Eindrapportages van twee onderzoeken die in opdracht van SZW zijn verricht, Onderzoeksrapport 'Gebruik, niet-gebruik of onderbenutting?' en Onderzoeksrapport 'Naleving van de WOR: stand van zaken 2008'

31700XVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanSocialeZakenenWerkgelegenheid(XV)voorhetjaar2009Nr.75BRIEFVANDEMINISTERVANSOCIALEZAKENENWERKGELE-GENHEIDAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,8september2009Hierbijzendikuterkennisnamedeeindrapportagesvantweeonder-zoekendieinopdrachtvanSZWzijnverricht.Inheteersteonderzoekisgekekennaardemogelijkeonderbenuttingvanbevoegdhedenenmoge-lijkhedendoorde(Centrale)Ondernemingsraad.1HettweedeonderzoekbetreftdenalevingvandeWetopdeondernemingsraden(WOR).1Onderzoek«gebruik,niet-gebruikofonderbenutting»AanleidingvanhetonderzoekwasdeconstateringinhetSER-adviesEvenwichtigOndernemingsbestuur(2008/01)datondernemingsradenenvakbondenweladequatemiddelenhebbenomstrategischebesluitenzoalsfusiesenovernamestebeïnvloeden,maardatheteroplijktdatzijdezewettelijkemiddelenniettenvollebenutten.HetkabinetheeftadviesgevraagdaandeSERomdaterzorgwasofdepositievanwerknemerstenopzichtevandievanactivistischeaandeelhouders,zoalshedgefundsenprivateequitypartijen,sterkgenoegwas.WatbetreftdereikwijdtevanditonderzoekisaangeslotenbijhetSER-advies,datzichrichtteop(beurs-genoteerde)naamlozevennootschappen.Naaraanleidingdaarvanishetonderzoekgerichtop(middel)grote,privatevennootschappen,zowelbeurs-alsniet-beursgenoteerd.OnderzochtishetgebruikvanOR-bevoegdhedenwaarmeestrategischebesluitenkunnenwordenbeïnvloed.Hierbijkangedachtwordenaanhetadviesrecht(o.a.bijfusies/overnames),hetberoepsrechtendehalfjaar-lijksebesprekingvandegangvanzakeninhetbijzijnvandecommissa-rissenendeondernemings-overeenkomst.Ookhetenquêterechtvandevakbondenkomtaanbod.Debelangrijksteuitkomstenvanhetonderzoekzijn:•Nietvanallewettelijkemogelijkhedenwordtevenveelgebruikgemaakt.Dathoudtnognietdirectindatdezebevoegdhedenonder-benutworden.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1345500809tkkst31700-XV-75ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.751 •Wanneereenbevoegdheidbewustnietgebruiktwordt,kanhiervooreenaannemelijkeverklaringzijn.Bijvoorbeelddatereengoedalterna-tiefvoorhandenis,ofdateenbevoegdheideenpreventievewerkingheeft.•Wanneereenbevoegdheidonbewustnietgebruiktwordt,issprakevanonderbenutting.Ditisbijvoorbeeldhetgevalalsondernemingsradenonvoldoendeopdehoogtezijnvandiebevoegdheid,zoalsbijhetgebruikvandeondernemingsovereenkomstendehalfjaarlijksebesprekingvandealgemenegangvanzakenindeonderneming.•VooreenbeterebenuttingvanOR-bevoegdhedenwordtmetnamegewezenopeenpro-actieveopstellingvandeOR.OokhangtveelafvandeonderlingerelatietussendebestuurderendeOR.Onderzoek«NalevingvandeWOR»OngeveereensindedriejaarwordtonderzoekgedaannaardenalevingvandeWOR.Hetonderzoekisvoorhetlaatstuitgevoerdin2005.Naastdenalevingvandewetrichthetonderzoekzichopdestructuur,hetfunctio-nerenendemeerwaardevanmedezeggenschap.Voorhetonderzoekzijnbestuurders(indezinvandeWOR),directieledenofP&O-functionarissenvanondernemingenmettienofmeerwerknemersbenaderd.Debelangrijksteuitkomstenvanhetonderzoekzijn:•Tenopzichtevandelaatstemetingin2005isdenalevingvandeWORlichtgedaald,enkomtdezeweerovereenmethetniveauvannalevingin2002.In2005had76%vandeondernemingenmet50ofmeerwerk-nemerseenORingesteld,nuisdit70%.•Dedalingwordtinhetrapportdoordeonderzoekersdeelsverklaarddoordathetaantalondernemingenmet50tot75werknemersflinkzouzijngestegentenopzichtevan2005.Indezerelatiefkleineonderne-mingenisdenalevingtraditioneelhetlaagst.•Denalevingingroteondernemingen(200werknemersofmeer)isonveranderdhoog(95%).•DegrotemeerderheidvanderespondentenisvanmeningdatOR-eninhetalgemeeneennuttigefunctiebinnendeondernemingkunnenvervullen.WerkgeverszienvooralmeerwaardeindeORalsextrainformatiekanaalvoorwateropdewerkvloerspeelt(86%),hetverkrijgenvandraagvlakvoorbeslissingen(86%)enhetformulerenvanenonderhandelenoverpersoneelsbelangen(85%).•Inhetonderzoekisookgevraagdnaaranderevormenvanwerknemers-participatie.Wanneerdezeerzijn,blijktdatzijnaastdeORfunctio-nerenenniettervervangingvandeOR.Ikhebtoegezegdaanheteindevanditjaareennotitieaantebiedenoverdestandvanzakenvandemedezeggenschap.Daarbijzalikderesultatenvandezeonderzoekenbetrekken.DeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheid,J.P.H.DonnerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.752