Sojateelt

31700XIVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit(XIV)voorhetjaar2009Nr.65BRIEFVANDEMINISTERVANLANDBOUW,NATUURENVOEDSELKWALITEITAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,10december2008InhetVAOsojateeltvan29januari2008isdemotieWiegman-vanMeppelenScheppinkc.s.(31200XIV,nr.174)aangenomen.Inmijnbriefvan6junijl.(31200XIV/31060,nr.233)hebikaangegevendatuindeloopvanditjaarwordtgeïnformeerdoverdekansenenrisico’sinzakedeproductievansojavoorontwikkelingslandenendemogelijkhedenomEuropesealternatievenvoorsojatebenutten.Bijgaandtreftuaanhetonderzoeksrapport«Perspectievenvansoja-vervanginginvoer,opzoeknaarEuropesealternatievenvoorsoja»1en,medenamensdeministervoorOntwikkelingssamenwerking,hetonderzoeksrapport«Towardssustainablesoy,anassessmentofopportu-nitiesandrisksforsoybean,basedonacasestudyBrazil».1BeiderapportenzijnopgestelddoorWageningenUniversiteitenResearch.Hetrapport«Towardssustainablesoy,anassesmentofopportunitiesandrisksforsoybean,basedonacasestudyBrazil»geefteenoverzichtenanalysevandebelangrijksteeconomische,socialeenecologischeaspectenvandesojasector.Hetbevatprojectiesdieaangevendatdevraagnaarsojaproductendekomendejarenverderzaltoenemen.Belang-rijkstedrijverdaarvoorisdezichvoortzettendeeconomischegroeiinChinaeninandereZuidoostAziatischelanden.Omdatdevraagsnellergroeitdanhetaanbodviaeentoenamevandeproductiviteitkanreali-seren,wordtindekomendejareneenverdereuitbreidingvanhetteelt-areaalverwacht.DezezalmetnameplaatsvindeninBraziliëenArgentinië.Hierbijzouhetsoja-areaalinbeidelandensamenmetmeerdan10miljoenhectarekunnentoenementotcirca50miljoenhectarein2020.InandereZuid-Amerikaanselandenwordteveneenseentoenamevanhetareaalverwachtmaardezeisinomvangaanzienlijkbeperkter.Inanderedelenvandewereldwaarveelsojawordtgeteeld(waaronderdeVerenigdeStaten,ChinaenIndia)zalhetareaalinomvangongeveergelijkblijven.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1258950809tkkst31700XIV-65ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.651 IndestudiewordtdeduurzaamheidvandesojasectorbeoordeeldaandehandvandeuitgangspuntenencriteriazoalsinconceptzijnopgestelddoordeRoundTableonResponsibleSoy(RTRS).Uitgangspuntenzijn:nalevingvanwetteneninternationaleovereenkomsten,arbeidsvoor-waarden,aandachtvoordelokalebevolking,verantwoordmilieugedragenrichtlijnenvoorgoedelandbouwpraktijken.DezeuitgangspuntenwordenmomenteeldoordeRTRSuitgewerktnaarspecifiekecriteriaopbasiswaarvancertificeringmogelijkis.Dezecriteriahebbenbetrekkingop:grondeigendomsrechten,sojateeltenontbossing,arbeid,biodiversi-teitendeontwikkelingvangeïntegreerdeteeltsystemen.Inhetrapportwordtaandehandvandezethema’sdesituatieinBraziliëgeanalyseerd.Hiermedewordteeninzichtverschaftindeduurzaamheidaspectendiemetdeteelt,verwerkingenhandelvansoja–ookinandereproductiege-bieden–zijnverbonden.Volgenshetrapportliggendebelangrijksterisico’sophetgebiedvanhetverliesaanbiodiversiteit,deverslechteringvanhetleefmilieuvoordelokalebevolkingenhetontstaanvanland-rechten.Kansenzijnervooralineconomischopzicht.Belangrijkvoordedesbetreffendelandenisdeaandeproductiegroeigerelateerdevoorzienetoenamevandeexportopbrengsten.Hettweederapport«Perspectievenvansojavervanginginvoer,opzoeknaarEuropesealternatievenvoorsoja»geeftaandaterwtendepotentiehebbenomindeintensieveveehouderijenlupinen/veldbonenbijrundveehetgebruikvansojaalseiwitbrontereduceren.EchteralleenalsbeslotenwordttotaanzienlijketeeltsubsidiesoftoeslagenzaldeteeltvandezegewassenindeEUaantrekkelijkworden.InCentraalenOostEuropa(bijvoorbeeldOekraïne)zijndergelijketeelteneerdereconomischcompeti-tieftemakendaninWestEuropa.Intensiveringvanhetteelt-enrassenon-derzoekzaldeproductiviteitverhogen,maarerwordtnietverwachtdatdaarmeehetverschilinsaldovanerwten,veldbonenenlupinenmettarwewordtopgeheven.DegrootschaligeproductievansojavervangersinEuropaisdanooknietteverwachten.Aangegevenwordtdatproducti-viteitsverbeteringindesojateeltinZuidAmerika–waardoorminderareaalnodigis–meerperspectiefbiedt.Reststromenvandebiobrand-stoffenproductiezoudenwelviamarktwerkingeendeelvanhetsoja-eiwituithetveevoederrantsoenkunnenvervangen.DebelangrijksteaanbevelingenuitbeiderapportenzijndeversterkingvanhetprocesvandeRoundTableonResponsibleSoyalsinternationaalplatformwaarinpartijenzoalsbedrijven(telers,verwerkers,handelaren,banken)enNGO’s(sociaaleconomischeennatuur-enmilieuorganisaties)duurzaamheidcriteriavoordegehelesojaketen(metnadrukopdeteelt)ontwikkelen,eneennoodzaakvan(internationaal)onderzoeknaarenintroductievangeïntegreerdeteeltsystemenenintegralelandbouwketensdiezowelleidentoteenverhogingvandeopbrengstperhectarealseenverbeteringvandeduurzaamheid.Voorderegeringzijndebeiderapporteneenondersteuningvanhetreedsingezettebeleidomeenbijdrageteleverenaanhetinternationaleprocesdesojasectorteverduurzamen,zoalsomschrevenindebriefaandeTweedeKamer(30800XIV,nr.106)van6juni2007.DeministervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,G.VerburgTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.652