Kabinetsreactie op het Israëlische wetsvoorstel over het invoeren van de doodstraf

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 735Mensenrechten in het buitenlands beleid23 432De situatie in het Midden-OostenNr. 426 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 26 maart 2026Met deze brief ga ik in op het verzoek van de vaste KamercommissieBuitenlandse Zaken van 25 maart jl. met kenmerk 2026D13860.Het kabinet is bekend met het Israëlische wetsvoorstel over de doodstrafwaarover binnenkort wordt gestemd in de Israëlische Knesset. Ditwetsvoorstel circuleert al enige tijd en is onderwerp van uitgebreidediscussie in de Knesset zelf, waarbij de inhoud en het besluitvormings-proces continu aan verandering onderhevig zijn. Op het moment vanschrijven is nog geen definitieve tekst van het wetsvoorstel beschikbaar.De verwachting is dat de stemming aankomende week zal plaatsvinden,en een meerderheid zal behalen. Het wetsvoorstel is ingediend doorcoalitiepartij Otzma Yehudit, geleid door Itamar Ben-Gvir. Het vorigekabinet heeft Ben-Gvir, onder andere wegens extremistische uitlatingen,tot persona non grata verklaard en geregistreerd als ongewenstevreemdeling in het Schengenregistratiesysteem (SIS).De wetgeving stelt een wijziging voor in het Israëlische strafrecht metbetrekking tot het gebruik van de doodstraf. Volgens het huidige wettelijkekader is de doodstraf enkel toegestaan voor uitzonderlijke misdrijven,zoals genocide en misdrijven tegen de menselijkheid, en is deze sinds1962 niet meer uitgevoerd.Indien het wetsvoorstel niet meer inhoudelijk wordt gewijzigd, verbreedtde wet de toepassing van de doodstraf onder het Israëlische civiele recht.De doodstraf kan bij aanname ook opgelegd worden bij een veroordelingvan «het plegen van een aanslag met de intentie het bestaan van de staatIsraël te ontkennen». Op de Westelijke Jordaanoever zou de wetIsraëlische militaire rechtbanken verplichten de doodstraf op te leggenvoor personen die worden veroordeeld voor het plegen van dodelijketerroristische aanslagen op Israëlische burgers of inwoners. AlleenPalestijnen op de Westelijke Jordaanoever vallen onder het militaire recht. kst-32735-426ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 735, nr. 4261 Vooral vanwege het discriminerende karakter roept het wetsvoorstel veelkritiek op binnen de Knesset, de Israëlische maatschappij, als ook deinternationale gemeenschap.Nederland is principieel tegen de doodstraf en veroordeelt het toepassenvan executies als onmenselijk en ondoeltreffend. Nederland voertwereldwijd een afschaffingsbeleid ten aanzien van de doodstraf. Ditafschaffingsbeleid wordt al vele jaren gezamenlijk met EU-partnersverricht op grond van EU-richtlijnen en Nederland draagt ook actief bijaan het uitvoeren van dit beleid. De EU roept in het bijzonder op tot hethandhaven of instellen van moratoria als een eerste stap naar afschaffing.Nederland heeft zijn zorgen over het wetsvoorstel kenbaar gemaakt bij deIsraëlische autoriteiten, waaronder tijdens het bezoek van de Mensenrech-tenambassadeur aan Israël en de Palestijnse Gebieden in november jl. DeEuropese delegatie in Tel Aviv voerde tevens, mede namens Nederland,meerdere demarche uit bij het Israëlische Ministerie van BuitenlandseZaken op 17 december, 22 februari en 25 maart jl. Op dit moment wordtook in Europees verband bezien op welke wijze nog druk kan wordenuitgeoefend.In het geval dat de Knesset de wet definitief aanneemt, zal Nederlandactief handelen langs de lijnen van het (Europese) afschaffingsbeleidwaarbij in lijn met de EU Nederland in het bijzonder zal oproepen tot hethandhaven of instellen van moratoria als een eerste stap naar afschaffing.De situatie wordt nauwgezet gevolgd.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. BerendsenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 735, nr. 4262