Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 12 november 2009, over de voortgangsrapportage EHS en ILG

30825EcologischehoofdstructuurNr.57VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld14december2009DevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit1heeftop12november2009overleggevoerdmetministerVerburgvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitover:–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.14september2009metdeaanbiedingvandevoortgangsrapportageInvesteringsbudgetLandelijkeGebied(ILG)2008endevoortgangsrapportagegrootprojectEcologi-scheHoofdstructuur(EHS)over2008(30825,nr.49);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.28oktober2009metdebeantwoordingvanvragenvandecommissieLNVoverdeVoortgangsrapportageInvesteringsbudgetLandelijkGebied(ILG)2008enVoortgangs-rapportageGrootprojectEcologischeHoofdstructuur(EHS)2008(30825,nr.50);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.11november2009metdeaanbiedingvanhetmanifest«Natuurlijklukthet!Metmeerboerenalsnatuuron-dernemer»(30825,nr.53);–debriefvandevoorzittervandevastecommissievoorLand-bouw,NatuurenVoedselkwaliteitmetdeaanbiedingvaneennotitievanhetBORendestafoverdetweedevoortgangsrap-portageEcologischeHoofdstructuur(EHS)(30825nr.51).Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,AtsmaDegriffiervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,Dortmans1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),voor-zitter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(ChristenUnie),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GroenLinks),Polderman(SP),Elias(VVD)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GroenLinks),Lempens(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD)enVanDam(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1387000910tkkst30825-57ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.571 Voorzitter:AtsmaGriffier:DortmansAanwezigzijnachtledenderKamer,teweten:Cramer,VanderHam,Jacobi,Ouwehand,Pieper,Polderman,Snijder-Hazelhoff,Waalkens,enministerVerburg,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanhaarministerie.Devoorzitter:Goedemorgendamesenheren.Hetis10.00uur.Datbete-kentdatwijbeginnenmethetoverlegvandevasteKamercommissievanLNVmetdeministervanLNVoverhetILG(InvesteringsbudgetLandelijkeGebied)endeEHS(EcologischeHoofdstructuur)alsgrootproject.Wijvolgeneenwatbijzondereprocedure.DeKamerheeftnamelijkeentweetalrapporteursaangewezendierapporterenoverhunbevindingenmetbetrekkingtotdevoortgangvanhetgrootproject.IkstelvoordatvoorafgaandaandedaadwerkelijkeinbrengvandeKamerderapporteurskorthetwoordkrijgen.DaarnakandeKamerhaarverhaalhouden.Vervol-gensishetaandeministeromtereageren.Namensderapporteursgeefikhetwoordaandechef-rapportage,deheerWaalkens.DeheerWaalkens(PvdA):Voorzitter.Wijhebbenditcollegiaalopgelost.SamenmetmijncollegamevrouwSnijderhebbenwijmethetBORendestafgekekennaardeinformatieoverhetgrootprojectEcologischeHoofd-structuur.Wijzijndeministerzeererkentelijkdatdevoortgangsrappor-tageweercompactisenookaansluitbijdevoortgangsrapportagediewijvorigjaarhebbenontvangen.Ikdenkdatderapportageeengetrouwbeeldgeeftvanwatermeewordtbeoogd:eenstevigeinformatievoorzie-ningenookdevoortgangvandeEcologischeHoofdstructuurinzijndrieelementen.Datisomtebeginnendedoelstellingophetterreinvandekwantiteit.Overdekwaliteitvandenatuurenalleswatdaaronderwordtbegrepen,zalikstraksnogenkeleopmerkingenmaken.Ookoverdevoortgangendeinrichtinghebbenwijenkelevragen.HetalgemenebeeldisdatderapportagegoedaansluitbijdevorigevoortgangsrapportageenookbijdeijkpuntendiewijhebbenmeegekregenuitdestatusGrootprojectEcologischeHoofdstructuur,zoalswijdithebbenbeoogdtedoeninsamenhangmethetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.Overeenaantalpuntenwillenwijnogwelopmerkingenmaken,ookterversterkingvandeinbrengvandeleden.Deledengaannatuurlijkzelfoverhuneigeninbreng.MaaronzeeersteopmerkingisdatwijheteengemistekansvindendatdenulmetingopdekaartenhetIBONatuurnietoptijdvoordeKamerbeschikbaarzijn.Datistochwelessentieelvooreenverdereversterkingvandeinformatievoorzieningtenbehoevevanhetgrootproject.Detweedeopmerking,diewijvorigjaarookhebbengemaakt,isdatdevoortgangsrapportageILGnietisvoorzienvaneenaccountantsverklaring.Wijhebbendaaroverdevorigekeerookgesproken.Deministerheeftuitgelegdhoehetcontractmetdeverschillendepartnersoverrekeningenverantwoordingis,maarwijvindenweldatdecontroleopdefinanciëlecijfersnognietvoldoendeisgewaarborgdendatdejuistheidvandefinanciëlegegevensdaardoornietisgegarandeerd.Dederdeopmerkingoverhetalgemenebeeldisdatookindezerappor-tageblijktdatveelwordtopgehangenaandemidtermreviewvandetotaleEcologischeHoofdstructuurenaandelooptijd.DatgeldtnietalleenvoordeEcologischeHoofdstructuur,maarnatuurlijkookvoordelooptijdvanhetILG.Overdeinformatievoorzieningconstaterenwijtochdaterweinignieuweinformatiebeschikbaarisgekomen.Daarophebbenwijdevorigekeeralgewezen.Wijvindenechterweldatdenieuweinformatieeentoevoegingisaanhetgeenbijdeeerstevoortgangsrapportageontbrak.DevorigekeerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.572 hebbenwijgesprokenoverdewenselijkheiddatingemeenoverlegtussenhetkabinetenhetIPOdeinformatieverstrekkingaandeKamerverbeteringbehoeft.MetnamewathetILGbetreft,hebbenwijonvol-doendezichtophoehetIPOreageertopdevoorstellenvandeminister.Alslaatstepuntnoemikdemidtermreview.Daaraanwordtallesopge-hangen.Hetisonsnogniethelemaalduidelijkwathetprotocolmetbetrekkingtothetframewerkvandemidtermreviewbehelst.Ishetkwali-teitsborgingssysteemoperationeelenookbeschikbaarvoordiemidtermreview?Volgensdeinformatiewaaroverwijnubeschikken,zoudemidtermreviewpasvoordebehandelingvandeLNV-begrotingvan2011naardeKamerwordengestuurd.WijvragendanookinhoeverredederdevoortgangsrapportageEcologischeHoofdstructuurenILG,dieinseptem-ber2010aandeKamerzalwordengestuurd,nieuweinformatiezalbevattenoverdedaadwerkelijkevoortgangvandeEcologischeHoofd-structuur.Allesoverziend,denkikdathetalgemeenbeeldisdatwijergoedaanhebbengedaanomdeEcologischeHoofdstructuurinsamenhangmethetILGtoteengrootprojecttebenoemenenteverklaren,ondanksdeopmer-kingenvandeAlgemeneRekenkamerdiezegtdatdeKamernuwelbezigiseenlanglopendcontracttussentijdstebeoordelen.DeAlgemeneReken-kamerheeftdaarmeemisschienterechteenpunt,maaranderzijdsheeftdeAlgemeneRekenkamerookgeconcludeerddatdekwaliteitvandeinformatieverstrekkingisverbeterd,nietonderdedrukvan,maarweldoorhetverklarenvandeEcologischeHoofdstructuurtotgrootproject.Doordiezotebenoemen,hebbenwijbetereinformatie,dievooronsonzecontrolerendetaakvergemakkelijkt.IkhebooknamensmevrouwSnijdergesprokenenikwilnogmaalsdankuitsprekenaandestafenhetBORvoorhetwerkdatzijsamenmetonshebbenverricht.Devoorzitter:Ikstelvooromvooralsnoguittegaanvanvijfminutenspreektijdperfractievoordebijdrageinhetoverleg.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Voorzitter.DevoorzettenhebbendeheerWaalkenseniksamenmethetBORgedaan.Ookvanmijnkantdaar-voordank.IkgeefnuinhoudelijkdereactienamensdeVVD-fractie.LaatikevenaansluitenbijhetgeendeheerWaalkensnamensderapporteursheeftgezegd.Erismeerinformatie,maarofditookdeinformatieiswaaropwijzittentewachten,isvooronsechtdevraag.Wijzijnteleurge-stelddatwijnogsteedsdienulmetingniethebben.NamensdeVVD-fractieconstateerikdatuitdecijfersblijktdatereenrestantvoordeinrichtingligtvan119000ha,datnogruim29000hamoetwordenverworvenendatdaaroveraldiscussiebestaat,blijkensdeinspraakreac-tiesdiewijkrijgen.Daaromhebbenwijnogsteedsonzetwijfels.Dienulmetinghebbenwijnodig,zoblijktweer,omexacttewetenwaarwijstaan.Datisnatuurlijkergteleurstellend.WijzijnnujarenenjarenbezigmetdeuitvoeringvandeEHS.DeVVD-fractieiskritischgeweestoverdetotaleinzetvanhectaren.Zijisaleenaantalkerenkritischgeweestoverwaarwijvoorstaanenheeftgevraagdomtekijkennaardekwaliteitenomnietsteedsdiekwantiteit,metdiehectaren,natejagen.Laatdatnietsteedsdedoelstellingzijn.Indestukkenleesikdatereenrestantvoorinrichtingligtvan119000ha,zoalsiknetzei.Dangawijerevenvanuitdatdatdehectarenzijndienukunnenwordeningericht.Ookdatisdevraag.Diehectarenzijn,alsikhetgoedhebbegrepen,alverworven.Waarombeginnenwijdaarnietaan?DatisvoordeVVD-fractieechteengoedevraag.WijkrijgenjaaropjaarvanhetPlanbureauvoordeLeefomgevingtehorendatwijnietdekwaliteitbezitten.Hetisooklogischdatwijnooitdekwaliteithalenalswijaldiehectarengewoonophunpleklatenliggenenzenietechtvoornatuurgaaninrichten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.573 Wijvindenechtdatdeministerdaaropmeerregiemoetvoeren,datzijdaarechtdeslagmoetslaan.Datiswaarooknaaronsgevoelalleinspre-kersomvragen.AlszelfsdeprovincieZuid-Hollandindezetijdvancrisis,metnietmeerfinanciëlemiddelen,inhaarreactievraagtofwijhethelebeleidvoornatuurnietmoetenheroverwegen,danvragenwijonsafofdeprovinciezichnietaansluitbijhetgeendeVVD-fractiealeenaantaljarenroept.AlsikeenkopindekrantziedatSBBmoetkiezentussendegebiedenendatverwilderingdreigtalsernietmeergeld,nietmeerbudget,komtdansluitdataanbijdeoproepomnutegaaninrichtenenomdegebiedendiewijbezittenookgoedtebeherenenervoldoendebudgetvoorbeschikbaartestellen.Ikkomopeenaantalanderepunten.Deministerheeftsteedsonder-steund,enwijlezendatookindestukken,datdeinzetopparticuliernatuurbeheerernogsteedsis.Wijkrijgenechterookmediatotonsmetdekoppen:Rijkjaagtopnatuurgrond,particulierenenboerenbuitenspelgezet.Indeprocedurevergaderinghebbenwijgevraagdomeenreactiehieropvanhetkabinet.Diebriefisernogniet.DeheerPieper(CDA):Dieiserwel.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):O,dieiserwel.Diehebiknognietgezien,excuusdaarvoor.Ikvraagtochaandeministerwaaropzijnuinzet.Wijhaddendedoelstellingdateengrootaantalhectarenviaparticulierbeheerzouwordengerealiseerd.Alsikdezekoppenlees,wordtditdusnietgerealiseerd.DaarbijkomtdaterookuitdeagrarischesectornueenklemmendberoepwordtgedaanomdeheleombuigingterealiserendiewijbijhetProgrammaBeheermakenvoordegroenfinanciering.Ookdatstaatophetspel.Daarvoormoetsnelgoedkeuringkomen,andersloopthetdaarfout.Erbestaatdusonduidelijkheidoverdetoekomstvandegroenfinancieringopbasisvanagrarischnatuur-enlandschapsbeheer.AlswijechtmenendatwijmetagrarischnatuurbeheerinhetkadervanhetProgrammaBeheereenstapwillenzetten,danzaldaarhetnodigemoetengebeuren.DitheeftookraakvlakkenmetBrussel.Ikkomdaaropomdathetallemaaleenrelatieheeftmetdetemakenslagnaarmeeragrarischnatuurbeheer.IshetzodatmiddelendienuuitBrusselkomenalleenmaarkunnenwordenbetaaldaanparticulieren?WijzoudendeSN-regelingviahetPOPkunnengebruiken,maardatgeldmagalleennaarparticulieren,alsikhetgoedhebbegrepen.WijzoudendusmetbehulpvanBrusselsgeldeenslagkunnenmakennaarmeerinzetopparticulierenagrarischbeheer.Wijzoudendatgraagwillen.Isdiekeuser?Ikbegrijpdatwijhetvoorhetgrootstedeelzelfmoetenfinancierenalswijhetdoordenatuurorganisa-tieslatendoen.DeheerVanderHam(D66):IkbegrijpweldatmevrouwSnijderditzegtoverdeagrariërs.Daaroverhebbenwijookallemaalprachtigebrievengekregen.Maarhetblijktdathetnietopschiet.Hetblijktdathetquakwali-teitteweinigoplevert.ErisookeenmanifestuitgekomenvandeLTO,waarinstaatdathethartstikkegoedisomaanagrarischnatuurbeheertedoen.Erwordtgezegddatereencultuuromslagmoetkomen.Devoorzitter:Uwvraag?DeheerVanderHam(D66):Wijzittenbijnatot2018.Hetisallemaaleenbeetjetelaatvolgensmij.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Alswijderegelingennietgoedinelkaarhebbengestoken,ishetlogischdatditachterblijft.Ikhebaleenaantalopmerkingengemaaktoverderegelingen.Alswijderegelingennietgoedhebbentoegespitstophetagrarischnatuurbeheer,zowelwatdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.574 middelenalsderegelingenzelfbetreft,danisdathelder.Danblijfthetookachter.Ikvraagdeministeromdatbeteraandevorktesteken.Boerenmoetenwelwetenwaarzijaantoezijn.Jehoortnudaterinprincipewatlangjarigetrajectenzoudenmoetenwordenafgesproken,zelfslangerdanzesjaar,maarnuishetzesjaaris,endatdenatuurorganisatiesaandeboerenmaareenvijfjarigepachtuitgeven.Daarinzitaleendiscrepantiemetdelooptijdvanzesjaardiewijeigenlijkwillen.Zoisernogeengrootaantalzakennietgoedopelkaarafgestemd.Danishetlogischdathetachterblijft.Danspreekiknognieteensoverdekwaliteit.Maaralsookdeinzetalachterblijft,blijftsowiesodekwaliteitachter.Devoorzitter:MevrouwSnijdervervolgthaarbetoog.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Gisterenhebbenwijeenuitgebreidgesprekgevoerdoverdefinancieringvanonslandschap.DatheeftookallestemakenmethoewijdeEHSkunnenrealiseren.Wijgaanernogsteedsvanuitdatwijmeermoetenproberendelandschappen,hetgebied,teverbinden.Datbetekentnietdatookdieverbindingszonesallemaalmoetenwordenaangekocht.Ookdaaroverhorenwijderoepuitdesamenleving.Zoekschakelswaarmogelijkisomdelandschappenteverbindenenprobeerookdaarbijdeparticuliereninteschakelen.Diezittennuindegebieden.Ganietweerovertotgrootschaligeaankoop.Wijhebbenookkritiekopeenaantalverbindingszonesdatnogmoetwordenaangelegd.KijknaardeKrimpenerwaard.Deroepuithethelegebiedis:laatalstublieftdatgebiedintact,laatalstublieftdatlandschapgewoonintact.NogsteedshangthetzwaardvanDamoclesvanhetaankopenboveneengrootaantalhectaren,hetmerendeelvandeKrimpe-nerwaard.Hetzelfdegeldtvoornogeenaantalgebiedenwaaroverdereactiesernietomliegen.Desamenlevingvraagtomeenandereaanpak.Devoorzitter:Dankuwel.Ofbentunognietklaar?Uzitbijnaopzevenminuten.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Excuus,maarikmoetweerevenopladenennatuurlijkzegjeheterbijalsjebentgestopt.Eénslotopmer-kingwiliknogmaken.Wijvindendathetechtvijfvoortwaalfisendatwijnuechteenandereaanvliegroutemoetenkiezen.Derapportagegeeftditookduidelijkaan.Alleswordtinprincipeopgeschovennaardemidtermreview.Wijdenkendatditindezetijdenmetdelangjarigetrajectendiewijalachterderughebben,nietmeerverantwoordis.DeheerPolderman(SP):InhetbeginvanhaarbetoogzeimevrouwSnijderdatwijmoeteninzettenopdeinrichting.Watverworvenis,moetwordeningericht,zegtzij.Wijhebbenhetdaaroveralvakergehad.IszijhetmetmijeensdatwijmetnamedatmoeteninrichtenwatgewoonindeEcologischeHoofdstructuurligt?Erisbijvoorbeeldeenhoopruilgronddienietopdegoedeplaatsligt,diebestemdisvoorhetverplaatsenvanmensen.Alswijdieookalsnatuurgaaninrichten,waarmeezijnwijdanbezig?Ookhaarbetoogoverdieverbindingszonesbegrijpikwel,maariszijhetmetmijeensdatjevoordeinrichtingonderscheidmoetmakentussenhetgeenopdejuisteplaatsligt,binnendeEHS,enhetgeendaarnietligt?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Nee,datisnatuurlijkzoklaaralseenklontje.Maarhierstaatdater119000haaanrestantinrichtingis.Datisechtheelveelgebied,kanikuzeggen.Latenwijereensvanuitgaandatdehelftopdegoedeplekligt,danisdatmeerdan50000ha.Datmoetenwijinrichten.Wijmoetenervoorzorgendatdieandere50000ha–latenwijdaarvanevenuitgaan–zosnelmogelijkwordtgeruildmetgrondendiewelbinnendeEHSkunnenwordenbegrensd.DaaroverhebbenwijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.575 vorigjaareenmotieaangenomen.Zoekandersuitofjegrenzenkuntbijstellen.Ookdieroepisvorigjaaraluitdezecommissiegekomen.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Ikbedankeerstderappor-teurs.Inmijnogenisderapportagenietmildoverdegekregenendegebodenextrahelderheidtenopzichtevandevoorgaanderapportage.Voorditmomentbeperkikmijertoeomexplicietaandeministertevragenofdieextraduidelijkheid,meerinzicht,ookkanwordenverkregenalsdemidtermreviewheeftplaatsgevondenenofdaneensoorttussen-stapwordtgemaakt,waarnawijhetheleprocesmisschienbeterkunneninrichten.HieroprichttezichookdekritiekvandeAlgemeneRekenkamer.Ikkomopdeinhoudvandestukkendiewijhebbenontvangen.OokmevrouwSnijdersprakaloverhetinrichtenversusdeaankoop.Bijdebehandelingvanhetaanvullendbeleidsakkoordhebbenwijdaaroverookalietsgezegd.Alsikditzoleesenopmijlaatinwerkendandenkikdatdegemaaktekeuzeomeerstaandachtaandeinrichtingtegevenennietmeteenaandeaankoop,eengoedeis.Maardanmoetdeinrichtingwelgaanplaatsvinden.DaarovermaaktdefractievandeChristenUniezichtochheelveelzorgen.Wijdenkendatditsterkachterblijft.AlsjeookaandeburgerswiltlatenzienwatdeEHSuiteindelijkbetekent,welkemeer-waardedievooronzenatuurgaatopleveren,danishetabsoluutnoodza-kelijkdatdieernietbijblijftliggen,maarookechtingerichtgaatworden.Ikbenheternietmeeeensdatwijmaarmindermoetengaaninrichtenalshetgeldopis,omdatmisschienhetgeldvoorhetonderhoudopis.DatproefdeikeenbeetjebijmevrouwSnijder.Ikdenkdatwijhetaanonzestandverplichtzijnomookdebudgettenvoorhetonderhoudenhetbeheervrijtemakenalswijveelwaardehechtenaandenatuur.Datzalheelwatvanonsallenvragen.Devoorzitter:MevrouwSnijdervraagthetwoord.Ikweetnietofdituitlokkingwas.DeheerCramer(ChristenUnie):Nou,hetwas...Devoorzitter:Uhoeftniettereageren.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Nee,hetwasnietechtuitlokking,maarikwileenvraagstellen.DeheerCramerdeelt,neemikaan,weldemeningdatjekeuzenmoetmakenalsjeeenbepaaldbudgethebt?Natuurlijkmoetjeookbeherenwatjehebtingericht,maarjemoetwelkeuzenmaken.DeheerCramer(ChristenUnie):MevrouwSnijderheeftvolstrektgelijk,maarmijgaatheteromdatwijnietveelgeldmoetenspenderenaaninrichtingomerovertienjaarachtertekomendatdeboelerverslonstbijligtendatwijnieuwekeuzenmoetenmakenomdatwijgeengeldhaddenvoorhetbeheer.Ikvinddatwijhetaanonszelfverplichtzijnomookdemiddelenvoorhetbeheervrijtespelenalswijgaaninrichten.Indiezinzittenwijvolgensmijopdezelfdelijn.Ikzochtwelbewusteenbeetjedeconfrontatieop,voorzitter,alhoewelhetnietmijnbedoelingwasomuittelokken.Indatlichtkomikopdeheroverweging.DefractievandeChristenUnieheeftzichaltijdvolledigachterdeEHSgesteldendoetdatnog.Tochvraagikmijafofwijlangzamerhandnietook,gaandenaardiemidtermreview,onzeknopenmoetentellenenvragenofalleshelemaalgoedgaat.Deministerkentmijnkritiekophetgebruikvanheelveelkleinegebiedjes.MijnmooistevoorbeeldblijfthetGorzenveldinFlevolandvan1,5ha,waaropdriekoningspaardenentweereigerszittenenvermoedelijkeenkamsalamander.Hetisweleengebiedjedatvannergensnaarnergensgaat.HetmoeteensteppingstonezijnnaarhetHorsterwold,maarhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.576 Horsterwoldmoetooknogzijnmeerwaardekrijgen.Hetisertrouwensalbuitengewoonmooi,alweetbijnaniemandinNederlanddat.Hetgaatmijeromdatjenaarrobuustenatuurmoet,naarzonesdieaansluiten.Danhebbenwijeenveelbetergebieddanaldiekleinegebiedjes,ookgeziendeEHS-kaartendevlekkendieoverheelNederlandliggen.Ikdenkdatwijerverstandigaandoenomnietzozeermindernatuurterealiseren,alswelomteoverwegenditandersenbeteropelkaaraansluitendtedoen.DeheerVanderHam(D66):WatzegtdeheerCramernueigenlijk?Hijzegt:ikbenhelemaalvoordeEHS,maarmisschienistochhetheleconceptvandeEHSnietzogoed.Dataldieplekkenzichnogmoetenbewijzenendathetnogmoetgroeien,magduidelijkzijn.Datzalnietvandeeneopdeanderedaggerealiseerdzijn.Maarwatvraagthijnupreciesaandeminister?Ikbegrijphetniethelemaal.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikhebditalvakerindezecommissieaandeordegesteld.Mijngrootstekritiekopheelveelvandiekleinenatuurge-biedenisdatzeheelkwetsbaarzijn,daterheelveelzorgvoornodigisomeengoedehabitatingerichttekrijgenendathetdusdevraagisofditblijftlukken,metalledrukvandeomgeving.Datiseenvoortdurendestrijd.Wijsprekenookoverhetaaneensluitenvangroteregebieden,waardoorderobuustheidtoeneemtenwaardoorookrecreatiekanplaatsvinden.Indiezindenkikdatjemoetkijkennaarlogischeoplossingenindenatuurinplaatsvanwillensenwetensallevlekkendieernogliggenendienogmoetenwordenaangeschaftmaartekopenenjeaftevragenofmetdeinrichtingeengoedehabitatgaatontstaan.MevrouwOuwehand(PvdD):AlsdefractievandeChristenUniedaareenbezwaarziet,enikkandatbezwaarwelinvoelen,zoudenwijjuistaandeministermoetenvragenomhardaandeslagtegaanmetrobuusteverbindingszones.Alsnatuurgebiedjesopzichzelfwaardevolleelementenbevatten,maaronderdrukstaanvandeomgeving,waarbij–hetmoetmijevenvanhethart–deChristenUnie-fractieookniethardhaarbestdoetomdiedrukvandeomgevingteverlichten,kunjetochnietmethetargu-mentkomendathetpostzegeltjeszijnwaaraanjeinhetgrotegeheelnietveelhebt?Datisweleenergnadeligeuitkomstvoordenatuur.DeheerCramer(ChristenUnie):Integendeel,ikdenkdathetjuistmeerkansenbiedtvoordenatuuralsjeervoorzorgtdatpostzegelsinderdaadgoedverbondenzijn,maarjemoetkijkenwaarditopdemeestlogischeplekkenkangebeuren.Datismijnoproep.Ikdenkdatwijdaargoednaarmoetenkijken.Ikhebnietdekaartopnieuwingetekendofzo,mochtmevrouwOuwehanddatgevoelhebben,maarikdenkdatwijhieroveropzijnminstdediscussiemoetenvoeren,zodatwijooktegemoetkunnenkomenaanzorgenindesamenlevingoverwatditonsgaatopleverenenofhetallemaalwelgaatlukken.Datvindikookeenbelangrijkevoor-waardevoordraagkrachtuitdesamenlevingvoordiezelfdenatuur.Ikmaakeenopmerkingoverdeontschotting.UitdeprovincieshorenwijdathetvooralbijhetILGnogallastigkangaanomdatbijbepaaldenood-zakelijkegebiedsoplossingenschottenbinnendefinancieringsstructuurhetonmogelijkmakenomgeldteschuivenalsmendatzouwillen.Ikhebgeenexactvoorbeeld,voorhetgevaldeministerdaarnaarzouvragen,maariniedergevalhebbenwijvanverschillendeprovinciesdeoproepgehoordomdaarnogeensnaartekijken.Alsdeministerdaaropgeenantwoordkangeven,zalikzorgendatikdaaropbijdebegrotingsbehan-delingwatmeergedetailleerdkaningaan.Nuisheteenhartenkreet.Totslotoverdesubsidiesvooragrarischnatuurbeheer.Wijkregengistereneengeweldigmooiboek.IkmoestdenkenaandiereclamevanMona:ikwerderweleenbeetjeblijvan.DitispreciesinlijnmetwatikhieralheelvaakhebgezegdovereenechtefinancieringsstructuurvoordeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.577 ondernemers.DecompassiewaarmeeookLTOhieraanheeftmeegewerktendeinterviewsinhettweededeelsluitenaanbijdediscussiediewijindeKameralvakerhebbengevoerd.Datisookhetbeelddatdeministerheeftgeschetst,maarwaarvoorhetmoeilijkwasomdehandenopelkaartekrijgen.Ikwaserechtvanonderdeindruk.IkwilzowelhetministeriealsLTOeengrootcomplimentgeven,maarikdenkdatallepartijeninhetveldditcomplimentverdienenvoordemaniervandenken.Belangrijkisdaarbijwelhoediefinancieringsstructuurernuuitziet.Ikhebmijdaarinookwatverdiept.Hetblijktdatdeherziening,ookindevormvanhetnieuweSNL,nognietmeteeneennieuweofeenbeterefinancierings-structuuris,maarhetiswatgereshuffled.Volgensmijmakenwijmetelkaareengeweldigedenkfoutoverdefinan-cieringvanhetlandschapdoorhetagrarischnatuurbeheer.Diezitinhetvolgende.Terwijlhetlandschapdoordeterreinbeherendeorganisatiesalseenproduct,eenactiviteitwordtgezien,pratenwijoverdefinancieringvanhetagrarischnatuurbeheeralseentegemoetkomingvoordegeledenschade,vooromzetderving.Wijmoetennadenkenovernatuuralsnieuwproduct.Danhebbenwijhetooknietoverstaatssteunalswijdaarvoorbetalen.Hetiscruciaaldatwijeenheelanderemaniervandenkenkrijgen.Wijhebbenhetnietovereentegemoetkoming,wijhebbenhetnietovereenschadeloosstelling,maarwijmoetenheteroverhebbendatereengeweldiggoedproductwordtgeleverd.Danhoortdaarbijookeenbeta-lingsstructuur.Daarinkunjeopeengegevenmomentookeenuitdagingleggen,wantalsdekwaliteitbeteris,wordterookmeervoorbetaald.Datlijktmijjuistmeerwaardevoordekwaliteit.Devoorzitter:Dankuwel.Wijhebbenopkortetermijneenwetgevings-overlegNatuurenwijkrijgennogeenbegrotingsbehandeling.Waarhetkan,vraagikomvooralbijdeonderwerpenteblijvendieopdeagendastaan.Ikgaverdermetdevolgendeinderij,mevrouwJacobi.Ikstelookvastdatertotnutoegeenvragenzijngesteldaanderapporteurs.Voordehelderheidenopdatiedereenditweerscherpheeft:alservragenzijndanzaldeheerWaalkensdiegraagbeantwoorden.MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.Mijncomplimentenaanderappor-teurs.MetdenotitievanhetBORendestafendievanderapporteurszijneigenlijkalleessentiëlevragenalbeantwoordoverhoewijmoetendoor-stomenmetdeEcologischeHoofdstructuurenhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.Ikprobeerdaaropaanvullendeenaantalzakenverderboventafeltekrijgen.DemaatschappelijkewaardevandeEcologischeHoofdstructuurstaatwelgoedindeNatuurbalansbeschreven.Alswijstraksechterdeheroverwegingenbehandelen,waarbijleefomgevingennatuurerookeenis,zouikhetheleconceptvandeEcologischeHoofd-structuurvanuitdevisievandeministerscherperneergezetwillenzien.Wijzijnaltientallenjarenhiermeebezigenmetdeplekdiedezeinonzesamenlevingheeftvoorderuimtelijkeinrichting,voorklimaatverandering,voorbelangrijkevraagstukkeninderuimtelijkeordening,dusmetdehelemaatschappelijkewaarde.Ishetmogelijkdatdeministerdiemaatschap-pelijkewaardevandeEcologischeHoofdstructuurnogwataanscherpt,metnamevoordekomendeheroverwegingen?Alszakeningeldmoetenwordenomgezet–datgebeurtdaardan–moetditheelrobuustwordenneergezet.Daaropvraagikwatmeeractie.WijhebbengeennulmetingopdekaartennoggeenIBO.Wijstaanopdestoepvandemidtermreview,dievolgensmijheelessentieelgaatworden.Ikmaakmijerheelernstigzorgenoverofdederdevoortgangs-rapportagedanwelwaardeheeft.Derapporteurshebbenditookopge-merkt.Zijkomennietverderdan:hetiszo.IkwilgraagvanderapporteurswetenwatwijnunogmoetendoenomdienulmetingopdekaartenhetIBOdienstbaartemakenvoordemidtermreview.Zijhebbenhiervaneendiepgaandestudiegemaakt.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.578 Devoorzitter:DatiseenvraagaandeheerWaalkensenmevrouwSnijder?MevrouwJacobi(PvdA):AandeheerWaalkens,maarookaandeminister.MevrouwSnijderendeheerCramerhebbenopgemerktdatwijsneldeontbrekendeschakelsmoeteninrichten.Daaroverhebbenwijaleerdermotiesingediend,diesomstochnietwerdengesteund.Datsnapikdanniet,maaroverversneldinrichtenzijnwijhetlangzamerhandmetelkaareens.Alswijruilgrondenhebben,moetenzeeffectiefwordeningezet.Ikwilvanzowelderapporteursalsdeministergraagwetenhoeditvormkankrijgen.Kunnenwijdeontbrekendeschakelsgoedinzichtkrijgen?IkhebalsPvdA-Kamerlidzelfeenrondjegemaaktdoorhetlandenhebmijdaarvaneenbeeldgevormd.Misschienheefthetministeriedaarvaneenanderbeeld.Ikwilgraagwetenwaarzezichbevinden.Dankunnenwijzeversneldinrichten.Danhebbenwijwerkgecreëerdenhebbenwijdemaatschappelijkewaardeen,ikdenk,ookhetdraagvlakverbeterd.Ishetmogelijkdatwijdaaroversneleenrondjekunnenmaken?Daarnaastwilikgraageenprognosevandefunctioneleinzetvanderuil-gronden.Hoekijkenderapporteursertegenaanomeenplanvanaanpakoptestellenomdieruilgrondenopefficiëntewijzeintezetten?Ikgakortinopdeverdrogingsaanpak,inaanvullingopwaterallemaalalisgezegd.Wijhebbengeenkwaliteitsborging.Devoorzitter:Derapporteursrapporterenlouteroverdeinformatievoor-ziening.Zijgevengeeninhoudelijkekwalificaties,wantdanhebjeeenpolitiekediscussie.MevrouwJacobi(PvdA):Ikbennietzovandepolitiek,alsudatsomsdenkt.Devoorzitter:Ubentwelgekozen.MevrouwJacobi(PvdA):Japrecies,maarsomshebjeeerstcijfersnodigomweerpolitiektebedrijvenenikbennuevenopdecijfersuit.DerapporteurshebbenopgemerktdatdenulmetingopdekaartnognietisafgerondendathetIBOernietis.Zijmakenzichernstigzorgenovernieuweinformatiewaardenindederdevoortgangsrapportage.Zijmakenzichookzorgenoverdemidtermreview,wantdaarvoorhebjediealle-maalnodig.Mijnvraagaanderapporteursispuurfeitelijk.Alsdenulme-tingopdekaartenhetIBOopkortetermijntochnogkunnenwordengerealiseerd,watisdanhunaanbeveling?Isdatmogelijk?Alszijzeggendatditnietkan,datdittepolitiekis,danhoorikdatwel.Hetisnietaandevoorzitteromdittezeggen,lijktmij.Devoorzitter:Excuus,derapporteursdoenhunwerknamensdecommissieenikwordgeachtnamensdecommissietereageren.Derapporteursgevenfeitelijkeinformatie.MevrouwJacobi(PvdA):Uwildenetstimulerendatderapporteursvragenkrijgen.Iksteldeeenvraag.Alsudenktdatdienietgeschiktis,danzegtderapporteurdatwel.Ikblijfbijmijnmening.Dandeverdrogingsaanpak.Wijhebbengeenkwaliteitsborgingssysteem.Datisnognietrond.DatheeftookallestemakenmetdeNOKenhetIBONatuur.Ikmaakmijdaaroverernstigzorgen.Wijhebbennietechtinbeeldwatwijbereikenmetbiodiversiteitenwatdekwaliteitvandiegebiedenis.Alswijzeinrichten,hoegaathetdanlopen?Omdatditnognietvolledigis,wilikeriniedergevaléénonderwerpuithalenwaarvanikheelgraagwildatdiebijdemidtermreviewwordtmeegenomen.Datisdeverdro-gingsaanpak.Ikwilgraagvandeministerhoren–ikdurfhetalnietmeerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.579 aanderapporteurstevragen–ofhetmogelijkisom,voorzoverbekend,eenbeeldtekrijgenvanderesultatenvandeaanpakvandeTOP-gebieden.Dankunnenwijiniedergevaleenbeeldkrijgenvanwatnodigisomtotnieuweafsprakenmetdeprovinciestekomenendaarvaneenbeeldmeenemenindemidtermreview.Daarvoorgraagaparteaandacht.Ikkomopmijnlaatstepuntwantikdenkdatikandersdoormijntijdheenben.Deministerheefttoezeggingengedaan-ditstaatmetnameindenotitievanhetBORendestaf-waarvanikertweenaderaandeordewilstellen.HetgaatoverdeplanologischebeschermingvandeEcologischeHoofdstructuur.Deresultatendaarvanwordenpaseind2010verwacht.Ishetmogelijkomookvoordemidtermrevieweenbeeldtegevenhoedatopditmomentloopt,hoedatvordert?Ikvinddatheelbelangrijk.VerderwilikgraagvandeministerietswetenoverhetSNL.HetSNLzoueenvou-digerworden.DeheerAtsmavandeCDA-fractieenikhebbeneerdereenmotieingediendomdaarvooreenpilottelatenlopen.Dieisafgerond.Ikkenderesultatendaarvanenbenernstigteleurgesteldoverdebureaucra-tischebrijdieernoginzit.IkbenzovrijgeweestomdaaroverookmetdeDienstLandelijkGebiedtespreken.Hetmoeteindelijkweerzowordendatnietalleendeboekhouderhetbegrijpt–somsbegrijptdiehetookbijnanietmeer–maardatookdeboerhetbegrijpt.Datisnogsteedsnietgoedgeslaagd.Kandeministererindezefasenogietsaandoenomditnogeenslageenvoudigertemaken?ErwordtveelmetBrusselgeschermd,maarhetgaaterveelmeeromdatwijsturenopresultaatvanhetnatuurproduct,zoalsdeheerCramerzei.Deregelsmoetendaarvoordienendzijn.Ikhebnogsteedsdebelevingdatwijdieslagnetniethebbengemaakt.Datvindikergzonde.Datdemo-tiveertook.Totzovermijninbreng.DeheerPolderman(SP):Voorzitter.Ikspreekmijnwaarderinguitvoorderapporteurs,dieeenuitstekendproducthebbenafgeleverd.Ikgaervanuitdatdeministerdevragendieinhetstukzijngesteldineerstetermijnzalbeantwoorden,wantmetnamederelevantevragenzijnalgesteld.Mijnfractiezalwataccentenzetten.HetAOheetdevoortgangvandeEHSenhetILG,maarwijzoudenhetnaarmijnideebeterdestagnatievanheteenenanderkunnennoemen.Deministereindigthaarbriefvan14septem-berjongstledennogmetdeopmerkingdatoponderdelenvooruitgangwordtgeboekt,maardattijdigerealisatievandeEHSeenpuntvanaandachtblijft.Datlijktmijhetunderstatementvandemaand.Deregel-rechtenoodkretenenhulpvragenuitdeprovinciedieaandeKamerwordengegeven,geveneenronduitzorgwekkendbeeldoverdievoort-gang.Hetstaatjedatwijbijvoorbeeldonlangskregenvandegedepu-teerdevanZuid-Holland,zegtgenoeg.Deministerkanhetdiagramonge-veervanafdezeafstandzien.Watpaarsis,moetnogwordengedaanenwatblauwis,isalgerealiseerd.Zokrijgtmentochdeindrukdaterbepaaldwelsprakeisvanstagnatieinplaatsvanvooruitgang.Zo’neenvoudigtaartdiagramzegtopzichgenoeg.Deeerstevraagaandeministerluidt:hoezithetmetdesenseofurgence,omhetmaaringoedNederlandstezeggen,bijdezeminister?Ikvraagmijditmetnameafmethetoogopdekomendeheroverwegingendiemomenteelinhetkabinetwordenbehandeld.Hoezithetmetdatpuntvanaandachtdatdeministernoemt?Indeantwoordenopdevragendieindeschriftelijkerondezijngesteld,weigertdeministerdaaropintegaan.Zijzegtdatzijnietopdeheroverwegingenvooruitkanlopen.Hoemoetikdatcombinerenmethaaruitspraakdatditweleenpuntisdataandachtnodigheeft?Hoehardgaatzijzichbijdeheroverwegingmakenvoordevoltooi-ingvandeEHS?HoehardgaatzijzichdaarvooralsministervanNatuurmaken?Omtebeginnenmoetenwijwetenwaarwijprecieszijngestart.Danspreekikoverdenulmetingopkaart.DeministerheefttoegezegddatdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5710 resultatenerzullenzijnvoordebegrotingsbehandelingvan2decemberaanstaande,maarikzitmethetprobleemdatwijhetonderdeelNatuurvolgendeweekmaandaggaanbespreken.DusdevraagisofditnogmorgenofinhetweekendnaardeKamerkanwantdanhebbenwijmaandagietstebespreken.Voor2decemberisovereenaantalweken,dusikzouwillendatditnogwatnaarvorenwerdgehaald.WijsprekenoverdeEcologischeHoofdstructuur.«Structuur»metnadrukwanthethoofddoelisomdeteruggangvandebiodiversiteittestoppeneneenstructuurtemaken,natuurterreinenteverbindenenversnipperingtegentegaan.HetisvoordeSP-fractiedanookonverteerbaardatdeessentiëlerobuusteverbindingenzulkevertragingondergaan.IndeNotaRuimteisimmersafgesprokendatuiterlijkin2008dierobuusteverbin-dingenzoudenzijnvastgesteldenbegrensd.Eind2009isditnogsteedsnietklaar.DeprovincieshebbendeEHSingrovestrekenwelzoongeveeraangegeven,maardedoorvertalingnaargemeentenopbestemmings-planniveauisnoglangnietzover.Deplanologischebeschermingmoetinbestemmingsplannenwordenvastgelegd.WijhebbenernietzoveelaanomindesfeervanhoutskoolschetsenendikkeviltstiftlijnendegroveschaalvandeEHSteschetsen,maarwijmoeteneenheldere,kadastrale,planologischebescherminghebben,waarindezeisvastgelegd.Datiseentaakvandegemeenten.Deministerzegtdatzijnunietexactweethoeverhethiermeeis.Erwordtonderzoeknaargedaanenderesultatendaarvanwordenpaseind2010verwacht.DeSP-fractievindtditveeltelangdurenenwilditnaarvorentrekken.Ikwilgraagdetoezeggingvandeministerdatditinderdaadnaarvorenkomt,andersmoetenwijdaaropmaandagaanstaandeterugkomen.DeSP-fractievindtditdusveeltelangduren.Zoudeministerdaaraanwillenmeewerken?Hetkantochnietzomoeilijkzijnomalleenmaarteinventariserenhoevergemeentenermeezijn?Ikvinddateenkernpunt,wantdeplanologischebeschermingiseeneerstevoorwaardevoorhetsuccesvandeEcologischeHoofdstructuur.Naarmijnmeningisdatnogbelangrijkerdandevraagnaarheteigendomvandegrond.EerstmoetwordenvastgelegddateengebiedtotdeEHSbehoort.Vervolgensmaakthetpasuitwiedeeigenaarisvandedesbetreffendegrond.WijkenneninNederlandhetrechtopzelfrealisatie,dusmetdeeigenarenvandegrondmoetdansowiesowordengesprokenovereenfunctiewijziging,danwelovereennadereinvullingvanhetbestemmingsplanendebestemmings-planvoorschriften.Hetrechtopzelfrealisatieisweerietsandersdandeplichttotrealisatievanhetbestemmingsplan,vanwathetbestemmings-planvoorschrijft,maarhetkanweleenbeginzijneneenaanknopingspuntomdaarovertediscussiëren.HetconvenantdatdeministeronlangsmetLTOslootovernatuurlijkboerenbevateeninteressantedenkrichting.IksluitmijwatdatbetreftaanbijdecomplimentendiedeheerCramerdaarvooruitsprak.Opdiemanierertegenaankijken,ismisschieneenrichtingomtoteenoplossingtekomen.Ikhoorgraagvandeministerhoezijditconvenantvertaaltinconcreetbeleid.Uitderapportagesblijktdatdevrijwilligefunctiewijzigingnietopschemaligt.Erblijktuitdatvande42771ha,ompreciestezijn,dieindetaakstel-lingzitnoggeenzesdedeelisgerealiseerd.Dievrijwillige/vrijblijvendefunctiewijzigingschietdusonvoldoendeop.Daarvoorhebbenwijplanolo-gischeinstrumentennodigdiedrukopdatproceskunnenzetten.Bestem-mingsplannenmoetenwordengewijzigdenvastgelegd.Daniserdekeuzeendusookeenkansomdaaraanmeetewerken.Alsjeerdanalsagrariërzit,kunjehetervarenals:ikwordwegbestemd,ikkanmijnvaknietmeeruitoefenen.Maarjekunthetookalssignaalzienenzeggen:ikwordbestemdomdaaraanpositiefmeetewerken.Datisvolgensmijdedenkrichtingdiemetnameindiebrochureisbeschreven.Ikzoudaarovergraagverderwillendoorgaan.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5711 Wijziennamelijkdatdegrondaankopenlangzamerhandonbetaalbaarworden.Dathoorjevaakvanuitprovincieszeggen.Wijziendatereennogalgrootverschilbestaattussendenormbedragenendewerkelijkbetaaldeprijzen.Diezijnvaakviertotzevenkeerhogerdanhetnormbe-drag.ZowordtdieEHSinderdaadonbetaalbaar.Ikwilgraageenuitlegvandeministerhoeditnuzit,wantopdrijvingvandegrondprijzenziejebijstedelijkeontwikkelingalsvolgt.Despeculantkooptdegrondopmethetideedatlandbouwgrondveelminderwaardisdantoekomstigestede-lijkegrondofgrondvoorinfrastructuur.Hijspeculeertopdestijgingvandewaardevandegrond,maarbijnatuurgebiedenzouhetandersommoetenzijn.Intheorieiseennatuurgebiedminderwaarddanlandbouw-grond.Ikbegrijpniethoehetdantochmogelijkisdatdienormbedragenzoforswordenoverschredendatwijzelfsbijnatuurgebiedeneenopdrij-vingvandeprijszien.Ikzougraageenseenuitlegkrijgenhoedatnuinelkaarzit.Ikkanhetiniedergevalnietverklaren.Ofisdeverklaringdatdieeigenarenrustigachteroverzittenenblijvenwachtenomdatzijdenken:dieoverheidwilzonodignieuwenatuur,duswijblijvenwelzitten,wantdeoverheidkomttochwelmethaarbod?Danvraagikmijaf:wieishiernugekkeHenkie?Devoorzitter:Ditwasuwlaatstezin?Datiseenmooie.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ditiseenaardigeconclusieennatuurlijkishetookeenconclusie.DeSP-fractievindthetduseigenlijknormaaldateenboerdiewegmoetvoornatuurdatvooreenappeleneeneizoumoetendoen,maardateengoedeprijsmoetwordenbetaaldalshijofzijwegmoetvoorstedelijkeontwikkeling?DeheerPolderman(SP):HetisgoeddatmevrouwSnijderditvraagtwantdankanikditnogverduidelijken.Mijnredeneringisdatjediteerstviadeplanologischebestemmingmoetregelen.Datweetdeboerwaarhijaantoeis.Daarombenikookvoordiebegrenzingenvoorveelmeerhelderheid,zowelinbestemmingsplannenalsindebegrenzingvanNatura2000-gebieden,maardatiseenanderediscussie.Alseenboerweetwaarhijaantoeis,kanhijzijnmindopmakenenzeggen:ikmoetweg,wantikwildaaraannietmeewerken.Ofhijkanzeggen:ikgamijnbedrijfinrichtenopbasisvannatuurlijkboerenenikgadaaraanmeewerken.Alshijzegt:ikwildaaraannietmeewerken,wantikziealsmijntaakopdeeersteplaatsomteboerenenproductieteleverenenikhebgeenzinindienatuur,danmoethijwordenuitgekocht.Opbasisvandiebestemmingswijzigingkanhijdanwordenuitgekochtenkanhijviadieruilgronden,waarvanerkennelijkveelteveelzijn,ergensanderszijnbedrijfvoortzetten.Danmoethijeennormalevergoedingkrijgen,zodathijinderdaadopeenandereplekzijnbedrijfkanvoortzetten.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.Allereersthebikeenvraagaanderapporteurs.Tweezinnetjesvielenmijergop.Zezijnookdooranderengenoemd,maarikwilzetochevenciteren.Opditmomentisdecontroleopdefinanciëlecijfersdusnognietvoldoendegewaarborgdenisdejuistheidvandefinanciëlegegevensnietgegarandeerd.Ervindtnudusookgeencontroleplaatsopdeniet-financiëlegegevens.Erkunnenvraag-tekenswordengezetbijdejuistheidvandeniet-financiëlegegevens.Zijner,vraagikderapporteurs,voorbeeldenbekendvananderegroteprojectenwaarbijditsoortconclusieswordengetrokkenenwaarbijditzonderconsequentiesblijft?VoorgroteprojectenheeftdeTweedeKamereenbepaalderegelingvastgesteld.ErzijnanderegroteprojectenwaarbijdeKamereenoogjeinhetzeilhoudt.Zijnervergelijkbaregroteprojectenwaarbijditsoortconclusiesookwordengetrokken?Ditiseenobjectievevraagdieikgraagwilstellen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5712 DeEHSstaatonderdruk.UitdeNatuurbalansendevoortgangsrappor-tageblijktdatderealisatiedreigttestagnerenbijmetnamedeaankoopvandegrondenookdeinrichtingervan.EenaantalkerenblijktdatdeEHSabsoluutnietin2018gereedzalkomenalsderealisatieindittempodoorgaat.NatuurkentanderzijdseengrootdraagvlakinNederland.Vandebevolkingvindt90%datdeEHSoptijdafmoetzijn,80%vindtdatdeoverheiderookindezetijdvancrisisinmoetblijveninvesterenen93%vindtdatermoetwordengeïnvesteerdindenatuur,juistookmethetoogopdevolgendegeneraties.Deministerzegtnatuurlijkdatzijdatookvindtendatheteenpuntvanaandachtmoetblijven,maartegelijkzienwijinhetaanvullendebeleidsakkoorddatereenbeetjekasverschuivingisopge-tredenronddeinvesteringendaarinendateenaantalmotiesdiebijnaKamerbreedzijnaangenomen,nauwelijksisuitgevoerd.Daaropkomikdadelijkterug.Duswaaruitblijktditdan,vraagikmijaf.OokindeCrisis-enherstelwetisweleenaantalzakenopgenomendiequaversnellenmisschienietsmetnatuurtemakenzoukunnenhebben,maarheelweinig.EenvandeamendementendieikvanmiddagzalindienenbijdebehandelingvandeCrisis-enherstelwet,waarvoorikookwoordvoerderben–wijhebbeneenkleinefractie–zalookgaanoverdeEHSendientomdieeenbeetjeeenpushtegeven.Ikhoopopsteunvanhetkabinet,maarookvandecoalitiefracties.Voorderealisatieisbelangrijkeinformatiedusnognietbeschikbaar,zoalsdieoverdebeschikbaarheidvanderuilgronden,deinzetvaninstru-mentenendemogelijkhedenvoorgrondverwerving.Dezeinformatiekomtalshetgoedisbijdenulmetingopdekaart.Diehadaleenhalfjaargeledenbeschikbaarmoetenzijn,maarisernogniet.Belangrijkpuntbijderealisatievormendeontbrekendeschakels,robuusteverbindingenennatuurgebiedendiebijnazijnafgerond,maarwaaraannogenkelehectarenontbreken.Hierdoorkannognietwordengestartmetdeinrich-ting,bijvoorbeeldomdatdewaterstandnietkanwordenaangepast.Slechts4%vandenieuweEHSisingerichtendatisbedroevendweinig.Ikhebdeministeraleerderopgeroepenomdatteversnellen.Ineenmotie-VanderHamstondprachtigdatdeaankoopvanontbrekendescha-kelssnellermoestwordenverricht.Datisooknogeensgoedvoordewerkgelegenheid.Maarerisnogheelweiniggebeurd.Deontbrekendeschakelsspeleneensleutelrol.Kandeministereeninventarisatiemakenvandeontbrekendeschakelsenisdeministerbereidzichextraintezettenvoordeverwervingvandezespecifiekestukkengrondendeblok-kadeshiervoorwegtenemen?Datzoubijvoorbeeldkunnengebeurendoorhetsnellerdoorleverenvangronden,hetgoedinzettenvanruil-grondenenvolledigeschadeloosstelling.Ikhebookhieroveralop4december2008,eenmotieingediend.Ookdaarmeeisweiniggedaan.Kandeministereenprognosegevenvandefunctioneleinzetvandevoorraadruilgrondenenervoorzorgendatderuilgrondenzoeffectiefmogelijkwordeningezet?Derealisatiemoetsneller.Deprovincieszijnhiervoorverantwoordelijk.InhetILG-convenantiseenverplichtingtotsamenwerkingopgenomenomdeuitvoeringteversnellen.Hettegenovergesteldegebeurtnu.Eenaantalprovinciesligtongelooflijkachter.Ikbennooitzo’nfanvandebestuurs-laagprovinciewatdaadkrachtbetreft,maarhierzienwijdatwelinoptimaformaoverhetvoetlichtkomen.Isdeministerbereidomdesamenwer-kingtussenprovinciestebevorderen,zodatzijoverhungrenzenheenkunnenkijkenentoteenbetereuitvoeringkunnenkomen?Daarnaastisinrichtingvandenatuureenvormvankwaliteit.Deministerzegtdatgegevensoverdekwaliteitpasin2013beschikbaarzullenzijn.Hoekaneengoedebeoordelingvandevoortgangüberhauptplaatsvindenalskwaliteitsgegevensnietbeschikbaarzijn?Kandeministerkwaliteitsge-gevenstoezeggenvoordemidtermreviewvanvolgendjaar?Datlijktmijwelhetminste.2013Istochechtveeltelaat.Ikhoornualuitdecoalitief-racties–ikhoorhetookmevrouwJacobizeggen-datbijdebehandelingTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5713 vandeheroverwegingdoordecommissiesmoetwordengekekennaardetoekomstvandeEHSenofdietochnietandersmoetwordeningedeeld.Maarwijkunnendatnieteensconcluderenomdatwijin2013pasdekwaliteitkunnenvaststellen.Datkantochalleenmaarsynchroongaan,hoopikvandeminister,maarookvanmevrouwJacobi,tehoren.Devoorzitter:MevrouwJacobihadzichalgemeldenmeldtzichnuhelemaal.MevrouwJacobi(PvdA):DeheerVanderHamherhaaltbijnawatikhebingebracht,maaralshijzegtdathijdecoalitiehoortzeggendatwijgaanschuiven,denkikdathijmijnietheeftbegrepen.Watikhebbepleitisdatwijjuistnudekwaliteitsborgingnaarvorenhalen,zodatwijwetenwatwijbereiken,endatwijdatgoedgebruikenvoordemidtermreviewomdatdieheelbepalendzalwordenvoorhetverdereverloop.AlsdeheerVanderHamhetgoedheeftbeluisterd,maardatisookinanderedebattengeweest,weethijdatwijerheelergachterstaanomdeEHStehalen.Ikzoudelaatstezijnomhetdaarmeenieteenstezijn.Indatgevalheefthijmijninbrengnietgoedbegrepen.Maarikwilevennaardeprovincies.OnlangswasikopeenavondvanhetIPOwaarbijheteroverginghoevermenismetdeEcologischeHoofdstructuurenhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.DaarbijwasdefractievanD66nietaanwezig.Datkan;jekunthetdrukhebben.Ikwasergonderdeindrukvanwatermetallepartijen,deterreinbeherendeorganisaties,deagrarischenatuurvereni-gingenendeprovincieszelf,allemaalisneergezet.IkdenkdatjenogtwijfelskunthebbenoverdespagaatdoordathetInvesteringsbudgetLandelijkGebiedonderhetIPOvalt,terwijlwijermetdelandelijkeverant-woordelijkheidvoordeEHSdeheletijdtegenaanlopendaterteweinigregieenmisschienteweiniginstrumentariumisomhetgoedtedoen.Devoorzitter:Uwvraag?MevrouwJacobi(PvdA):MijnvraagluidtofdeheerVanderHamwelbereidisdiewoordenofdieconclusiesoverdeprovinciestenuancerenenofhijnietenigszinslovendzoumoetenzijnoveralleinspanningendiedaarwordenverrichtdoorallepartijen.Wantnudoethijmeerorganisa-tiesenondernemerstekort.DeheerVanderHam(D66):Erzijnprovinciesdiehetbeterdoendeandere,maarbijvoorbeeldZuid-Hollandligtvoorlopigachter,terwijldaarjuistdedrukopderuimteheelgrootis.Ikvinddatdaargewoonteweiniggebeurt.Daarovermagiktochkritischzijn?MevrouwJacobi(PvdA):Hetismogelijkdatjedanteweiniginstrumen-tariumhebt.DeheerVanderHam(D66):Ja,ikdenkdaterweldegelijkverschillenzijntussenprovinciesalsandereprovinciesdebestaandeinstrumentenbenuttenomhetjuistweltedoenenookbereidzijnomdaaraanprioriteittegeven.Daaroverbenikkritisch.Alsermeerinstrumentariumnodigis,benikdaarabsoluutvoor.Ikhebheelvaakbijdebattenoverruimtelijkeordeninggezegd:jekuntweleendeelvanderegieoverderuimtelijkeordeningaandeprovincieoverlaten,maaralsdieteweinigtandenheeftomdaadwerkelijkgemeententeoverrulen,danzitjeweermetdegebakkenperen.Maarikzieweldatsommigeprovinciesditmethetbestaandeinstrumentariumsomsbeterdoendanandere.DeheerPieper(CDA):IkzougraagmevrouwJacobiindezenbijvalleneneenvraagwillenstellenaandeheerVanderHam.ZiethijookverschiltusseneenprovinciealsZuid-Hollandenandereprovinciesinhetland?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5714 Hijheeftditzelfalgeconstateerd.ErwordteenheelanderedrukgelegdopdebeschikbaregrondinZuid-HollanddaninGroningenofDrenthe.Datgeeftprovinciessomsveelmindermogelijkhedenomzakentereali-seren.HerkentdeheerVanderHamdat?DeheerVanderHam(D66):Datisabsoluutzo,maarikvindweldatzezichertesnelachterverschuilendathetnietkanendathetallemaalheelingewikkeldis,endatzebinnendehuidigemogelijkhedenteweinigacti-vismetonenopdatpunt.DatismijnkritiekopmetnameookdeprovincieZuid-Holland.Alsermeerinstrumentennodigzijn,danmoethetmaar.Daaroverhebikmijinanderedebattenookaluitgesproken.Ikvindoveri-genshetverwervenvangrondenjuistindatsoortgebiedeneenheelbelangrijkinstrument.Daartoezoudenzevakermoetenovergaan.Ikhebvorigjaarookeenmotieingediendomdittemogenverhogen.Devoorzitter:Wiltuafronden?Uzitopuwtaks.DeheerVanderHam(D66):Ja.Uitdevoortgangsrapportageblijktdatagrarischnatuurbeheerisafgenomen.Vindtdeministerhetnogsteedseenrealistischedoelstellingom40%vanhetnatuurbeheerviaagrarischbeheerintevullen?Inzetopmeeragrarischbeheerkandekwaliteitookverminderen.Eenwoestijnheeftvaakeengroterebiodiversiteitdaneengroeneproductieweide.Ookzijnervaakproblemenmetwaterstandenenmest.Hoewordtdekwaliteitgeborgd?Isdeministerbereidominhetagrarischbeheermeersamentewerkenmetterreinbeheerorganisaties?Indepraktijkkandatsomsweltotpositieveresultatenleiden.TenslotteoverhetmooieplanvandeLTO.Ikhebhetboekjeevendoorge-keken,maarnatuurlijkookdebriefgelezen.Begrijptdeministerdatiktocheenbeetjeargwanendben?Ikzieindecijfersdaterheelweinigvoortgangis.Omhetdanalleenmaarweeropdeprocedurestegooien:hetisallemaalzoingewikkeld,hetkanniet,hetismoeilijk...?Natuurlijk,alsregelsmoetenwordenvereenvoudigd,isdeD66-fractiedaarvoor.Maarikmoeteerlijkzeggendatiknietonderdeindrukbenvandeinspan-ningendiedeafgelopenjarenopdatpuntzijngeleverd.Ikvindhetprachtigdatnuwordtgezegd:wijgaannutochhelemaalaandeslagenwijgaanernuhelemaalachteraan.WijhebbennogeendikkeachtjaartegaanenikbennietonderdeindrukvanwatzetotnutoehebbengedaanenikvindhettemakkelijkvanAgrarischNatuurbeheerenLTOomzichteverschuilenachterdeformelejuridischezakenendeprocedures.Kandeministerbegrijpendatikargwanendbenopdatpunt?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):IkschriktocheenbeetjevandezereactiewantikvinddatdeheerVanderHamdaarmeeonrechtdoetaanhetstukmethetcijfermateriaaldatwijboventafelhebbenproberentekrijgenenookaandeinspraakreacties.Alsechtblijktdateenaantalrege-lingennietgoedopelkaaraansluit,dankunjehetondernemersdiewellichtgraagwillenmeedoen–datsignaaliserecht–tochnietkwalijknemendatzijnietinspelenopdesituatieomdatzakennietgoedzijngere-geld?IkdoeeenberoepopdeD66-fractieomdaaropookintezetten,opdatwijzorgendatditverbeterdwordt.DeheerVanderHam(D66):Alsregelsmoetenwordenaangepastomhetondernemersgemakkelijktemaken:atyourservice.Devoorzitter:Diestaatgenoteerd,zegtmevrouwSnijder.DeheerPieper(CDA):Voorzitter.OokvandeCDA-fractieeenwoordvanwaarderingvooronzerapporteurs.Ikdenkdatzijheelgoedhebbenweer-gegevenwatdestandvanzakenisendatzijeenaantalgoedevragenaandeministerhebbengesteld.Zelfworstelikzo’neerstekeernogwatmetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5715 hetgeheelvandezerapportage.Ikmerk,voorzitter,datustrengbent.OoktenaanzienvanmevrouwJacobihebikdatgemerkt.Ikhoopdatmijnvraagaanderapporteursgoedis,datdewaarderingvanuwkantvoldoendeis.Rapporteurs,uhebtheelkritischnaarhetgeheelgekeken.Zietumogelijkhedenomeenbeterekwalitatievemetingweertegevenvanwattotnuisgerealiseerd?Hebtudaarvoornogconcretesuggestiesaandeminister?Erzijnnatuurlijkwatverbindingenmetanderebeleidster-reinenenmetandereministeries,zoalsmethetministerievanVROM,etcetera.Hoezoudenwijdatbeterkunnenweergeven?Ditevenalsvragenaanonzerapporteurs.DeCDA-fractiestaatvierkantachterdedoelstellingvanonsnatuurbeleid:hetbehoudvandebiodiversiteitmiddelsderealisatievandeEHS.Sterkernog,deCDA-fractiemaaktzichgrotezorgenoverhetbehalenvandeEHS-doelenendedaaraangekoppeldebiodiversiteitsdoelstellingen.GeziendezerapportagezijnvoordeCDA-fractieopditmomentdriepuntenvanbelang.HeteerstepuntheeftookdeheerPoldermanvandeSP-fractiealaangehaald.DatisdebegrenzingvandeEHSendeduidelijk-heidvoorondernemers.Hettweedepuntisdeduurzameenhoudbarefinanciering.Hetderdeisdeontwikkelingvanhetlandschap.MetmijneerstepuntsluitikaanbijdeopmerkingvandeheerPolderman.Ikzalditkorterdoenomdathijditalheeftgenoemd.Opditmomentbestaatbijdeprovinciesenvooralopgemeentelijkniveaunogveelondui-delijkheidoverdenettobegrenzingvannatuurgebieden,metnamebijderobuusteverbindingen.ProvincieshebbenveelalgoedinbeeldwatdenettoEHSis.ZijvermeldenditechternietinhetkadervanhetILGenzekernietvoorprestatiesophetgebiedvanderobuusteverbindingen.AlleendeEHS-prestatieswordenvermeld.Doordezefactoren,denettobe-grenzingachterafengeenseparatevermeldingvandeprestaties,isdevoortgangteweinigtransparantenisdeduidelijkheidvoorondernemersendebewonersindebetreffendegebiedenvertezoeken.OverdatpuntmaaktdeCDA-fractiezichergdruk,juistomdatjedezemensenmeemoethebben.Hoelangerjedieonduidelijkheidlaatbestaan,destemeerkansjelooptopafbrokkelendesympathieendraagvlakvoorhetrealiserenvannatuur.MevrouwOuwehand(PvdD):BijhetbeginvanhetbetoogvandeheerPieper,toenhijsprakoverdezorgenvandeCDA-fractieoverdebiodiver-siteit,dachtik:watkunnendieCDA’erstochaltijdgoedjokken,hetlijktweleenselectiecriteriumalsjejewiltaanmeldenvooreenpositiebinnendepartij.Maarikdacht:ikhoudmijnmondeven,ikbenhetvanhengewend.Maartoendachtik:misschienjokthijnietenbedoeltdeheerPiepergewoonietsandersmetbiodiversiteit.WelkebiodiversiteitheeftdeCDA-fractievoorogenwaaroverzijzichzorgenmaakt?Ikhebnamelijkdestelligeindrukdathetalleenmaargrassprietenbetreft.DeheerPieper(CDA):IkdenkdatwijindeuitgangspuntenvoordeEHSeenaantalcriteriahebbenopgenomenvoordebiodiversiteit.Daarstaanwijachter.Hetbetreftabsoluutnietalleengras.Alleengelovenwijerheiligindatjebiodiversiteitnietenkelenalleenkuntbevorderenmetpurenatuurgebieden,dieheelbelangrijkzijnenwaarwijvolkomenachterstaanendiewijookvolkomensteunen,maardatjeookinhetlandschapzelfeenenormewinstkuntmakenalsjeerandersmeeomgaat.IkvinddatdeheerCramerdaarvooreenprachtigevoorzetheeftgegeven.Juistdooreenandereinrichtingvanhetlandschap,doorondernemerstefacili-terenentestimuleren,kunjebiodiversiteitrealiseren.DeheerVermeervandeZLTOheeftgistereneenprachtigvoorbeeldgegevenvanwaartoemenbereidis.Hijgafzelfaan:wijhebbendeafgelopendecenniagewooneenaantalzakenverwaarloosd.JemoetgebruikmakenvandekrachtvanondernemersinhetrealiserenenhandhavenvandebiodiversiteitinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5716 Nederlandwantdatzalalleenmaartengoedekomenaandetotalenatuur,ookindenatuurgebiedenzelf.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikhebeenkortevervolgvraag.VanavondzalikbijdebehandelingvandeCrisis-enherstelwet–ookikmagdaarwoordvoerderzijnvooreenkleinefractie–vragenwatdeCDA-fractienupreciesonderbiodiversiteitverstaat.DeheerPieperkanvastnetzogoedlezenalsik.Allesignalenstaanoproodendedoelstellingendiewijvoorbiodiversiteithebbengeformuleerd,wordennietgehaald.DeCDA-fractiesteltechtervooromdebeschermingsniveausvannatuurgebiedenterugtedringen.Danisnogmaalsdevraag:watisbiodiversiteitindeogenvandeCDA-fractie?AlsdeheerPieperdaarmeeietsandersbedoeltdanwijhiermetonsallenhebbenafgesproken,danlijkthetmijeerlijkalshijdatookrechtuitzegtdathetgaatomgrassprietenenmisschieneenpaarzonnebloemenhierendaarendathetdaarmeeophoudt.Devoorzitter:Uwvraagisduidelijk.DeheerPieper(CDA):Nuhoudikontzettendvanzonnebloemen.MevrouwOuwehand(PvdD):Ikook.DeheerPieper(CDA):Gelukkig,datdelenwijdanmetelkaar.IkdenkdatmevrouwOuwehandeenaantalzakendoorelkaarhaalt.Wijhebbeneronzevragenbijalsjenatuurgebiedenduidelijkeromschrijftenalsvanuiteennatuurgebiedeenclaimkangaanliggenopeenheelgebiedenjeinhethelegebieddebiodiversiteitophetallerhoogsteniveauwiltreali-seren.Wijhebbenerookonzevragenbijdatjeiniedergebieddemoge-lijkhedenvoorbiodiversiteitzoumoetencreërendiejeinanderegebiedenbeterkuntrealiseren.Snaptu?Jehoeftnietiniedergebieddezelfdebiodi-versiteittecreëren.Wijstaanervolledigachter,alleenzijnwijvrijrealis-tisch.Wijkijkennaariedergebiedapartendaarnaastproberenwijvooralmensen,ondernemersmeetekrijgen.OnslandschapinNederlandisvanafhetbegingemaaktdoormensenenwordtgedragendoormensen.Ditlandschapiseencultuurlandschapwaarinwijaltijdverschillendefunc-tiesmetelkaarhebbenverbonden,watgeweldigisenwaaromwijdoorhethelebuitenlandwordenbeneden.Ukenthetberoemdespreekwoord:Godschiepdehelewereld,behalveNederland.MevrouwOuwehand(PvdD):Ditgaatwelheellangduren.Ikstelvoordatalshetgaatomcultuurlandschap...Devoorzitter:DeheerPieperheeftgereageerdenikvraaghemomzijnbetoogtevervolgen.MevrouwOuwehand(PvdD):IkzouhetwoordbiodiversiteitmijdenalsikhetCDAwasengewoonsprekenovercultuurlandschap.Devoorzitter:DeheerPiepervervolgtzijnbetoog;hijheeftinmiddelsdrieminutenentiensecondenvanzijnspreektijdgebruikt.DeheerPieper(CDA):IkweigermijneerteleggenbijdeopmerkingvanmevrouwOuwehandwantdatvindikechtdeverkeerdevoorstellingvanzaken.Ikweetwelwaaromzijditdoet.Zijwilonsgraagineenbepaaldehoekzetten,maardeCDA-fractiezalaltijdopkomenvoordekrachtvanondernemersendekrachtvanhetlandschapzelf.Wijgelovendatbiodi-versiteitjuistdooreencombinatievanfunctionaliteitookeenbeterestimulanskankrijgen.Geziendetijd,voorzitter–uperktmijin–wilikovergaannaarhetpuntvandefinanciering.UitdevoortgangsrapportageblijktdatdeeerstetweeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5717 jaarvandeILG-periodeforsisingezetopgrondverwerving.Bijna40%vandetaakstellingisin2008algerealiseerd.Meerdandehelftvanhetbeschikbarebudgetisbesteedaanverwerving.Degestegengrondprijzenlijkeneenprobleemtegaanopleverenvoorderealisatievandereste-rendetaakstelling.KandeministeraangevenwathetbelangisbijhetrealiserenvandeEHS:dekwaliteitofdekwantiteit?Ookwijstellen,zoalsanderenhierhebbengedaan,eenvraagoverhetprijsopdrijvendeniveauvandegrondaankopen.Boeren,ondernemers,behoreneengoedeprijsvoorhungrondtekrijgen,maaralsditinheelgebied–daaromisdiebegrenzingookzobelangrijk–betekentdatditdeprijsopdrijft,zetditandereondernemers,diehunbedrijfineengebiedwillenuitbreiden,onderdrukenveroorzaaktditvoorhenmoeilijkhedenbijdeaankoopvannieuwegrond.Degrootsteknelpuntenvoorhetachterblijvenvanhetparticuliernatuur-beheer–datheefteenaantalanderesprekersookalaangegeven–wordenenerzijdsveroorzaaktdooronvoldoendebekendheidvanparticu-lierenmetdemogelijkhedenenhetinstrumentariumvoorparticulierbeheer,watmevrouwSnijdersverschillendekerenterechtheeftopge-merkt.Anderzijdswordenzeveroorzaaktdoorproblemenophetgebiedvanregelgevingenfinanciering.Wordtergebruikgemaaktvandecreati-viteitinhetondernemerschapvanondernemers?Zijzijndegenendiewetenteverbindenenteversterken.Ikhebdatnetookalbenadrukt.DeVerklaringvanLinschotenisop12junivanditjaarnaardeTweedeKamergezonden.Devoorstellenwordenthansnaderuitgewerkt.Hetstrevenisdeuitgewerktevoorstellenin2009nogaandeEuropeseCommissieaantebieden.Kandeministereenstandvanzakengeven?Mogelijkeverklaringenvoorhetachterblijvenvanhetagrarischbeheerwordenmomenteelonderzocht.Deministerzetinopeentweetalpunten.TeneersteisdatdeinvoeringvanhetSubsidiestelselNatuur-enLand-schapbeheer.TentweedeheeftdeministersamenmetLTOrecenteenmanifestgepresenteerd.Hetishieralvakergemeld.Boerenmoetenmeerkansenkrijgenomzelfnatuurterealiseren,omzelfrecreatieterreinenaanteleggenentebeheren.KandeministeraangevenhoeditbeleidwordtingepastindelopendeEHS-enILG-aanpakenisdemidtermreviewhétmomentomhetbeleidzodanigaantepassendatdeoorspronkelijkebeheerdersvanhetlandelijkgebiedeenstevigerolkrijgeninhetbeheervandeEHS?Zonee,wanneerpastdeministerditwelaan?WantdeCDA-fractiegelooftdatdeversnellingvandeEHSopditgebiedjuistkanwordendoorgezetdoorderegelingenenhetinstrumentariumrondparti-culiernatuurbeheeraantepassen.Devoorzitter:Wiltuafronden?DeheerPieper(CDA):Ikrondaf,voorzitter.DeCDA-fractieisvanmeningdatdehuidigenatuurontwikkelingrondenkeldeEHSeenteeenzijdigebenaderingisvoorhetbehalenvandebiodiversiteitsdoelstellingen.HetNederlandselandschapkenteenbredeschakeringendaarmeewordtnaardemeningvandeCDA-fractieookdebiodiversiteitinstandgehoudenenbevorderd.Detritsvanverwerving,inrichtingenbeheeralsbeleidsuitgangspuntbleekbijdeeersterapportagevaakeenbelemmerendefactortezijnommeeragrarischeondernemerstebetrekkenbijhetrealiserenvandenatuurdoelstellingvandeEHS.Datisnogsteedszo.Deplanologischekadersdienenmeerflexibiliteittehebbenvoordebredereafwegingendiekunnenleidentoteenaanpassingvanbegrenzingenennatuurdoelen.Daarindienen,behalveecologischeaspectenenwaarden,ooknadrukke-lijkeconomische,sociale,cultureel-historischeenlandschappelijkewaardenenbelangentewordenbetrokken.Endannietalleenapart;ookdienttewordenbezienoferslimmerecombinatieszijntemakendannuTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5718 hetgevalis.Kandeministeraangevenofditpuntkanwordenmeege-wogenindemidtermreview?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):DeheerPieperlegtdevraagoverkwantiteitofkwaliteitbijdeministerneer,maarikbenheelbenieuwdwatdekeuzevandeCDA-fractiezouzijn.WatisdekeuzevandeCDA-fractie,geziendecijfersoverdehectarendienogliggentewachten,terwijlerookfinanciëlekeuzenmoetenwordengemaakt?Gaatzijvoorkwaliteitofgaatzijtochdehectarenblijvennajagen?DeheerPieper(CDA):Dankuwelvoordezevraag.DeCDA-fractiegaatvoordekwaliteit.Wijwillenheelgraagkomentoteenversneldeinrichtingvandiegronden.Wijgeloventegelijkertijddatdoordiekwaliteitsverbete-ringookdebiodiversiteitzalwordengestimuleerd.DatistochhetuitgangspuntvandeheleEHS.Devoorzitter:Dankuwel.DatiseenmooiebrugnaarmevrouwOuwe-hand,wantdieheefteerdereenvraagoverditonderwerpgesteld.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.HetzalunietverbazendatiknietovertuigdbenvandegoedeinzetvandeCDA-fractie.Debiodiversiteits-doelenwordennietgehaald.AlsdeCDA-fractieanderedoelenheeft,prima,maarlegzedanhierookevenuit.Nogmaals,hetzoumooizijnalshetommeergingdanalleengrassprieten,maarikhebernietveelvertrouwenin.Ikbeginmeteenvraagaanderapporteurs.Dankvoorhunwerkendeopmerkingen.Daarinzitwelwattijdenenergie,hebikkunnenzien.Veeldankenwaarderingdaarvoor.Eenpuntvanzorgisenblijftdatwijmaarheelgebrekkigkunnensturenencontroleren.DaaropheeftdeAlgemeneRekenkamerookgewezen.MijnvraagaanderapporteursluidtdanookofzijwellichtmogelijkhedenzienvoorwetswijzigingenrondhetILGomdiesturingendiecontrolebetertekunnenverankeren.Alsdevraagnietopzijnplaatsis,hoorikdatwel.NuishetiederekeereenwensvandeKameromhardertelopen.Datzijnallemaalprachtigewoorden,maardeministerkanvervolgensnietdeprovincieshetmesopdekeelzetten,zegtzij.Ikdenkookweldatzijgelijkheeft.Datzoujemisschienooknietmoetenwillen,maarzoblijvenwijnatuurlijkweleenbeetjehannesen.Dievraagstelikdusaanderapporteurs.Dezelfdevraagstelikaandeminister.IkwilgraagvanhaarhoreninwelkopzichtdeCrisis-enherstelwetopdezepunteningaat.IkkanhaarvastverklappendatikmetdesystematiekvandeCrisis-enherstelwetnietkanleven,maarikbentochbenieuwdnaardebeoordelingvandeministeropditpunt.Ikneemaandatzijdaarnaarwelkritischheeftgekeken,ookgezieneenamendementdathieroveralisingediend.HetgaatnietgoedmetdeEHS.Datisgeengrootgeheim.Datzienwijeigenlijkaljarenachterelkaar.Degrotevraagishoewijdezenogkunnengaanrealiserenenwiehieruiteindelijkopdestoelzitomdeverantwoor-delijkheidafteleggen.Ikhebgrotezorgenovermetnamederobuusteverbindingszones.Ikvinddatdeministerwatteleurstellendreageert.Zijgeeftwelaandatdevoortganghierinweinigtransparantis,maarindebeantwoordingvanKamervragenzegtzij:zolangerperspectiefisoptijdigebegrenzingenergeensprakeisvanernstigevertraging,hebikgeenbezwaar.Maarwijhebbennupas11%vandezeverbindingenverworvenenpas41vande208knelpuntengeheelopgelost.Ikzouditwillenduidenalsernstigevertraging.Alsdeministerdaarvooranderecriteriaheeft,danzoumijdatzeerverbazen.Watkunnenwijdusdoen?Dandemidtermreview.Ikhebhieraleerderopaangedrongen:wanneerwijgaanbekijkenhoehetervoorstaat,lijkthetmijgoeddatdeKamertevorenweetwaarwijtijdensdiemidtermreviewwillenstaan.NuheeftdeministernamelijkvolledigdevrijheidomopdatmomenttekunnenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5719 zeggen:ikdenkdatwijwelaardiggaan,wijkunnennogeensprintjetrekken.Wijkunnenhaarernietopafrekenen.Datvindikeengrootgebrek.Alsiknudestukkenzie,wordtdiemidtermreviewblijkbaardedoosvanPandora.Danzijnopeensalledocumentenenrapportenbeschikbaar.Ikbenbangdatwijdanookkunnenzieninwelkebeerputwijinmiddelszitten.Kandeministerwatconcreteraangevenwatzijaanrealiseringvoorogenheeftvoordemidtermreview?Ikbeloofdatikhaarnietmeteennaarhuiszalsturenalshetnietisgelukt,maardeKamerzaltochtevorenenighouvastmoetenhebben.Erwordtmijhiertoegeroependatikietsmeerzetelsnodigheb.Misschiengetuigtditookwelvanreali-teitszin.Daarinbenikdanookwelweereerlijk.Ikhebeenvraagoverdatmanifest.Erligteenboekjeenerwordthiergesprokenvangrotewaarderingvoordesamenwerkingtussennatuuror-ganisatiesenLTO.Inhetperspectiefdathetagrarischnatuurbeheerachterlooptzegik:ja,prima.Maarvervolgenszieikdatdeministererinhaarpersberichtoverzegt:erkomtsnellernatuurbij,watdeEcologischeHoofdstructuurenrecreatiegebiedenrondomdestedenhelptrealiseren.Datklopt,maardanzegtzij:deoverheidhoeftdaarnaastmindergrondaantekopenvoordeaanlegvannieuwenatuurgebiedenendusookmindervaaktotonteigeningovertegaan.Hoezitdatinrelatietotdetaakstellingen?Toenikindekrantoverdatmanifestlas,hebikhetzoopgevatdatditerwasomdetaakstellingagrarischnatuurbeheeropzich-zelfvlottetrekken.NuzieiktochdatplannetjevandeministerweeropduikendatheteigenlijkstiekembedoeldisomdeEHSterealiserenviaagrarischnatuurbeheer.Datkanniet,wantwijhebbenhardetaakstel-lingenvoorhetverwervenvangebieden.Daaraanmoetdeministervast-houden.Alsditeenmisverstandisdanzieikhetgraaguitdeweggeruimd.Ikroepdeministerdanwelopomditsoortuitlatingenniettedoeninpersberichten,wantdatscheptalleenmaarverwarring.Ikkrijghieropgraageenreactie.Danoverdeonteigening.Ikhoorgraagwatdehuidigeopvattingvandeministeroveronteigeningis.Isditnogsteedsdatdeprovinciesmaximaal10%mogenonteigeneneneventueelonderlingwatmogenruilenofvindtzijinmiddelsdatermeerruimtevoormoetzijn?IkhaaldandeoproepvanZuid-Hollandaan,datmetrechtenredenzegt:wijgaanhetniethalenalswijdatinstrumentnietstevigermogeninzetten.Graageenreactie.Ikmaaknogtweelaatsteopmerkingenoverdeprovincies.IkhebgelezendatinLimburgdegedeputeerdeheeftgepleitvoorhetrealiserenvaneennatuurcompensatiebinnendeEHS.Daaroverheeftdeministergezegd:ikkijkofdatplanuitvoerbaaris.Datwarenalthanshaarwoorden.Volgensmijmaghetnietenmoetdeministerookopvoorhandtegenoverzo’ngedeputeerdeduidelijkzijndatditnietaandeordekanzijn.Ikweetnietofzijncitaatklopt.Hijheeftgezegd:deministerheeftmijbeloofduittezoekenofhetplanuitvoerbaaris.Ikhoorgraagwatdeministerdaaroverheeftgezegd.Nogmaals,ikdenkdathetnietkan.OverdeprovincieGelderlandhebbenwijtehorengekregendatergrotezorgenbestaanoverdeaanwijzingvandeEHS.MetnamewildeprovinciegaanbouwenaanderandenvaneenwaardevolnatuurgebouwinNijmegen,hetKastanjedal,eenheelzeldzaamnatuurgebied.DaaromishetKastanjedaluitdeEHSgehaald.Ikvraagaandeministerofditklopt.IkvraagofzijditwilbeoordeleninhetlichtvandeCrisis-enherstelwet.Isditeenvoorbodevanwatonstewachtenstaat?KunnenwijmetdeCrisis-enherstelwetvakerditsoortbeslissingenvanprovinciesverwachten,namelijkdataangewezenwaardevollegebiedenaandekantkunnenwordengeschovenvoorwoningbouw?Ikvraaguiteraardaandeministerwelkemogelijkhedenzijzietomhierintegrijpen.HetgaatomjarenoudekastanjebomenenzeerwaardevollenatuurwaardenenhetlijktmijweinigaantrekkelijkalsdatverdwijntuitNijmegen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5720 DeheerPieper(CDA):Ikhebeenvraagoverdehandreikinguithetveld,uitdesamenleving,doorondernemersaandeministeromdedoelstellingvandeEHStehelpenrealiseren.IkproefbijmevrouwOuwehandalleenmaarachterdocht.GelooftzijüberhauptdatmensenindesamenlevingeenbijdragekunnenleverenaanhetrealiserenvandeEHSendebiodi-versiteitofisditalleenmaarietsdatvanbovenafmoetwordenafge-dwongen?Ispapiervoorhaarheiligofkunnenmensenookeenrolspelen?MevrouwOuwehand(PvdD):Ikhoudheelergvanbomenenindatlichtmindervanpapier,maarsomshebbenwijdikkerapportennodigomervoortezorgendatbomenblijvenstaan.DeheerPieperwilnietgoedluisteren.Ikhebgezegd:houvastaandetaakstellingen.Binnendietaak-stellingenisereenplekvooragrarischnatuurbeheer.Ikvinddatdietaak-stellingtotdelaatsteprocent,zelfstotachterkomma,moetwordengerea-liseerd.IndatlichthebikzelfsgezegddatLTOennatuurorganisatiessamengaankijkenwatzijdoen.Watikeenslechtideevind,isdoenalsofjedeheleEHSmetagrarischnatuurbeheerkuntrealiseren.Datmagtrou-wensookniet,wantdaaroverhebbenwijafsprakengemaakt.Devoorzitter:IkstelvastdatdeKamerineerstetermijneeninbrengheeftgeleverd.Wijschorsenvooreendrietalminutenopdatdeministerevendereactieskanordenen,maarvooralookomdatderapporteurstijdhebbengevraagdvoorintensiefoverlegoverhunreactie.Devergaderingwordtenkeleminutengeschorst.Devoorzitter:Derapporteurswordtverzochtzichoptemakenvoorhunreactie.DeKamerledenzijnallangenbreedaanwezig.Deministerzitalheellangtewachten.Kortom,wijzijntoeaanderepliek.Allereerstdebeantwoordingvaneenaantalvragen,gerichtaanderapporteurs.DeheerWaalkens(PvdA):Dankuwelvoorzitter.Ikdankookmijncolle-ga’svoordecomplimenten,dieikgraagdoorgeefaandestafendegrif-fier.Samenhebbenwijditrapportopgesteld.Decommissieheeftterechtgezegddatwijeenkritischeblikhebbengeworpenopdeinformatievoor-zieningenopdekwaliteitvandeinformatievoorzieningwantdatisookonsmandaat.Zijslaatterechtaanopdebeschikbaarheidvandenulme-tingendeIBONatuurrapportage.Inonsrapporthebbenwijdeontbre-kendeschakelsgemarkeerd.DatzegikooktotmevrouwJacobi.Ofzijvervolgenseenplanvanaanpakwenst,daarovergaanwijalsrapporteursniet.Ikhebdaarmee,denkik,ookrechtgedaanaanhaaropmerkingen.DeheerVanderHamheeftgevraagdnaarderekeningenverantwoordingvoorhettotaleproject.Hetgaatovertweeonderdelen:definanciëlereke-ningenverantwoordingendeniet-financiëlerekeningenverantwoording.Voorbeideonderdelenishetvanbelangonzecontrolerendetaakuittevoeren.Eriseenmaaleerderbijeengrootproject,deJSF,gekekenofdeinformatievolledigwas.Omdatzijeenbesluitmoestnemen,heeftdeKamertoengebruikgemaaktvanhetterugzendrechtomdatzijvonddatdeinformatieonvolledigwas.IndiezinisdaaropduswelaangeslageninverbandmetdebeoordelingvandeJSF,maarnietopbasisvandevraagofdeinformatiejuistofonjuistwas,maaromdatzenietvolledigwas.BijdeEHSzitweldeconstructiedatdecontractenvoorjarenzijnafgesloten.HetisookdewensvandeKamergeweestomditvoorhetILGvooreenperiodevanzevenjaartedoenendieperiodevoordeEcologischehoofd-structuurtot2018telatenlopen.Nuishetvanbelang–daaroverheeftdeheerVanderHamterechtietsgezegd–datindemidtermreviewkanwordengegarandeerddatderapportageover2009isvoorzienvaneenaccountantsverklaringenookdatinhetniet-financiëledeeldepositievanhetcomitévantoezichtaanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5721 deordekomt.Ikhebhemoverhetlaatstenietgehoord.Wijhebbendatinhetrapportwelmeegenomen.Ikwilvandegelegenheidgebruikmakenomdeministertevragenintegaanoptaakenpositievanhetcomitévantoezicht.DeCDA-fractieheeftgevraagdoferconcretesuggestieszijnvoordeverbeteringvandeinformatievoorziening.IkwijsopdenulmetingenhetIBONatuur.Inverbandmetdemidtermreviewhebbenwijhetprotocolgenoemdwaaraandemidtermreviewmoetvoldoen.Inonsrapporthebbenwijdevraaggesteldofditprotocolervoorzorgtdatwijviademidtermreviewvoldoendeinformatiekrijgenomonzecontrolerendetaaktekunnenuitoefenen.IkkombijmevrouwOuwehandvandefractievandePartijvoordeDierenendeopmerkingvandeAlgemeneRekenkamerdatdeKamerditterechtheeftopgepaktalsgrootproject.DeKamerheeftdaarbijweldekantteke-ninggemaaktdieikinmijneerstebijdragehebgemaakt,namelijkdatwijnietzovergaandatwijmetvoorstellenvoorwetswijzigingenkomen.Datzitvastaanhetgrootprojectendederdevoortgangsrapportage,diezalwordengevolgddoordemidtermreview.AlsdeKamervindtdatdaar-voorietsandersindeplaatsmoetkomen,danisdataanhaarennietaanonsalsrapporteurs.Afsluitenddankikvoordecomplimenten.Ikhoophiermeedevragendieaanonszijngerichttehebbenbeantwoordeneventueeltehebbendoor-gegevenaandeministervoordeverderebeantwoording,voorzoverdieeenpolitiekecontextbevatten.Devoorzitter:Heeftnogiemandaanvullendevragenaanderapporteurs?Dankunnenwijdatblokvolledigafhandelen.DeheerPolderman(SP):Hetismeereenopmerking.Ikhebinmijntermijngezegddatikervanuitgadatdevragendieinditstukwordengesteld,doordeministerzullenwordenbeantwoord.Ikneemaandatderapporteurshetdaarmeeeenszijn.Daarwachtikdanop.Wijhebbenindeprocedurevergaderingnamelijkgezegddathetstukvanderapporteurshetonzeis,dusdevragenzijnnamensdecommissieaandeministergesteldenikgaervanuitdatdeministerdiegaatbeantwoorden.Datwilikwelbenadrukken.Indatgevalkunnenwijdatafchecken.Devoorzitter:Datwasookderedenwaaromwijindeprocedureverga-deringhebbengezegddathetstukopenbaarzouworden,opdatdeministererookkennisvanzoukunnennemen.Ikdankderapporteursvoorhunbijdrage.Indeprocedurevergaderingkomenwijuiteraardopgepastewijzeophetwerkvanderapporteursterug.Deministeriszoverdatzijkanreageren.MinisterVerburg:IkbedankderapporteursvoorhetwerkdatzijsamenmetdienstenvandeTweedeKamerendegriffiervandecommissiehebbenverzetenookvoordepresentatiedaarvan.IkbedankdeKamer-ledenvoorhuninbrengineerstetermijn.Ikhebmijvoorgenomenomeerstintegaanopdepuntendiedoorbeiderapporteurszijngenoemd,omdanverdertegaanmetdevragendiezijngestelddoordeKamerleden.Wijspekenvandaagoverdevoortgangsrap-portageoverdeEcologischehoofdstructuurenhetInvesteringsbudgetLandelijkgebiedover2008.Wijschrijvenvandaag12november2009.Datbetekentdatwijeigenlijkbezigzijnmethetterugkijkenopdeprestatiesdievorigjaarzijngeleverdendatwijinditjaar,2009,eenaantalstappenverderhebbengezet.Waaromzegikdat?Omdatikbijveelcommissie-ledendewatmijbetreftbegrijpelijkeongeduldigeopmerkingenentoonbeluisterde,waarbijmenzei:wijhebbenervorigjaarvoorgepleitommeertempotemakenmetbijvoorbeelddeinrichtingvandegebieden.IkTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5722 washetdaarmeeeensenikbenhetdaarmeeookzeereensomdatjejuistindezeperiodeallesmoetdoenomsneldeschopindegrondtezetten.Datlevertnamelijkeengrotebijdrageaandeverfraaiing,aandekwaliteitvandeEcologischehoofdstructuur.Tegelijkertijdleverthetookwerkgele-genheidopwaarvoorjenietmetheelgrotevergunningenhoefttewerkenennietmetheelgroteinspraaktrajecten,enzovoort.Datkanerdusookeenbijdrageaanleverendatwijgoeddoordezeeconomischecrisisheenkomen.Ikzaldaaropstraksingaan.Maarookvooreenaantalanderepunten,eenaantalandereopmerkingendiezijngemaaktdoorzowelderapporteursalsdeKamer,geldtdatwijhetechthebbenover2008endatwijin2009alweerverderzijn.Ookdaaroverzalikietszeggen.IkbeginmetdepuntendienamensderapporteurszijngenoemddoordeheerWaalkens.IkmoetdaarvooreventeruggrijpennaarhetmomentwaaropdeTweedeKamerterechtbeslootomvandeEcologischehoofd-structuureengrootprojecttemaken.Datwasinhetbeginvandezekabi-netsperiodeendusookvandezeKamerperiode.NetaanheteindvandeperiodedaarvoorwashetILG-contractgetekend,waarinvoorhetInveste-ringsbudgetLandelijkGebiedwerdafgesproken,ookmetdeKamer,datdeuitvoeringdecentraalzouplaatsvinden.Daarvooriseenbewustekeuzegemaaktomdat,werdgezegd,deprovinciezichtheeftopkansenenmogelijkhedenindeeigenprovincie,daarookkanschakenenschakelenenhetbesteplatformisvoordeambitiesdiewijmetelkaarhebbengefor-muleerdinhetkadervanhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.DatbestrijktoverigenseenbrederterreindanalleenderealisatievandeEcologischehoofdstructuur.Hetgaatookoverdeverbeteringvandekwaliteitvanhetplatteland.Hetgaatnietalleenovernatuur,maarookoverlandbouw,recreatie,landschap,bodem,water,reconstructieenzandgebieden.Datisweereenbrederkader,maardeverbindingEcologi-schehoofdstructuurenInvesteringsbudgetLandelijkGebiediserzeernadrukkelijk.Wijhebbenbijdestartvanhetgrootprojectaangegevendatwijmetdeprovinciesafsprakenhebbengemaakt,waaraandeKamerhaarzegenheeftgegeven,waarinwijinzettenoprealisatie:dusschopindegrondinplaatsvanachterdecomputerplannenmakenenachterdezakjapanneruitrekenenhoeverjebentenofjewelpreciesopmaatbent.Wijhebbenooktegendeprovinciesgezegd:ukrijgteenzekereflexibiliteitomtekijkenwanneeruopeenverstandigemaniergrondkuntverwervenenwanneerhetopportuunisomgoedeafsprakentemakenoverbeheer,aldannietopbasisvanverworvengrond.Waaromhebbenwijdatgedaan?Omdatjedekansenmoetbenuttenomtevoorkomendatdoorheelstrakkedoelstellingenprovinciesvoorhetblokwordengezetdatzijgrondmoetenverwerven,metalsrisicodatdoordiedrukopdeverwervingvandiegrondeenopdrijvendeffectontstaatopdegrondprijzen.Verschillendecommissieledenhebbendaarovereenopmerkinggemaakt.Ikzaldaaropingaan,maarikwildieopmerkingookhiergemaakthebben.TegelijkertijdbenikhetzeermetdeKamereensdatwijniettegendeprovincieskunnenzeggen:doetumaarwat,wantwijzienwelwaarwijuitkomen,eerstindemidtermreviewenvervolgensbijdeeindevaluatie.Nee,hetgaateromdedrommelwelomdatwijonzedoelenrealiseren.NaastdeEcologischehoofdstructuurrealiserenwijookdeanderedoelendiewijhebbenbeschrevenenhebbenbedoeldinderegelingvoorhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.Dusgéénprestatieiserwatmijbetreftabsoluutnietbij,maarubegrijptweldatditindezedagenendezewekennietleidttotwatmevrouwOuwehandzo-evenzei,namelijkdeprovincieshetmesopdekeelzetten.Hetleidterbijmijweltoedatiktegendeprovincieszeg:damesenheren,erwordtwelgepresteerd,wantdeKamerkijkt,terecht,nadrukkelijkmeeenvraagtzichafofditwelgoedgaat,ofwijzoonzedoelenwelrealiserenbinnendetermijnendiewijhebbengesteld;datiseenvolstrektlegitiemevraag,diemagdeKameraanmijstellenendanhebikumetafterekenenoveruwprestaties.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5723 Enmagikdanditeenszeggen:deprovincieshebbendaarvoorvoldoendeinstrumentarium.DitzegiktotdeheerVanderHam.Zijhebbenvoldoendeinstrumentarium,maarwijhebbenwelmetelkaarafgesprokendatgrondverwervinginprincipeplaatsvindtopbasisvanvrijwilligeverkoopennietaprioriopbasisvanonteigening.Ikvoelerveelvooromdatookzotehouden.Ikhebmetprovinciesafgesprokendatereengene-riekegrensisvan10%onteigening.VorigjaarhebikaltegendeKamerentegendeprovinciesgezegddatikbestbereidbenom,waarnodig,aaninterprovincialevereveningtedoen.Dusalsdeeneprovincienietdehele10%nodigheeft,kanzijkijkenofditineenandereprovinciewelnodigis.Daarvoorzijnprovinciesookzelfaanzet.ZijverenigenzichinhetIPO.Alsikdaarvoorruimtegeef,zegiktotprovinciesdiedatopportuunofnodigvinden–ikhebhiervandaagenkelekerendeprovincieZuid-Hollandlangshorenkomen–provincie,acteer,opereer,neemjeverantwoordelijkheidendoewaarvanjehebttoegezegddatjehetbeterkuntdoendandelandelijkeoverheid.DatisvandaagookmijnboodschapaanZuid-HollandeneventueelandereprovinciesdiebijdeKamerhebbeningesprokenoverdemoeilijkheden.Dekansenzijnervolop.Hetbudgetvan3,2mld.datwijervanrijkswegeaanbestedenisgeenkleinbier.Daarvoormagwordengepresteerd.Daarbijmoetwordengezegddatin2007deprovinciesopgangmoestenkomenendaterin2008weleenaantalstappenisgezetendatjebijderealisatieeind2008ookkuntziendatdemeesteprovinciesechtopstoomliggen.Derapporteurshebbengevraagd:waarblijftdenulmetingopkaart,diezouertochzijn?Totmijnteleurstellingenooktotteleurstellingvandecommissiemoetikmeldendatdienulmetingopkaarternunognietis.Diezalookaanstaandemaandagnietbeschikbaarzijn,maarikhebtoege-zegddatikdievoordebegrotingsbehandelingaandeKamerzaltoezenden.DanheeftdeKamerhaarook.Ikhebhierovergisterennoggesprokenmetdeprovincies.Voordebegrotingsbehandelingmoetdieerzijn.Dankunnenwijookdevertrekpositiebekijken.Ikkanhaarechtnieteerdermaken,wantikbenafhankelijkvandegegevensdiedeprovinciesleveren.Enkeleprovinciesmoestenechtvanverkomen.Ikvindhetjammer,maardeKamerheefthaarwatmijbetreft,metmijnbegeleidendebrief,voordebegrotingsbehandeling.DanhetIBONatuur,hetInterdepartementaalBeleidsonderzoek.IkhebdeKamereerderaangegevendatikzouproberenditookvoordebegrotings-behandelingaanhaartoetesturen.Datgaatnietlukken.Datgaatnietlukkenomdathetinterdepartementaleoverlegmeertijdnodigheeft.Erzijnheelwatdepartementenbijbetrokken.Datbetekentdathetinterde-partementaleoverlegzeerwaarschijnlijkbeginvolgendjaarzalwordenafgerond.Dankomtereenkabinetsstandpunt.DatbetekentdatikhetIBObeginvolgendjaar,inheteerstekwartaal,naardeKamerzalsturen.DatisjammeromdatditeenbijdragezoukunnenleverenaanhetinzichthoewijerindevollebreedtevoorstaanmethethelenatuurbeleidinNederland.TegelijkkanhetIBOwelwordenmeegewogeninhetheleheroverwe-gingstraject.DaarnaarheeftmevrouwJacobigevraagd.Derapporteurshebbenopgemerktdatergeensprakewasvanaccoun-tantsverklaringenvanalleprovincies.Vorigjaarhebbenwijvastgestelddatditnietindeoorspronkelijkeafsprakenzat,maarikbegrijperggoed–datbegrijpendeprovinciesinmiddelsook–datdeKamertochgraagdievalidatievandeprovincieswilhebben.Datisderedenwaaromwijhebbenafgesprokendatvolgendjaardeaccountantsverklaringover2009erwelzalzijn,datdieertijdigzalzijnendatdieookterbeschikkingzalwordengesteldaandeKamer.DevolgendeopmerkingbetrefthetophangenaandelooptijdvandeEcologischehoofdstructuurenhetILG.Daaroverhebbenderapporteursgezegd:wijbegrijpendat,deEcologischehoofdstructuurmoetzijngerea-liseerdin2018endeILG-afsprakenlopentot2013.Verdermoetwordengekekennaardevervolgperiode,maarwijhebbenmetopzetgekozenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5724 voordieeersteperiodevanzevenjaaromdieeerstesprongendoordeprovinciestelatenmaken;nietvrijblijvend,maarwelmetdenodigeflexi-biliteit.Erisookgevraagdnaardemidtermreview.Watdeinhoudvandemidtermreviewbetreft,isdevraagwaarwijstaaninderealisatie,ofwijdejuisteinstrumenteninzettenenofdejuisteinstrumentenookwordentoegepast.Ookisdevraaghoedeverhoudingistussenkwantiteit,kwali-teitenvoortgangvaninrichting:dedriepuntendieookdoorderappor-teurszijngeïdentificeerd.Voormijisdemidtermrevieweenbelangrijkweegmoment,eenbelangrijkmeetmomentvoordevraagofwijopschemaliggenenzoniet,waardandeknoppenzittenomaantedraaienopdatbinnendeafgesprokentijddedoelenwordengerealiseerddiewijmetelkaarhebbenvastgesteld.Erisgevraagdwanneerdemidtermreviewkomt,wanneerderesultatendaarvankomen,enwanneerdeKamerdaaroverkanbeschikken.ErisindeloopvanditjaarovergesprokenendeKamerheeftverzochtdaarovervoordebegrotingsbe-handelingtekunnenbeschikken.Ikvinddateenlegitiemewens.WijhebbendaaromdeafsprakenvoordeplanningzodaniggemaaktdatwijzeerwaarschijnlijkkunnenrealiserendatdeKamervoorPrinsjesdag2010overderesultatenvandemidtermreviewkanbeschikken.Dankandezeindebegrotingsbehandelingmeelopen.Erisgevraagdnaarhetcomitévantoezicht.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter,eveneenpuntvanorde.Wijmogentochweleenpaarvragenstellenoverzakendiehierwordengezegd?Devoorzitter:Ja,maardeministerheeftaangegevendatzijevenhetblok«rapporteurschap»,devragenvanderapporteursenreactiesnaaraanleidingvanderapporteurs,wilafronden.Wijhebbenookafgesprokendatzijevenderuimtekrijgtomditkenbaartemaken.Ukuntalleskwijt,maaktugeenzorgen.MinisterVerburg:DelaatstevraagvanderapporteursbetreftderolendetaakvanhetcomitévantoezichtILG.Datcomitéisop24septemberjongstledendoormijgeïnstalleerd.Hetgaatinderdaaddevingeraandepolshouden.HetgaatalleprovinciesbezoekenenmonitorenhoehetzitmetderealisatievandeprestatiesvanhetILG.Nou,hetgaatnietzozeermonitoren,maarwelkijkenhoeprovincieserinstaan.Hetcomitéheeftinderdaadeenroltotaanheteindevandezeperiode,namelijktotaan2013,omdanteadviserenoverhoeteopererenineenvolgendstadium.Ditbetekentdathetjaarlijksbijdeprovincieszalkijkenhoehetermeestaat.Ditdoethetonderanderedoorhetuitvoerenvandevolgendetaken:hetopstellenvaneenbeoordelingsplan,hetmakenvaneenrisico-analyseenhetuitvoerenvanadministratieveaansluitingen,wantverschil-lendeprovincieswerkennogmetverschillendeadministratievesystemen.Hetcomitégaatookhetveldin.Hetgaatookzelfkijkenhoeheterbijstaatenhoehetervoorligt.Ditcomitézalmijvantijdtottijdbijpraten.Ikhebhetcomitégevraagdomzomogelijk–hetisop24septemberjongsledengestart–inputteleverenvoordemidtermreview,wantalleswatwijaaneerstewaarnemingenofeersteideeën,ookvanhetcomitévantoezicht,kunnenmeenemenenkunnenmeewegenindemidtermreview,iswatmijbetreftmeegenomen.Totzoverdereactieopdepuntendiezijngenoemddoorderapporteurs.DeheerVanderHam(D66):Ikhebderapporteursnetgevraagdofhetweleenseerderisvoorgekomendatjemetzoweiniginformatiewordtgeconfronteerdenwatdangebeurt.Erwaseenmooiprecedent,deJSF.Toenwerdergezegd:gaatumaarterugenzorgtumaardatudieinfor-matielevert.Alsikdezeantwoordenhoordenkik:waaromzoudenwijnietTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5725 alscommissieLNVhetzelfdedoen,hoejeerookpreciesinstaat?HetIBOendenulmeting,diekrijgenwijallemaallaternog.Komendemaandaghebbenwijeenwetgevingsoverlegoverdebegroting.Datgaathelemaalovernatuur.VervolgensmoetenwijdaaropbijhetonderdeelLandbouwweerterugkomen.Ikvinddatallemaalheelraar,dusikvraagdeministerofzijopdiepuntentochwilversnellen.Misschienmoetdecommissiezelfbesluitenofzijhetoverlegkomendemaandagmoetuitstellen.Verderhebikeenvraagoverdemidtermreview.DeministerzegtdatzijdaarmeekomtmetPrinsjesdag.IkhebvanmevrouwJacobi,maarookvandeminister,begrependatbijdeheroverwegingenooknaarNatuurwordtgekeken.Hetlijktmijdanlogischdatiniedergevaldiemidtermreviewdaarvóórplaatsvindtofdaarmeeiniedergevalsamenvalt.IkvindhetintijdallemaalergonlogischenvoordeKamerheellastigomonzecontrolerendetaakuitteoefenen.MevrouwJacobi(PvdA):MijnvraagligtinhetvervolgvandeopmerkingvandeheerVanderHamoverdeheroverwegingen.Dieheroverwegingenzittenineeneerdertraject.Ikwilgraagvandeministerwetenhoeernogtesturenvaltopdemidtermreview,dieeigenlijkeenheroverweginginzichheeftwatdeEcologischehoofdstructuurbetreft.Aanwelkeknoppenwiljedraaienomhettehalen,waarzittennogverbeterpuntenendatsoortzakenmeer?Hoekunnenwijhetzodoendatditeenbeetjegestroomlijndwordt?Andersbenikbangdatdeheroverwegingmisschiendemidtermreviewcompleetfrustreert.Devoorzitter:Noganderennaaraanleidingvanderapportage?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ikwilingaanophetlaatstepunt,datmevrouwJacobiookaanroert.WijzijnerallemaalvanuitgegaandatwijnualopredelijkkortetermijnhetIBO-rapportzoudenhebben.Datschuiftnuhelemaaldoor.Naarmijngevoelisdathelemaalnietafgestemdmetdemidtermreview.Ookikvindditweleenheelvreemdegangvanzaken,waarbijjejeinderdaadmoetafvrageninwatvoortijdpadwijnuzittenenwatwijhierzittentedoen.Devoorzitter:Deministerzaldirectreageren.DaarvoorvraagikdeheerWaalkensomevenintegaanopdevergelijkingdiedeheerVanderHammaaktmetdeJSF-rapportageomdatikhetideehebdatdeheerWaalkensalsrapporteurdaaropgraagzijnvisiewilgeven.DeheerWaalkens(PvdA):Volgensdeinformatieoverdeanderegroteprojectenheeftzichditspecifiekegevalvandeaccountantsverklaringnietvoorgedaan.Hetgingtoenomvolledigheid.DeKamerstondvooreenconcretebeslissingenheefttoengebruikgemaaktvanhetterugzendrecht.Ikgaernietoverofdecommissiedaarvangebruikwilmaken.Ikmaaknogéénopmerkingoverdepassageoverdeaccountantsverkla-ringwaarinwijhebbengezegd:wijkunnendejuistheidendebetrouw-baarheidindiezinnietcontroleren.Daarmeehebbenwijnietgezegddatdegegevensnietjuistennietbetrouwbaarzijn.Ikwilditbeeldtochevenbijstellen,voorzovernodig.Alshetnietnodigis,hebiknogweldebehoefteomditooknamensmevrouwSnijderuittespreken.Wijhebbendevingereropgelegd.WijwijzendecommissieophetfeitdaterbijdeJSFgebruikisgemaaktvanhetterugzendrecht.DatiseenrechtdatwijalsKamerhebben.IkbedankookdeministervoordeopmerkingdiezijtotdeKamerheeftgemaakt.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Magikdaaraaneenopmerkingtoevoegen?Devoorzitter:Voordeverslaglegging:alsrapporteurofalsKamerlid?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5726 MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Alsrapporteur.IkwilvoordeheerVanderHamnogietstoevoegen.HetgrootprojectJSFwasvaneenheelandereorde.DeheerWaalkensprobeerterdevingeropteleggendatdebesluitvormingheelsterkwasgerelateerdaaneenveelkortertijdsbeslagdanhettrajectwaarinwijnuzitten.Ikdenkdatwijditwelmoetenmeenemen.Datwilikdecommissieiniedergevalmeegeven.DeheerPolderman(SP):Ikvraagderapporteursofzijmetdebeant-woordingvandeministerhetideehebbendatalhunvragenvoldoendezijnbeantwoord.Iktwijfelenigszinsaandekwaliteitvandeantwoorden.Ikhebgevraagdofderapportageoverdenulmetingopdekaartkanplaatsvindenvoorhetwetgevingsoverleg.IksluitaanbijwatdeheerVanderHamzegt:alswijmaandagopnieuwmoetensprekenoverdenatuur-wetgevingendeinformatieovervrijessentiëleonderdelenkomtpaslater,danmoetenwijditbijdebegrotingsbehandelingindecemberaanstaandenogeensoverdoen.Isdatnuzoefficiënt?Ikherhaalmijnvraagofdeministerinstaatisomditveertiendagennaarvorentetrekken.Ikkanmijvoorstellendatditrapportbijnaklaarmoetzijn.Hetzaltochwelergensopdeburelenvanhetministerierondzwerven?Ikkanmijnietvoorstellendatditopdieveertiendagenaankomt.Ikzouzeggen:stuurhetgewoonditweekendnaaronstoe.Devoorzitter:Daaropzaldeministerdirectreageren.Eriseenconcretevraaggesteldaanderapporteur.DeheerWaalkens(PvdA):Metallerespect:wijgaannietoverdevragendieuookdeuwehebtgemaaktendebeantwoordingdoordeminister.Hetisaanuwoordeel.Wijhebbeneenproductafgescheidenendaarmeeishetinuwhandenomdaarovereenverderebeoordelinggegeven.MinisterVerburg:IkbendeheerWaalkensenmevrouwSnijdererkente-lijkdatzijnogeenshebbengewezenoptweepunten.Heteerstehebikookalgenoemdinmijneerstereactie,namelijkdatin2006deafsprakenzijngemaaktdaterzoveelmogelijknaardeprovinciezougaan,datdeorganisatieenderapportageleanenmeanzoudenzijnendatdeKamerin2007heeftgezegddatzijhiervaneengrootprojectwildemaken.Toenwijsprakenoverdeinrichtingvandatgrootproject,wantdaaroverhebbenwijuitvoeriggesproken,heeftdeKamererkenddatditzeerrecentelijkisgebeurdendatmetdeprovinciesgeenafsprakenwarengemaaktombijvoorbeeldaccountsverklaringenteleveren,enzovoort.Hettweedepuntisdatwijdieafspraakinmiddelswelindegesprekkenmetdeprovincieshebbengemaakt,ookomhetoverzichtenhetinzichttekrijgenenhetgrootprojecttekunnenuitnutten.Dezezitnietinhetoorspronkelijkecontract.IkvinddatdeKamermagwordengevraagdomdatterespecteren.TegelijkertijdhebbendeprovinciesgerespecteerddatdeKamerdewensheeftomdieaccountantsverklaringenweltezien.Jehebtweleentrajectnodigomdieaccountantsverklaringenoptijdtekrijgen,zoalswijerookeentrajectvoornodighebbengehadomderapportagesopeenvergelijkbaarniveautekrijgen,wantverschillendeprovincieshanterendaarvooreenheelverschillendsysteem.DeKamerwiloverzichtendatisookallemaalnuttigennodig.Wijwillendiegoedgeaggregeerdeinformatieookhebben,maardangaathetniethelemaalaanomdantezeggen:ditkloptniet,ditmoetwordenteruggestuurdenzowillenwijhetniethebben.Ikbenderapporteursdankbaardatzijditonderstrepen.OverhetIBO,hetInterdepartementaalBeleidsonderzoek,hebikaange-gevendatditerbeginvolgendjaarkomt.DatgaatdusookoverdeEcolo-gischehoofdstructuur.Hetgaatoverallenatuurregelingendiewijhebben.Datbetekentdatdieinterdepartementaleclubdevisiezalgevenophoewijervoorstaanenhoehetwellichtanderskan,hoewijfinanciëleTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5727 middelenbeterzoudenkunneninzetten,enzovoort.IkdenkdatdaarinvoldoendestofzitomdeEcologischehoofdstructuureventekunnenbeschouwentemiddenvaneenaantalandereregelingen.Ikgeloofdatditvoldoendeisvoordeinput.IkdenknietdatwijdaarvoorechtdemidtermreviewvandeEcologischehoofdstructuurnodighebben.Erwordtheelnadrukkelijkingezoomdendieheroverwegingiseenbredeenforseover-weging.Daarkomtnogbijdatikmetdeprovinciesdeafspraakhebgemaaktomdieevaluatie,diemidtermreview,temaken.Datisnietietswatjenuafspreektenovertweewekenopeengoedemaniergerealiseerdkunthebben.Alsdecommissiedatwil,komterwelietsnaardeKamer,maardatisnietietswaarvanuenikzeggen:ditisnudemidtermreviewopbasiswaarvanwijkunnensturenindetweedehelftvandieperiode.HetIBOisdusvoldoendevoorheroverwegingendemidtermreviewkomtvoorPrinsjesdagendanwordtereenknappeprestatiegeleverd.Ikzaleropsturen.Ikhebgisterennogoverleggevoerdmetdeprovincies.Hetisechtabsoluutnoodzakelijkdatdieerdanookis,dusvertragingenkunnenwijniethebben.DieNOK-kaarten,dienulmetingopkaart,zwervennietergensrondopdeburelenvanLNV,zoalsdeheerPoldermanveronderstelt.Daarzijnzegewoonniet.IkzegzedeKamertoevoordebegrotingsbehandeling.HetisprimaalsdeKamerdaarover,allesoverwegende,eenapartalgemeenoverlegwenstomdatzijhiermeetijdensbegrotingsbehandelingnietswil,maardanheeftzijwelmateriaalinhandenopbasiswaarvanjeinderdaadkuntzeggen:ditwashet,daarmoetenwijnaartoeennuhebbenwijookinzichtenoverzicht.MevrouwJacobi(PvdA):Ikdankdeministervoordebeantwoording.Eendingismijnogniethelemaalduidelijk.DeministerzegtdathetIBOnogistegebruikenbijdeheroverweging.Daarmeebenikblij.Demidtermreviewkomtvoordebegrotingsbehandeling.Daarmeekanikleven.Maardeheroverwegingenstartennual.IkbegrijpdathetIBOerpasinhetvoorjaaris.Hetvoorjaarbegintpasop21maart.Datlijktmijeenbeetjelaat.MinisterVerburg:Ikkannietszeggenoverdeheroverwegingen.Ikbegrijpuwgrotebetrokkenheiddaarbij,maarikkandaarovernietszeggen,wantuweetdatditinterdepartementalewerkgroepenzijn.Laatikditzeggen:hetIBOweegtmeeenspeelteenrolindeheroverweging.Datkanikutoezeggen.Datisgeborgd.Danzaliknuingaanopeenaantalvragendienietalleenzijngestelddoorderapporteur.MevrouwSnijderheeftalswoordvoerstervandeVVD-fractiegevraagdhoehetzitmetdefinancieringvanlandschapenverbindingenenhoeditmetelkaarkanwordengecombineerd.Ikbenhetvolstrektmethaareens.IkhebhaarindeKameraleerdergezegddatikeengrootvoorstanderbenvanhetintelligentmeekoppelen.Hoekunjewin-winsituatiescreëren?IkbedankdeheerCramer,mevrouwJacobienanderendievoorditboek,Natuurlijklukthet!,eengrootcomplimenthebbengemaakt.Ditiswaaroverwijeerdervaakhebbengesproken.Ditiswaarvoorikaljarenpleitenwaaroverikzeg:hoekunjeingesprekmetelkaarkijkenhoejegezamenlijkdoelenkuntbereiken,hoejewin-win-situatieskuntcreëren.DeheerVanderHamzegt:ikwantrouwdatwantin2008iseronvoldoendegepresteerd.JuistdaaromhebiktegenLTOgezegd:damesenheren,vanumagwordenverwachtdatuookeentandjebijschakeltenvanumagookwordenverwachtdatuuwbijdragelevertaanagrarischnatuurbeheer,wantalsdatteruglooptterwijleerder,ondermijnambtsvoorganger,nogisgezegddatwijhetaandeelvanagra-rischnatuurbeheerjuistuitbreiden–datisookgebeurd–danishetwelzaakdatdeagrarischesectorooklevert.Ikvindeerlijkgezegddatdeagra-rischesectoraangeeftdathijwilleveren.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5728 Eenaantalagrarischeondernemersdoetditnual,overigensopeenheelintelligentemanier.Kijknaardevoorbeeldeninditboek.Datzijnboerenmetoogvoordetoekomstvanhunboerenbedrijfentegelijkertijdvoorhoeditmogelijkisincombinatiemetanderezaken.Zijhebbendaarbijookeenmaatschappelijkbelangophetoog.Debiodiversiteitindevollebreedtehebbenzijophetoog.Datdoenzijopeenheelverstandigemanierenhetisheelgoeddatterreinbeherendeorganisaties,particulierenatuurbeheerdersenagrarischenatuurbeheerdersmetelkaarzoekennaarhoezijzakenkunnenrealiseren.Datbegintnueenbeetjeopgangtekomen.Hetheefttelanggeduurdomdatmenooksteedsbezigwasmetdevraag:watkunnenwijerbijkrijgenenwatkrijgenzijerbij;wijzijnhethiernietmeeeensofwijzijnhetdaarnietmeeeens.MaarmetdeVerkla-ringvanLinschotenenmetditconvenantmakenwijgrotestappenendaaraanzullenwijookinvullingmoetengeven.Weeservanovertuigddatikpartijendaaraanzalhouden.Zemogenopmijrekenen,zemoetenopdeprovincieskunnenrekenen,maarwijwillenookophuninzetenhunverantwoordelijkheidrekenenomdithandenenvoetentegeven.Intelli-gentmeekoppelen,dankanerheelveel.DeheerCramerheeftgevraagdnaardeontschotting.Diekanbeter.Hijheeftgezegddaterprovincieszeggendaterteveelschottentussendeinstrumentenstaan.Hijheeftzelfgezegddathijergeenvoorbeeldvankangeven,maarlaatikhemditzeggen:wijhebbendeinrichtingvanhetILGzogemaaktdatprovincieskunnenschakelentussenhunverschillendeopdrachtenomzoflexibelzakenterealiseren.Eenextratanderbijopdeinrichtingomdatjeevennietkuntkopen,verwervenofanderszinseenoverkomstkuntsluiten,isprima.Wanneerjeweerwatmeerkuntkopen,kunjedaaropweerhetaccentleggen.Laatikditinalgemenezinzeggen:ikzienietwaarprovinciesdoordeafsprakenmethetRijk,metLNV,gehin-derdzoudenwordeninhunuitvoering.Ikwijserwelopdatsommigeprovincieszelfschottentussendebudgetstromenhebbengezet.Tegendieprovincieszegik:doeaanzelfontschottingwantvervolgenskuntuookweermetersmaken.IndithelebetoogsluitiknietuitdathierondersteedsweerdediscussieopdoemtwaaroverdeheerVanderHamendeheerPoldermanhebbengesproken,namelijkdieoverdeonteigening.Daaroverhebikaleerdergezegd:deafspraakisominprincipevrijwilligteverwerven.Daaropmoettothetuiterstewordeningezet.Ikhebookgesprokenoverdie10%.Ikvolgnatuurlijkookwatprovinciesafentoeroepenofmelden–ikweetnietprecieswatzeaandeKamermelden–maarikziehetook.Zijzeggen:wijwillengraagmeeronteigenenwantdankunnenwijmeerdwangtoepassen,maarmogenwijdanookmeerbudgetvangenwantdiehectarenzijnwelduurder.Ikzeg:doeuwuiterstebestwanterzijnnogveelmogelijkheden.Ikhebgisterenooknogtegendeprovinciesgezegddaterbovendieninterprovinciaaleenvereveningmogelijkisinverbandmethetonteigeningsinstrument.Ookisereenjaarlijksevereveningmogelijkbijdeinzetvanbudgetten.Alsindeeneprovinciemeermeterskunnenwordengemaaktenineenandereevenminder,danvindikhetuitstekendalsdeeneprovinciezegt:joh,eventjesmetersmakeninbijvoorbeeldFrieslandomhetanderejaarweerwatextra’stekunnendoeninNoord-Brabant,Zeeland,Flevolandofwatdanook.Datkanalle-maal.MevrouwJacobiheeftgevraagdofdeplanologischebeschermingkanwordenbetrokkenbijdemidtermreviewendeheerPoldermanheeftgezegddatuitsteltot2010hemtelangduurt.Ditkannietandersomdathetgaatomheelveelbestemmingsplannen.Sommigeprovincieshebbenermeerdere.Hetisonmogelijkditeerderdaneind2010tehebben.Sommigeprovincieshebbenmeerdaneenbestemmingsplan.Erzijn400gemeentenensommigehebbenmeerderebestemmingsplannendushetisgewoononmogelijkomdatbijdemidtermreviewtebetrekkenenhetisookonmogelijkomeerderdatoverzichtvandieplanologischebescher-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5729 mingtekrijgen.Bovendienbenikhetniethelemaaleensmetderedene-ringvandeheerPolderman.Alsjezakenplanologischhebtvastgelegddanwetenboerenwaaraanzijtoezijnenkunnenzijtrotsgaanwerkenaandenatuur,zegthij.IkdenkdatdevisievandeheerPoldermanendievanmijopdatpuntenigszinsverschillen,maardatkomtwellichtnogweleenkeervoor.DeheerPolderman(SP):Ditsteltmijzwaarteleur.Ditisvolgensmijintegenspraakmetdelovenderedeneringvandeministeroverdiebrochureendatconvenant.Diebehelzendezelfdedenkrichting.Zijserveertmijnbijdragewatgemakkelijkaf.Alszijditconfronteertmethaarpositieveinsteekoverheteerste,hoezitdatdan?Datkaniknietbegrijpen.MinisterVerburg:Hetismogelijkdatwijelkaarontmoeten.DanhebikookeenantwoordopdevraagvandeheerVanderHam,namelijkdatnietallegrondhoefttewordenverworvenomdieinterichten.IkhebhieralsvoorbeeldvaneenintelligenteaanpakaleenseerderdeaanpakgeschetstvanNoord-Holland,dathectarenmoestverwervenronddestad.Ronddestadwillendiehectarennogweleensextraduurzijn.Toenheeftdetoen-maligegedeputeerdetegendeeigenarengezegd:kunnenwijniettoteenvergelijkkomen;zijnjulliebereidomtegeneenvergoeding,eenbeloningdenatuurdoelenterealiserendiewijhierbeogen,zodatueigenaarblijftvandezegrondenwijdiedusniethoeventebetalenmaarwelkunnenbetalenvoorinrichtingenlangjarigbeheer?Datzijndanwelcontractendiejemoetafsluiten.Ikvinddatpareltjesvanintelligenteaanpakwantzokunjewin-winsituatiescreëren,nietalleenvoordebetrokkenen,maarookvoordemensendiegraagvanmooienatuurenvandeEcologischehoofdstructuurwillengenieten.DeheerPolderman(SP):Datisprecieswatikzeg.Deministerzegtdatjedieafsprakenmoetmaken.Datbenikhelemaalmethaareens,maardieafsprakenwordennaarmijnideejuistgemaaktineenbestemmingsplan.Datishetenigejuridischhoudbareinstrumentdatwijhebben.Ikbegrijpnietwaaromdeministerdaaroverzotwijfelt.Wijzijnheteensdatwijhetopdiemaniermoetendoen.Wijmoetendaaroverafsprakenmaken.Alleenzegtdeministeroverhetinstrumentdatwijdaarvoorhebben,hetbestemmingsplan:nee,dathoeftnietzo.MinisterVerburg:Ikdenkdatwijelkaaropditpuntvinden,maarnietindemanierwaaropdatgebeurt.Ikkiesdaarinjuistdeandereaanpak.MevrouwJacobi(PvdA):Ikvraagdeministerofhetmogelijkisdatwijeentussenrapportagekunnenkrijgen.MinisterVerburg:Deprovincieszijndaarmeebezig.Ikhebnudecijfers.Erzijn400gemeentenendiehebbensomstientallenbestemmings-plannenpergemeente.MevrouwJacobi(PvdA):Mijndieperemotievenhierachterzijndatwijineenvorigesessiehebbengeconstateerddatdiebestemmingsplannenheelergachterlopenendatwijvindendatermoetwordengestuurdopdeplanologischebescherming.Misschienheeftdeministereenalternatief,maarmijlijkthetdateentussenrapportageeenbeetjekanhelpenkijkenofwijdaarinstappenkunnenmaken.MinisterVerburg:IkbenhetwelmetmevrouwJacobieensdatdieachterstandmoetwordeningelopen.DatmoetnatuurlijkookvanwegedeWetruimtelijkeordening.Erzijnnogheelveelanderebelangrijkezakendiedaaraanannexzijn.Maaralswijnuvandegemeenteneersteentussenrapportageendaneenfinalerapportagevragen,hoeveelextraTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5730 mensurenzaldatdankosten?IkzalermetministerCramerechtvoorzorgendatdezeereind2010is,maarjekuntookovervragen.Datzoumijnlijnzijn.IkziedatmevrouwJacobidaarvoorbegripheeft.Devoorzitter:MevrouwSnijdersteltnogéénvraag.Ikstelvoordatdeministerdaarnaevenroyaalderuimtekrijgt,zonderinterrupties,wantandershalenwijdeklokvan13.00uurniet.MevrouwSnijdersteltvoor-lopigdelaatstevraag.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):IkhoordeministervanalleszeggenoverNoord-Hollandenhetklonkallemaalpositief,maarikhebhiereenreactieuitNoord-Hollanddatvooreendrietaljarendesubsidiefunctiever-andering,voorparticulierendiewillenomzetten,vanwegebudgettekortennietvandegrondkomtwaardoorallerleizakenwordenafgewezen.InNoord-HollandlijkthetProgrammaBeheeropdatonderdeelnietvandegrondtekomendoorhetontbrekenvanvoldoendebudget.Ikvinddatikdatevenmoetmeldenwantdatstaathaaksophetgeeniknetvandeministerhoorde.MinisterVerburg:Ikkendiebriefniet.IkhebhetvoorbeeldgegevenhoeditisgerealiseerdinNoord-Holland.Netzoalsprovinciesverschillendintempokunnenschakelen,kanhetookweleensvoorkomendatplotselingterreineigenaren,terreinbeherendeorganisatiesofagrariërszeggendatzijernuklaarvoorzijnennugraagietswillen,terwijldandeprovinciezegt:nuzittenwijevenaandetaksvanonsbudget.MijnadviesisomnunietalditsoorttoestandenhelemaaloptetillennaardeTweedeKamer,maarhunteadviserenommetdeprovincieingesprektegaan.Dieprovincieheefterallebelangbijomtempotemakenendoelenterealiseren.Geefmijdebriefmee,alsuwilt,dankanikeensnaarditspecifiekepuntkijken.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Iktrekdeconclusiedatdeministerzegtdaterschuivenmogelijkzijntussendeprovincies,maardatdeprovinciesdaarvangeengebruikmakenendatditexplicieternaarvorenmoetwordengebracht.Alsmendatweet,ishethiergeschetsteprobleemvantafel.MinisterVerburg:Ikwilhethiergraagnogéénkeerluidenduidelijkzeggen:provincieskunnenverevenenalshetgaatomde10%onteige-ning.Provincieskunnenookverevenenalshetgaatomdeinzetvanbudgetten.Laatikhethiernogmaareensluidenduidelijkzeggen.Iklaatookgeenmomentverlorengaanomditooktegendeprovincieszelftezeggen.Zijmoetenditdanwelmetelkaardoenenditmiddelwillenhanteren.Devoorzitter:Volkomenhelder.DeheerVanderHamheeftonsinmid-delsverlatenvanwegeandereprioriteitenindithuis.Mevrouwdeminister,uvervolgtuwbetoog.MinisterVerburg:DeheerPieperenmevrouwOuwehandhebbengevraagdnaardebegrenzingvandeEcologischehoofdstructuur:diemoeterkomen.DeEcologischehoofdstructuurisbegrensd,opderobuusteverbindingenna.SommigeprovincieskiezenervooromeerstdegrondvoordeEcologischehoofdstructuurteverwervenalvorensderobuusteverbindingendefinitieftebegrenzen.Daartegenisopzichzelfgeenbezwaar.Datkan,maarhetmoetwelgebeuren.Alsermaarvoort-ganginwordtgemaakt.OpbasisvandealgemenemaatregelvanbestuurRuimteishetdebedoelingdatdebegrenzingnegenmaandennainwer-kingtredingdaarvan,dusin2010,isgeregeld.MevrouwJacobikomtmethetpuntvanversneldeinzetvanruilgronden.Datiseenbelangrijkpunt,vindikook.WijhebbendaarovereerderTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5731 gesproken.Provincieszijndaarmeevolopbezig.Hoekunnenwijdiezakenversnellen?IkverwijshaarooknaardebijlagevanhetrapportoverdeEcologischehoofdstructuur,waarindaaroverwordtgerapporteerd.Hetgaatommaatwerkperprovincie.HettempoendetempoversnellingdieuKamerbreedwilt,zieikookheelgraag.Hoesnellereneffectieverdezaakkanwordengerealiseerd,hoebeterditisenhoeveelhelderderditookisvoordegenendiedegrondbezittenen/ofbeheren.Dushoesnellererduidelijkheidenzekerheidis,hoebeterdatis.DezelfdevraagheeftdeheerVanderHamgesteld.In2008ishetareaalruilgrondenmetzo’n1500hagedaald.Ditstaatookinderapportage.Metanderewoorden:daaropisinzetgepleegd.Dattempomoetookzoblijven.DeheerVanderHamheeftookgezegddatdeafrondingsaankopenmoetenwordenversneld.Ditiseenzaakvandeprovincies,waarbijikaloverhetonteigeningsinstrumenthebgesproken.DefractievandePartijvoordeDierenspreektovernatuurcompensatiebinnendeEcologischehoofdstructuurenheeftgewezenopgedeputeerdeDriessen.Dezewilhetverliesaanlandbouwgrondbeperkendoornatuur-compensatiebinnendeEcologischehoofdstructuur.Datisinteressant,datiscreatief,datisiniedergevalnadenkenovereenintelligenteoplossing.Ikhebtegenhemgezegddatdithetwaardisomteonderzoeken.Ikwilditvolgen,maarikhouddaarbijweldevingeraandepolswantheteenmagniettenkostegaanvanhetander.DespelregelsdieookvoordeEcologi-schehoofdstructuurzijnverankerdinAMvBRuimte,moeteninachtwordengenomen.MevrouwSnijderheeftgevraagdomregieopdeinrichting.Ikhebdaar-overalheteenenandergezegdenikhebdeKamerop15junivanditjaareenbriefgeschrevenoverdeversnellingvandeinrichting.Ikhebookaangegevendatdeprovinciesdaarvoorinstrumentenhebbenenhebdaarovermetdeprovinciesgesproken.Erzijninmiddelsgoedevoor-beelden.Erzijnernogveelmeertenoemen,maariknoemerhiereenpaar.BijhetplanTureluuropSchouwen-OostinZeelandheeftdeprovincievoormeerdan1mln.versnellingaangebracht.InEelder-enPeizermadenisdeGroeneRuggegraatzo’ntrajectwaarvoordeschopindegrondisgezetenwaarbijoptimaalwordtingezetopinrichting,werken-derwegenmetdraagvlakvandemensenomwiehetgaat,maarwelmethetbenuttenvandezeperiodeenhetwegwerkenvandeachterstandininrichting.MevrouwJacobiheeftgevraagddemaatschappelijkewaardevandeEcologischehoofdstructuuraantescherpen.IkgadatdoeninhetverbandmethetIBO.Daarinhebbenwijookeeninbreng.MevrouwJacobiheeftnetzelfgewezenophetbelangvanhettijdigbeschikkenoverdeIBO-rapportage,zodatdiekanwordenmeegewogenindeheroverweging.Ikzeghaartoedatditzalgebeuren,zonderdaarovernutegaanspecu-leren.WijhebbeninNederlanddenodigeregelingenenhetiszeerdemoeitewaardomteonderzoekenhoeheteffectieverkanenofwijdebestuurlijke,beleidsmatigenfinanciëleinstrumentenweleffectiefgenoeginzetten.Jekuntnietzeggen:laatdienatuurmaarevenzitten,wantwijhebbenhetnumoeilijk.Nee,juistalsjekijktnaardetoekomstennaarwaardekansenliggen,ziejedatdieliggeninduurzaamheid.Datbetekenteenverstandigeenzorgvuldigecombinatievaneconomischeontwikke-lingendeontwikkelingvanecologie,natuurenbiodiversiteit.Andersisergeenduurzametoekomst.Iedereendienadenkt,weetdat.Boerenkunnennietzondernatuurennatuurkanooknietzonderboeren.Ikhanteerweleensdeslogan–dathebikookbijdezemanifestatiegedaan–zonderboerengaathetnietenzondernatuurbestaathetniet.Laatdatnueensonsleidendmotiefzijn.MevrouwJacobiheeftookgevraagdnaarhetverdrogingsbeleid.ZijvroegofdeontwikkelingbijdeTOP-gebiedenvoldoendeopschemaligtenofwijvoldoendekwaliteitsborginghebben.Datishetgeval.Diewordtgeïn-tegreerdineenkwaliteitsborgingssysteem.OverigensligtdaareenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5732 verbindingmetdeKaderrichtlijnWater.IkhebaleerdergezegddatwijsamenmoetenoptrekkenbijhetrealiserenvanNatura2000endeKader-richtlijnWaterwanneerdatmogelijkis.Datishetverstandigofintelligentmeekoppelenvoorhetrealiserenvandoelen.Deaanpakisafgesprokenmetdeprovinciesenbijdemidtermreviewzalookdeverdrogingalsintegraalonderdeelvandevoortgangsrapportagewordenmeegenomen.MevrouwOuwehandheeftgevraagdofdeCrisis-enherstelwetbijdraagtaanhetrealiserenvannatuurdoelen.Mijnantwoordisronduit«ja».DatispreciesderedenwaaromwijdelenuitdenatuurwetgevingintegraalonderdeellatenzijnvandeCrisis-enherstelwet.Zokunjedenatuur-doelenvanafdagéénmeeschakelenmetdoelendiejewiltrealiserenindeversnelling.Hetgaathieromversnelling.Erwordtgeenenkeleconcessiegedaanaanzorgvuldigheid,maarhetgaaterwelomdenatuurdoelenvanafdagéénmeetenemenenmeetewegeninhetheletraject.Datkaneenversnellingstrajectzijn,maarzonderconcessiestedoenaanzorgvul-digheidenkwaliteit.ErzijnverdervragengesteldoverparticuliernatuurbeheerenhetSubsi-diestelselNatuur-enLandschapsbeheer.DeheerCramerheeftgezegddatwijvaneenvergoedingnaareenbeloningmoeten.Ikkanhetnietmooierzeggen.Ikbenereengrootvoorstandervan:geenvergoeding,maareenbeloning.Wijhebbendaarvoornualeenvormviadegroen-blauwedien-sten.Indezefasevanhetgemeenschappelijklandbouwbeleidishetnognietmogelijk.Datlatenderegelingenopditmomentniettoe,maarindeHoutskoolschetsvoordevolgendeperiodestaathetelementbeloningvoluit.DeheerCramerweetdatikdaarvaneenwarmvoorstanderben.Natuurontwikkelingennatuurbeheerzijnmaatschappelijkegoederendiewijnietalleenmoetenwaarderenmetmooiewoordenenpuurgenieten.Wijmoetenbereidzijndaaraaneenreëlebeloningtekoppelenalsdeagrarischesectordezemaatschappelijkedienstenlevert.Daarvoorgaanwijdekomendeperiode.MevrouwSnijderheeftgezegddatagrarischnatuurbeheerenparticuliernatuurbeheereenimpulsnodighebbenenheeftgevraagdnaarmogelijk-hedenvoorBrusselsgeld.DePOP-geldenwordendaarvooringezet.HetgaatomdePOP-periode2007–2013.DePOP-aanvraagligtnuvoornotifi-catieinBrussel.WijhopendaarvoorvoorheteindvanhetjaargroenlichttehebbenuitBrussel.Wordterwelvoldoendeingezetopparticuliernatuurbeheer?Jazeker,hetantwoordisronduit«ja».IkhebeerderindeKamergezegddatikdatwil.Ikhebdaaroverafsprakengemaaktmetdeparticulierenenmetdeterrein-beherendeorganisatie.DatisindeVerklaringvanLinschotenafge-sproken.Wijwerkendaarvoluitaan.MevrouwJacobiheeftgevraagdofhetSubsidiestelselNatuurenLand-schapsbeheerweldevereenvoudigingbiedtdiewijallemaalgraagwillen.Ikwilhetookaltijdzoeenvoudigalsmogelijk.Tegelijkertijdmoethetweleffectiefzijn.AlsmevrouwJacobizegtdatmoetwordenafgerekendopresultaatdanmoetjeweljedoelenhebbenvastgesteldenmoetjewelzeggenwaaropjegaatafrekenen,enzovoort.Metanderewoorden:dooriedereendieikoverditstelselhoorspreken,endatzijnerdelaatstetijdnogalwat,kanikverzekeren,wordtgemelddatditstelseleenvoudigerisdandeSANenstraksdeSN.In2010beginnenwijmetdeoverhevelingvandeSAN.Dezeregelingiseenvoudigerenmeergerichtopvertrouwenindebeheerder,degenediedetaakuitvoert.Doordevormgevingervanismeermogelijk,denkik.MaarikbenhetmetmevrouwJacobieensomdatelknieuwstelselzijnkinderziektenzalhebben.IkzegdeKamerooktoedatikdevingeraandepolshoudomtekijkenofheteenvoudigereneffec-tieverkan,maareenvoudig,effectief,transparantencontroleerbaarzijnwelelementendiewijmoetenvasthouden.Andersbenikbangdatwijonszelfookeenbeetjevoordegekhoudenenkunjeniemanduitleggendatzo’nstelselmeerwaardeheeft.Datmoetenwijvantijdtottijdaaniedereenkunnenuitleggen,ookaanBrussel.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5733 DeheerPoldermanheeftgevraagdhoewijhetmanifestvertaleninconcreetbeleid.Daarmeezijnwijvolopbezig.Hetstaathierin.Zozijnwijdaarmeebezig.HetiseengezamenlijktrajectvanLNVenLTO,doodge-woonomdatikvorigjaartegendeagrarischesectorhebgezegd:hetwordttijddatjullieeentandjebijschakelen.Datheeftmengedaan.IkwildecomplimentenvandeKamerhiervooralleenmaaronderstrepen.Hetiseengoedtraject,dattoonthoejeuiteenachterstandkomttoteenversnellingwaarmeejeweertotdevoorhoedegaatbehoren.Dievrijwilligefunctiewijzigingmoetsnellerverlopendoorbetereplanolo-gischebescherming;dathelptookomdeprijslaagtehouden,zegtdeheerPolderman.Ja,weetu,ikbenervoorditvrijwilligtehouden.Diefunctiewijzigingisvrijwillig.Dathebbenwijzoafgesprokenendatwilikgraagzohouden.Ikdenknietdatditeenrolspeeltinhetbeheersenvanprijsopdrijving.IkzeghiernogmaareensinalleopenheiddathetBBLenhetaankopenvangronddoordeDienstLandelijkGebiednietbijdragenaandeprijsopdrijving.Jaarlijkswordtdaaroverdeprijzenmonitoruitge-bracht.Ookditjaarwasweerhelderdathetaankoopbeleidvandeover-heidofnamensdeoverheidnietbijdraagtaanprijsopdrijving.UitdeGrondprijsmonitor2008blijkteenbeperkteprijsstijgingvan10%in2008.DeheerVanderHamheeftgevraagdofdie40%EHSviaagrarischnatuur-beheerrealistischis.Hetantwoordis«ja».DeheerPieperzeidatboereneengoedeprijsmoetenkrijgen,maardateenprijsopdrijvendeffectonge-wenstis.Daarmeebenikheteens.MevrouwOuwehandzegtdatdeministermoetvasthoudenaandeEcologischehoofdstructuurdoelstellingendatinhetLTO-manifesteenniet-slimplannetjestaat.DedoelstellingenstaanvoluitbeschrevenendaaroverhoudenwijelkaarindeKamerscherp.DeEHSmoetin2018zijngerealiseerd.Inhetregeerakkoord,hetcoalitieakkoord,staatdekwantitatieverealisatie.IndeKamerhebbenwijechteraleenaantalkerengezegddatdekwaliteitdaarbijzekernietkanachterblijven.Wijsturendusopbeide.IkzienietinhoeditplannetjevanLTOenLNV,zoalsmevrouwOuwehandhetnoemt,eenafleidingsma-noeuvreofeenafleidingsroutekanzijn.Dedoelenstaaner,deinstru-mentenstaanerenhetisvanbelangdatwijerallemaalvoorblijvengaan.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter,ikwilingaanophetlaatstepunt.Deministergeeftgeenantwoordopdevraagdieikhebgesteld.Devoorzitter:Nee,laatmijnuevenzeggenwatikwilvoorstellenwantuhebttweeofdriekeeruwvingeropgestokenvooreeninterruptie.Ikstelvoordatunubegintmetuwtweedetermijnendaarnakrijgtiedereendekansvooreentweedetermijn.MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter.Dansteekikmijnduimop.Hartelijkdankdaarvoor.Ikhebdeministergevraagdwatdieuitspraakinhaareigenpersberichttebetekenenheeft.Deministerspreektnueenbeetjemetdedain,alsofikgezegdzouhebben:datplannetjevanLTOenLNV.Ikhebgezegd:hetiseenmooiplanenvoordedoelstellingvanagra-rischnatuurbeheermoetenwijditvooralzoaanpakken.Maarinhaarpersberichtzegtdeminister:danhoevenwijmindergrondaantekopen.Datlijktmijstrijdigmetdetaakstellingendaarnaarhebikgevraagd.Devoorzitter:Ditwasuwtweedetermijn?MevrouwOuwehand(PvdD):Voorzitter,ikmoethelaasditoverlegverlaten,maarditwilikwelevenopgehelderdkrijgen.Devoorzitter:Danstelikvoordatdeministerevenopuwvraagingaat.Daarnagaanwijhetrijtjelangsvoordetweedetermijn.MinisterVerburg:Ikwijsopdeinhoudvanditboekwerkje,waarinener-zijdsdeafsprakenmetLTOoveragrarischnatuurbeheerstaan.Anderzijds,alsjevanafdeanderekantbladert,ziejeeenaantalboerendienatuuron-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5734 dernemerzijn.Ditnaaraanleidingvaneenzelfdesoortaanpakalswaar-overikinNoord-Hollandhebgesproken.ErstaatbijvoorbeeldeenboerindieinhetGroeneHartboertendiesamenmetdeAgrarischeNatuurver-enigingmetNatuurmonumentenronddetafelheeftgezeten.DaarhebbenzijgezegddatzijgraagdegrondvanNatuurmonumentenwildenbenuttenengevraagdofzijafsprakenkondenmakenoverhetnatuurbeheerincombinatiemethetagrarischebeheer.Dathebbenzijgedaan.Zijhebbenafsprakengemaaktoverwelkenatuurdoelenhiermoetenwordengereali-seerdenhoeditisintepasseninhetagrarischebedrijf.Datzijnvoor-beeldenwaaroverzoweldeagrarischeondernemeralsNatuurmonu-mentenbuitengewoontevredenzijnwanthetisvoorNatuurmonumenteneenzorgminderdathetbeheernietdoorhenhoefttewordengedaan.DatdoetdeboerenNatuurmonumentencontroleertopdedoelstelling.Alsdatsoortmogelijkhedenbeterwordtbenut,meerwordtbenutenmeerwordtgezocht,danzegik:datzijnpareltjesdiewijmoetenkoesterenwantzohebbenwijwin-winsituatiesenzokomendieverschillendeorganisatiesookmeermetdeneuzenendebuikennaarelkaartoetestaandanmetderuggen,dehoudingdiezijalveeltelangnaarelkaarhebbengehad.Ikjuichdatsoortzakentoe.Zestaanookinditprachtigeboekwerkje.Devoorzitter:DeheerPieperbegintaanzijntweedetermijnenwijhebbenmaximaaltweeminutenperfractievoordetweedetermijn.DeheerPieper(CDA):Voorzitter.Dankaandeministervoordebeant-woordingvandevragen.Ikdenkdatzijeengoedbeeldgeeftvandestandvanzakenopditmoment.DeCDA-fractieheeftnogeenvraagoverdebegrenzingvanderobuusteverbindingszones.Deministerheeftaange-gevendathetheelmoeilijkisomeenoverzichttegevenvandietientallenbestemmingsplannenindie400gemeenten.Datsnapikheelgoed.Maaropprovinciaalniveauliggenheelveelzakenalvast.Daarbestaatwelduidelijkheid.Alsditpasnegenmaandenna2010isvastgesteld,betekentditdathettot2011kandoorlopen.Vooreenaantalbedrijvenenonderne-mersinhetveldbetekentditernoganderhalfjaaronduidelijkheidbestaatoverwatermethungrondgebeurtenwelkefunctiediekrijgt.Datlijktmijtocheenvrijlangeperiode,zekeralsjeuitbreidingsplannenhebtdiesomsnoodzakelijkzijnvooreeneconomischevoortzettingvanjebedrijf.Ikvraagdeministeromdaaropwatstevigerdruktezettenrichtingdeprovinciesenditviadeprovinciesbijdegemeentenneerteleggen.DanhebiknogeenvraagoverdevermaatschappelijkingvandeEHS,watookmevrouwJacobialheeftaangekaart.Ikwilvandeministergraagwetenhoezijdiewilmeten.HoezietzijdievertaaldinconcreteprojectenrondgroteEHS-gebieden?MinisterVerburg:Dewat?DeheerPieper(CDA):DevermaatschappelijkingvandeEHS,devraagvanmevrouwJacobi.Hoezetjedemaatschappelijkewaardeominprojecten?Mijnlaatstevraagbetreftdesubsidie,degroenfinanciering.Dekunstishoejedieverbindtmetanderebestaanderegelingen.HeeftdeministerditafgestemdmethaarcollegavanVROM?Ermoetdaarvoornogweleenaantaltechnischeproblemenwordenopgelost.Deregelinggaatalinper1januari2010.Hoegaatdeministerditdekomendemaandenoplossen?DeheerPolderman(SP):Voorzitter.Dankaandeministervoordebeant-woordingvandevragenineerstetermijn.Alsikhetallemaalzobeluister,denkik:wijhebbenonszelfwelwataangedaandoorditallemaalzotedecentraliserenenbijdeprovinciesneerteleggen,metdefilosofiedatdeprovinciesdaardichterbijstaanenditdusbeterkunnen.Alsjehoorthoemoeizaamentraaghetallemaalgaat,vraagikmijafofditwelzoslimisTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5735 geweest.DittemeeromdatindekernvandeEHSdemooistenatuurge-bieden,deNatura2000-gebieden,liggen.Daarvoorgeldteendoelstellingwaaropwijalslidstaatwordenafgerekend.Wijgaandaarmeemaandagaanstaandeweerverder,wanneerwijsprekenovernatuurendevoort-gangdaarvan.Hetisnatuurlijkwelheellastig.Watisnupreciesderegierolvandezeminister?Ikzieookdeministerdaarmeeworstelenenikwenshaardaarbijveelsterktetoe.Ikbegrijpdathetlastigis,maarikzitwelmetdevraaghoewijdandeministerkunnencontrolerenalshetzoinhetvageblijftenzovernaarvolgendejarenwordtgeschoven.Wijmoetendezeministerwelafrekenenophetbeleiddatzijvoert.Datblijfteenheellastigekwestie.Ditgezegdzijnde,beniktochteleurgestelddatdeministerbijdeplanolo-gischebeschermingveelteterughoudendis.Dankomenwijmeerophetterreinvanderuimtelijkeordening.Ikdenkdathetbestemmingsplanhetenigejuridischeinstrumentisdatditafdwingt.AlswijdeEcologischehoofdstructuurechtwillenvastleggen,moethetindatsoortplannengebeuren,echtopprikkeldraadniveau,zoalsdatwordtgenoemd.Danwetenwijprecieswaarhijligt.Danwetendemensenookwaaraanzijtoezijn.Ikbenblijdatdeministerzegtdatzijdejuichendewoordenvanverschil-lendeKamerledendeeltoverhetconvenantdatmetLTOisafgesloten.Hetzouookraarzijnalsditnietzowas.Deministerzegtdatditvoortrekkerszijn,maarwordtditnucorebusiness?Zijnditinderdaaduitzonderingendietotnutoeminofmeeralszonderlingenwerdenbeschouwdofisdithettoekomstbeeldvoorgrotedelenvandelandbouwopditgebied?Inhoeverrezijnditdeuitzonderingeneninhoeverrewordtditcorebusinessengaanwijditinderdaadstimuleren?Tenslottedeverwerving.Deministerblijftvasthoudenaandenormvan10%envrijwilligeverwerving.Ikhebmetnamegeprobeerdhetpara-digmatebewerkstelligendatjenietzozeermoetvragenhoejedeverwer-vinguitvoert,maareerstdieplanologischeslagmoetmaken.Vervolgensispasrelevantofdeeigenaarwilmeewerken.Hijkanditervarenalsofhijwordtwegbestemdofalsofhijpositiefwordtbestemdendiekansgrijpt.Datsluitaanbijhetideeinhetconvenant.Alsdeministerindierichtingwilmeedenken,denkikdatwijeenslagkunnenslaan.MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.Ikdankdeministervoorhaarbeant-woording.Ikzalproberenhetkorttehouden.VoordeTOP-gebiedenhebbenwijnoggeenkwaliteitsborging.Ikmaakmijzorgenoverdevernattingvaneenaantalgebieden.Onlangsisinenkeleprovinciestochgeenvormgegevenaandeverdrogingsbestrijding.Inmijnbelevingzoudeministeropditkwaliteitsaspectmeermoetensturen.Gaatdeministerbijdeprovinciesopvragenhoeverzijzijnmethuntaakstellingen,metdebedoelingomdaaropuiteindelijktegaansturen?Haarantwoordistheo-retischgezienjuist,maarikvindtochdaterwatmeerdaadkrachtvoordeTOP-gebiedenmoetkomen.Mijnanderepuntisdekwaliteitsborging.Diekomtpashelemaalaanheteind.Nuiskwaliteitweleenmoeilijkbegripomteconcretiseren,maarikvreestochhetergstealswijbijdevoortgangenbijdevraagopwelkeknoppenwijmoetendrukkendiekwaliteitsborgingnietinhetprocesmeenemen.Ikwilgraagdatdeministererallesaandoetomstapjevoorstapjeookkwaliteitsaspectenmeetenemen,waardoordevoortgangsrap-portagesminderprocesmatigwordenenwatinteressanteroverwatwijbereikenophetterreinvanbiodiversiteit.DanisernoghetpuntvandeSNL,dievereenvoudiging.Deministerheefteengoedantwoordgegeven,maarikmiseengoedescanvanhaarzijdeofhetboekhoudkundigeverhaalwelinrelatiestaatmetderesultatendiewijwillenboeken.Ishetmogelijkombijdievereenvoudigingnietbijalleboerendiebureaucratischeaanvragenteverrichten,maardittedoenviaTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5736 bijvoorbeelddeAgrarischeNatuurvereniging?Zijndergelijkezakenover-wogen?DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Laatikbeginnenmethetmoeilijkstedeelvanmijnbijdrage.Datgaatoverdeontschotting.Deministergafeenglobaalantwoorddatgingoveronteigening.Daaromginghetmijniet.Hetwasweleengoedantwoord,maarditwasnietdeintentievanmijnvraag.Indebestuursovereenkomstzijnperthemagede-tailleerdeprestatieafsprakengemaakt.Diewordendoordeprovinciesweleensalsbelemmerendervarenomdatdedoelenmoetenwordengereali-seerdbinnendieprestatieafspraken.Ishetmogelijkdatditneteenonsjemeerdeeneofdeanderekantopkan?Hetzitvastindeafsprakendiebinnendebestuursovereenkomstenzijngemaakt.IkwaardeerdebeantwoordingvandeministerzeeroverdemanierwaaropwijnaardeEHSkijkenendedoelstellingendiezijdaarmeeheeft.Diedeelik.Hetisbelangrijkdatzijaangeeftdatwijonsnueerstdrukmakenoverdekwaliteit,hetfeitdatwijdeinrichtinggoedvoorelkaarhebben.Ikdeelookhaarvrijfermestellingdatookdekwantiteituiteinde-lijkweldegelijkhetdoelis.Wijmoetenookheteinddoelvoorogenhouden.Ikbenblijmetdereactievandeministeropdeopmerkingdatwijerovermoetennadenkenomdevergoedingtebetitelenalseenbeloningvooreenproductennietlangeralseentegemoetkominginonkosten.Voormijisnogevenspannenddatwijditnietzomaarkrijgen.IkhebdaaroverookgesprokenopbasisvanwatdeministerheeftgeschrevenindeHoutskool-schets.Wijzullenditwelingangmoetenzitten.Welkeroutezietdeministerdaarvoor?WelkehulpheeftzijdaarbijnodigvandeKamer?Datishettrajectdatwijmetelkaarheldermoetenkrijgen,wanthetismijnstelligeovertuigingdatwijalleenlangsdierouteeengoedagrarischnatuurbeheervandegrondkunnenkrijgen.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Voorzitter.Ikbeginnogeensmetdeinrichtingvanhettotaleaantalhectarendaternunogligt.Natuurlijkrealiseerikmijdatditeendoorkijkisvanuit2008,duserzalzekerin2009watzijningericht.Laatervanderuim119000hanueens19000hain2009zijningericht–ikdenkdatikdanheelpositiefben–danligternog100000haomtewordeningericht.Alsikdatafzettegendeinzetdanmoetdaarechteenstapbij.Ikweegookmeedatwijeenbeetjetegendevraagaanlopenhoewijvoldoendemiddelenkrijgen.Deministerzegtdatwijmiddeleneffectiefmoeteninzetten.Dehamvraagisdannatuurlijkwatwijdoenmetdie50000haruilgrondenalswijervanuitgaandatdienietopdegoedeplekligt.Gadieindeverkoopgooien,danzaldeministerzienwatvoorbudgetzijheeftominiedergevalweereenextraslagtemaken.Danhetparticuliernatuurbeheerenhetsubsidiestelsel.Hetisgoeddatnudenotificatieeindelijkvoorligt.Ikhoopdatditsnelrondis.Ikbegrijpdathetbijnazoveris.Erzitechternogeenaantalafstemmingsproblementussenderegelingen.Dathebikbegrepen.Hetmoetwelop1januari2010rondzijn,willenboerenkunnenintekenen.Ikzougraagziendatdaaropnogeensaandachtwordtgevestigdendatditwordtopgelost.IkhebookgevraagdofhetgeldvandeSN,desubsidievooromschakelingnaarnatuur,metbehulpvanhetPOP,dusmetbehulpvanBrusselsgeld,welnaarparticulierenkan.Datzouonzeeigenbegrotingontlasten.Ikhebbegrependatditnietnaarnatuurorganisatieskan,maardatditeventueelwelmogelijkzouzijnviahetPOP.Mochtdeministerdaarnunietuitkomen,danontvangikhaarantwoordgraagschriftelijk.Dankunnenwijhetnogmeenemenbijdebegrotingsbehandeling.Totslotdekwaliteit.Wijgaanmetelkaarvoordekwaliteit,zegtookdeminister,maardekwantiteitlaatzijnietlos.AlsSSBzegtdatinNoord-Nederlandmethethuidigebudgetverwilderingdreigt,danisdateenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5737 signaaldatwijonsmetelkaarmoetenaantrekkenendatwijechtmoetenprioriteren.MethetkomendeIBO-onderzoekinmijnachterhoofdzieiknamelijknognietdatditkabinetmeerbudgetbeschikbaarzalstellen.Jemoetdanechtprioriterenenzeggen:wijgaanvoorkwaliteit,wijgaanvoorinrichtingenbeheer.DeheerPolderman(SP):IkhebeenvraagomtekijkenofmevrouwSnijderenikheteenszijn.IkhoordehaarzeggendatwijderuilgrondendienietindeEHSliggenindeverkoopmoetendoen.Wasdathaarsuggestie?Iszijhetdannietmetmijeensdatwijdieruilgrondennodighebbenomtedoenwaarvoorzebedoeldzijn,namelijkomteruilen,ombedrijvendieverplaatstmoetenworden,daarheenteverplaatsen?Alsjezeverkoopt,maakjehetdeboerendiewegwillen,maargeengrondhebben,nogmoeilijker.Hoezietzijdat?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Dieruilgrondenzijnerinprincipenatuurlijkomboerennaartoeteverplaatsen.Graag,alsdatkan.Maarikhebookbegrependatditlangnietinallegevallenmogelijkisomdathetbijruilgrondenvooralgaatomkleinehoeveelhedendieergensoverzijn.Danmoetjedaarinookstappenzetten.Ikvinddatwijdaargoednaarmoetenkijken.Waarjeboerenkuntverplaatsen,moetjedaaropvolopinzetten.Maarwaarhetnietkan_Ikvinddatookdieplaatjesheldermoetenwordenwantdatlevertbudgetop.Datlevertookactieopinhetlandelijkgebied.Devoorzitter:Hetwoordisaandeminister.Eriseenoverzichtelijkaantalvragengesteldendeministeriszoverdatzijtoteenreactiekanovergaan.MinisterVerburg:Voorzitter.Bedanktvoordevragenenopmerkingenindetweedetermijn.DeheerPieperzegtdatdeprovinciessnelzekerheidmoetengevenoverderobuusteverbindingen.Datzalopkortetermijngebeuren.Provinciesziendieonzekerheidendieonduidelijkheidookentekenenhierendaaralhetnodigein,maarikbenhetmethemeens:dieduidelijkheidmoetzosnelmogelijkwordengegeven.Provincieshebbendatookgoedindegaten.DemaatschappelijkewaardevandeEcologischehoofdstructuurhebikgeschetst.Ikhebhetsloganmatiggezegd:zonderboerengaathetnietenzondernatuurbestaathetniet.Ikdenkdatwijdaarmeeallesvangen:hetbelangvanagrarischnatuurbeheer,hetagrarischondernemerschap,enzovoort.TegenmevrouwJacobihebikookgezegddatikvinddatdieheroverwegingaandehandvanhetIBOmoetplaatsvinden,maardatiedereendiedaarbijbetrokkenis,ookdeKameropenigetermijn,zichmoetrealiserendatjenietkuntzeggen:wijhebbenheteconomischmoei-lijkenduskoppelenwijdedoelstellingenrondbiodiversiteitennatuurmaarevenaf,enzovoort.Wijmoetentoenaareenduurzamecombinatievanondernemenennatuur,vanboerenenbiodiversiteit,enzovoort.Ikkandatnietgenoegonderstrepen.Datisnietalleenhetkortetermijnbelang,maarookhetlangetermijnbelangvanalleseniedereen.MevrouwJacobienmevrouwSnijderhebbengesprokenoverdeGroenre-geling.Dieheefttemakenmetdemogelijkheidvoorboerenomeenleningtegengunstigevoorwaardentekrijgen.HetSNL,hetSubsidie-stelselNatuur-enLandschapsbeheer,isderechtsopvolgervandeSAN.DatbetekentdaterzowelinBrusselalsindeGroenregeling,diezeerbinnenkortwordtvoorgehangendoorVROM,eentechnischewijzigingmoetwordendoorgevoerd,namelijkdemeldingdathetSNLderechtsop-volgerisvandeSAN.Inhoudelijkveranderternietsaan,integenstellingtotgeluidendieerhierendaarzijn.HetisgewoonderechtsopvolgerendatbetekenttechnischdatdegroenverklaringmoetwordenovergezetvandeSANnaarhetSNL.Datiswateraandehandis.MetVROMwerkenwijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5738 hardaandevoorhangvoordeKamereninBrusselaanderealisatievandietechnischewijziging,zodathetgoedstaatingetekend.DeheerPoldermanheeftgesprokenovermijnregierol.Ikvindhetterechtdathijmijaanspreektopdieregierol.Hijhoeftgeenmedelijdenmetmijtehebben.Datheefthijnatuurlijkookhelemaalnietecht.Zokennenwijelkaarook.Ikhebhetmethemookniet,behalvealshijzichniethelemaalgoedvoelt,danhebikwelmedelijdenmethem.Ikdenkdathetgoedisdatwijdeprovinciesscherphoudenenooksturen.Indezerapportagelopenwijeenjaarachter.Wijhebben2009bijnaachterderug.Erzijnweerverbeteringentotstandgebrachtentegelijkertijdhoudenwijdeprovinciestotzatwordenstoescherp.Sommigeprovincieshaddenname-lijkgedachtdatzedevrijheidzoudenkrijgenendatzenaardeKamerzoudenkunnenkomenalszicheenprobleempjezouvoordoen,endaarzoudenkunnenzeggen:numoetenjullietegendeministerzeggendatzijdatmoetoplossen.Zowerkthetnatuurlijkniet.Alswijgaanvoordeverantwoordelijkheiddangaanwijvoordeheleverantwoordelijkheid.ProvincieszijnzichdaarvanzeerbewustenandersdruktdeKamerhennogweleenkeermetdeneusopdefeiten.DeheerPoldermannoemtdebestemmingsplannen.Ikstadaarandersis.IkwileerstdeEcologischehoofdstructuuraanwijzenendievervolgensvastleggenindebestemmingplannen.Hijvraagtofwatinhetmanifeststaatdecorebusinesswordtvooralleboeren.Mijnantwoordis«nee».Boerenkunnenhiervoorkiezen,maarinNederlandhebbenboerenbe-drijven,agrarischeondernemingen,heelverschillendevormen,heelverschillendeproducten,eenheelverschillendeaanpakenookeenverschilinomvang.IndeHoutskoolschetsvoorhetnieuwegemeenschap-pelijklandbouwbeleidstaatookdathetkabinetgaatsturen,metmijindedriver’sseat,richtingconcurrerende,duurzamelandbouwbedrijvendieerzelfvoorkiezenofzeergensietsnaastdoenofniet.Datheeftooktemakenmetdeligging.Ligjeineennatuurgebied,indeEcologischehoofdstructuurofinNatura2000-gebied,enzovoort,danzuljezeerwaar-schijnlijkandereafwegingenmaken.DanisweeraandeordewaaroverdeheerCramerenmevrouwJacobihebbengesproken.Hoezorgjedandatboerendiedaarineenrolspelendaarvoorookwordenbeloond,innaturaofviaeenzorgvuldigsysteem?Datiswaarwijnaartoegaan.Maaragra-riërszijnnietvoornietsondernemers.Zijmakenzelfaandekeukentafelhunafwegingen.MevrouwJacobiheeftgesprokenovertaakstelling,kwaliteit,TOP,verdro-gingenkwaliteitsborging.Indemidtermreviewlooptditmee.Ikziehaarpunt.Wijhebbenheelveelverdrogingsgeldenuitgetrokken.Daarvoormoetgeleverdengepresteerdworden.DatiszowelgoedvoordekwaliteitvandeEcologischehoofdstructuuralsvoorhetrealiserenvandedoelstel-lingenvandeKaderrichtlijnWater.Datiseenwin-winsituatie.Datbudgetmoetwordenomgezetinkwalitatiefgoedeprestaties.Datwordtindemidtermreviewzichtbaar.Ikzaldaaraaninhetbijzonderaandachtbesteden.DanhetSubsidiestelselNatuur-enLandschapsbeheer.Hetwordteenvou-diger.Hetisalmogelijkomvolledigdigitaalaantevragen.Datkanookviaeenagrarischenatuurorganisatie,maardatkannietéénaanvraagzijn.DeAgrarischeNatuurverenigingkanhetwelbundelen,datzouookheelverstandigzijn,maarhetwordtperbedrijfingetekend.Erkomengebieds-coördinatorendiemaximaalkunnenfaciliteren.Eriséénloket,namelijkdeDienstRegelingen.Wijkunnendusaandeslag.Tevensontwikkelenprovinciesenbeheerderseencertificaat.Gecertificeerdeaanvragershebbentemakenmeteenreductievandeverplichtingen.Hebjeeencertificaat,danhebjeminderverplichtingen.Datziejeterugindecontroles,enzovoort.Dusdoejehetgoed,dankomtdeinspectiewatminderkijken.Hetisnetalsinhetonderwijs.DeheerCramerheeftgesprokenoverprestatieafsprakenenbestuursover-eenkomsten.Watmijbetreftmagdaarinonderlingwordengeschoven,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5739 maarwijhebbendieprestatieafsprakenooknodigomtekunnenmeten.DeKamervraagtdaarookom.Zakenmoetenwelzichtbaarworden,maarerziteenzekererekin.Ikkanalleenmaartotdeprovincieszeggen:pakdeeigenruimte,zoekhetelastiekop,zondertevergetendatjewelopallepuntenhebttoegezegddatjepresteert.Hoegaanwijdebeloninginhetagrarischnatuurbeheerrealiseren?Nukanhet,ookinhetPOP2007–2013,alleennoglangsdelijnvandegroen-blauwediensten.WijzetteninophetgeenwijindeHoutskoolschetshebbengeschrevenvoordeperiodena2013.Datbetekentindeeersteplaatseennieuwgemeenschappelijklandbouwbeleid,indetweedeplaatsinzettenopeensterkeagrarischesectorenindederdeplaatszorgendatgeleverdemaatschappelijkedienstenwordenbeloondinplaatsvanvoor-zienvaneenschadevergoeding.MevrouwSnijdervraagtomde50000havanBureauBeheerLandbouw-grondenindeuitverkooptedoen.Alswijdatzoudendoen,danweetikzekerdatzenogditjaarallemaalzijnverkocht.Vervolgenszittenwijmetdehandenopderuggebondenwantwatdoenwijdanmetboerendiegraaguiteenbepaaldgebiedverplaatstwillenwordenomdatheteennatuurbestemmingheeftofomdaterietsandersmeemoetgebeuren?Dieruilgrondenzijnernatuurlijknietvoorniets.Diezijnerombedrijventekunnenverplaatsenenomeenkleinbeetjearmslagtehebben.Degrond-prijzenzijnnogontzettendhoogvoordezecrisisperiode.Alsikziehoeveelboerenookaankopenalszijdaarvoordekanskrijgen,engeefhuneensongelijk,dandenkikdatdie50000hazowegis.Maarhetlijktmegeengoedplan.HetlijktmenodigomhetwerkendkapitaaltelatenzijninhetheletrajectvanhetrealiserenvanzoweldedoelenvanhetILGalsdievandeEcologischehoofdstructuur.Kwantiteitenkwaliteitzijnbeidebelangrijk.HetisgoeddatmevrouwSnijderookdekwaliteitvangrootbelangvindt.VoordePOP-geldenuitBrusselmoetsprakezijnvaneenagro-milieuverbintenis.Zoheetdat.DatmoetonderhetPOP.Datgaatoveragrariërsalseindbegunstigden.DatschrijftBrusselvoor.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):IshetnumogelijkommetbehulpvanPOP-gelden,dusBrusselsetoestemming,deSNtefinancieren?MinisterVerburg:Nee,hetmoetagrarisch.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ja,hetmoetenagrariërszijn.Datwasookmijnvraag.MinisterVerburg:DanhebbenwijhetoverdeSAN.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):IkvraagofhetookmogelijkismetdeSN.Deministerzegtdatditniethetgevalis.Datisergjammer.Mijnsignalenzijndatditwelzoumoetenkunnen.Devoorzitter:Ditiswellichteenonderwerpdatvolgendeweekterug-keert.Iksluitnietuitdatookvanmiddagnogovereenaantalvandezethema’swordtgesproken.Datisalthansaangekondigddoorcollega’sdieinmiddelszijnvertrokken.Iksluitnietuitdatermaandagaanstaandeoverzalwordengesprokeneniksluitooknietdatertijdensdebegrotingsbe-handelingop2,3en4decemberaanstaandeoverwordtgesproken.Ikkomaandetoezeggingenvandeminister.Deministerheefttoegezegddatdenulmetingopkaartvoordebegrotingsbehandelingvan2,3en4decemberbijdeKamerzalzijn.DeministerheefttoegezegddatdeIBO-rapportageinheteerstekwartaalvan2010zalwordenaangereiktaandeKamer.EndeministerheefttoegezegddatdemidtermreviewvoorPrinsjesdag2010bijdeKamerzalzijn.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5740 Ikvoegdaaraantoedatdeministeraandecommissieheeftaangegevendaterindevoortgangsrapportagesstappenzullenwordengezet.Ikvraagdeministeromtegelijkmetdemidtermreviewookdevoortgangsrappor-tageaandeKamertedoentoekomenopdaterdanintegraalkanwordengeoordeeld.Datlijktmijgeenenkelprobleemwantookditjaarwasdevoortgangsrapportageereindseptember.Alsertochstappenwordengezet,kanditookvoordebegrotingsbehandeling.MinisterVerburg:(knikt)Devoorzitter:Dankuwel.Wijwensenueengenoeglijkemiddag.Iksluitdevergadering.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30825,nr.5741