Voortgang nieuwe aanpak regeldruk voor ondernemers

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 637Bedrijfslevenbeleid29 515Aanpak regeldruk en administratieve lastenNr. 741 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 december 2025Nederland is een regeldicht land. De bedoelingen achter regels zijn goed –vaak ter bescherming van een gerechtvaardigd belang. Regels kunnenbovendien ondernemers helpen door bijvoorbeeld standaarden neer teleggen en een gelijk speelveld te creëren. Maar de administratief zwareinvulling van deze regels, alsook de hoeveelheid ervan en de tegenstrij-digheid van regels waarvan meer dan eens sprake is, verstikt onsondernemingsklimaat en daarmee ook ons verdienvermogen. Regel-geving kan voortkomen uit wantrouwen en het geloof dat regels vaak deoplossing voor een probleem zijn. Een bekende reflex van de politiek enoverheid is om risico’s, tot vaak ver achter de komma, trachten weg temanagen met regelgeving. Voor veel ondernemers vergaat daardoor delust om te ondernemen. En voor veel startende ondernemers is het verrevan eenvoudig om met de grote hoeveelheid regels om te gaan. Hetkabinet merkt dat in contacten met ondernemers, net als waarschijnlijk deleden van uw Kamer tijdens hun gesprekken en werkbezoeken.Daarom heb ik op 5 september 2025 uw Kamer geïnformeerd over eennieuwe, concretere, veel minder vrijblijvende en kabinetsbrede aanpakvoor regeldrukvermindering voor ondernemers1. Ik zie die aanpak als een«aanvalsplan», waarbij het kabinet de lat bewust hoog legt, want anderskomen we niet veel verder. Het is een plan waarbij álle ministeries dieregels hebben voor ondernemers meedoen en gaan leveren. Het kabinetbegint met het schrappen of verminderen van de regeldruk van 500 regelsvóór de zomer van 2026. Met de motie Yesilgöz-Zegerius en Bontenbal2heeft uw Kamer gevraagd om voor het einde van 2025 een bredeinventarisatie op elk departement te doen van welke 500 regels kunnenworden geschrapt of waarvan de regeldruk kan worden verminderd, eninzicht te geven in de aanpak daarvoor. Met deze brief geeft het kabinetinvulling aan deze motie.1Kamerstuk II 2025/26, 32 637, nr. 7062Kamerstuk II 2025/26, 36 800, nr. 16 kst-32637-741ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7411 Ook met betrekking tot regeldruk is voorkomen natuurlijk beter dangenezen. Daarom maakt het kabinet zich – naast deze nieuwe aanpak voorbestaande regeldruk – sterk om zoveel mogelijk nieuwe onnodigeregeldruk te voorkomen. Bijvoorbeeld door Europese wet- en regelgevinglastenluw te implementeren en alternatieve oplossingen te vinden voorvoorgestelde of voorgenomen regels. Een voorbeeld van voorgenomenregels, die nadrukkelijk zijn overwogen, maar uiteindelijk niet zijningevoerd, is het besluit van de Minister van Financiën om, na een dooruw Kamer verzochte verkenning hiernaar, niet over te gaan tot nationaleklimaatwetgeving voor de financiële sector3. Een verkenning naar dezemaatregelen werd aangekondigd door het vorige kabinet4 en werd dooreen Kamermotie ondersteund5.Het kabinet heeft afgesproken dat elk departement een concrete bijdragelevert. Met deze brief geef ik u een eerste stand van zaken van devoortgang van ons «aanvalsplan».InventarisatieEenvoudig is het structureel verminderen van onnodige regeldruk niet.Anders was het immers allang gebeurd. De regelgeving die we hebben iseen ingewikkeld bouwwerk geworden.Toch merk ik dat een ambitieuze doelstelling beweging op gang brengt.Het kabinet heeft de uitvoering van de motie collectief opgepakt. Elkdepartement is aan de slag gegaan met een brede inventarisatie vanregels die ondernemers onnodig belasten. Het kabinet heeft bij detotstandkoming van deze lijst geluisterd naar signalen uit de praktijkmiddels:1.Directe input van brancheorganisaties en ondernemers;2.De negen MKB-indicatorbedrijvenonderzoeken die de meest belas-tende verplichtingen voor negen specifieke sectoren in beeldbrengen6;3.Signalen van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR), waarondernegatieve adviezen bij voorstellen voor wet- en regelgeving van deafgelopen acht jaar;4.Evaluaties van bestaande wet- en regelgeving.Eerste tussenresultaatHet zal u niet verbazen dat we in de drie maanden dat we bezig zijn nogniet op de 500 regels zitten. Maar we zijn wel goed op weg! Er is door deverschillende departementen hard gewerkt aan deze lijst van eerste regelswaarmee het kabinet aan de slag gaat. Het eerste tussenresultaat is eenlijst van 218 bestaande regels (zie bijlage 1). Regels zijn verplichtingen,verboden of normen waaraan ondernemingen moeten voldoen, en diegepaard gaan met regeldruk. Het omvat zowel concrete eisen (zoals hetindienen van documenten, meten van waarden of rapporteren vangegevens) als open normen die naleving en verantwoording vereisen. Dieregels kunnen onderdeel zijn van een wet, een algemene maatregel vanbestuur, een ministeriële regeling, Europese verordeningen en richtlijnenof gaan om beleidsregels (ook van onder meer toezichthouders). Eenregel staat op de lijst als het kabinet voor deze regel stappen gaat zettenom regeldruk te verminderen (voor de zomer 2026) of dat recent heeft3Kamerstuk II 2024/25, 32 013, nr. 3044Kamerstuk II 2022/23, 32 013, nr. 2815Kamerstuk II 2022/23, 32 013, nr. 2596Kamerstuk II 2024/25, 32 637, nr. 667Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7412 gedaan (vanaf 1 januari 2025)7. In dat kader gelden verbeterdevoorlichting en dienstverlening niet als regeldrukvermindering.Bij het aanpassen van wet- en regelgeving wordt rekening gehouden metde budgettaire consequenties. Aanpassingen die budgettaire conse-quenties hebben, worden ook integraal gewogen tijdens de daarvooraangewezen besluitvormingsmomenten in het voorjaar en najaar.Bovendien moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden inonder meer uitvoering en toezicht.De departementen die verantwoordelijk zijn voor deze regels zijn hiermeenu aan de slag. Het uitgangspunt daarbij is helder: de publieke doelen dieachter deze regels zitten, onverminderd realiseren, maar met minderregeldruk. En waar nodig afwegingen maken tussen enerzijds het doel enhet effect van een regel en anderzijds de regeldruk waarmee het gaatgepaard. Hiermee maken we Nederland lastenluwer voor ondernemers,terwijl we de doelen niet uit het oog verliezen, zoals de bescherming vanmens en milieu, volksgezondheid, veiligheid en de bescherming vanwerknemers. Dit is het startpunt van de departementale reductieplannen.Hieronder treft u een tussenstand van het aantal regels dat op dit momentin kaart is gebracht om te schrappen of in administratieve druk teverminderen, en waaraan op dit moment wordt gewerkt per departement.Daarbij wil ik benadrukken dat deze maatregelen voor regeldrukvermin-dering volgen uit een eerste inventarisatie. De departementen doenverder onderzoek naar mogelijke andere maatregelen.Figuur 1: Eerste tussenresultaat nieuwe regeldrukaanpak per departement.DepartementAantal regelsSZW52IenW21FIN132EZ32J&V36KGG8LVVN2VRO27VWS25BZK1OCW2Totaal2181 Financiën: een aantal regels valt aan te merken als een verzameling van regels, aangezien indie gevallen gehele wetsvoorstellen als één regel zijn opgenomen. Het aantal regels betreftdaarom nadrukkelijk een minimum inschatting. Fiscale regelingen zijn opgenomen bij hetbeleidsverantwoordelijke departement en vallen dus niet onder de telling van Financiën. Dat laatonverlet dat Financiën stelselverantwoordelijk is.2 VRO: een deel van de maatregelen volgt uit het programma STOER, dat gericht is op hetvermindering van regeldruk voor de woningbouw. PerspectiefVan de regels op de lijst die het kabinet nu aanpakt is een deel Europesewet- en regelgeving. Voor die regels sluit het kabinet zich aan bij deambitieuze vereenvoudigingsagenda van de Europese Commissie, zoalsEU-omnibussen of geplande herzieningen van EU-regels. Daarbovenop7Als regeldrukvermindering wordt gerealiseerd door aanpassing van wetgeving, is ditopgenomen in de lijst indien de wet in deze periode in werking is getreden, het wetsvoorstel isbehandeling is bij de Tweede en Eerste Kamer, in internetconsultatie is gegaan of eenwetsvoorstel in voorbereiding is.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7413 zet het kabinet zich op EU-niveau ook actief in door zelf voorstellen voorregeldrukvermindering te doen en daarin op te trekken met anderelidstaten. Nederland doet dit bijvoorbeeld al ten aanzien van (transparan-tie)voorschriften in het raamwerk met betrekking tot securitisaties, datvoor banken en verzekeraars geldt. Voor niet al deze Europese regels zijnresultaten voor de zomer van 2026 waarschijnlijk haalbaar, omdat hetvaak gaat om trajecten die langer duren. Regels die van de EU afkomstigzijn, kunnen niet nationaal aangepast worden. Zo kan alleen de EuropeseCommissie voorstellen doen voor aanpassing van Europese wet- enregelgeving. Daarvoor is vervolgens een gekwalificeerde meerderheid ofunanimiteit vereist, evenals steun van het Europese Parlement alsmedewetgever. Dat weerhoudt ons er niet van om hier onverminderd enstevig op in te blijven zetten, bijvoorbeeld via non-papers. Ook zorgt hetkabinet dat Europese regelgeving zo lastenluw mogelijk wordt geïmple-menteerd in onze nationale wet- en regelgeving.Daarnaast zijn veel regels onderdeel van complexe systemen en daarvanniet los te koppelen. Deze regels zijn onderdeel van een brederevereenvoudigings- en hervormingsopgave. Er is meer tijd nodig omdergelijke regels te inventariseren en aan te pakken. Denk bijvoorbeeldaan de doorlichting van fiscale wetgeving in de winstsfeer die deStaatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane recent heeftopgestart. Met andere woorden: we werken zowel op de korte als op dewat langere termijn aan regeldrukreductie.Mijn verwachting is dan ook dat het kabinet het huidige aantal regels opde lijst de komende periode flink zal uitbreiden. De komende maanden zalhet kabinet werken aan het schrappen en administratief luwer maken vande regels die reeds in kaart zijn gebracht en doorwerken aan het in kaartbrengen van meer regels om het target van 500 te halen. De departe-menten hebben hiervoor in de afgelopen periode verschillende processenopgezet. In de bijlage staat een aantal trajecten, waarvan bijvoorbeeld hetMinisterie van Financiën verwacht dat hier nog aanvullende regeldrukre-ductie uit zal volgen. Zo zet de Minister van Financiën in Europesevergaderingen en internationale gremia in op ambitieuze versimpelingvan het raamwerk voor bankregelgeving, bijvoorbeeld door dubbelerapportagestandaarden en -formats voor banken weg te nemen.Verschillende manieren voor verminderen regeldrukHet verminderen van regeldruk doen we op verschillende manieren. Infiguur 2 hieronder ziet u dat in één oogopslag. Regels die niet langernoodzakelijk zijn of proportioneel worden geacht, worden gedeeltelijk ofvolledig geschrapt. Bij andere regels wordt de doelgroep verkleind doorhet mkb of andere groepen vrij te stellen. Sommige verplichtingen hoevenminder vaak te worden uitgevoerd of termijnen worden verlengd, zodatondernemers meer ademruimte krijgen. Waar dat kan, worden regelsvereenvoudigd, gestroomlijnd en gestandaardiseerd. In sommigegevallen kunnen data- en software-oplossingen helpen om regeldruk teverlagen, bijvoorbeeld door betere koppelingen met boekhoudsoftware.Regeldrukvermindering kan ook worden gerealiseerd door toezicht op eenandere manier te organiseren, bijvoorbeeld door meer uit te gaan vanvertrouwen en bij het misbruiken van dit vertrouwen veel harder tesanctioneren.Ik noem een aantal voorbeelden om kleuring te geven aan de verschil-lende manieren voor de aanpak van regels en vermindering vanregeldruk.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7414 •De Minister van Financiën schrapt de nationale informatievereistenvoor het aanbieden van effecten aan het publiek die zijn vrijgesteld vande prospectusplicht.•Ik zal mij samen met de Staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdiensten Douane en het CBS inspannen om de gegevens uit de ViDa-richtlijn(VAT in the Digital Age) aan te laten sluiten op de statistiekbehoeften,zodat de uitvraag bij bedrijven naar exportgegevens drastisch wordtverminderd of zelfs kan worden stopgezet.•De Staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu zondert organisa-ties tot 250 werknemers uit van het jaarlijks rapporteren over zakelijkeen woon-werk mobiliteit van hun werknemers en zorgt zo voorregeldrukvermindering.•De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft in hetprogramma STOER meer dan 100 knelpunten geïdentificeerd om deregeldruk in de woningbouwsector te verminderen, wat een indirecteffect heeft op de regeldruk voor ondernemers die werkzaam zijn in dewoningbouw8.•De Minister van Financiën zal de vrijstellingsgrens van de prospectus-plicht verhogen waardoor meer aanbiedingen van effecten aan hetpubliek worden uitgezonderd van de prospectusplicht.•Er is een zeer ruim aanbod van programma’s en regelingen omverduurzaming van het mkb te ondersteunen. Ondanks dat dit aanbodgoed gebruikt wordt, zien we ook dat veel ondernemers het totaleaanbod niet meer kunnen overzien en hierdoor vastlopen. Ook zien wedat de administratieve druk van het aanvragen en verantwoorden vanregelingen relatief hoog is. Daarom is vanuit KGG een interdeparte-mentale werkwijze gestart met als doel om het simpeler te maken dejuiste ondersteuning te vinden en om de administratieve last voor dezeondersteuning te verminderen9.•De Minister van SZW gaat het toezicht voor het te laat melden vanziekte of herstel van werknemers bij het UWV anders inrichten(Wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid10). Met dit wetsvoorstelhoeft UWV niet meteen een boete op te leggen aan de werkgever,maar kan ook eerst worden gewaarschuwd. Hierdoor krijgen werkge-vers minder boetes opgelegd, wat naar verwachting ook leidt totminder bezwaar- en beroepsprocedures. Ook werkt de Minister vanSZW aan een wetsvoorstel om het advies van de bedrijfsarts over debelastbaarheid van de zieke werknemer leidend te maken bij de toetsdie het UWV uitvoert op het re-integratieverslag (de RIV-toets).Hierdoor kunnen werkgevers uitgaan van het advies van de bedrijfs-arts over de belastbaarheid en neemt het risico op een verlenging vande loondoorbetalingsperiode met maximaal 52 weken (loonsanctie) af.Figuur 2: Handelingsperspectieven en instrumenten regeldrukverminderingActieAantal regels(Gedeeltelijk) schrappen73Stroomlijnen, standaardiseren en vereenvoudigen63Inzet EU (concreet)30Doelgroep verkleinen20Nader uitzoeken9Data / software oplossingen8Minder/ander toezicht8Verlagen frequentie verplichting5Termijnen verlengen2Totaal218 8Kamerstukken 2025/26, 32 847, nr. 1352 en nr. 13839Kamerstuk II 2024/25, 32 637, nr. 69510Kamerstuk II 2024/25, 36 785, nr. 2Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7415 Samenwerken in vertrouwenDit ambitieuze plan zal in overleg met werkgeversorganisaties, branche-verenigingen, ondernemers, toezichthouders, uitvoerende instanties enandere stakeholders (zoals omwonenden, omgevingsdiensten, NGO’s envakbonden) worden uitgewerkt en uitgevoerd. Hier houdt het kabinetonder meer rekening met budgettaire consequenties. Dit is in lijn met eenaanpak waarbij publieke doelen worden gerealiseerd op een manierwaarbij we gezamenlijk – overheid én ondernemers – werken op basis vanvertrouwen.Een voorbeeld van een beleidsterrein waar het kabinet nauw samenwerktmet het bedrijfsleven om regels werkbaarder te maken is het nieuweanti-witwasbeleid. De Minister van Financiën en de Minister van Justitieen Veiligheid organiseren maandelijks sessies met stakeholders (beleids-makers, toezichthouders, onder toezicht staande banken, FinancialIntelligence Unit Nederland en OM), waarbij lastenreductie, naast hetverhogen van barrières voor criminelen, een centraal punt is. Doel is omde antiwitwasregels werkbaarder te maken, voor zowel burgers alsbedrijven. De betrokkenen ervaren dit als erg waardevol.We zijn bezig met een omslag in denken en doen. Die moeten we alsbedrijfsleven en overheid samen maken. Dat doen we bijvoorbeeld tijdensde OndernemersTop op 15 december als we vier hackathons houden omop vier specifieke thema’s het «aanvalsplan» verder vorm te geven.Zo blijven we de komende maanden werken aan de doelstelling om500 regels aan te pakken door te schrappen of te vereenvoudigen. Devoortgang hiervan wordt weergegeven via de regeldrukteller op deregeldrukmonitor11. Daarnaast noem ik graag het meldpunt van hetAdviescollege toetsing regeldruk (ATR) dat per 1 oktober jl. is gestart. Hierkunnen burgers, bedrijven en professionals samen met hun branche- ofbelangenorganisatie via de ATR-website digitaal melding doen vanonnodige administratieve lasten en knellende regels. Via het contactfor-mulier op de regeldrukmonitor kan ook met mijn departement contactworden opgenomen om melding te doen van onnodige regeldruk.Eind 2026 zal ik aan uw Kamer rapporteren over de voortgang. Dezenieuwe aanpak, waarbij onder meer ondernemers en branchevereni-gingen van de MKB-indicatorbedrijvenonderzoeken zijn betrokken enwaarbij een concrete en ambitieuze doelstelling is gesteld, is in lijn met dedoelstelling van de motie Van Zanten en Vermeer12, die hiermee isafgedaan.Deze stap is nog maar het begin van een meer structurele inspanning diehard nodig is voor de verbetering van ons ondernemingsklimaat. Hiermeezetten we in op het behoud van onze concurrentiekracht en een goedinvesterings- en vestigingsklimaat. Met minder onnodige regeldrukscheppen we meer ruimte voor ondernemers om daadwerkelijk te kunnenondernemen, investeren en groeien.De Minister van Economische Zaken,V.P.G. Karremans11Zie www.regeldrukmonitor.nl12Kamerstuk II 2024/25, 32 637, nr. 672Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 637, nr. 7416