Geannoteerde agenda voor de NAVO Foreign Ministers Meeting van 3-4 april 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202428 676NAVONr. 453 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 maart 2024Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de NAVO bijeenkomstvan Ministers van Buitenlandse Zaken op 3 en 4 april 2024.De Minister van Buitenlandse Zaken,H.G.J. Bruins Slot kst-28676-453ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4531 Foreign Ministers Meeting 3–4 april 2024 De NAVO Foreign Ministers Meeting (FMM) van 3–4 april is om verschil-lende redenen een bijzondere gelegenheid. De FMM vindt plaats op hetmoment dat het bondgenootschap 75 jaar geleden, op 4 april 1949, werdopgericht. Tegelijkertijd vindt de bijeenkomst plaats tegen de achtergrondvan de oorlog in Oekraïne, die zijn derde jaar is ingegaan. Daardoor zal debijeenkomst opnieuw in het teken staan van de gevolgen van deniet-aflatende Russische agressie tegen Oekraïne, de dreiging jegens deveiligheid in Europa en de noodzaak om Oekraïne te blijven steunen. Ookis het de eerste NAVO-bijeenkomst op ministerieel niveau waaraanZweden als volwaardige bondgenoot zal deelnemen. De toetreding vanZweden op 7 maart 2024 maakt de NAVO sterker en komt de collectieveveiligheid van het bondgenootschap ten goede.De FMM bestaat uit drie werksessies. De eerste werksessie vindt plaats op3 april en zal in het teken staan van de aanstaande NAVO-top inWashington D.C. (9–11 juli 2024) en de besluiten die bondgenoten daarzullen nemen. De FMM vervolgt op 4 april, met allereerst een ceremoniewaar de Ministers zullen stilstaan bij het 75-jarig bestaan van de NAVO.Aansluitend aan deze ceremonie vindt een NATO Ukraine Council (NUC)plaats in aanwezigheid van de Oekraïense Minister van BuitenlandseZaken Dmytro Kuleba. Tijdens de derde werksessie zal worden stilgestaanbij de samenwerking van de NAVO met de Europese Unie en met deNAVO-partners in de Indo-Pacific: Australië, Japan, Nieuw-Zeeland enZuid-Korea. De EU en deze vier Aziatische partners zullen deelnemen.De weg naar de Washington D.C.-topTijdens de eerste werksessie zullen de Ministers vooruitblikken op deNAVO-top in Washington D.C., die op 9-11 juli 2024 plaatsvindt. De NAVOregeringsleiders zullen tijdens deze top stilstaan bij de essentiële rol diede NAVO al 75 jaar lang vervult als hoeksteen van de veiligheid in hetEuro-Atlantisch gebied. Tegelijkertijd vindt de top plaats op een momentwaarop een agressief Rusland een voortdurende bedreiging vormt,waardoor de veiligheid en stabiliteit van Europa niet langer vanzelf-sprekend zijn.De top zal daarom opnieuw grotendeels in het teken staan van devoortdurende Russische oorlog van agressie tegen Oekraïne en denoodzaak om Oekraïne te blijven steunen, voor zo lang als dat nodig is. DeMinisters zullen tijdens de werksessie hierop vooruit blikken en onderandere spreken over de voortzetting van deze steun en welke rol de NAVOdaarbij kan vervullen. De Ministers zullen daarnaast ook spreken over devoortdurende Russische dreiging tegen het NAVO-bondgenootschap enzullen daarbij stil staan bij de besluiten die tijdens de Washington D.C.-topgenomen moeten worden om de collectieve afschrikking en verdedigingvan het bondgenootschap daartegen verder te versterken. Daarbij zullenzij naar verwachting ook spreken over de zorgwekkende toename in demilitaire samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea en de steun vanChina aan de Russische oorlogseconomie.Daarnaast zal worden gesproken over het streven naar een evenredigeburden-sharing onder bondgenoten, waaronder op het gebied vandefensie-uitgaven. Zo zullen bondgenoten de voortgang bespreken tenaanzien van de Defense Investment Pledge (DIP) om minimaal 2% van hetBBP aan defensie te besteden, zoals tijdens de vorige NAVO-top in Vilnius(11–12 juli 2023) werd afgesproken. In dat kader is het ook van belang datbondgenoten blijven investeren in hun defensieproductiecapaciteit, alsrandvoorwaarde voor het realiseren van de versterking van de bondge-Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4532 nootschappelijke afschrikking en verdediging. Het kabinet zal blijvenuitdragen dat samenwerking tussen NAVO en EU cruciaal is om deproductiecapaciteit zo snel mogelijk te verhogen. Dit is ook in lijn met devoorstellen die Nederland deed in het non-paper1 op Nederlands initiatief,dat inmiddels door twintig landen is medeondertekend. Een sterkereEuropese defensie-industrie is immers in het belang van de bondgenoot-schappelijke afschrikking en verdediging.Als onderdeel van deze werksessie wordt ook aandacht besteed aan derelatie van de NAVO met de Zuidelijke aangrenzende regio’s, met namehet Midden-Oosten, Noord-Afrika en de Sahel. Op de NAVO-top in juli2023 is besloten een onafhankelijk panel van experts samen te stellen omhen aanbevelingen te laten doen over de relatie van de NAVO met delanden in deze regio’s. Dit panel heeft zijn rapport nu afgerond en debevindingen worden deze FMM besproken door de bondgenoten. Hetgaat hierbij onder andere over hoe deze relatie verder kan wordenbestendigd, bijvoorbeeld door te streven naar een intensievere politiekdialoog. Deze inzet onderstreept de 360° benadering van de NAVO,waarbij mogelijke dreigingen aan zowel de Zuidflank als de Oostflank deaandacht van het bondgenootschap hebben. Vervolgens zullen de NAVOen bondgenoten in de periode tot aan de top in Washington in juli 2024 deherziening van het beleid vis-à-vis de Zuidelijke aangrenzende regio’sverder uitwerken, met als doel dit op de top vast te stellen.NATO-Ukraine Council (NUC)De tweede NATO-Ukraine Council in samenstelling van Ministers vanBuitenlandse Zaken sinds de oprichting biedt bondgenoten gelegenheidom in aanwezigheid van de Oekraïense Minister van Buitenlandse ZakenDmytro Kuleba te spreken over steun aan Oekraïne. Daarnaast biedt dezebijeenkomst de gelegenheid om bijgepraat te worden over de actuelesituatie op de grond in Oekraïne en om van Minister Kuleba te vernemenaan welke verdere steun Oekraïne op korte- en lange termijn behoefteheeft. Tevens wordt stilgestaan bij de voortgang van de hervormingen inde veiligheids- en defensiesector die Oekraïne heeft toegezegd door tevoeren in het kader van het adapted Annual National Programme (aANP).Het aANP ziet toe op de verdere Euro-Atlantische integratie van Oekraïnerichting een toekomstig NAVO-lidmaatschap.Bijeenkomst met de EU en de NAVO-partners in de Indo-PacificDe derde werksessie staat in het teken van de partnerschappen van deNAVO met de EU en de partnerlanden in de Indo-Pacific en vindt plaats inaanwezigheid van Australië, Japan, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en eenvertegenwoordiger van de Europese Unie.De EU is voor de NAVO een strategische partner. Naarmate de noodzaaktot meer evenredige trans-Atlantische burden-sharing toeneemt, groeitook het belang van een sterkere en meer zelfstandige Europese defensie.Voor Nederland gaan een slagvaardige EU en een sterke NAVO hand inhand, dat maakt dat NAVO-EU samenwerking voor Nederland eenprioriteit is. Dit geldt in het bijzonder voor het aanjagen van de productie-capaciteit in Europa, maar beslaat tegelijkertijd een bredere en groeiendegezamenlijke agenda, waaronder op het gebied van weerbaarheid, cyber,missies en operaties, en het tegengaan van hybride dreigingen. Tijdens debijeenkomst zullen bondgenoten met de EU in gesprek gaan over deverdere bestendiging en uitdieping van hun strategische partnerschap.1Zie vertrouwelijke bijlage bij verslag Raad Buitenlandse Zaken 11 december 2023 (21 501-02,nr. 2794).Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4533 Ook het partnerschap tussen de NAVO en de landen in de Indo-Pacific isvan toenemend strategisch belang voor het bondgenootschap, gezien devele gemeenschappelijke uitdagingen waarmee zij zich geconfronteerdzien. Nederland is dan ook voorstander van versterkte samenwerkingtussen de NAVO en haar partners in de Indo-Pacific en verwelkomt hundeelname aan de FMM. Tijdens deze werksessie zal worden gesprokenover de initiatieven die de NAVO in samenwerking met deze partners kannemen om het partnerschap verder te versterken, bijvoorbeeld op hetgebied van de steun aan Oekraïne, cyber, technologie en de defensie-industrie. Deze sessie is daarmee een opmaat naar de Washington-top,waar de NAVO-partners in de Indo-Pacific ook voor uitgenodigd zijn.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4534