Onderzoek belasting inkoop eigen aandelen Frankrijk en Italië

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202625 087Internationaal fiscaal (verdrags)beleid32 140Herziening BelastingstelselNr. 363 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Tijdens de behandeling van het Belastingplan 2026 heeft mijn ambtsvoor-ganger toegezegd om uw Kamer te informeren over recente ontwikke-lingen met betrekking tot de heffing in Italië en Frankrijk bij de inkoop vaneigen aandelen. Deze toezegging deed mijn ambtsvoorganger naaraanleiding van vragen over de inkoopfaciliteit in de Nederlandsedividendbelasting.In deze brief ga ik eerst in op de fiscale behandeling van de inkoop vaneigen aandelen door Nederlandse beursvennootschappen, waarbij ik ookde hiervoor genoemde inkoopfaciliteit bespreek. Daarna volgt eenuiteenzetting over de fiscale behandeling van de inkoop van aandelen inFrankrijk en Italië. Daarbij maak ik de kanttekening dat het lastig is om hetbuitenlandse fiscale recht helemaal te doorgronden of te vergelijken methet Nederlandse belastingstelsel. Deze onderdelen beschrijven daaromslechts de hoofdlijnen van die buitenlandse stelsels. Tot slot ga ik in op degerechtvaardigde bestaansreden van de Nederlandse inkoopfaciliteit,mede in het licht van de beschreven recente ontwikkelingen in Frankrijken Italië.1. Fiscale behandeling van de inkoop van eigen aandelen bijbeursvennootschappen Systematiek dividendbelastingDividendbelasting wordt geheven van aandeelhouders over de opbrengstdie zij behalen uit aandelen in een vennootschap die in Nederland isgevestigd (hierna kortweg «Nederlandse vennootschap»). De dividendbe-lasting (15%) wordt ingehouden en afgedragen aan de Belastingdienstdoor de Nederlandse vennootschap (de inhoudingsplichtige). Dedividendbelasting is een voorheffing op de inkomsten- en vennootschaps-belasting van de aandeelhouders. Nederlandse aandeelhouders kunnende dividendbelasting daarom doorgaans met die belastingen verrekenen.In het geval van een buitenlandse aandeelhouder met een portfoliobelang kst-25087-363ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3631 (5% of minder) fungeert de Nederlandse dividendbelasting veelal alseindheffing. Deze buitenlandse aandeelhouder is namelijk in principe nietonderworpen aan Nederlandse inkomsten- of vennootschapsbelasting. Indat geval kunnen aandeelhouders in hun woon- of vestigingslandmogelijk in aanmerking komen voor een tegemoetkoming voor de inNederland geheven dividendbelasting.1Als een Nederlandse vennootschap dividend uitkeert aan een Neder-landse aandeelhouder verloopt de belastingheffing dus als volgt. Deuitkerende vennootschap houdt 15% dividendbelasting in op het dividenden draagt dit bedrag af aan de Belastingdienst. De aandeelhouderontvangt het netto bedrag (dividend -/- ingehouden dividendbelasting). DeNederlandse aandeelhouder kan de ingehouden dividendbelastingvervolgens als voorheffing verrekenen met de inkomstenbelasting ofvennootschapsbelasting.Systematiek inkoop eigen aandelen en inkoopfaciliteitOok als een vennootschap eigen aandelen inkoopt wordt dat voor dedividendbelasting in principe aangemerkt als een opbrengst waaropdividendbelasting moet worden ingehouden.2 Bij inkoop van eigenaandelen is dividendbelasting verschuldigd over het verschil tussen deinkoopprijs van de aandelen en het gemiddeld op de desbetreffendeaandelen gestorte kapitaal (het dividenddeel). Bij een Nederlandseaandeelhouder wordt de inkoop van eigen aandelen belast metinkomsten- of vennootschapsbelasting. De aandeelhouder kan deingehouden dividendbelasting verrekenen met deze inkomsten- ofvennootschapsbelasting.Voor de inkoop van eigen aandelen door beursvennootschappen geldtonder strikte voorwaarden een vrijstelling (de zogenoemde inkoopfaci-liteit). Voor een goed begrip van de achtergrond van deze faciliteit is hetvan belang te begrijpen hoe een inkoop van aandelen op de beursplaatsvindt.3 Dit gaat als volgt. Een aandeelhouder wil bij de verkoop vanzijn aandelen via de beurs (aan de inkopende vennootschap) de prijsontvangen die hij van een willekeurige derde ook zou ontvangen. Ditbetekent dat de aandeelhouder geen genoegen zal nemen met eenverkoopprijs die (door de heffing van dividendbelasting) lager is dan bijeen verkoop van het aandeel aan een willekeurige derde. Een beursven-nootschap die eigen aandelen inkoopt, zal daarvoor dan ook de markt-waarde moeten betalen aan de verkopende aandeelhouder. Bij de inkoopvan aandelen is dividendbelasting niet verschuldigd over de geheleinkoopprijs, maar over het verschil tussen de inkoopprijs van de aandelenen het gemiddelde op de desbetreffende aandelen gestorte kapitaal: hetdividenddeel. De gedachte hierachter is dat dividendbelasting alleenwordt geheven over wat economisch gezien een uitkering van winst is,niet over de terugbetaling van hun eigen ingelegde kapitaal. Omdat bij deinkoop van eigen aandelen in principe dividendbelasting moet wordeningehouden, wordt voor dividendbelastingdoeleinden de betaling aan deverkopende aandeelhouder als netto bedrag beschouwd. Het dividenddeelwordt herleid tot een brutobedrag (brutering) waarover de beursvennoot-schap dividendbelasting moet inhouden en afdragen. In de praktijk neemtde inkopende beursvennootschap de 15% dividendbelasting voor zijn1Voor binnenlandse pensioenfondsen en daarmee vergelijkbare buitenlandse pensioenfondsengeldt dat zij over het algemeen Nederlandse dividendbelasting kunnen terugvragen.2Dit is anders bij aandelen die ter tijdelijke belegging worden ingekocht. Het gaat dan bijvoor-beeld om inkopen van eigen aandelen door een beursvennootschap op grond van strategischemotieven, maar met de bedoeling deze aandelen op de beurs of direct bij institutionelebeleggers weer te herplaatsen zodra de strategische doelstelling is bereikt.3Zie voor een uitgebreide toelichting op de inkoopfaciliteit Kamerstukken II 2023/24, 36 410, nr.77.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3632 rekening. Dit betekent concreet een extra kostenpost van 17,65% (15%over het gebruteerde dividenddeel) voor de beursvennootschap bovenopde marktwaarde die voor de betreffende aandelen geldt.4Voor de verrekening van de dividendbelasting als voorheffing in deinkomstenbelasting of vennootschapsbelasting is vereist dat de dividend-belasting is geheven ten laste van de betreffende aandeelhouder. Het feitdat een beursvennootschap bij inkoop de verschuldigde dividendbelastingvoor eigen rekening neemt, betekent dat de geheven dividendbelastingniet als voorheffing verrekend kan worden. Dit komt omdat de belasting-plichtige (de aandeelhouder) bij een beursvennootschap niet bekend isdoordat de inkoop van aandelen vaak door een bank wordt gedaan. Dedividendbelasting vormt zodoende een directe kostenpost voor debeursvennootschap die niet verrekend kan worden, met als gevolg dat dewaarde van de beursvennootschap wordt verminderd. Om dit knelpuntvoor beursvennootschappen bij de inkoop van eigen aandelen weg tenemen en tegelijkertijd te voorkomen dat de uitdeling van dividend nietstructureel wordt vervangen door de inkoop van eigen aandelen, is deinkoopfaciliteit in het leven geroepen. Zoals eerder aangegeven houdtdeze faciliteit in dat een beursvennootschap onder strikte voorwaardengeen dividendbelasting hoeft in te houden bij de inkoop van eigenaandelen. Daarbij is het uitgangspunt van de voorwaarden dat debelastingvrije inkoop van aandelen niet ten koste mag gaan van deuitdeling van regulier dividend.52. Fiscale behandeling inkoop van eigen (beurs)aandelen inFrankrijk Belastingheffing bij aandeelhouderIn Frankrijk wordt de inkoop van eigen aandelen door een Fransevennootschap in beginsel belast als vermogenswinst (kort gezegd:verkoopprijs minus koopprijs) van de aandeelhouder (inkomstenbelastingen sociale premies of vennootschapsbelasting). Voor Franse vennoot-schappen geldt een afwijkend regime voor inkomsten vanuit eengekwalificeerde deelneming.6 Dit zal bij een belang in een beursvennoot-schap in veel gevallen niet opgaan.7Een buitenlandse aandeelhouder is in beginsel niet onderworpen aanFranse belastingheffing bij de inkoop van eigen aandelen door een Fransevennootschap. Hierop geldt een uitzondering voor buitenlandse aandeel-houders die in de periode van vijf jaar voorafgaand aan de inkoop op enigmoment een belang van ten minste 25% houdt in een Franse vennoot-schap.8 Dit zal voor beursvennootschappen doorgaans niet opgaan.94In een eerdere brief is een rekenvoorbeeld opgenomen, zie Kamerstukken II 2023/24, 36 410, nr.77.5De belangrijkste voorwaarde is dat in het jaar van inkoop ook een regulier dividend wordtuitgekeerd dat minimaal gelijk moet zijn aan het gemiddeld uitgekeerde dividend van deafgelopen vijf jaar. Daarnaast mag het totale bedrag van de inkoop in een kalenderjaar niethoger zijn dan twintig keer het bedrag van het gemiddelde uitgekeerde dividend in de vijfvoorafgaande kalenderjaren, verminderd met de bedragen van inkoop waarop de inkoopfaci-liteit van toepassing was in de vier voorafgaande kalenderjaren.6Van een gekwalificeerde deelneming is sprake als ten minste 5% van de aandelen in eendeelneming wordt gehouden voor een minimale periode van twee jaar. In dat geval wordt eenforfaitair bedrag tot de grondslag gerekend (12% van de meerwaarde van de aandelen).7Omdat beursvennootschappen minder vaak een deelneming zullen vormen en er vaker sprakezal zijn van portfoliobelangen.8In dat geval geldt een belasting van 12,8% en mogelijk sociale premies (7,5 of 17,2%). Eenbelastingverdrag kan dit mogelijk beperken.9Omdat bij beursvennootschappen minder sprake zal zijn van een 25%-belang en er vakersprake zal zijn van portfoliobelangen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3633 Daarnaast geldt een uitzondering voor buitenlandse aandeelhouders,woonachtig of gevestigd in een non-coöperatieve jurisdictie. Voor dezegevallen geldt een belasting van 75%, ongeacht het belang in de Fransevennootschap.10Belastingheffing bij inkopende vennootschapFrankrijk belast de inkoop van eigen aandelen niet als dividend. Per1 maart 2025 heeft Frankrijk een nieuwe belasting geïntroduceerd op eenvermindering van aandelenkapitaal na de inkoop van eigen aandelen.Deze belasting is beperkt tot Franse vennootschappen die onderdeel zijnvan een concern met een jaaromzet van meer dan € 1 miljard en werkt– in de kern – als volgt. De belasting bedraagt 8% van het bedrag aankapitaalvermindering en een evenredig deel van het agio11. De inkopendevennootschap moet de kapitaalvermindering aangeven en de betaaldebelasting is niet aftrekbaar van de vennootschapsbelasting. Durfkapitaalbedrijven zijn uitgezonderd van deze belasting. Tevens zijn kapitaalver-minderingen in het kader van een aandelenregeling voor werknemersuitgezonderd van deze belasting.Financiële transactiebelastingDaarnaast kent Frankrijk ook een zogenoemde financiële transactiebe-lasting. De financiële transactiebelasting heeft betrekking op de aankoopvan een beursgenoteerd aandeel in een Franse vennootschap met eenzetel in Frankrijk met een marktkapitalisatie van meer dan € 1 miljard.12De grondslag is de koopprijs van het aandeel en het tarief bedraagt 0,4%.Deze belasting ziet dus niet specifiek op de inkoop van eigen aandelen,maar kan daar wel op van toepassing zijn.3. Fiscale behandeling inkoop van eigen (beurs)aandelen in Italië Belastingheffing bij aandeelhouderIn Italië wordt de inkoop van eigen aandelen tegen 26% belast alsvermogenswinst bij de aandeelhouder (natuurlijk persoon en vennoot-schap).Van een buitenlandse aandeelhouder met een belang in een Italiaansevennootschap wordt in beginsel ook belasting geheven over de inkoopvan aandelen. Echter, hierop zijn twee uitzonderingen. De eerste uitzon-dering is voor aandeelhouders met een belang in een lichaam waarvan deaandelen worden verhandeld op een gereguleerde markt. De tweedeuitzondering geldt voor aandeelhouders, woonachtig of gevestigd in eenland dat is opgenomen op de zogenoemde «witte lijst». De landen op dezelijst (meer dan 100) voorzien in een adequate informatie-uitwisseling metde Italiaanse Belastingdienst.13Financiële transactiebelastingItalië heft in principe geen dividendbelasting over de inkoop van eigenaandelen, maar kent wel, evenals Frankrijk, een meer algemene financiëletransactiebelasting. Bij verkoop van aandelen en financiële instrumenten10Een belastingverdrag kan in dergelijke gevallen ervoor zorgen dat de Franse heffing oververmogenswinsten van de buitenlandse aandeelhouder wordt beperkt.11Agio is het bedrag dat aandeelhouders boven de nominale waarde van aandelen in eenvennootschap hebben gestort.12De marktkapitalisatie is de totale marktwaarde van de aandelen.13De witte lijst bestaat uit meer dan 100 landen, waaronder de EU-lidstaten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3634 uitgegeven door Italiaanse vennootschappen, met een marktkapitalisatievan meer dan € 500 miljoen, is in principe 0,4% belasting over de waardevan de transactie verschuldigd. Bij transacties die plaatsvinden opgereguleerde markten wordt het tarief gehalveerd (0,2%). Voor hoogfre-quente transacties op de Italiaanse markt geldt een specifiek belasting-tarief van 0,04%. Deze tarieven gelden met ingang van 2026 en zijn eenverdubbeling ten opzichte van de tarieven voor 2025. Hoewel dezetransactiebelasting dus niet specifiek ziet op de inkoop van eigenaandelen, wordt deze wel in het geval van inkoop geheven.Geen nieuwe belasting op aandeleninkoopDaarnaast is er, voor zover mij bekend, in Italië ook discussie geweestover een aanvullende of hogere belasting op aandeleninkoop, maar is dieniet ingevoerd.4. Weging van belastingheffing in andere landen en inkoopfaci-liteit Systematiek andere landenIn deze brief heb ik uiteengezet hoe Nederland dividenden belast, hoeNederland de inkoop van eigen aandelen belast en dat – onder striktevoorwaarden – een uitzondering geldt voor inkoop door beursvennoot-schappen (de inkoopfaciliteit). In 2023 is breed onderzoek gedaan naarverschillende aspecten van de inkoopfaciliteit.14 Uit dit onderzoek blijktdat de belasting op inkoop van eigen aandelen in andere landen uiteen-loopt van alleen heffing bij de aandeelhouder, een gerichte belasting opinkoop tot zelfs helemaal geen belasting.15 De huidige situatie in Italië enFrankrijk bevestigt dit beeld. Voor wat betreft recente ontwikkelingen,heeft Frankrijk een gerichte belasting op de vermindering van kapitaal nainkoop van eigen aandelen ingevoerd en heeft Italië zijn financiëletransactiebelasting verhoogd. Deze maatregelen hebben een verschil-lende reikwijdte en laten zich niet goed vergelijken met de Nederlandsesystematiek van de inkoopfaciliteit. Zoals in deze brief omschreven heftNederland bij inkoop van eigen aandelen in beginsel dividendbelasting engeldt daarop onder strikte voorwaarden een uitzondering (de inkoopfaci-liteit). Sommige landen kennen andersoortige heffingen, met verschil-lende grondslagen, voorwaarden en parameters. Bovendien zijn dezeheffingen steeds onderdeel van een breder buitenlands belastingstelseldat niet volledig in beeld is. Dat maakt een vergelijking met Nederlandlastig. In algemene zin dient te worden opgemerkt dat financiële transac-tiebelastingen door onder andere het IMF, de ECB, het CPB en de FranseRekenkamer doorgaans niet als doelmatige en doeltreffende instrumentenworden beschouwd.16 Ook zou een financiële transactiebelasting inNederland deels overlap vertonen met reeds bestaande instrumentenzoals de bankenbelasting, hetgeen leidt tot cumulatie van belasting in definanciële sector, wat een negatief effect heeft op het Nederlandsevestigings- en investeringsklimaat.14Kamerstukken II 2023/24, 36 410, nr. 77.15Kamerstukken II 2023/24, 36 410, nr. 77 en Handelingen II 2025/26, nr. 17, item 19, p. 19.16Taxing Financial Transactions: Issues and Evidence; by Thornton Matheson; IMF WorkingPaper 11/54; March 1, 2011.; Taxing Finance - Finance & Development, September 2012;Evaluatie van de financiële transactiebelasting | CPB Website; Taxing Financial Transactions:An Assessment of Administrative Feasibility; Référé sur la taxe sur les transaction financièreset sa gestion; Financial transaction taxes, market composition, and liquidity.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3635 Weging inkoopfaciliteitDe inkoopfaciliteit is in 2001 ingevoerd nadat de Raad van State dedividendbelasting over de inkoop van beursaandelen had aangemerkt alsaanmerkelijk knelpunt, mede omdat beursvennootschappen de inkoopvan aandelen als een strategisch instrument zien.17 Het kabinet heeftdaarop gezocht naar een maatregel waarbij belastingvrije inkoop vanaandelen bij beursvennootschappen kan worden toegestaan, zonder datdit volledig ten koste gaat van de jaarlijkse opbrengst van dividendbe-lasting. Hoe andere landen de inkoop van eigen aandelen belasten is– gelet op de hiervoor beschreven doelstelling van de inkoopfaciliteit –niet direct relevant voor de Nederlandse inkoopfaciliteit. Dat geldt tevensvoor de recente ontwikkelingen in Frankrijk en Italië. De inkoopfaciliteitheeft immers op zichzelf bezien nog steeds een gerechtvaardigdebestaansreden. Zij voorkomt dat de beursvennootschappen de dividend-belasting bij inkoop zelf voor hun rekening moeten nemen. Uit hetgenoemde onderzoek uit 2023 blijkt verder dat er bedrijfseconomischeredenen zijn voor de inkoop van eigen aandelen. De inkoop van aandelenwordt door beursvennootschappen als een belangrijk strategischinstrument gezien op het gebied van het kapitaalallocatiebeleid. Daarnaastkan met de inkoop van aandelen (positieve) invloed worden uitgeoefendop de waardeontwikkeling van de aandelen en daarmee de koers vanaandelen worden beheerst.Gelet op het voorgaande is het kabinet van mening dat de inkoopfaciliteitnog altijd een gerechtvaardigde en zelfstandige bestaansreden heeft,ongeacht hoe de inkoop van aandelen in het buitenland wordt belast.De Staatssecretaris van Financiën,E. Eerenberg17Advies Raad van State, Kamerstuk 26 728, nr. A, punt 30.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 25 087, nr. 3636