Besmetting Hepatitis A virus na consumptie blauwe bessen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 991VoedselveiligheidNr. 590 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 januari 2025Via deze brief informeer ik uw Kamer nader over het voedselveiligheidsin-cident waarbij mensen besmet zijn geraakt door Hepatitis A virus (HAV) nade consumptie van besmette blauwe bessen.Ik kan me goed voorstellen dat dit bericht tot zorgen heeft geleid. Ikbetreur ten zeerste de ziektegevallen bij dit incident, en met namewanneer dit tot ziekenhuisopname heeft geleid. Dit is vaak heel ingrijpendvoor de betrokkenen en hun omgeving.Alhoewel het onmogelijk is besmettingen door voedsel volledig tevoorkomen, is zo’n incident een signaal dat beheersing van de risico’s nietoptimaal heeft plaats gevonden. De primaire verantwoordelijkheid voorde voedselveiligheid ligt bij de producent en de overheid houdt toezichthierop.Het is bij dergelijke incidenten van enorm belang om zo snel mogelijk debesmettingsbron te vinden om juiste en gerichte mitigatie maatregelen tekunnen nemen. Het systeem van surveillance van voedselinfecties enbronopsporingsonderzoek heeft goed gewerkt bij het vinden van debesmettingsbron. Hierbij wordt steeds vinger aan de pols gehouden. Ditheeft mogelijk gemaakt dat de juiste maatregelen zijn genomen om hetbesmette voedsel uit de voedselketen te halen.HAV infecties verspreiden zich van mens-op-mens, vaak via voedselwaarbij bevroren (rode) vruchten een bekende mogelijke bron van infectiezijn. Hepatitis A kan zo mild verlopen dat iemand het niet eens merkt.Symptomen treden na de (relatief lange) incubatietijd (gemiddeld 28dagen) op en zijn over het algemeen vermoeidheid, lichte koorts, somspijn in de bovenbuik en misselijkheid. Bij volwassenen kan de infectiegepaard gaan met geelzucht. Slechts bij hoge uitzondering ontstaanlevensbedreigende complicaties. Hepatitis A duurt in de meeste gevallenniet langer dan 6 weken, maar vermoeidheid kan langer aanhouden. Deziekte wordt niet chronisch.Het RIVM verzamelt continu signalen over ziektegevallen via de meldings-plicht. Hierbij zijn artsen en medisch laboratoria verplicht om patiënten kst-26991-590ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 991, nr. 5901 met een hepatitis A diagnose te melden aan de GGD die deze meldingenvervolgens doorgeeft aan het RIVM voor een landelijk beeld. Opvallendetoenames waarbij voedsel de vermoedelijke bron is wordt door RIVM metde NVWA gedeeld.Zodoende heeft het RIVM eind december 2024 de NVWA geïnformeerddat er een verhoging van HAV patiënten is waarbij op basis van DNAanalyse van het virus exact het hetzelfde virus is aangetoond. Dit duidt opeen gemeenschappelijke bron van infectie. Op basis hiervan is hetzogenaamde bronopsporingsonderzoek gestart (uitgevoerd door de GGD).Het doel hiervan is om een verband te vinden tussen de patiënten watbetreft hun voedselconsumptie. Uit dit onderzoek kwam blauwe bessenuit de diepvries van de Albert Heijn als meest waarschijnlijke bron naarvoren. De NVWA heeft daarop monsters genomen van dit product die bijde patiënten nog in de vriezer lagen. WFSR (Wageningen Food SafetyResearch) heeft vervolgens in 2 verpakkingen van 1 patiënt HAV kunnenaantonen.De NVWA heeft daarop op 13 januari contact opgenomen met AlbertHeijn. Dit heeft tot een terugroepactie met publieke waarschuwing geleid.1Het cluster bestaat in totaal uit 12 patiënten met eerste ziektedagen tussen26 november en 29 december 2024. De leeftijd binnen dit cluster ismediaan 45 jaar (25–77 jaar), waaronder 6 mannen. Vier patiënten zijn inhet ziekenhuis opgenomen (geweest).De door de NVWA verkregen informatie gaf op 14 januari aan dat debessen enkel in het teruggeroepen product terecht gekomen zijn, dat debetreffende leverancier alleen aan Albert Heijn heeft geleverd en dat debessen vanuit Polen ingekocht zijn. Dit heeft geresulteerd in een meldingvanuit NL in het Europese systeem van snelle waarschuwingen (RASSF)zodat gerichte maatregelen ook in de betrokkene lidstaten genomenkunnen worden.Naast de informatie op de websites van de betrokken partijen in hetbronopsporingsonderzoek (RIVM, NVWA en de GGD) heeft ook hetVoedingscentrum specifieke informatie over dit incident op haar websitegeplaatst als gerichte voorlichting voor de consument.Door de genomen maatregelen zijn de betreffende bessen die geleverdzijn in Nederland in beeld gekomen en met de nu gaande terugroepactieuit de handel gehaald. Uiteraard zal de NVWA waar nodig (extra)controles uitvoeren. Daarnaast houdt het RIVM het verdere verloop vandit incident aan de humane kant nauwlettend in de gaten. Tevens is er eenander lopend cluster van ziektegevallen waar mogelijk nog een levens-middel in beeld kan komen. Als dit onderzoek relevante informatieoplevert, zal ik deze uiteraard met uw Kamer delen.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,V.P.G. Karremans1https://www.nvwa.nl/documenten/waarschuwingen/2025/01/14/veiligheidswaarschuwing-ah-blauwe-bessen-diepvries-van-albert-heijn.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 991, nr. 5902