IOB beleidsevaluatie Preparing the Ground for a Safer World

31700VVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBuitenlandseZaken(V)voorhetjaar2009Nr.130BRIEFVANDEMINISTERVANBUITENLANDSEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,15juli2009Hierbijhebikhetgenoegenuaantebiedenhetrapport«PreparingtheGroundforaSaferWorld–Dutchinterventionsonlandminesandexplo-siveremnantsofwarintheConventiononCertainConventionalWeaponsandtheOttawaConvention1996–2006»,evenalsmijnbeleidsreactieopditrapport.Hetrapportisopgestelddoordeinspectieontwikkelingssamen-werkingenbeleidsevaluatie(IOB)vanhetministerievanBuitenlandseZaken.1BELEIDSREACTIEInleidingHetrapportbeoogtinzichtteverwerveninhetoptredenendeeffectiviteitvandeNederlandsediplomatiegedurendedejaren1996–2006ophetgebiedvandeconventionelewapenbeheersingmetbetrekkingtotland-mijnenenexplosieveoorlogsresten(«ExplosiveRemnantsofWar»).Deevaluatieheeftzichbeperkttotdebelangrijksteforaopditgebiedtewetende«ConventiononCertainConventionalWeapons»(CCW)enhetOttawaVerdragtegenanti-personeelmijnen.DaarbijstondenvoordeIOBdevolgendeonderzoeksvragencentraal:•Watwarendeontwikkelingeninhetinternationalebesluitvormings-procesopdezeterreinenvandewapenbeheersing?•WelkedoelenwenstedeNederlandseregeringtebereikentijdensditprocesvaninternationalebesluitvorming?•Welkeinterventiesverrichttederegeringtijdensdeverschillendefasenvanhetbesluitvormingsproces?•WelkebelemmeringenbestondeninhetprocesvanbesluitvormingenhoereageerdedeNederlandseregeringdaarop?•WelkeNederlandsedoelenwerdenverwezenlijktenwelkeniet?•Aanwelkevorm(en)vaninterventiesgafdeNederlandseregeringdevoorkeur?TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1342870809tkkst31700V-130ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1301 •Welkecriteriavoorsuccesenmislukkingwerdengebruiktindeverschillendefasenvanhetbesluitvormingsproces?HetperspectiefvandeevaluatieDeIOBonderzochtdeeffectiviteitvandeNederlandseinzettenaanzienvanvijfonderwerpenmetbetrekkingtotdeinzetindeCCW(Compliance,Universalisation,AntiVehicleMines,Scope,enExplosiveRemnantsofWar)enachtonderwerpenmetbetrekkingtothetOttawaVerdrag(Nego-tiatingtheOttawaConvention;Universalisation;Participation;Compliance;Articles1,2en3;MineClearance;MineActionTechnologiesenStockpileDestruction).DeIOBmerktterechtopdatdeNederlandsebeleidsinzetindeCCWeninhetkadervanhetOttawaVerdragafhankelijkwasvanveleomgevings-factorenenonzekerheden.DeIOBkooserdaaromvoorteonderzoekenofNederlandbinnendecontextwaarinhetopereerdezijnuiterstebestdeedomzijnbeleidsdoelstellingentebehalen.TeneindeditinzichtelijktemakenonderscheidtdeIOBalsanalysecriteriadematewaarindeNeder-landseinzet:1.verbondenwarenmetdespecifiekeNederlandsebeleidsdoelstellingen(«connectedness»);2.inlijnwasmet,enbijdroegaanhetinternationalebesluitvormings-proces(«responsiveness»);3.plaatsvondophetjuistemoment(«timeliness»);4.inbereik,omvangenrichtingbijdroegaanhetbereikenvandebeleids-doelstellingen(«scope»).BevindingenvanIOB•Connectedness»vandeNederlandseinzetWatbetreft«connectedness»concludeertdeIOBdatdeNederlandseinterventiesindeCCWendeOttawaVerdraggrotendeelsinlijnwarenmetdebeleidsdoelstellingen.Slechtsinviergevallenwerddemaximum-scorenietgehaald.DitbetrofbinnendeCCWdeonderwerpen«com-pliance»en«AntiVehiclemines»(anti-voertuigmijnen).InbeidegevallenondersteundennaarhetoordeelvanIOBdegepleegdeinterventiesniethetambitieniveauvandebeleidsdoelstellingen.ZozochtNederlandinhetgevalvancomplianceaansluitingbijhetstandpuntvandeWestelijkeGroependeEU,watleiddetoteenverminderingvandeeigenambities.Watbetreftanti-voertuigmijnenwasdeverminderdeambitieteverklarenuithetfeitdatdeonderhandelingenoverditonderwerpintensiveerdenophetzelfdemomentdatNederlandzichsterkinzettevoorhetonderwerp«ExplosiveRemnantsofWar»(explosieveoorlogsresten),dat–gegevendebegrensdecapaciteiten–prioritairwas.WatbetrefthetOttawaVerdragkarakteriseertdeIOBdeinzetomhetverdragtotstandtebrengenals«partiallyconnected».HoewelNederlandvoorstanderwasvandesnelletotstandkomingvaneencompleetverbodopanti-personeelmijnen,gafheterdevoorkeuraantijdensdeonderhan-delingenin1997zichteconcentrerenopdeovergangsbepalingenteneindeteproberendeVSbijhetverdragbetrokkentehouden.DitwasnaarhetoordeelvanderegeringeengerechtvaardigdepoginghetdraagvlakvoorhetOttawaVerdragteverbredenmeteenzeerbelangrijkepartner.IkbendanooknietvanmeningdatzoalsdeIOBsteltderegering«chosetocompromise».Datiseenteengeinterpretatie,zekernietdaarderegeringvasthieldaandedoelstellingvaneenverdragdateentotaalverbodinsteltopanti-personeelmijnen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1302 WatbetrefthetonderwerpontmijningstechnologieconstateertdeIOBdatdeNederlandseinzet«notconnected»was,omdatdebeleidsinzetmetbetrekkingtotditonderwerpzichverplaatstevantechnischenaarmeerpolitiekeonderwerpenopditterrein,terwijlditnietweerklonkindegepleegdeNederlandseinterventies.IkdeeldezeconstateringvandeIOB.•Responsiveness»vandeNederlandseinzetDeIOBconcludeertdatinhetalgemeendeNederlandsebeleidsinterven-tiesinlijnwarenmethetinternationalebesluitvormingsprocesendaar-mee«responsive».DaarentegenbeoordeeltdeIOBdeinzettenaanzienvan«compliance»binnendeCCWals«partiallyresponsive».DitwordtverklaarduithetfeitdatNederlandzichopditpuntaanslootbijdeWeste-lijkeGroepdiedeNederlandsewensvaneensterk«compliance-regime»deelde.DaarmeeverzetteNederlandzichtegeneenbelangrijkegroeplanden,waaronderRuslandenChina,dieeenzwakofinhetgeheelgeencompliance-regimewenste.Ditvoorvalillustreertnaarhetoordeelvanderegeringderelativiteitvanhetgebruikvanhetcriterium«responsiveness»alsanalyse-instrument.Immers,hetoordeel«partiallyresponsive»aangaandehetonderwerpcompliancewektdeindrukdatNederlandnietbijdroegaanhetinternationalebesluitvormingsproces,terwijlNederlandjuistdekwaliteitvandeuitkomstvanditprocesprioriteitwildegevenennietwildemeegaanmeteengroeplandendiegeenbelanghaddenbijeensterkcomplianceregime.«Responsiveness»alscriteriumstelthetbe-reikenvanconsensusalswenselijkheidvoorop.Nietinallegevallenishetbereikenvanconsensusechterwenselijk.DeIOBoordeelttevensdathetNederlandseoptredentijdensdeverdrags-onderhandelingenoverhetOttawaVerdragslechts«partiallyresponsive»wasinverbandmetdeNederlandsewensdeVSbijhetverdragbetrokkentehouden.VolgensdeIOBwasditgeenstandpuntdatgedragenwerddoordegeschiedenisvanhetOttawaVerdrag,datvoortkwamuithetgebrekaanvoortgangophetonderwerpanti-personeelmijnenindeCCWendewenseencompromisloosverdragtesluiten.DitIOB-standpuntdeeltderegeringniet.Hetissteedsvanbelangnaareenzobreedmoge-lijkdraagvlakvoorelkwapenbeheersingsinitiatieftestreven.DatbetekentdatinitiatievendiebuitendeVN-contextvanhetCCWtotstandkomen,medebeoordeeldmoetenwordenophunmogelijkhedenopenigmomenttocheenbrederdraagvlaktekrijgen.DatbrededraagvlakligtdanvaakindeCCW.DitwasookdeNederlandseopvattingin2008tentijdevandeonderhandelingenoverhetclusterwapenverdrag.•«Timeliness»vandeNederlandseinzetInhetalgemeen,zoconcludeertdeIOB,wasdetimingvandeNeder-landseinterventiesoptimaalvoorhetbereikenvanhetgewensteresul-taat.DatwasechterniethetgevalvoordeinterventiestenbehoevevandedeelnamevandeVSaanhetOttawaprocesindeherfstvan1997.DezeinterventiesvondenvolgensdeIOBplaatsineentelaatstadiumomeffec-tieftezijn.OokdeNederlandseinterventiesmetbetrekkingtotdeontwik-kelingvanontmijningstechnologievondenplaatsopeenmomentdatdeinternationalediscussiezichalineenandere,meerpolitieke,richtinghadbegevendandetechnischefocusoponderzoekenontwikkeling,danNederlandvoorstond.•«Scope»vandeNederlandseinzetDeIOBconcludeertdatde«scope»vandeNederlandseinzetvandeviercriteriahetmeestgevarieerdebeeldlaatzien.Debelangrijksteverklaringdaarvoorwasdat,geziendeschaarsemenselijkecapaciteit,NederlanderindeCCWdevoorkeuraangafintezettenophetonderwerpexplosieveTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1303 oorlogsresten.DatbetekendedateenproactieveinzetopandereCCWonderwerpendaaronderleed.DaarnaastwarendezelfdepersonendiewerktenaandeCCWonderwerpenookbetrokkenbijdeinterventiesaangaandehetOttawaVerdrag.DeIOBkomttotdeconclusiedatgedu-rendedeperiodedathetonderwerpexplosieveoorlogsrestenhoogopdeagendavandeCCWstondenNederlanddecoördinatorvoorditonder-werpindeCCWwas,hetaantalbeschikbarebeleidsmedewerkersnietinovereenstemmingwasmetdeNederlandsepolitiekeambitiesophetgebiedvandeconventionelewapenbeheersing.•keuzeengebruikvaninterventiemiddelenDeIOBconcludeertdatNederlandgeenduidelijkevoorkeurheeftgehadvoorspecifiekediplomatiekeinterventiemiddelenengebruikmaaktevanalledenkbaremiddelenzoalsdeorganisatievanseminars,hetvoorzittenvanendeelnemenaanvergaderingen,hetopstellenvandiscussiestukken,hetondernemenvandemarches.DeNederlandseinzetwashetmeestzichtbaarophetmomentdatNeder-landeenformelerolhadtevervullen,zoalshetEUvoorzitterschapin1997,alscoördinatormetbetrekkingtotexplosieveoorlogsrestenindeCCWenalscovoorzittervanhetspecialecomitébetreffendeontmijnings-technieken.HetsuccesvaneendergelijkerolhinginbelangrijkemateafvandevraagofNederlandhandeldevanuiteenduidelijkepolitiekestra-tegie.Waardezeontbrak,zoalsbijhetcomitébetreffendeontmijningsstra-tegieën,riskeerdeNederlandzijnreputatievolgensdeIOB.TotslotsteltdeIOBdatdegewoonteindeCCWompositionpaperstemakenveeleerleidttoteenpatstellingdandathetinternationaledebatverderhelpt.Hetgebruikvandiscussiestukken,zoalsdeNederlandsecoördinatorbetreffendeexplosieveoorlogsrestendeed,droegdaaren-tegenwelbijtothetvindenvanconsensus.ConclusiesConclusies1(profiel),2(formuleringvandebeleidsprioriteiten)en3(voorkeurvoorpolitiekeonderwerpen)DeIOBoordeeltdatdeNederlandseinzetinCCWenhetOttawaVerdrageerderactiefdanproactiefwas,metalsuitzonderingdeNederlandseinzetvoordetotstandkomingvanhetCCW-protocolbetreffendeexplosieveoorlogsresten.DeIOBconcludeertdatdeNederlandsebeleidsdoelstel-lingeninbetrekkelijkalgemenetermenwerdengeformuleerd.Alszo-danig,steltdeIOB,warenzijnietinovereenstemmingmetdewenstotvoldoendespecificiteitzoalsdietotuitdrukkingkomtindebegroting-systematiekvandeMemorievanToelichting,maardegekozenformule-ringenzorgdenwelvoordenodigeflexibiliteitdiegoedeonderhandelings-resultatenindeinternationaleforamogelijkmaakten.IkonderschrijfdezeconclusievandeIOB.Voorhetbehalenvanoptimaleinternationaleonderhandelingsresultateniseenbalansnodigtussendespecifiekgefor-muleerdeambitiesendeinternationalemogelijkhedenenstandpuntenvananderelanden,dieveelalnietaprioribekendzijn.DeIOBsteltvoortsdatNederlandeenduidelijkevoorkeurhadvoorpoli-tiekeonderwerpeninhetOttawaVerdrag.HetgebrekaanaandachtvoormeertechnischeonderwerpenzouincontraststaantotderoldieNeder-landheeftalsdonorophetgebiedvanontmijning.DitzouvolgensdeIOBeropduidendateengeïntegreerdebenaderingvanbeleidsinstrumenten,diplomatieenfondsennogverderzoumoetengroeien.Datpolitiekeonderwerpenprioriteithadden,magnaarmijnmeningnietverbazen.Hetzijnimmersdezeonderwerpendiehetinbeginselmogelijkmakenwapenbeheersingsonderwerpennaareenhogerniveautetillen.DatersprakemoetzijnvaneengeïntegreerdeaanpakwaarinooktechnischeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1304 aspectennietmogenontbreken,isduidelijk.Juistmethetoogopdezewenswerdin2004hetStabiliteitsfondsingesteld.Ditfondsheeftduidelijkbijgedragenaandeontwikkelingvaneengeïntegreerdeaanpak,zobleekuitdein2007verschenenevaluatievanditfonds(Kamerstuk30800V,nr.91;vergaderjaar2006–2007).Conclusies4(«connectedness»en«responsiveness»),5(«timeliness»)en6(«scope»)DeIOBconcludeertdatdeNederlandseinterventiesgrotendeelsdenatio-nalebeleidsdoelstellingenvolgden(«connectedness»)enindemeestegevalleneveneensinlijnwarenmethetinternationalebesluitvormings-proces(«responsive»).Watditlaatstebetreftdeeltderegeringdeobser-vatievandeIOBdatdematewaarindeinterventiesinlijnzijnmethetinternationalebesluitvormingsprocesdientaftehangenvandeeigenbeleidsprioriteiten.Dezemogennietondergeschiktgemaaktwordenaanhetbereikenvaninternationaleovereenstemming.Erdientteallentijdeeenbalanstewordennagestreefdtussenhetbereikenvanovereenstem-mingenhetbereikenvandeeigendoelstellingen.VoortsconcludeertIOBdatdeNederlandseinterventiesgrotendeelsplaatsvondenophetjuistemoment(«timeliness»),hoewelsomssprakewasvaninterventiesdietelaatplaatsvondenomeffectieftezijn.Ditiseenaandachtspuntwaarinikmijkanvinden.Watbetreftde«scope»vandeinterventiesvestigtdeIOBdeaandachtopbijgelegenheidvoorkomendediscrepantiestussenhetambitieniveauendebeperktemenskrachtdievoordezeambitiesbeschikbaarwordtgesteld.DitleiddeertoedatdeproactievehoudingtenaanzienvanhetonderwerpexplosieveoorlogsrestentenkostegingvandeaandachtvoorandereonderwerpenbinnendeCCWenhetOttawaVerdrag.IkbenmijervanbewustdatdebredeinternationaleagendaendevoorNederlandbeperktebeschikbaremiddelendwingentothetstellenvanprioriteiten.Datdezekeuzesgemaaktmoetenwordenisvanzelfsprekend.Hetheeftmijnvoorkeurdezekeuzesookduidelijktearticulerenindebeleids-prioriteitenzoalsdezezijnvastgelegdindeMemorievanToelichting.Conclusies7(gebruikteinstrumenten),8(obstakels)en9(communicatie)DeIOBsteltvastdatNederlandgebruikmaaktevaneenbreedpaletaandiplomatiekeinstrumenten.WatbetrefthetvervullenvanderolvancovoorzitterconstateertdeIOBdatindiegevallendatgeenwerkplanofstrategiewasopgesteldvoorafgaandaanhetvervullenvandezeposities,ditdeuitkomstenvoorNederlandverminderde.HetopstellenvaneenstrategieofwerkplanisnaarhetoordeelvandeIOBvangrootbelangvoorhetsuccesvolvervullenvaneendergelijkerol.Ikdeelditinzicht,evenalshetinzichtdathetgebruikvandiscussiestukkendevoorkeurverdientbovenhetgebruikvanposition-papersininternationaleforawaarinwordtbeslotenbijconsensus.WatbetreftbelemmeringenconcludeertdeIOBdatdelangeduurvanhetNederlandseratificatieprocesbijverdragenoptweemomententenkosteisgegaanvandeeffectiviteitengeloofwaardigheidvandeNederlandseinzetominEU-verbandofbilateraalinternationalepartnersteovertuigenzichbijnieuweverdragenaantesluiten.IkzoueropwillenwijzendathetprocesvanratificatieinNederlandeninanderelandenonderworpenisaangrondwettelijkeregelingen.Invoorkomendegevallenzalderegeringditookmoetenuitleggen.Ditbehoeftniettenkostetegaanvaneffectivi-teitvandeNederlandseinternationaleinzetomhetaantalbijhetbewusteverdragaangeslotenpartijentevergroten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1305 Lessonslearned1.EarlyinvolvementisanimportantsteppingstoneforeffectivenessInzijnalgemeenheidkanikmijvindenindezeaanbeveling,diedeIOBonderbouwtmeteenverwijzingnaardeinzetophetthemaexplosieveoorlogsresten.Echter,dekeuzediedeIOBschetstvoorhetvormgevenvanhetbuitenlandsbeleidtussenhetmanagenvanonzekerheiddoorhetverzamelenvaninformatieenhetwinnenvantijdaandeenekantenhetnemenvaninitiatiefaandeanderekant,gaatnietaltijdop.MetzijnaanbevelingonderschatdeIOBdeafwegingvandehumanitaire,veiligheidspolitiekeendefensiebelangendiemoetwordengemaaktalvo-renstoteeninzettekomen.Zekeroponderwerpenzoalsexplosieveoorlogsresten,waarhumanitaire,veiligheidspolitiekeendefensie-belangensamenvielen,ishetgoedmogelijkhetinitiatieftenemen.Andere,complexereonderwerpenkunnenzichdaarmindervoorlenen.Danzaleersteennationalebelangenafwegingoverdegewenstebeleids-prioriteitengemaaktmoetenworden,diedemogelijkhedentothetnemenvaninitiatiefverminderen.2.BalancingbetweenpoliticalambitionsandhumanresourcesisvitalintheareaofinternationalnegotiationsDeIOBsteltdatpersoneleinzetinlijnmoetzijnmetdepolitiekeideeënendoelstellingen.DeIOBpleitervoordatkeuzesmoetenwordengemaaktoverwelkeonderwerpenenwelkeforaprioriteitkrijgen.Ikdeelookdezeopvattinginalgemenezin.Flexibiliteit,ookwatbetreftdeinzetvanpersonelemiddelen,staathooginhetvaandelenisderealiteitvanalledag,zowelvoordeorganisatievanhetministerievanBuiten-landseZakenalsvoorzijnmedewerkers.Hetisechternietaltijdmogelijkomdeagendavandeinternationaleforatenegerenendaarmeekeuzesconsequentdoortevoeren.DekeuzevoorbepaaldebeleidsdoelstellingenbetekentimmersnietdatNederlandzichvoorandereonderwerpendieinternationaalspelenkanafzonderen.Nederlandbeïnvloedtdewereld,maardatgeldtzekerookandersom.Ookdaarvoorblijftinzetvanmens-krachtnoodzakelijk.3.Onesizebudgetsystemsdonotfitall:efficiencymaybetheenemyofeffectivenessintheareaofinternationalnegotiationsDeIOBconstateertdathetdoelvanhetbegrotingsstelselVBTB,hetstrevennaareenresultaatgerichteentransparantebegrotingenverant-woording,opgespannenvoetzoustaanmetdeuitgangspuntenvanflexi-biliteitenaanpassingsvermogenininternationaleonderhandelingen.Zoveranderdendeconcretebeleidsdoelstellingenaangaandeexplosieveoorlogsrestenliefstviermaalalsgevolgvandecomplexedynamiekvandeinternationalebesluitvorming,terwijldealgemenebeleidsdoelstellin-genindeMemorievanToelichtingongewijzigdbleven.DeIOBvraagterkenningvoorhetfeitdatflexibiliteitenaanpassingsvermogenvangrootbelangzijnvooreffectiviteitindeinternationalearena.Ikonderschrijfdezestelling.Welwijsikeropdatjuistindegelaagdheidtussendealgemenebeleidsdoelstellingenendeconcretedoelstellingenoptactischniveauvoldoenderuimteligtominvullingtegevenaandewensomtekomentoteeneffectieveoplossingenbinneneenhetbestaandebegrotingsstelsel.4.Theachievingofatreatyisnotonlytheendofaninternationalnegotiationproces.Itisalsothestartofanewprocessofmultilateraldiplomacyforenforcement.DeIOBadviseertnietalleenintezettenopdeuitbreidingenverbredingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1306 vanhetinternationaalhumanitairrecht,maarzekerookaandachtteblijvenhoudenvoordeimplementatievanhetnieuwgevormderecht.Deregeringisheteensmetdezeaanbevelingenzetzichervoorindatanderelandenzichbijdelaatsteontwikkelingenophetterreinvanhetinternatio-naalhumanitairrechtaansluiten.TevensondersteuntNederlandmetmiddelenuithetStabiliteitsfondstalvaninitiatievendiebijdragentoteffectieveimplementatie,zoalsontmijning.Echter,hetisinderdaadeenfeitdatinitiatievenophetgebiedvandeconventionelewapenbeheersing,zoalsdetotstandkomingvanhetOsloverdragbetreffendeclustermunitieenhetstrevennaareenwereldwijdwapenhandelsverdragveelaandachtencapaciteitvergen.Voordekeuzegesteld,zalderegeringindemeestegevallendevoorkeurgevenaannieuwenormstellingdoordeontwikke-lingvannieuweinitiatievenendeuitbreidingvanhetinternationaalhumanitairrecht.Bijbestaandeinitiatievenaangeslotenlandenhebbenaltijdeeneigenverantwoordelijkheidvoorratificatieenimplementatievanhetverdrag,waarbijdemogelijkhedenvoorbeïnvloedingdoorNederlandgeringerzijndanbijdetotstandkomingvannieuweinitiatieven.5.Effectivepolicy-makinginmultilateralsettingsrequiresworkingwithpolicyplansandstrategiesIkonderschrijfookdezeaanbevelinginalgemenezinvoordieonder-werpenwaaropNederlandopbasisvaneenweloverwogenprioriteits-stellingbewusteenhoogprofielwilbereikenenbehouden,zoalsdatisgebeurdtenaanzienvanhetonderwerpexplosieveoorlogsrestenzoalsdeIOBbeschrijft.Datbetekentdaterkeuzesmoetenwordengemaakt,zowelwatbetreftdeontwikkelingvandestrategiealswatbetreftdeinzetvanmiddelenomdezeterealiseren.Voorelkonderwerpvanwapenbeheer-singdatinternationaalspeelteenbeleidsstrategieontwikkelen,betekentdatergeenkeuzeswordengemaakt.Hetisimmersnietmogelijkdebeperktebeschikbaremiddelenopalleonderwerpentegelijkintezetten.6.ThemoblisationofpoliticalwillisvitalforeffectivediplomacyDeIOBsteltdatdeelnameophoogpolitiekaanbijeenkomstenvangrootbelangisomgewichtteverlenenaandeNederlandseinzet.Vooreeneffectiefbuitenlandsbeleiddienenpolitiekeambitiesinlijntezijnmetdepolitiekeinzet.DeIOBisvanmeningdattweemaal,in1999en2004,deNederlandsepolitiekebetrokkenheidachterbleefbijdeNederlandsebeleidsinzet,ookalmaakteNederlandzichinbeidegevallenwelsterkvoordedeelnamevananderelandenoppolitiekniveauaandeeersteBijeenkomstvanVerdragspartijen(1999)endeeersteHerzieningsconfe-rentie(2004)vanhetOttawaVerdrag.Ikgeloofnietdatopbasisvantweegebeurtenissenindeperiodevan10jaardiedeevaluatieomvattothetalgemeneoordeelkanwordengekomendatersprakezouzijngeweestvaneengebrekaan,ofteweinigpolitiekeinteresseomdeNederlandsebeleidsambitiesterealiseren.7.In-depthexplorationofthedecisiveelementstointernationalnegotiationresultsandthestrengthsandweaknessesofnationalperformanceisakeytobetterdecision-makingandimprovedoutcomesDeIOBconstateertdatreflectieoverdenationaleinzetopbeideonder-werpenvandestudieschaarsisgeweest.Waarditwelgebeurdeontbrakeenduidelijkeanalysevandeeigenimpact.Ikmeendatuithetoogpuntvankennismanagementenhetontwikkelenvaneenlerendeorganisatieditinderdaadeenwezenlijkonderdeelvandewerkzaamhedenzoumoetenzijn.Hetligtechternietvoordehandomdezetaakneerteleggenbijhendiedirectbetrokkenzijn(geweest)bijdebewustebeleidsinzet.EenobjectieveroordeelisnodigompertinenteconclusiestetrekkenoverhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1307 eigenfunctioneren.Deinzetvankennisfunctionarissenopdebetreffendedirectieszoudaartoeeenbelangrijkestapkunnenzijn.8.ChallengingtheprevailingproblemapproachisoftenthefirststeptoprogressonanissueDeIOBbreekteenlansvooronconventioneeldenkenvooreensucces-vollebenaderingvanwapenbeheersingsonderwerpen.Zoverschoofhetdebatoverexplosieveoorlogsrestenwegvandevraagofclustermunitieeenmilitairnoodzakelijkwapenis,naardevraagwatdehumanitairegevolgenzijnvanhetgebruikvandergelijkemunitie.Ikbenheteensmetdestellingdathetloontproblemenvanwapenbeheersingvanmeerderekantentebekijken.Evenzeeronderkenik,evenalsdeIOB,dateenderge-lijkebenaderingnietautomatischeninallegevallendesleuteltotvoort-ganginhetinternationaaldebatzalopleveren.9.Civilsocietygroupsdomakeadifferenceinmultilateraldecision-makingDeIOBsteltdat«theroleofcivilsocietygroupsinpromotingprogressandachievingresultsininternationalrelationsappearstobeundervaluedatthepoliticallevel,giventhestatecentrictermsinwhichtheDutchgovernmentstillformulatesitsforeignpolicyobjectives».IkbenmijbewustvandeinitiërendeenbelangrijkeroldieNGO’sspeleninhetnationaleeninternationaledebatoverconventionelewapenbeheer-sing.Zijzijnwaardevollepartnersenikvoerdanookeenopendeurbeleidjegensdezeorganisaties.RegelmatigwordtmetdeNGO’sdieopditterreinactiefzijnvangedachtengewisseld.Datgeldtbijvoorbeeldtenaanzienvandeonderwerpenkleinewapens,hetstrevennaareenwereld-wijdwapenhandelsverdragenclustermunitie.Ookdezeorganisatiesformulerenhundoelstellingenintermenvanverdragsresultatendietussenstatenzijnovereentekomen.Datbetekentdatookzijderolenhetbelangvannatiestatenerkennenenonderstrepenophetgebiedvandeconventionelewapenbeheersing.DeministervanBuitenlandseZaken,M.J.M.VerhagenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1308