Uitkomsten Bestuurlijke Overleggen MIRT mei 2009

31700AVaststellingvandebegrotingsstaatvanhetInfrastructuurfondsvoorhetjaar2009Nr.98BRIEFVANDEMINISTERVANVERKEERENWATERSTAATAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,16juni2009InleidingMetdezebriefinformeerikuoverdeuitkomstenvandeBestuurlijkeOver-leggenMIRT,diesamenmetdeministersJ.CramervanVROMenE.vanderLaanvoorWWIenstaatssecretarisJ.C.Huizinga-HeringavanVenWop18en19mei2009gevoerdzijnmetallelandsdelen.Deregionaledelegatiesvertegenwoordigdendaarbijdeportefeuillesverkeerenvervoer,ruimtelijkeordeningenverstedelijking.Naasthetbesprekenvandevoortgangvandeafsprakenuitdenajaars-overleggenMIRTvan2008,lagtijdensdezeoverlegrondedenadrukvooralophetbesprekenvandeeerstecontourenvandeGebiedsagenda’s–conformdeafsprakendienajaar2008zijngemaaktinhetkadervandeMobiliteitsAanpak–endegebiedsdocumententenbehoevevanver-stedelijkingsafspraken.Metvierbewindspersonenaantafelendezebeideonderwerpenterbespreking,isopnieuweenstapgezetinhetverdervormgevenvanhetMIRTendaarmeemethetmeerintegraalengebiedsgerichtwerken.Hiernavolgendealgemenenotiesenafspraken;inbijlage1vindtudespecifiekeuitwerkingcqafsprakenperlandsdeel,zoalsafgestemdtussenhetrijkendebetrokkendecentraleoverheden.1Gebiedsagenda’sDeGebiedsagenda’s(hiernatenoemenGA’s)zijneenconcretedoor-vertalingvanhetnationaleenregionaleruimtelijkebeleid,zoalsvastge-legdinregionaleennationalenota’senstructuurvisies(bijv.deNotaRuimte,NotaMobiliteit,MobiliteitsAanpak,ActieprogrammaWoningpro-ductie,AgendaLandschap,AgendaVitaalPlatteland,PiekenindeDelta,enz).IndeGA’swordendeintegralegebiedsopgavengeformuleerd,dietevenseeninhoudelijkeonderbouwingvormenvooreventuelenieuweTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1323360809tkkst31700-A-98ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.981 verkenningen.DeGA’szullenookeendoorkijknaardelangeretermijn(totca.2030)bevatten.TijdenshetoverlegheeftiedereregiodeeerstecontourenvandeGAvanhetbetreffendegebiedgepresenteerd.Hetwaszichtbaardatinalleregio’sdeafgelopenmaandenveelwerkisverzet;vanallelandsdelenlagenerdocumenten,vaakondersteunddoorkaartmateriaal,diedevisieopenambitiemethetgebiedlietenzien.Hoeweltijdensdeoverleggenbleekdatdeeneregioverderisdandeandere,ismetalleregio’safgesprokendatdekomendemaandengebruiktgaanwordenomdeanalyseendedaaruitvoortvloeiendeopgavenverderuittewerken,metextraaandachtvoordenadereonderbouwing.Daar-naastgeldtvooronsdathetrijksbeleidnadergestaltemoetkrijgenindeGA’s.InzetisdeGebiedsagenda’sindenajaarsoverleggenvan2009vasttestellen.VerstedelijkingsafsprakenTijdenshetBestuurlijkOverlegzijnookdegebiedsdocumentenVerstede-lijkingaandeordegeweest.Dezedocumentenzijndoorde(twintig)stedelijkeregio’sopgesteldenvormeninputvoordegebiedsagenda’s,diedeinhoudelijkebasisvormenvoorverstedelijkingsafspraken2010–2020tussenrijkenregio’s,eindditjaar(zieookbriefaandeTweedeKamerdd.30juni2008,kamerstuk2007–2008;27562en31200XVIII,nr15).Deeersteconclusieisdatdebeoogdeverbredingvandeafspraken(nietalleenwoningbouw,maarookdedaaraangerelateerdestedelijkefuncties,zoalsbijvoorbeeldbereikbaarheid,groen,voorzieningenenduurzaam-heid)indegebiedsdocumentengestalteheeftgekregen.Inhetmerendeelvanderegio’siserophoofdlijneninstemmingmetdeindegebiedsdocumentengeformuleerdevisieopdeverstedelijkingvoordedesbetreffenderegio’s.Dieinstemminggoldineenaantalgevallenookvoordedoorderegio’svoorgesteldekwantitatievewoningbouwopgave2010–2020.Bekekenwordtofhierbijeenzekerebandbreedtegehanteerdkanworden.Metnamemetbetrekkingtotdekwalitatieveopgaveisinalleregio’snognadereuitwerkingnodig.Overeenstemmingtussenrijkenregiooverkwantiteitenkwaliteitvandewoningbouwopgaveiseenbelangrijkebasisvoorderealisatievandeverstedelijkingsopgaveinbredezin.Afgesprokenisdatderegionalevisiesendedaarbijbehorendekwantita-tieveenkwalitatievewoningbouwopgaveinhetnajaaralsonderdeelvandegebiedsagenda’sterovereenstemmingwordengeagendeerd.BijdeoverleggenmetdeRandstadregio’svormdendekostenvanmetnamedebinnenstedelijkewoningbouwopgaveonderwerpvangesprek.Afgesprokenisdateenwerkgroepvanrijkenregiometcreativiteitaspectenvandebekostigingvandewoningbouw-/verstedelijkingsopgave–metnamehetbinnenstedelijkbouwen–inbeeldbrengt.Inhetnajaars-overlegzalditonderwerpgeagendeerdworden.DegebiedsdocumentenVerstedelijkingwordenindekomendeperiodegeïntegreerdinde(bredere)MIRT-gebiedsagenda’senuitgewerktnaarconcretegebiedsopgaven.Indenajaarsoverleggen2009zalopbasisdaarvanoverdeverstedelijkingsafsprakenwordengesproken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.982 VersnellingBesluitvormingInfrastructuurTijdensdeoverleggenisuiteraardingezetopverbeteringenversnellingvandebesluitvormingvanprojectendieindeverkenningof(nunog)planstudiefase(later:uitwerkingsfase)zitten.Naastspecifiekeafsprakenomtrentindividueleprojecten(ziehiervoorbijlage1)isdevolgendealge-menelijngehanteerdengedeeldmetdebestuurders:1.AllelopendeverkenningenvoerenwezoveelalsmogelijkindelijnvanSneller&Beteruit.2.VoorhetstartenvannieuwebredeofintegraleverkenningeniseenformeleStartbeslissingnodig.InhetMIRTspelregelkader(zieinformatieprofielStartbeslissing)enhetprocesontwerpSneller&Beterzijnrandvoorwaardenopgenomenwaaraandestartbeslissingmoetvoldoen.Zomoetdeverkenningmaximaal2jaarnahetstartbesluitwordenafgerond(tenzijuitdrukkelijkandersisbesloten)meteenvoorkeursbesluitwaarindefinancieringisgeregeld.Dedaaropvolgendeplanuitwerkingmoeteveneensin2jaargerealiseerdwordenzodat4jaarnaaanvangvandeverkenninggestartkanwordenmetderealisatie.3.NieuweverkenningenzullenvolledigconformhetSpelregelkaderMIRTenhetprocesontwerpSneller&Beterwordenopgezeteninge-richt.Indiendezeverkenningeneenvervolgkrijgen(planuitwerkingenuitvoering)zalditookconformhetSneller&Beterprocesontwerpwordenopgezetenuitgevoerd.WegenprojectenNudespoedwetinwerkingisgetredenkanaanveelprojecteneenvoort-varendvervolgwordengegeven.Indeverschillendeoverleggenisdevoortgangnaderbesproken.Degemaaktebestuurlijkeafsprakenwordenindebijlage1nadertoegelicht.IndeaanloopnaarhetnajaarsoverlegvoeriksamenmetmijncollegavanVROMeenonderzoekuitnaardewijzewaaropelementenvanSneller&BeterkunnenwordentoegepastinhetlopendeprogrammavanPlan-studies.ProjectendieindeSpoedaanpakzittenofdiealuitgevoerdworden,zullennietnaderwordenonderzochtopmogelijkhedenomElverding-elemententoetevoegen.Datgeldtookvoorplanstudieswaaraleenstandpunt(indeverkorteprocedure:MER/OTB)isbepaald.Defocuszalliggenopdeplanstudieswaarnoggeenvoorkeursalternatiefvoorisbepaald,omdaarwaarmogelijkdeelementenvanSneller&Betertoetepassen.Erzittenmomenteelveelprojectenindeverkenning-enplanstudiefase.Bovendienwordtfinancieelenorganisatorischeenextrainspanninggegevenaande30SpoedaanpakprojectenendeversnellingdieweaanbrengenmiddelsdeCrisis-enHerstelwet.Daaromistijdensdezebestuurlijkeoverleggenzeerterughoudendomgegaanmethetstartenvannieuweverkenningen.Dezelijnzalookrichtinghetnajaarenin2010wordenaangehouden.DeltaprogrammaMetbetrekkingtothetDeltaprogrammaheeftdestaatssecretarisvanVenWaangegevendatnaarverwachtingeind2009hetwetsontwerpDeltawetaandeTweedeKamerwordtaangeboden,zodatin2010parle-mentairebehandelingkanplaatsvinden.Hetstrevenisdatper2011eenenanderinwerkingkantreden.DaarnaastkomtereenDeltaregisseur,dieuiterlijkin2010benoemdwordt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.983 OokheeftdestaatssecretarisgemelddatervoordefinancieringvanhetDeltaprogrammaeenDeltafondskomt.Ditisinhetaanvullendbeleids-akkoordalaangekondigd,inclusiefeenvastevoedingvanaf2020mettenminste€1miljardperjaar.BijhetvormgevenvanhetDeltaprogrammawordtaangeslotenbijdewerkwijzevanhetMIRTendeGA’s.Programma’salsdeZuidwestelijkeDelta,peilIJsselmeer,diverseopgaveninNoord-Nederland,evenalsdeopgavendieinhetNationaalWaterplanzijngepresenteerd,komenookterugindeGA’svandebetrokkenregio’sen/oflandsdelen.VaarwegenenBinnenhavensInalleoverleggenheeftdestaatssecretarisvanVenWmedegedeelddatinhetaanvullendbeleidsakkoordextrageldenbeschikbaarzijngesteldvoorhetversneldaanpakkenvanderijksvaarwegen.Hetgaathierom€125mlnvoorversnellingvangeplandonderhoudaanvaarwegenen€75mlnextrageldvoorbinnenhavens,ligplaatsenenonderhoud.Ditextrageldkanopkortetermijneenextraimpulsgevenaanzowelderijksvaarwegenalsderegionalevaarwegen.Destaatssecretarisheeftderegio’snadrukkelijkaangemoedigdmetgoedevoorstellentekomenvoordetweedetranchequickwinsbinnenhavens,zodatdedaarvoorbeschikbareextrageldenuithetaanvullendbeleids-akkoordvoortvarendbesteedkunnenworden.ActieprogrammaRegionaalOV(AROV)ConformdetoezeggingvandestaatssecretarisvanVenWtijdenshetAOvan16februari2009overdeMobiliteitsAanpak,omeennadereonderbou-wingtegevenvandekeuzesdiegemaaktzijnmetbetrekkingtothetactie-programmaregionaalOV(tz_V&W_2009_51),hetvolgende.VoorallespecifiekeafsprakenoverhetactieprogrammatijdensdeBestuurlijkOverleggenMIRTverwijsikunaarbijlage1.Hetprogrammabestaatuitca.50projectenwaarbijingezetwordtop:•AanpakkencapaciteitsknelpunteningrotestedeninbredeRandstad.•OntbrekendeverbindingenindebredeRandstad,metnametangenten.•Snelheidsverhogingdoorfrequentieverhoging,strekkenlijnvoering,verbeterendoorstromingvan/naarbelangrijkeeconomischekern-gebiedeninNederland.ProcestotstandkomingActieprogrammaIn2007heeftdeLandelijkeMarkt-enCapaciteitsanalyse(LMCA)regionaalOVplaatsgevonden.DezeheeftaangetoonddatermogelijkhedenzijnomhetregionaalOVextratelatengroeien.DedecentraleoverhedenhebbenvervolgensonderzochtopwelkewijzedepotentiëleextragroeivanhetOVterealiserenvalt.In2008heeftditgeresulteerdineenlijstvanruim300maatregelen.Dezezijnvervolgenslangseen«meetlat»(afwegings-kader)gelegdendatheeftuiteindelijkgeresulteerdineen48-maatrege-lenpakket,dattezamenhetactieprogrammaRegionaalOVvormt.Ditprogrammaisinnovember2008aandeTweedeKameraangeboden(kamerstuk2008–2009;23645,nr262).MeetlatDeselectieheeftplaatsgevondenaandehandvandevolgendecriteria:A.Debeleidsmatigecriteriazoals:TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.984 •OfdemaatregelenpassenbinnendeLMCAregionaalOVenbeleidsambitieskabinet.•Ofmetdeuitvoeringvanmaatregelenvóór2013wordtbegonnen.•OfdemaatregelenvoldoenaanrandvoorwaardenNotaRuimte.•Ofdemaatregelenopvoldoendebestuurlijkedraagvlakkunnenrekenen.•Ofdemaatregelenbijdragenaaneenintegraleverbeteringvanbereikbaarheidvaneconomischekerngebieden.•Ofdemaatregelenleidentotzichtbareenmeetbareresultaten.B.Definanciëlecriteriazoals:•Ofereendegelijkecijfermatigeonderbouwingis.•Ofdemaatregelengeenanderefinanciëlerijksgebondendekkingontvangen.•OfdefinancieringvandemaatregelenpastbinnendehuidigeBDU-regeling.•Ofdekosten/batenverhoudingvoldoendescoort.•OfdeinvesteringpernieuweOV-reizigerniettehoogis.Degrenswerdgesteldbijca€10,–.Inbijlage2treftueentabelaanwaarperprojectinzichtwordtgegevenindekosten,deplanning,deverwachteverkeerskundigeeffecten,deinves-teringpernieuwereizigerenhetaantaljarendathetprojectkanwordenversneld.1TaskforceMobiliteitsmanagement(TFMM)InhetkadervandeMobiliteitsaanpakis40mlnterbeschikkinggesteldvoordeTFMM.Hetgeldisalsvolgtverdeeld:•€15mlnvoordeuitvoeringvandeconvenantenindezesvoorbeeld-regio’s(Amsterdam,Rotterdam,Utrecht,Haaglanden,KANenBrabant);•€15mlnvoordeuitvoeringvandeconvenanteninnieuweregio’s;•€10mlnvoorcentraaltefinancierenprojecten,zoalseenkennis-centrumtenbehoevevanarbeidsvoorwaardenoverleg,eenprojectDigitaleMobiliteitomhettelewerkenbijMKBN-bedrijventestimu-leren,eenprojectomwonenenwerkendichterbijelkaartebrengeneneenprojectcommunicatieveondersteuning.Inhetnajaarvolgteentweederondewaarbijwordtbezienoferonder-uitputtingbestaatopéénofmeervandegenoemdebedragen.Denieuweregio’sendevoorbeeldregio’skrijgeninhetnajaarnogmaalsdegelegenheidomplannenintedienen.Opbasisvandieplannenzullendedaneventueelresterendegeldenwordenverdeeld.GedecentraliseerdeSpoorlijnenConformdeafspraakuithetBestuurlijkOverlegnajaar2008endemotieCramer/Roefs(31700A,nr.45)heeftProRailnaderonderzoekuitgevoerdnaarenadviesuitgebrachtoverdeinhetkadervandequickscanGede-centraliseerdespoorlijnenvoorgesteldequickwinsenkortetermijnmaat-regelenopdelijnenGroningen-Nieuweschans,Groningen-Roodeschool,Leeuwarden-Harlingen-(Haven),Leeuwarden-Sneek,Arnhem-Doetinchem-Winterswijk,Amersfoort-Ede/Wageningen,Winterswijk-Zutphen,Zwolle-KampenenNijmegen-Roermond.DestaatssecretarisvanVenWishetmetlandsdelenNoord-NederlandenOost-Nederlandeensgewordenoverdetenemenmaatregelenendegezamenlijkefinancieringopbasisvantaakstellendebudgettenopdevermeldelijnen.1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.985 VoorLimburgisdeinzetomuiterlijkinhetnajaarsoverlegvan2009deafsprakenoverdemaatregelenafteronden.ProgrammaHoogFrequentSpoor(PHS)Desamenwerkingmetderegioverlooptgoedenerwordtoverenweertransparantgemaaktwelkeafwegingenenwensenerzijn.Ditvoorkomtdatindebesluitvormingsfaseonvoldoendezakenzijnuitgezochtenerverrassingenontstaan.Dekomendetijdwordtmetvertrouwentegemoetgezien,zodatervóórdezomer2010besluitenkunnenwordengenomenopbasisvandediversestudies.Watbetreftdeverschillendeplanstudieszijnerelkemaandoverleggen.Erissprakevaneenintensiefproces,datvoorallepartijendenodigeambtelijkecapaciteitvergt.OvereenkomstighetplanvanaanpakzalVenWeenvoorsteldoenvoorhetambtelijkafgestemdprocesontwerpmedio2009omtekomentotbesluit-vorming(oktober2009totenmetvoorjaar2010).EvaluatiequickwinsNetwerkaanpakInhetbestuurlijkoverlegMIRTvoorjaar2008isafgesprokenomdeaanpak,opzetenuitvoeringvandequickwinsNetwerkaanpakteevaluerenendezeevaluatieuittevoereninsamenwerkingmetderegio-nalebestuurders.Ditisvoorwatbetreftdedrogequickwinsdeafgelopenperiodeopgepaktenwordtuitgevoerddooreenexternbureau.Deregio’swordennadrukkelijkbetrokkenbijdeuitvoeringvandeevaluatieendaarzijnmetderegio’safsprakenovergemaakt.VoorquickwinsBinnenhavensvolgtlatereenaparteevaluatie.TotslotMedenamensdeanderebetrokkenbewindspersonenwilikgraagnogopmerkendat,watonsbetreft,dezebestuurlijkeoverleggenwederomzeerconstructiefenplezierigzijnverlopen.Datgeldtzowelvoordeover-leggenzelfmetderegionalebestuurders,alsvoordesamenwerkingmetentussendecollega’svanVenW,VROMenWWIendegroeiendebetrok-kenheidvanLNVenEZ.Wijkijkenmetverwachtinguitnaardeverdereconstructievesamenwer-kingendebesprekingvandeGebiedsagenda’stijdensdekomendenajaarsoverleggenMIRT.DeministervanVerkeerenWaterstaat,C.M.P.S.EurlingsTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.986