Reactie op verzoek commissie over twee brieven van Stichting Natuur en Milieu over luchtvaartbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 936LuchtvaartbeleidNr. 1193 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2024Op 6 november 2024 heeft u verzocht om te reageren op twee brieven vanStichting Natuur en Milieu1. Met deze brief ontvangt u de reactie op detwee brieven.De brieven gaan over een petitieaanbieding op 22 oktober 2024 en hetcommissiedebat Luchtvaart op 24 oktober 2024. In de eerste brief verwijstStichting Natuur en Milieu naar het manifest luchtvaart, dat zij op14 oktober aan mij hebben aangeboden. Ik heb dit manifest persoonlijk inontvangst genomen en heb daarop een goed gesprek gehad met destichting Natuur en Milieu.De tweede brief gaat over een aantal aspecten van het luchtvaartbeleid:besluit Schiphol en het normenstelsel; Lelystad Airport; de vliegbelasting;en de invoering van Europese brandstofregels. De tweede brief is medenamens Greenpeace, Milieudefensie en Milieufederatie Noord-Hollandverstuurd. Hieronder vindt u de reactie op de genoemde aspecten.Besluit Schiphol en normenstelselSchiphol vervult een belangrijke rol voor Nederland, zowel voor deeconomie als voor de bereikbaarheid. De gedoogsituatie van de geluids-grenzen die nu bestaat heeft te lang geduurd. Daarom heeft het kabinet inhet regeerprogramma afgesproken dat de rechtsbescherming vooromwonenden moet worden hersteld, met behoud van de netwerkkwaliteitvan Schiphol. Ook is afgesproken de geluidhinder rond Schiphol aan tepakken. In het Actieplan Omgevingslawaai Schiphol (2024–2029) is hetgeluidsdoel vastgelegd. Het doel blijft voor dit kabinet ongewijzigd: 20%minder gehinderden op het etmaal en 15% minder slaapverstoorden in denacht.12024Z16421/2024D42324 kst-31936-1193ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 11931 Om zo snel mogelijk de regelgeving weer op orde te krijgen en degeluidbelasting te verlagen, werkt het kabinet door aan de Europesebalanced approach-procedure, die momenteel wordt doorlopen. Hiervooris op 4 september jl. het aangepaste maatregelenpakket genotificeerd bijde Europese Commissie. Maatregelen die hierin zijn opgenomen zijntariefdifferentiatie, additionele vlootvernieuwing, het weren van lawaaiigetoestellen in de nacht, een maximumaantal nachtvluchten (27.000) en eenmaximumaantal vluchten per etmaal.Het kabinet heeft, na een nieuwe afweging van belangen en gelet op deresultaten van de berekeningen, ervoor gekozen om in de eerste fase 15%van het totale geluidsdoel in te vullen2. Het maximumaantal vliegtuigbe-wegingen komt dan uit op 478.000. Het kabinet streeft ernaar om hetgeluidsdoel van 20% zo snel mogelijk te realiseren. De resultaten van debalanced approach-procedure zullen in wet- en regelgeving wordenvastgelegd.Met dit besluit wordt een eerste stap gezet om de geluidsbelasting rondSchiphol terug te dringen, en de rechtsbescherming voor omwonenden teherstellen. Tegelijkertijd hebben we oog voor het economische belang vanSchiphol voor Nederland. Hiermee zoeken we een goede balans tussendeze verschillende belangen.Het kabinet wil dat er in de toekomst gestuurd kan worden op milieu-normen, zodat de negatieve externe effecten van de luchtvaart (geluid,CO2 en andere emissies) steeds verder afnemen. Voor de luchtvaartontstaat dan op de langere termijn groeiruimte als vliegtuigen stiller enschoner worden, onder andere met innovatie van vliegtuigen en vliegtuig-brandstoffen, waaronder SAF (biogene en synthetische brandstof) enwaterstof. Hiertoe werkt het Ministerie van IenW aan een normenstelsel.De uitwerking van het normenstelsel zal nog een aantal jaar in beslagnemen.Lelystad AirportHet kabinet zal in 2025 een besluit nemen over het toestaan van groothandelsverkeer op Lelystad Airport. In het kader van zorgvuldigebesluitvorming worden alle belangen meegewogen. Voor dit besluitgeëffectueerd kan worden, zullen er nog meerdere stappen moetenworden gezet. Als eerste zal er een natuurvergunning moeten zijnverleend door het bevoegd gezag (het Ministerie van LVVN). Die aanvraagvan Lelystad Airport loopt.Daarnaast wordt het milieueffectrapport (MER) door de luchthavengeactualiseerd. In de actualisatie van het MER wordt duidelijk wat debrede milieueffecten zijn, waaronder geluid en uitstoot. Onderdeel van hetMER is ook het voorstel van Lelystad Airport om het routedeelLemelerveld–Zwolle te schrappen. Daarmee kan het laatste deel van de«laagvliegroutes» worden opgelost en op alle vertrek- en naderingsroutesongehinderd geklommen en gedaald worden. Lelystad Airport brengt degeluidseffecten hiervan in beeld in het MER, waarna over de oplossingbesloten wordt.Over de kosten en opbrengsten van Lelystad Airport bij 10.000 vliegbewe-gingen is de Tweede Kamer op 12 december jl. geïnformeerd3. In eerderemaatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA’s) is onder meer gekekennaar de directe effecten van Lelystad Airport zoals investeringen enbedrijfseconomische effecten. Deze MKBA’s laten zien dat Lelystad Airport2Kamerstukken II 2024/25, 29 665, nr. 5233Kamerstukken II 2024/25, 31 936, nr. 1180Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 11932 in positieve zin bijdraagt aan de brede welvaart van Nederland. Er is o.a.ook gekeken naar externe en indirecte effecten op de omgeving: zoalsgeluid, emissies, externe veiligheid en werkgelegenheid. Deze aspectenkomen ook terug in de MER en worden in de besluitvorming meege-nomen.Zodra er zicht is op een definitieve planning van o.a. de actualisatie vanhet MER en de wijziging van het luchthavenbesluit, wordt de Kamergeïnformeerd over de besluitvormingsstappen.VliegbelastingIn het hoofdlijnenakkoord is afgesproken om de vliegbelasting per1 januari 2027 te differentiëren naar afstand. Deze maatregel heeft als doelom de hogere uitstoot van lange afstandsvluchten zwaarder te belastenen zal een budgettaire opbrengst genereren van 248 miljoen euro per jaar.Hiermee kunnen we de externe kosten van vliegen beter beprijzen. DeMinisteries van Financiën en IenW hebben een onderzoeksbureau deopdracht gegeven om verschillende vormen van differentiatie door terekenen, waaronder een variant met een laag tarief voor transferpassa-giers. Hierbij worden de effecten op onder andere de netwerkkwaliteit ende hubfunctie van Schiphol, emissies, werkgelegenheid en het vestigings-klimaat onderzocht. In het tweede kwartaal van 2025 zal de Kamer wordengeïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek.Invoering Europese brandstofregels voor de NederlandseluchtvaartHet kabinet wil dat alle sectoren een bijdrage leveren aan de verduur-zaming en hieraan meebetalen. Daarom krijgt elke vervoerssector eeneigen jaarverplichting in het nieuwe systeem Energie Vervoer. Dit nieuwesysteem volgt uit de implementatie van de Europese richtlijn voorhernieuwbare energie (RED III).In het bepalen van de hoogtes van de verplichtingen moet rekeningworden gehouden met andere Europese wetgeving die op deze sectorenvan toepassing is, waaronder ReFuelEU Aviation. ReFuelEU staat alsverordening boven nationale wetgeving voor de implementatie van deRED III. De verordening staat het lidstaten niet toe om op nationaal niveauhogere bijmengverplichtingen voor de luchtvaart in te stellen. Dit geldtook voor indirecte bijmengverplichtingen, zoals de jaarverplichting voorde RED III. Een hogere verplichting dan ReFuelEU leidt in feite tot eenaanvullende nationale verplichting op brandstofleveranciers, ook alshierbij verhandelbare eenheden gekocht kunnen worden van anderesectoren.Daarnaast is niet elke vervoerssector hetzelfde. Het is geen gegeven datiedere modaliteit precies evenveel duurzame energie zou kunnen enmoeten gebruiken. Er zijn nog weinig duurzame brandstoffen voor deluchtvaart op de markt, vergeleken met bijvoorbeeld biodiesel.Begin november 2024 is de internetconsultatie voor de wijziging van hetBesluit energie vervoer geopend. In 2025 zullen de wijzigingen van de Wetmilieubeheer en het Besluit energie vervoer aan de Kamer wordenvoorgelegd.Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 936, nr. 11933