de koppeling gemaakt met dePSSA-status van de Waddenzee waarmee aanvullend tegemoet wordtgekomen aan aanbeveling 1.Het lukt niet om VTS Off Texel begin 2025 operationeel te hebben zoalseerder beoogd. De VTS-operators zijn wel tijdig opgeleid. Voor hetuitbreiden, installeren en testen van de nautische apparatuur om zo dedaadwerkelijke dekking te bepalen is echter meer tijd benodigd. Dewerkplekken voor de VTS-operators zijn hierdoor naar verwachting medio2025 operationeel gereed waarna VTS Off Texel voor eind Q3 2025 zalworden geïmplementeerd.Tot VTS volledig is geïmplementeerd zal de Kustwacht blijven voorzien inhaar huidige werkwijze, waarbij containerschepen in stormomstandig-heden afhankelijk van hun grootte vanaf een bepaalde golfhoogtewaarschuwingen en adviezen ontvangen. De ervaring leert dat deze in hetalgemeen goed worden opgevolgd. Daarnaast is in de vierde voortgangs-brief aangegeven dat reders in voorkomende gevallen schriftelijk op dehoogte worden gesteld door het Ministerie van Infrastructuur enWaterstaat wanneer een schip het routeadvies4 zonder reden niet opvolgt.In dit verband is in het jaar 2023 het advies in de meeste gevallen goedopgevolgd. Uit gegevens van de Kustwacht blijkt dat in vier gevallen hetadvies niet werd opgevolgd. De Kamer is schriftelijk geïnformeerd5 overde redenen van het niet opvolgen, na contact hierover met de betreffenderederijen. In 2024 hebben volgens de gegevens van de Kustwacht tot nutoe alle opgeroepen schepen zich aan het routeadvies gehouden.Aanbeveling 5Onderzoek in hoeverre de in dit rapport genoemde routespecifieke risico’sop containerverlies op de vaarroutes nabij de Waddeneilanden kunnenoptreden bij verschillende typen containerschepen en bij verschillendemeteorologische en maritieme omstandigheden. Betrek in dit onderzoekalle incidenten en andere signalen die mogelijk duiden op andere nog nietonderkende risico’s van containerverlies op genoemde vaarroutes.In de vierde voortgangsbrief MSC Zoe is de Kamer geïnformeerd over deuitkomsten van de onderzoeken die zijn afgerond naar de routespecifiekerisico’s van containerverlies op de vaarroutes boven de Waddeneilandenbij verschillende typen containerschepen en onder verschillendemeteorologische omstandigheden. Een aangescherpt advies aancontainerschepen als gevolg van die uitkomsten is sinds 2 november 2022van kracht en wordt in voorkomende gevallen aan Nederlandse zijde doorde Kustwacht en aan Duitse zijde door de Seewarndienst uitgezonden.IMO is geïnformeerd over deze aanscherping hetgeen heeft geleid totaanpassing van de onder aanbeveling 1 genoemde «recommendation on3Kamerstuk 31 409, nr. 352.4Zie https://kustwacht.nl/beroepsvaart/advies-voor-containerschepen-bij-waddeneilanden/ voorde inhoud van het navigatiebericht5Kamerstuk 31 409, nr. 464Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4693 navigation for containerships in the TSSs Off Vlieland, Vlieland North andVlieland Junction, Terschelling-German Bight, Off Friesland and GermanBight western approach». Verder onderzoek naar routespecifieke risico’svan containerverlies op de vaarroutes boven de Waddeneilanden is op ditmoment niet voorzien, waarmee de opvolging van deze aanbeveling alsafgerond kan worden beschouwd.Aanbeveling 6Maak een periodieke risicoanalyse van de routespecifieke risico’s die totcontainerverlies kunnen leiden op de vaarroutes nabij de Waddeneilandenmet het oog op de veiligheid van de scheepvaart en bescherming van deNoordzee en het Waddengebied en maak deze analyse tot een vastonderdeel van het Noordzeebeleid. Maak hierbij in ieder geval gebruik vaneen systeem van monitoring en analyse van zeescheepvaartvoorvallen enbijna-voorvallen op deze vaarroutes. Betrek hierin ook de ontwikkelingenin de scheepvaart zoals schaalvergroting, veranderingen in het verkeers-beeld van de scheepvaart en (toekomstige) wijzigingen in infrastructuuren gebiedsactiviteiten op de Noordzee.Zoals aangegeven in de kabinetsreactie6 vinden periodieke risicoanalysester ondersteuning van het maritieme veiligheidsbeleid op de Noordzee alplaats. Tezamen met deze kabinetsreactie is op 26 november 2020 hetrapport »risicoanalyse verlies van containers op de Noordzee» naar deKamer gestuurd. Deze risicoanalyse zal elke vijf jaar worden herzien, zodatontwikkelingen in de containerscheepvaart, maar ook andere (ruimtelijke)ontwikkelingen die mogelijk tot gewijzigde uitkomsten van de risico-analyse leiden, tijdig gesignaleerd worden. Veranderingen in het gebruikvan de Noordzee door scheepvaart worden periodiek door Rijkswaterstaatgemonitord. In 2025 wordt de risicoanalyse Noordzee opnieuw uitgevoerden zal, indien ontwikkelingen daarvoor aanleiding geven, bijstelling vande risicoanalyse containerverlies plaatsvinden.Overige acties ter voorkoming van containerverliesDe Kamer is in de vierde voortgangsbrief MSC Zoe geïnformeerd over deuitrustingsverplichting op containerschepen van een electronischeinclinometer door IMO, op voorstel van Nederland samen met Duitsland,Frankrijk en de International Chamber of Shipping. De benodigdeaanpassing van het Safety Of Life At Sea (SOLAS) verdrag is inmiddelsdoor IMO bekrachtigd en zal op 1 januari 2026 in werking treden.IMO heeft ook een aanpassing aan het SOLAS verdrag goedgekeurd diehet rapporteren van verloren containers verplicht. Deze aanpassing is inmei 2024 bekrachtigd en zal op 1 januari 2026 in werking treden. Over eenverplichtend karakter van elektronische detectiesystemen aan boord vancontainerschepen zijn nog geen afspraken gemaakt in IMO omdat dezesystemen nog onvoldoende technisch zijn doorontwikkeld. In een laterstadium zal opnieuw worden bezien of elektronische systemen eenbijdrage kunnen leveren aan het detecteren en voorkomen vancontainerverlies.In de vierde voortgangsbrief en in de eerste jaarlijkse voortgangsrap-portage is de Kamer geïnformeerd over de voortgang van het TopTierproject van MARIN. Na een bestudering van de gangbare praktijk enincidenten met containerverlies, en het uitvoeren van gedetailleerdeonderzoeken en testen, is het project nu in de afrondingsfase. Het concepteindrapport wordt begin 2025 verwacht en zal na afronding naar de6Kamerstuk 31 409, nr. 308Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4694 Kamer worden gestuurd. Vervolgens zullen de resultaten van de onder-zoeken en testen moeten worden vertaald naar praktische verbetervoor-stellen voor veilig containertransport in met name IMO. Dit is voorzien in2025. Uitgebreide informatie over het project is te vinden op de websitevan MARIN7.Tot slotMet deze brief is de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken van demaatregelen om het risico op containerverlies ten noorden van deWaddeneilanden te beperken. Voor het Kerstreces van 2025 wordt deKamer opnieuw over de voortgang geïnformeerd.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. Madlener7https://www.marin.nl/en/jips/toptierTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 409, nr. 4695