Verslag van een schriftelijk overleg over het ontwerp van de Tijdelijke subsidieregeling walstroom zeeschepen 2024-2027 (Kamerstuk 31409-452)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 409Zee- en binnenvaartNr. 462 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 5 augustus 2024 De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantalvragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur enWaterstaat over de brief van 4 juni 2024 over het ontwerp van de Tijdelijkesubsidieregeling walstroom zeeschepen 2024–2027 (Kamerstuk 31 409,nr. 452).De vragen en opmerkingen zijn op 19 juni 2024 aan de Minister vanInfrastructuur en Waterstaat voorgelegd. Bij brief van 5 augustus 2024 zijnde vragen beantwoord.De fungerend voorzitter van de commissie,PostmaAdjunct-griffier van de commissie,Meedendorp kst-31409-462ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4621 Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van debewindspersoon De leden van de PVV-fractie vragen hoeveel woningen er zijn gebouwddankzij de stikstofwinst uit de eerste regeling en hoeveel woningen deMinister verwacht te kunnen bouwen naar aanleiding van de beoogdestikstofwinst uit deze regeling.Op dit moment is nog onduidelijk hoeveel woningen gebouwd kunnenworden dankzij de reductie van stikstofdepositie vanuit de eerste regeling.De subsidieregeling heeft gestuurd op de stimulering van walstroompro-jecten in zeehavens met de grootste stikstofreductie op met stikstofoverbelaste Natura 2000-gebieden in de kustprovincies. Dit heeftgeresulteerd in 17 walstroomprojecten met positieve effecten op destikstofdepositie in met stikstof overbelaste Natura 2000-gebieden (zie ookde tabel hieronder). Hierbij is het streven om, daar waar mogelijk, eendeel van de stikstofreductie beschikbaar te gaan stellen aan de woning-bouwopgave via het stikstofregistratiesysteem (SSRS). Momenteelverkent het Ministerie van LVVN, samen met de Ministeries van BZK enIenW, welke walstroomprojecten (en de daarmee gerealiseerde depositie-reductie) het meest geschikt zijn (en voldoen aan de voorwaarden, zieverderop in deze brief) om in te zetten in het SSRS.De leden van de PVV-fractie vragen daarnaast om een inschatting van dereductie van stikstofdepositie die de walstroomprojecten gaan opleveren.In onderstaande tabel wordt een inschatting gegeven van de voorafberekende reductie van stikstofdepositie.Tender-rondeProject categorieSubsidie-bijdrageVooraf berekende Ndep effect1T1Offshore terminalMultipurpose terminalCruise terminalCruise terminalContainerterminalFerryterminalTotaal T1€ 10.000.0000,51935T2ScheepswerfScheepswerfFerryterminalTotaal T2€ 4.849.1081,11386T3ScheepswerfScheepswerfTotaal T3€ 3.708.9100,67253T4ScheepswerfFerry terminalOffshore terminalOffshore terminalKade chemische industrieScheepswerfTotaal T4€ 4.146.6831,50683TOTAAL€ 22.704.7023,812571 mol/ha/j binnen 25 km Aangezien in de vorige subsidieregeling sprake was van onderuitputtingvragen de leden van de PVV-fractie of er voor de nieuwe regelingvoldoende interesse is. Medio vorig jaar is, mede naar aanleiding van deoptredende onderuitputting, een interessepeiling onder stakeholdersuitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat het tijd kost om walstroompro-jecten voor te bereiden. In de eerste tender van de vorige subsidieregelingzijn direct de «rijpe» projectvoorstellen ingediend. De projecten die nog invoorbereiding zijn of waarvoor de investeringsbeslissing nog moetworden genomen, sloten vervolgens niet altijd aan bij de timing vanTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4622 openstelling van de volgende tenders uit de vorige regeling, die elkaarsnel opvolgden. Door respondenten is aangegeven dat er de komendejaren nog meerdere walstroomprojecten aan komen, waarbij subsidiehelpt in versnelde realisatie hiervan. Op basis van de interessepeiling ishet budget van de ontwerpregeling gespreid over een langere periode.Daarmee kunnen naar verwachting alle aanvragen die nog wordenverwacht van subsidie worden voorzien, en zal deze regeling daarmeebijdragen aan verdere versnelde realisatie van walstroomprojecten. Ditdraagt bij aan zowel reductie van stikstofdepositie, reductie van CO2 enluchtverontreinigende emissies als van geluid.Tenslotte vragen de leden van de PVV-fractie om meer duiding over deverdeling van de inzet van de reductie van stikstofdepositie tussen dedoelen van deze regeling en die van de subsidieontvanger (indienrelevant). Om duidelijkheid te bieden aan de subsidieontvanger isaangegeven dat de subsidieontvanger de optredende reductie vanstikstofdepositie desgewenst deels zelf kan inzetten voor intern of externsalderen. Dit geldt dan voor het deel van de investering dat niet isgefinancierd met de subsidie en onder de voorwaarde dat dit past binnende geldende wet- en regelgeving. Andersom kan door de overheid inprincipe alleen het deel van de stikstofreductie dat met subsidie(maximaal 35%) is gerealiseerd, worden ingezet voor de doelen van dezeregeling. Het gaat dan om natuurbehoud en -verbetering en het mogelijkmaken van ruimtelijke ontwikkelingen die gebruik maken van het SSRS.Als de subsidieontvanger het eigen gefinancierde deel van de reductieniet inzet voor intern of extern salderen, komt de stikstofreductieoverigens ook ten goede aan natuurbehoud en -verbetering.De leden van de BBB-fractie vragen in hoeverre de inzet op de verdereuitrol van walstroom raakt aan het probleem van netcongestie. In devorige subsidieregeling heeft netcongestie nog nauwelijks tot belemme-ringen geleid voor de walstroomprojecten. Het klopt echter dat netcon-gestie op specifieke locaties een belemmering kan gaan vormen voor deuitrol van walstroom. IenW is voor walstroom, maar ook voor elektrificatievan andere mobiliteitssectoren, direct betrokken bij de kabinetsaanpakvan netcongestie die wordt getrokken door het Ministerie van KGG. Zowordt in de brief van de vorige Minister van EZK over netcongestie(DGKE-DE/38035955) van 18 oktober 2023 (Kamerstuk 29 023, nr. 451) ookspecifiek ingegaan op walstroom. Cruciaal is dat de netcapaciteit versneldwordt uitgebreid en dat daar waar mogelijk op korte termijn de benuttingvan de bestaande capaciteit, met bijvoorbeeld congestiemanagementmaatregelen, optimaal wordt benut.Tenslotte vragen de leden van de BBB-fractie of geborgd kan worden dateen deel van de stikstofreductie ingezet wordt voor de doelen van hetstikstofregistratiesysteem (SSRS), zoals woningbouw in kustprovincies.Bij het opstellen van de regeling is zo goed mogelijk rekening gehoudenmet het doel om een deel van depositiereductie in te zetten als vulling vanhet SSRS1, naast het oorspronkelijke doel van de regeling: het realiserenvan depositiereductie voor natuurbehoud en -verbetering. Vanuit hetSSRS kan een deel van de depositiereductie gebruikt worden voor deSSRS doelen, waaronder woningbouw. Het daadwerkelijk inzetten vanreductie uit walstroom voor toestemmingsverlening (via SSRS) is echtercomplex en kent veel onzekerheden. Zo is aan de voorkant onzeker of ersubsidieaanvragen worden ingediend met een voor toestemmingsver-lening voldoende zekere en vooraf voorspelbare reductie. Daarbij moet1Conform de kamerbrief van 30 juni 2021 (kenmerk DGA-DAD / 21135239) Kamerbrief over standvan zaken Subsidieregeling sanering varkenshouderijen | Kamerstuk | rijksoverheid.nl(Kamerstuk 28 973, nr. 244)Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4623 bijvoorbeeld vooraf zeker zijn hoeveel schepen voor hoeveel tijd daadwer-kelijk walstroom zullen gebruiken, en tot hoeveel emissie en depositiere-ductie dat leidt. Daarbij moet de depositiereductie geborgd worden doormiddel van afspraken met het bevoegd gezag en de subsidieaanvrager(zoals aanpassen vergunning) en moet rekening gehouden worden methet additionaliteitsvereiste.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 409, nr. 4624