Voortgang Actieplan zorg-ICT-markt voor gegevens-uitwisseling

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202427 529Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) inde ZorgNr. 316 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 april 2024In april 2023 heeft mijn ambtsvoorganger het Actieplan zorg-ICT-markt(Actieplan) met uw Kamer gedeeld.1 Het Actieplan bevat een aantalinterventies voor een open, toegankelijke en eerlijke zorg-ICT-markt. In debijhorende Kamerbrief2is toegezegd om uw Kamer jaarlijks te informerenover de voortgang van het Actieplan. In deze voortgangsbrief licht ik delopende interventies toe.AchtergrondDe aanleiding voor het Actieplan was dat het huidige functioneren van dezorg-ICT-markt, het behalen van doelen voor elektronische gegevensuit-wisseling en databeschikbaarheid in de zorg, zoals beschreven in hetIntegraal Zorgakkoord (IZA)3 en de Nationale Visie en Strategie (NVS)4,bemoeilijkt. Zo schrijft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) dezorg-ICT-markt bepaalde kenmerken toe die maken dat deze marktgevoelig is voor een gebrek aan concurrentie, wat kan leiden tot hoge(re)kosten voor zorg-ICT en remmend kan werken op innovatie.5In het Actieplan staat beschreven hoe het Ministerie van Volksgezondheid,Welzijn en Sport (VWS) regie neemt op de zorg-ICT-markt door partijen tebetrekken, te verbinden en aan te sturen. Het slagen van de interventies inhet Actieplan is afhankelijk van de gezamenlijke inzet van alle betrokkenveldpartijen, waaronder zorgaanbieders, koepels, ICT-leveranciers,brancheorganisaties, toezichthouders en zorgverzekeraars. Het Actieplanheeft een looptijd van drie jaar, van 2023 tot en met 2025.1Actieplan Zorg-ICT-markt | Publicatie | Rijksoverheid.nl.2Kamerstukken II 2022/23, 27 529, nr. 291.3Integraal Zorgakkoord: «Samen werken aan gezonde zorg» | Rapport | Rijksoverheid.nl.4Nationale visie en strategie- gezondheidsinformatiestelsel | Publicatie | Rijksoverheid.nl.5ACM-leidraad over de concurrentieregels voor zorg-ICT-markten goed ontvangen | ACM.nl kst-27529-316ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3161 Moties en toezeggingenMet deze voortgangsbrief geef ik invulling aan de volgende moties entoezeggingen:–De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van hetActieplan zorg-ICT-markt (11 393);–Haalbaarheidsonderzoek winsten (4149);–Motie van het lid Van den Berg met Kamerstuk 27 529, nr. 308 overlandelijk dekkend netwerk (met een verwijzing naar het amendement-Van den Berg/Hijink op stuk Kamerstuk 35 824, nr. 25 en hetamendement-Van den Berg op stuk Kamerstuk 35 824, nr. 44 (WegizKamerstuk 35 824)).Voortgang op het ActieplanDe afgelopen periode zijn stappen gezet om de zorg-ICT-markt opener temaken en beter te laten functioneren. Zo is gekozen een aantal onder-werpen publiek aan te sturen, waaronder de Generieke Functies6 en hetLandelijk dekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuit-wisseling7. In deze brief wordt de voortgang van de lopende interventiesuit het Actieplan nader toegelicht. Dit zijn onder andere de Meerjare-nagenda zorg-ICT-portfolio, inrichting van leveranciersvertegenwoor-diging, het convenant/de gedragscode en de Artikel 1.5 van de wetelektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz).8Meerjarenagenda zorg-ICT-portfolioZorgaanbieders, koepels, ICT-leveranciers en brancheorganisaties hebbenbehoefte aan een eenduidig overzicht van landelijke programma’s eninitiatieven met duidelijke randvoorwaarden, haalbare en geprioriteerdetijdlijnen voor de realisatie en implementatie. Eén gezamenlijke Meerjare-nagenda zorg-ICT-portfolio voor alle veldpartijen kan bijdragen aan meerinzicht en overzicht richting het zorgveld en is daarom ook opgenomen alsafspraak in het IZA. Daarop aansluitend is in het IZA-uitvoeringsakkoordgegevensuitwisseling afgesproken dat elke sector implementatieplannenmaakt.9 Het implementatieplan van de Sector Medisch SpecialistischeZorg (MSZ) kan hierbij als voorbeeld dienen.10In 2023 is door ICTU een verkenning uitgevoerd onder veldpartijen11 naarde gewenste inhoud en benodigde processen om een Meerjarenagendazorg-ICT-portfolio te realiseren en actueel te houden. Deze verkenningheeft geresulteerd in een advies over de inrichting van de Meerjare-nagenda zorg-ICT-portfolio en de vervolgstappen. Dit advies luidt om eersteen beperkt aantal, geprioriteerde programma’s en initiatieven in deMeerjarenagenda zorg-ICT-portfolio op te nemen en de inhoud iteratief uitte breiden. Bestaande Meerjarenagenda’s, zoals de MeerjarenagendaWegiz, worden zoveel mogelijk geïntegreerd in de Meerjarenagendazorg-ICT-portfolio.In 2024 wordt samen met ICTU verder gewerkt aan een eerste, beknopteversie van de Meerjarenagenda zorg-ICT-portfolio. Op aanraden van debetrokken veldpartijen worden in de Meerjarenagenda zorg-ICT-portfolio6Kamerstukken II 2022/23, 27 529, nr. 3127Kamerstuk II 2023/24 27 529, nr. 3138wetten.nl – Regeling – Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg – BWBR0048095(overheid.nl).9IZA+uitvoeringsakkoord+gegevensuitwisseling_Januari2024_Finaal.pdf.10IZA digitaliseringsroutekaart MSZ (09-02-2024).11(Vertegenwoordiging van) zorgaanbieders en ICT-leveranciers, gebruikersverenigingen,koepel- en brancheorganisaties, toezichthouders, overheden, etc.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3162 eerst de door het IZA uitvoeringsakkoord geprioriteerde onderwerpenopgenomen. Dit betreft de Wegiz gegevensuitwisselingen en GeneriekeFuncties. In de loop van 2024 wordt via een iteratief proces de Meerjare-nagenda zorg-ICT-portfolio uitgebreid met andere landelijke programma’sen initiatieven. Om zo uiteindelijk te komen tot het gewenste overzicht vanlandelijke programma’s en initiatieven, samen met onder andereICT-leveranciers.Governance en vertegenwoordigingAangezien het realiseren van het Actieplan afhankelijk is van de gezamen-lijke inzet van de betrokken veldpartijen, is het van belang dat (vertegen-woordigers van) ICT-leveranciers en zorgaanbieders samen de juistedialoog voeren en constructief samenwerken. ICT-leveranciers zijn eenonmisbare schakel om de NVS en IZA-doelstellingen omtrent databeschik-baarheid in de zorg te realiseren. Daarom staat in het Actieplanbeschreven hoe ik mij inzet voor duidelijk ingerichteICT-leveranciersvertegenwoordiging.In 2023 heeft VWS het Digitaal Transitie Orgaan (DTO) ingericht. Het DTOis een tactisch overleg met als focus de NVS. In het DTO wordensectoroverstijgende knelpunten opgelost die ontstaan bij de implemen-tatie van gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid. Het DTO is hiereen verbindende schakel tussen verschillende stakeholders in.ICT-leveranciers worden in het DTO vertegenwoordigd door een afvaar-diging van SILIZO12, de recent opgezette stichting van de koepelorga-nisaties Nederlandse Vereniging van Organisaties voor ICT in de Zorg(OIZ)13 en NedXis14.In 2024 blijf ik het DTO, waarin leveranciers, die lid zijn van OIZ en NedXis,nu vertegenwoordigd zijn, monitoren en moedig ik aan om leveranciers-vertegenwoordiging ook op strategisch én operationeel niveau teversterken. Hierbij is het belangrijk om de dialoog tussen de al bestaandetafels en nieuwe overlegstructurengoed in te richten.(Cross)sectoraal leveranciersmanagementEen terugkerende klacht van zorgaanbieders is dat de huidigeICT-systemen niet voldoen aan de functionele behoeften van dezorgsector. Zo blijkt uit de ACM-leidraad voor goedwerkende marktenvoor zorg-ICT15, dat zorgaanbieders hun behoeften onvoldoende effectiefcommuniceren naar ICT-leveranciers en hierin individueel optrekken. Doorde veelheid aan verschillende wensen van zorgaanbieders richtingICT-leveranciers hebben zorgaanbieders het gevoel dat ICT-leverancierszelf de prioriteiten bepalen. ICT-leveranciers geven aan dat zorgaanbiedersom maatwerk van ICT-systemen vragen, wat relatief duur is en beslag legtop de beperkte ontwikkelcapaciteit van ICT-leveranciers. Dit is daaromonwenselijk.Een deel van de oplossing hiervoor is het professionaliseren van devraagbundeling en -articulatie door inrichting van sectoraal en cross-sectoraal leveranciersmanagement. Daarbij wordt, in goede samen-werking met ICT-leveranciers, de functionele vraag gebundeld, gepriori-teerd en vervolgens vertaald naar eenduidige technische eisen. Doordatde vraag zo meer eenduidig is, kunnen12Samenwerkende ICT-Leveranciers In de Zorg.13Leden OiZ: Leden – OIZ (oizorg.nl).14Leden NedXis: Leden NedXis – Nedxis.15Definitieve Leidraad «Goedwerkende markten voor zorg-ICT» (acm.nl).Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3163 ICT-leveranciers hun softwareoplossingen (door)ontwikkelen en tijdig, inovereenstemming met de prioriteitstelling, aanbieden aan hun klanten.Met deze efficiëntieslag wordt onnodig maatwerk voorkomen.Partijen die een rol kunnen vervullen bij vraagbundeling en -articulatie zijnde Chief Nursing Information Officer (CNIO) en Chief Medical InformationOfficer (CMIO). Deze zorgprofessionals vormen de brug tussen deklinische praktijk en de technologische ontwikkelingen en kunnenbijdragen aan professionele vraagarticulatie vanuit zorgaanbiedersrichting ICT-leveranciers.Het subsidieprogramma Ondersteuning Koepels Zorg (OKZ) ondersteuntkoepel- en brancheorganisaties bij het inrichten van sectorale vraagbun-deling en -articulatie.16 Sinds begin 2023 worden zorgkoepels enbrancheorganisaties in vier deelsectoren17 hierin ondersteund door VWS,ICTU en implementatie-adviseurs met sectorspecifieke kennis. Ookkunnen de koepels en brancheorganisaties gebruik maken van de kennisen kunde van de virtuele backoffice bij ICTU. In 2023 zijn de eerstestappen gezet om per sector het stakeholderveld en al bestaandesectorale samenwerkingen en overlegstructuren in kaart te brengen.Daarnaast is de sectorale samenwerking verbeterd, met name op hetgebied van vraagbundeling en -articulatie en leveranciersmanagement. Zoheeft de MSZ-sector bijvoorbeeld een sectorale implementatieplanvolgens de IZA-afspraken uitgewerkt.18 En in de huisartsensector is hetHuisartsenportfoliomanagement (HIPMA) project gestart om sectoralebehoeften richting ICT-leveranciers in kaart te brengen en te prioriteren.19Een van de hoofdconclusies van het OKZ-traject in 2023 is dat het kiezenvan een eenduidig thema leidt tot meer focus op de ontwikkeling van degemeenschappelijke uitdagingen van de verschillende sectoren. Doormeer sectorale vraagbundeling en -articulatie wordt de schaarseontwikkelcapaciteit van ICT-leveranciers efficiënter benut. Bovendien iseen actieve inhoudelijke sturing en rolinvulling vanuit de sectorennoodzakelijk om vraagbundeling- en articulatie richting leveranciers terealiseren. De opgedane kennis van en over de deelnemende koepels- enbrancheorganisaties zijn gedeeld met zorgsectoren en directies binnenVWS.Gezien de complexiteit van het onderwerp, blijft de focus van OKZ ook in2024 op sectorale vraagbundeling en -articulatie en het bestuurlijkverankeren van leveranciersmanagement in de verschillende koepels enbrancheorganisaties. Wanneer hierin vooruitgang is geboekt, wordtbekeken of meer sector-overstijgende samenwerkingen op dit gebiedgerealiseerd kunnen worden, bijvoorbeeld via gebruikersgroepen. In hetIZA uitvoeringsakkoord20 zijn daarnaast afspraken gemaakt om hierbij eenaantal sectoroverstijgende onderwerpen prioriteit te geven, zoals deelektronische gegevensuitwisselingen binnen de Wegiz en de GeneriekeFuncties.Sturing op ICT-kwaliteit en betaalbaarheid via zorginkoopIn de afgelopen jaren zijn diverse subsidieregelingen opgezet, zoals deVersnellingsprogramma’s Informatie-uitwisseling Patiënt & Professional16Ondersteuning Koepelorganisaties Zorg: gezamenlijk implementeren | ICTU.17De medisch specialistische zorg, de eerstelijns zorg, de langdurige zorg en de geestelijkegezondheidszorg.18IZA digitaliseringsroutekaart MSZ (09-02-2024)19HIPMA – Stichting LEGIO20IZA+uitvoeringsakkoord+gegevensuitwisseling_Januari2024_Finaal.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3164 (VIPP regelingen).21 Dit om ervoor te zorgen dat ICT-producten en-diensten voldoen aan de eisen, zoals databeschikbaarheid en interopera-biliteit van systemen en standaarden van het gezondheidsinformatie-stelsel. Er bestaat echter de behoefte om naast subsidieregelingen ookandere (reguliere) instrumenten in te zetten, zoals bijvoorbeeld het stellenvan eisen aan ICT-producten en -diensten via zorginkoop door zorgverze-keraars, zorgkantoren en gemeenten binnen de door toezichthouders enwettelijk gestelde kaders. In de zorginkoop, zo is de gedachte, zou dekwaliteit en compliance aan standaarden van ICT-systemen als criteriumkunnen worden meegenomen.Het is echter nog onvoldoende duidelijk wat de mogelijkheden zijn omzorginkoop in te zetten om te sturen op ICT-kwaliteit en betaalbaarheid.Daarom heeft mijn ambtsvoorganger in het Actieplan aangekondigd eenverkenning uit te laten voeren. Eind 2023 is de NZa samen met de ACM enhet Zorginstituut deze verkenning naar mogelijkheden om de sturen opICT-kwaliteit en -betaalbaarheid via zorginkoop gestart. Als onderdeel vande verkenning worden de effecten van de voorgestelde scenario’s22uit hetActieplan op het functioneren van het huidige systeem – en daarmee opICT-kwaliteit en betaalbaarheid -geanalyseerd. Eveneens wordt beoor-deeld of alternatieve scenario’s een positief effect kunnen bewerkstelligen.In het tweede kwartaal van 2024 worden de uitkomsten van de verkenningverwacht. Ik informeer u over de uitkomsten van de verkenning enmogelijke vervolgstappen.(Juridisch) onderzoek naar winsten in de zorg-ICT-marktZorgaanbieders en de media berichten over hoge kosten van zorg-ICT, diein hun perceptie in grote mate worden beïnvloed door de winsten diezorg-ICT-leveranciers behalen.23 Daarom is in de Tweede Kamerbrief vanseptember 2022 toegezegd om een (juridisch) onderzoek uit te latenvoeren naar winsten op de zorg-ICT-markt.24 In dit onderzoek zou gekekenmoeten worden hoe de winsten van ICT-leveranciers in lijn gebrachtkunnen worden met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van dezorgsector. Het doel van het onderzoek zou niet per se zijn om winsten tebeperken of te verbieden, maar om onderliggende prikkels ensysteemoorzaken inzichtelijk te maken en aan te pakken om zo excessenen onnodige (hoge) zorg-ICT uitgaven te voorkomen.In 2023 werden in voorbereidende gesprekken met interne en externestakeholders twijfels geuit over de haalbaarheid van een dergelijkonderzoek. Daarom heeft mijn ambtsvoorganger ervoor gekozen om eersteen haalbaarheidsonderzoek uit te laten voeren door twee onafhankelijkeonderzoekspartijen. Uit deze haalbaarheidsonderzoeken blijkt dat op basisvan huidige openbare, beschikbare gegevens, het niet goed mogelijk isom te bepalen wat de hoogte van winsten is en te beoordelen of dewinsten maatschappelijk verantwoord zijn. Zo zijn alleen de gedepo-neerde jaarrekeningen van de ICT-leveranciers inzichtelijk; directiever-slagen worden niet openbaar gepubliceerd. De jaarrekeningen op zichzelfgeven onvoldoende inzicht in de kostenstructuren en bedrijfsresultatenom gefundeerd uitspraak te doen over de mate waarin winsten in dezorg-ICT-markt maatschappelijk verantwoord zijn. Ook omdat een21VIPP | De patiënt meer inzicht in zijn eigen zorg (vipp-programma.nl)220-scenario zonder verdere stimuleringsmaatregelen; Facultatieve ICT-inkoop op basis vankeurmerken; Vergunningstelsel23Winsten Chipsoft rijzen verder de pan uit, gigantisch dividend voor vader en zoon Mulder(quotenet.nl).24Kamerstukken II 2022/23, 27 529 nr. 282.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3165 discussie over winsten en bedrijfsresultaten niet kan plaatsvinden zonderstil te staan bij de maatschappelijke waarde die een organisatie toevoegt.Ingrijpen op winsten zou mogelijk ongewenste consequenties kunnenhebben voor de al beperkte marktwerking en het innovatieklimaat op dezorg-ICT-markt. Ik vind het echter wél belangrijk dat contractueleafspraken tussen zorgaanbieders en ICT-leveranciers de machtspositie vanICT-leveranciers niet versterken en dat de tariefstelling in lijn ligt met demaatschappelijke verantwoordelijkheid van de sector. Elektronischegegevensuitwisseling, data en databeschikbaarheid moeten niet als eenopzichzelfstaand businessmodel worden beschouwd, bijvoorbeeld als pergegevensuitwisseling aanvullende kosten voor zorgaanbieders inrekening zouden worden gebracht.Als het gaat om ongelijke marktmacht en de gevolgen hiervan op tarievenen winsten, verwijs ik naar de rol van de ACM. Als toezichthouder heeft deACM de bevoegdheid om te handhaven als individuele ICT-leveranciersmisbruik maken van een economische machtspositie op de zorg-ICT-markt, bijvoorbeeld door het hanteren van excessieve prijzen. Het is aande zorgaanbieders zelf om dergelijke signalen te melden bij de ACM.Convenant en gedragscodeIk hecht er waarde aan dat ondernemen en rendementen in overeen-stemming zijn met het maatschappelijke karakter van de zorg. Hetherkennen en erkennen van de maatschappelijke verantwoordelijkheidvan verschillende partijen op de zorg-ICT-markt zal daarom wordengerealiseerd via een zo breed mogelijk gedragen convenant. Mijn plannenvoor het opstellen van een convenant worden door de verschillendeveldpartijen positief ontvangen en er is algemene bereidheid om hieraanmee te schrijven. Dit convenant wordt gebaseerd op een algemenegedragscode. Middels het opstellen van een convenant en een bijbeho-rende gedragscode, zoals beschreven in het Actieplan, ga ik de samen-werking en spelregels tussen partijen in de zorg-ICT-markt versterken,verbeteren en waarborgen. Gezien de beperkte ontwikkelcapaciteit vanICT-leveranciers en hun benodigde inzet bij een veelheid aan interventiesuit het Actieplan, wordt vooralsnog afgezien van de initieel beoogdeinterventie Catalogus/marktplaats ICT-systemen uit het Actieplan. Inzetvan de ICT-leveranciers wordt ingezet op de hoger geprioriteerdeinterventies, waaronder het convenant en de gedragscode.In 2024 start ik een verkenning waarin wordt onderzocht welke afsprakenin het convenant en de gedragscode gemaakt horen te worden, wie erminimaal moeten tekenen voor succes en wat de beoogde doelen zijn.Draagvlak voor een inspanningsverplichting voor het convenant wordtook onderzocht om vertrouwen te creëren en daadwerkelijke verande-ringen in de praktijk te bewerkstelligen. Na de verkenningsfase geef ik aanvertegenwoordigers van het veld de opdracht om de gedragscodegezamenlijk te schrijven. Het proces om te komen tot een convenant engedragscode faciliteer ik. Waar mogelijk dienen bestaande convenantenen gedragscodes uit andere sectoren als leidraad.Landelijk dekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuit-wisselingOm de vrijblijvendheid rond ICT-implementatieafspraken tegen te gaan, isin het IZA afgesproken dat VWS in 2023 onderzoek zou laten uitvoerennaar de mogelijkheden om aansluiting op het landelijk dekkende netwerkvoor gegevensuitwisseling in de zorg te verplichten. Begin 2023 is mijnTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3166 ambtsvoorganger gestart met het uitzetten van een tweetal onderzoeken25, 26 met betrekking tot een verplichting voor het gebruik en/of aansluitingop een landelijk dekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuit-wisseling. Er is ook een bijbehorende Kamerbrief gedeeld.27In oktober2023 is het KPMG-onderzoeksrapport «Onderzoek verplichting landelijkdekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuitwisseling in dezorg» gedeeld met uw Kamer. In dit onderzoeksrapport zijn, in samen-werking met het veld, de verschillende mogelijkheden voor verplichtingen/of aansluiting en bijhorende financieringsmethodes van een landelijkdekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuitwisseling onder-zocht. In het rapport wordt geconcludeerd dat uiteindelijk afhankelijk vanwat er verplicht wordt, altijd een combinatie van beleidsinstrumenten28nodig is om te komen tot een gedragen en haalbare verplichting. Ook debijhorende financiering is afhankelijk wat er op welke manier verplichtwordt. De uitkomsten van het rapport bevestigen hiermee bestaandebeleidslijnen.Als vervolg van de twee onderzoeken is met de Kamerbrief in januari 2024met u gedeeld hoe de technische uitwerking van een landelijk dekkendnetwerk van infrastructuren voor gegevensuitwisseling eruit zou moetenzien.29 In genoemde brief heeft mijn ambtsvoorganger toegelicht hoeVWS de regie gaat voeren op het realiseren van een landelijke datainfrastructuur voor primair en secundair gebruik, waarbij het CumuluZ-concept als uitgangspunt dient voor een non-concurrentiëledata-integratie laag. In de CumuluZ-coalitie hebben een aantalzorgkoepels30 hun krachten gebundeld om toe te werken naar eenlandelijke data infrastructuur die de data bij de zorgaanbieders ontsluit,verwerkt en vervolgens beschikbaar stelt aan toepassingen en diensten.Het is dus een oplossing van het zorgveld vóór het zorgveld, waarbij dataen functionaliteit duidelijk van elkaar gescheiden zijn.Bovendien blijf ik onverminderd inzetten op de standaardisatie van taal entechniek, zoals afgesproken in het IZA en vastgelegd in de Wegiz, omelektronische gegevensuitwisseling te bevorderen en vervolgens door tegroeien naar databeschikbaarheid. Op basis van de koers en technischeuitwerking van de betreffende Kamerbrief wordt uitgewerkt welkebeleidsinstrumenten worden ingezet voor de realisatie van dit landelijkdekkend netwerk van infrastructuren. Daarbij worden de uitkomsten vanhet eerdergenoemde KPMG-onderzoek meegenomen.Strategie Application Programming Interface (API)31 / Artikel 1.5WegizIn het Actieplan beschrijft mijn voorganger hoe VWS regie gaat nemen opde zorg-ICT-markt om deze opener, transparanter en toekomstgerichter temaken. Ik heb er vertrouwen in dat grote stappen gezet kunnen wordendoor betere samenwerking tussen de veldpartijen, meer duidelijkheid overbeleidslijnen én het maken van bindende afspraken. Een mooi voorbeeld25Onderzoek verplichting landelijk dekkend netwerk van infrastructuren voor gegevensuit-wisseling in de zorg | Rapport | Rijksoverheid.nl.26Onderzoek landelijk netwerk van infrastructuren voor gegevensuitwisseling in de zorg |Rapport | Rijksoverheid.nl.27Kamerstuk II 2022/23, 27 529 nr. 293.28Beleidsinstrumenten zijn: Het gezamenlijk (publiek en privaat) ontwikkelen en beheren vanstandaarden; verplichting afdwingen via zorgcontractering; het inzetten van toezichthouders;het inzetten van wetgeving29Kamerstuk II 2023/24 27 529, nr. 313.30Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Nederlandse Vereniging vanZiekenhuizen (NVZ), Santeon en mProve31API’s (Application Programming Interfaces) zijn digitale koppelvlaktes die applicaties metelkaar verbinden. Ze laten informatiesystemen van verschillende zorgaanbieders met elkaarsamenwerken, wat leidt tot meer interoperabiliteit, databeschikbaarheid en dataportabiliteit.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3167 is dat Nictiz in samenspraak met VWS in 2022 een API strategie voor dezorg heeft ontwikkeld.32 Daarin staat de ontwikkeling van API’s naarvolledig gestandaardiseerde gegevensuitwisselingen centraal. Nictiz heeftonlangs een testomgeving van hun API-bibliotheek gelanceerd.33 In deAPI-bibliotheek kunnen ICT-leveranciers nu al zelf API’s publiceren. Dit iseen belangrijke eerste stap om technische uitwerkingen van de informa-tiestandaarden te kunnen delen. Om te kunnen sturen op gebruik van deAPI’s zal samen met Nictiz en andere veldpartijen worden toegewerkt naarhet actief aanbieden van API’s die volledig aansluiten bij de informatie-standaarden. Daarmee kan effectiever worden aangestuurd op meersamenwerking, databeschikbaarheid en interoperabiliteit van systemen.Vanuit de Wegiz is het streven om (open dan wel gestandaardiseerde)API’s en de opname daarvan in de Nationale bibliotheek verplicht testellen. Om standaardisatie en certificering te bevorderen krijgt iedereNEN-werkgroep vanuit VWS de kaders mee dat de norm dient te voldoenaan de boven genoemde nationale API-strategie zoals beschreven doorNictiz. Dit betekent dat de eisen die gesteld worden aan de te gebruikenkoppelvlakken moeten voldoen aan de API strategie en zijn gebaseerd opminimaal open standaarden. De Nationale Bibliotheek34 dient hierbij alscentrale vindplaats.Bovendien biedt Artikel 1.5 van de Wegiz een delegatiegrondslag om bij ofkrachtens algemene maatregel van bestuur (technische en inhoudelijke)eisen te stellen aan ICT-producten en -diensten, teneinde de marktwerkingvan de informatietechnologieproducten en -diensten en zorginformatie-systemen te verbeteren. Ik ga in de komende periode inventariseren of inde verschillende zorgsectoren knelpunten zijn ontstaan met betrekking totde realisatie van de geprioriteerde gegevensuitwisselingen. Ik onderzoekdaarbij hoe die knelpunten zo effectief mogelijk kunnen worden opgelost,bijvoorbeeld door middel van het stellen van regels.Te starten interventies in 2024In het Actieplan wordt een aantal interventies benoemd die ik nu nietapart toelicht in deze voortgangsbrief. Nadere uitwerking van dezeinterventies gebeurt in de komende periode. Zo laat ik een verkenninguitvoeren over het ontwerp en de opzet van de monitorfunctie voor hetfunctioneren van de zorg-ICT-markt. Daarnaast breng ik in het kader vande interventie academy digitaal leiderschap het opleidingslandschapzorg-ICT en ICT-inkoop in kaart. In de eerstvolgende voortgangsbrief lichtik u hierover in.Tot slotIn het afgelopen jaar heeft mijn ambtsvoorganger samen met het zorgveldstappen gezet richting meer openheid, eerlijkheid en transparantie op dezorg-ICT-markt. Tegelijkertijd is dit pas het begin van een langer traject.De gezamenlijke inzet van zorgverleners, koepels, ICT-leveranciers,brancheorganisaties, toezichthouders en andere partijen in het zorgveld isessentieel om elektronische gegevensuitwisseling en databeschikbaarheidin de zorg te verbeteren.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. Helder32API-strategie voor de zorg (nictiz.github.io)33Goede API’s als versneller voor meer databeschikbaarheid – Nictiz34NictizTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 529, nr. 3168