Nota naar aanleiding van het verslag

32058Tijdelijkeverruimingvandemogelijkheidinartikel668avanBoek7vanhetBurgerlijkWetboekomarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaaninverbandmethetbevorderenvandearbeidsparticipatievanjongerenNr.6NOTANAARAANLEIDINGVANHETVERSLAGOntvangen5november20091.AlgemeenDeledenvandefractiesvanCDA,PvdA,SP,VVDenChristenUniehebbenvragengesteldoverhetbovengenoemdewetsvoorstel.Dezevragenwordenhierna,medenamensdeMinistervanJustitie,beantwoord.Aangezieneenaantalfractiesvragenoverdezelfdeonderwerpenheeftgesteld,zijndeantwoordennaaronderwerpingedeeld.2.OnderzoeknaareffectiviteitvanhetwetsvoorstelDeledenvandeCDA-fractievragenhoeenwanneerdeKamergeïnfor-meerdzalwordenoverhetonderzoeknaardeeffectiviteitvandevoorge-steldemaatregel.Indememorievantoelichtingisaangegevendatditonderzoekopeenzodanigtijdstipzalplaatsvindendatvóór1januari2012eenafgewogenbeslissingkanwordengenomenoverdevraagofdewerkingsduurvandemaatregelmoetwordenverlengd.Omdeeffectiviteitvandemaatregeltekunnenonderzoekendientdemaatregelenigetijdinwerkingtezijn.Ervanuitgaandedathetwetsvoorstelomstreeks1januari2010inwerkingzaltreden,heeftderegeringhetvoornemenomhetonderzoeknaardeeffectiviteitvandemaatregelinhetvoorjaarvan2011uittevoeren.DeTweedeKamerzalinhetnajaarvan2011wordengeïnformeerdoverdeuitkomstenvanhetonderzoekenoverhetaldannietverlengenvandemaatregel.DeledenvandeCDA-fractieendeledenvandefractievandeChristen-Unievragenvoortswelkeindicatorenderegeringbijditonderzoeknaardeeffectiviteitzalhanteren.DeledenvandeVVD-fractieendeledenvandefractievandeChristenUnievragentevensopbasisvanwelkecriteriaderegeringkanbesluitentotverlengingvandetermijnvandevoorge-steldetijdelijkeverruiming.Naarverwachtingkanmetdewerkingsduurvandemaatregelvantweejaardehuidigeeconomischecrisiswordenoverbrugd.Indienheternaaruitzietdatdeeconomischecrisislangerduurt,kandewerkingsduurvanTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1367490910tkkst32058-6ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.61 demaatregelwordenverlengd.Methetoogopeeneventueleverlengingwordteen(overwegendkwantitatief)onderzoeknaareffectiviteitvandemaatregeluitgevoerd.Decriteriaopbasiswaarvanwordtbeslotenofdemaatregelmoetwordenverlengdzijn:•deverwachtingdatdeeconomischecrisisookna1januari2012voort-duurt;•deeffectiviteitvandemaaregel:hetgebruikdoorwerkgeversvandemogelijkheidomlanger(48maanden)envaker(vier)opeenvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaanmetjongeren.Voordebeoordelingvandezecriteriazullendevolgendeindicatorenwordenonderzocht:Indicatorenvoordeeconomischecrisis:•hetaantaljeugdwerklozen;•detotalewerkloosheid;•hetaantalflexibelearbeidsrelaties(tijdelijkecontracten,uitzendwerk).Indicatorvooreffectiviteitvandemaatregel:•hetaantaljongerenmetlanger(vierjaar)ofvaker(vier)opeenvol-gendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijd,vanwiezonderdezemaatregeldearbeidsrelatieeerderbeëindigdzouzijn3.Evaluatiebepalingen«sunsetclausule»DeledenvandefractievandePvdAwillendatindewetwordtvoorzienineenevaluatiebepaling,zodathetvoordeKamerinzichtelijkiswatdeeffectenzijnvandezetijdelijkemaatregel.EeneventueleverlengingvandewetisnietwenselijkzonderdatdeKamerdaarzeerkritischnaarheeftkunnenkijken.Inbeginselisergeensprakevanverlenging;dezemaat-regelisslechtsbedoeldomdeeffectenvandecrisistedempen.DeledenvandePvdA-fractiewillendanookvoorstellenom,trouwaandenatuurvanhetvoorstel,eenzogenaamde«sunsetclausule»opnemen.Datzoudanbetekenendatdeweteennatuurlijkeeinddatumvanbijvoorbeeld31-12-2011heeft,zonderdatdaarvoorextraactieondernomenhoeftteworden.Hoekijktderegeringhiertegenaan,zovragendezeleden.Deregeringheeftindewetzelfgeenevaluatiebepalingopgenomen.EenevaluatiebepalingvolgensdestandaardvandeAanwijzingenvoorderegelgevinggaatuitvaneenevaluatietermijnvan5jaar.Datisgezienhettijdelijkekaraktervandezewetswijzigingnietaandeorde.Indememorievantoelichtingisweltoegezegddatmethetoogopeenmogelijkeverlen-gingvandemaatregeleenonderzoeknaardeeffectiviteitvandemaat-regelzalplaatsvinden.DeuitkomstenvanditonderzoekzullentezijnertijdaandeStaten-Generaalwordentoegezonden.Hetwetsvoorstelhoudtindatdewijzigingendieinartikel668avanBoek7vanhetBurgerlijkWetboekwordenaangebrachtmetingangvan1januari2012vervallen,tenzijbijkoninklijkbesluiteenlatertijdstipwordtvastgesteld.Intheoriezoudezetijdelijkewetdaardoorlangdurigkunnenblijvenbestaan.Inverbanddaarmeewordtbijnotavanwijzigingvoorgestelddatdewijzi-ginginprincipemetingangvan1januari2012vervalt.Bijkoninklijkbesluitkandezedatumwordenverlengd,maarnietlangerdantot1januari2014.Hiermeeiseenabsoluteeinddatuminhetwetsvoorstelopgenomen.DenieuweformuleringismeerinlijnmetdedoordeledenvandePvdA-fractiegenoemde«sunsetclausule».TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.62 4.VerwachteeffectenvanhetwetsvoorstelDeledenvandePvdA-fractievrageneenkortoverzichtvandebudgettaireeffectenvanhetwetsvoorstel.Debudgettaireeffectenzullenzeerkleinzijn.Alleenalsdejongeredebaanblijftbehoudendoordenieuwewet(inplaatsvandesituatiedathijwordtontslagenendetijdelijkebaanwordtgeschrapt),zijnerbescheidenpositievebudgettaireeffecten.Dezeeffectenkunnengelegenzijninhogereinkomstenbelastingenlagereuitgavenvoorsocialezekerheid(bijvoorbeelddeWW).DeledenvandeSP-fractievragenopwelkewijzeterechtvaardigenisdatjongerendiewerkzaamzijninsectorendienietofnauwelijksdoordeeconomischecrisiswordengetroffenooknadeelvanhetvoorstelhebben.Dezeledenvragentevensofderegeringverwachtdatwerkgeversdienietdoordeeconomischecrisisgetroffenzijngebruikzullenmakenvandemogelijkheidvaneenvierdetijdelijkecontract.Zonee,waaromniet?Ookvragendezeledenwaaropdeverwachtingisgebaseerddatwerkge-versjongerenindienstzullenhoudenalsgevolgvanhetwetsvoorstelenvoorwelkebranchesditvantoepassingzouzijn.Alvorensdevragentebeantwoordenzaleenoverzichtwordengegevenvandewerkgelegenheidsontwikkelingnaarsector.Erzijngrotesectoraleverschillenindewerkgelegenheidsontwikkeling(ziebijlage,tabel1).Vooralhetbank-enverzekeringswezenlevertveelarbeidsplaatsenin.Maarookindelandbouwenindustriegaanveelbanenverloren.Tegen-overdezekrimpsectorenstaangroeisectoren,zoalsdezakelijkedienstver-lening,onderwijs,gezondheids-enwelzijnszorg.Nietalleendegroeisectorenbiedenvacaturesdekomendejaren:•allesectorenindemarkt-encollectievesector-hebbentemakenmetdevergrijzing.Hierdoorkomenbanenvrijdieweeropgevuldmoetenworden.Echter,vanwegedecrisiszaldeherbezettingvanbanenmindergrootzijn;•ookontstaanvacaturesdoordatwerknemerszichvandearbeidsmarktterugtrekkenwegensdezorgvoorkinderen,omeenopleidingtevolgenofwegensemigratie;•ookontstaanbaanopeningendoorbaanmobiliteit(wisselingvanbaan).Insectorenkomentekortenenoverschottendusnaastelkaarvoor.Hetgaatvaakomtekortenaanhogeropgeleidenofvakmensenenover-schottenaanlageropgeleiden.DeledenvandeSP-fractiemerkenopdatookinsectorendienietofnauwelijkswordengetroffendoordeeconomischecrisiseenvierdeopeenvolgendearbeidsovereenkomstvoorbepaaldetijdkanwordenaangegaanmetjongerentot27jaar.Deonderhavigemaatregelbetrefteengeneriekewettelijkemaatregelwaarvanwerkgeversinallesectorengebruikkunnenmaken.Hetaangaanvaneenvierdeopeenvolgendearbeidsovereenkomstvoorbepaaldetijdisgeenverplichtingvoorwerkgevers,maareen(tijdelijke)mogelijkheid.Hierbijwijstderegeringeropdatinsectorenwaargeennoodzaakisomarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaanomdatervoldoen-dewerkis,ookniettenvollegebruikzalwordengemaaktvandemogelijk-hedendiedeketenbepalingbiedt.Alservoldoende(perspectiefop)werkiskanbijvoorbeeldalnaééntijdelijkcontracteenarbeidsovereenkomstvooronbepaaldetijdvolgen.IndiendienoodzaakerweliskanookinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.63 sectorendienietdoordeeconomischecrisisgetroffenzijn(ziebijlage,tabel1)eenwerkgevergebruikmakenvandetijdelijkeverruiming.Deverwachtingdatwerkgeversjongerenindienstzullenhoudenalsgevolgvanhetwetsvoorstelisgebaseerdopdeoverwegingdatwerk-geverszichindehuidigeonzekereomstandighedenvaakgenoodzaaktzienomtijdelijkecontractenmetjongerewerknemersnietteverlengen,omdatzehunarbeidsovereenkomstvoorbepaaldetijdnietdurvenomtezettenineenarbeidsovereenkomstvooronbepaaldetijd.Metdeonderha-vigemaatregelkrijgteenwerkgeverdemogelijkheidomeenjongerelangeroptijdelijkebasisindiensttehouden.Dezeledenvragenvoortsofderegeringkanaangevenhoeinbedrijfs-takkenwaarnualbijCAOkanwordenafgewekenvandeketenbepalingdezekerheidvanwerkisvergroot.OpditmomentwordtonderzoekverrichtnaardeketenbepalingendevraaginwelkebedrijfstakkenopgrondvanCAO-afsprakentennadelevandewerknemerisafgewekenvandeketenbepaling.EerderheefteendergelijkonderzoekplaatsgevondeninhetkadervandetweedeevaluatievandeWetflexibiliteitenzekerheid(CAO’svan2006).Zieverderonderpunt6.Naarverwachtingzullenindecemberderesultatenvanhetlopendeonderzoekbeschikbaarzijn.Verderzalwordenbezienofhetmogelijkisominzichtteverschaffenindevraaghoeindezebedrijfs-takkendezekerheidvanwerkisvergroot.DeledenvandeSPfractievragennaareenonderbouwingvandetoenamevanwerkloosheiddoorvasttehoudenaandrietijdelijkecontracten.Deledenvragennaardeomvangvandebeweerdetoenamevanwerkloosheid.Isnavraaggedaanbijbedrijvenofzijjongerenindienstzoudenhebbengehoudenalsinhetafgelopenjaarhetwetsvoorstelalwetwasgeweest?Waaromniet?Enwilderegeringalsnogzoeenonderzoekuitvoeren,zovragendezeleden.ZoalshierboveninantwoordopeenvraagvandeledenvandeSP-fractieisgeantwoordisdeverwachtingdatwerkgeversjongerenindienstzullenhoudengebaseerdopdeoverwegingdatwerkgeverszichindehuidigeonzekereomstandighedenvaakgenoodzaaktzienomtijdelijkecontractenmetjongerewerknemersnietteverlengen,omdatzehunarbeidsovereenkomstvoorbepaaldetijdnietdurvenomtezettenineenarbeidsovereenkomstvooronbepaaldetijd.UitdetweedeevaluatievandeWetflexibiliteitenzekerheidin2007(KamerstukkenII2006/07,30108en29544,nr.5)blijktdatderedenvoorbeëindigingvaneenbaanin18%vandegevallensamenhangtmethetfeitdatdewerknemerstoezijnaaneenvastdienstverbandnaopeenvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijd.HetMinisterievanSocialeZakenenWerkgelegenheidheeftnavraaggedaanbijeenaantalindividuelewerkgeversensectoreninverbandmetdeonderhavigemaatregel.Veelwerkgeversensectorenhebbenpositiefgereageerdopdemogelijkheidommeeropeenvolgendearbeidsovereen-komstenvoorbepaaldetijdaantegaanmetjongeren.Zijgevenbijvoor-beeldaandatermeerruimtenodigisommensentebehoudendiezichindebeslissendefasevandetijdelijkeaanstellingbevinden,maaraanwieeenwerkgevergeenvastdienstverbanddurftaantebiedenomdatnietduidelijkisofdeeconomischesituatiezichherstelt.Demogelijkheidomvakerarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaangeeftmeerzekerheidenzoudedrempelommensenindiensttehoudenverlagen.DeledenvandeSP-fractieconstaterendatwerknemersmeteentijdelijkearbeidsovereenkomststeedsgrotereproblemenhebbenbijhetverkrijgenvaneenhypotheekomdatzegeeninkomenszekerheidhebben.DezeledenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.64 vragenwelkegevolgenhetwetsvoorstelvoorhenheeftenwelkegevol-genhetwetsvoorstelheeftvoordehuizenmarktgezienhetfeitdateeneventueelvoornemenomeenhuistekopenmeteenjaarwordtuitge-steld.Hetdoelvanonderhavigwetsvoorstelishetbeperkenvandewerkloos-heidonderjongeren.Doordemaatregelishetmogelijkomjongerengedurendedehuidigeeconomischecrisislangeraanhetwerktehoudenwaardoorzijlangerinkomenszekerheidhebben.Deinkomenszekerheidblijftechterbeperkt.Zowelindehuidigealsdenieuwesituatiebestaatdekansdatdewerkgeveruiteindelijkdearbeidsovereenkomstbeëindigt.Deverruimdemogelijkheidvanopvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdvoorjongerenheeftnaardemeningvanderegeringdanookgeeninvloedopdekansenvanjongerenvoorhetverkrijgenvaneenhypotheekvanwegedebeperkteinkomenszekerheid.5.Leeftijdsgrensvan27jaarDeledenvandePvdA-fractievragenhoedezemaatregelzichverhoudtmetEuropeseregelgeving.Leverthetwetsvoorstelgeenfrictieopmetinternationalenormenmetbetrekkingtotleeftijdsdiscriminatie?Denormenmetbetrekkingtotleeftijdsdiscriminatieuitrichtlijn2000/78/EGvandeRaadvan27november2000totinstellingvaneenalgemeenkadervoorgelijkebehandelinginarbeidenberoepzijnuitgewerktindeWetgelijkebehandelingopgrondvanleeftijdbijdearbeid.Inartikel7lid1onderdeelavandezewetishetmakenvanonderscheidopgrondvanleeftijdtoegestaanalsdatonderscheidisgebaseerdopwerkgelegen-heids-ofarbeidsmarktbeleidterbevorderingvanarbeidsparticipatievanbepaaldeleeftijdscategorieën.Welmoetditbeleidbijofkrachtenswetzijnvastgesteldendientereenobjectieverechtvaardigingtezijnvoorhetleeftijdsonderscheid(legitiemdoel,passendeennoodzakelijkemiddelen).Deobjectieverechtvaardigingvoordeleeftijdsgrensvan27jaarisuitge-werktindememorievantoelichtingbijhetonderhavigewetsvoorstel.Hetoogmerkvanhetonderhavigewetsvoorstelishetbevorderenvanarbeidsparticipatievanjongerenenhettegengaanvandejeugdwerk-loosheid.Hetgaatinditwetsvoorstelomeenbeperkteentijdelijkeuitbrei-dingvandemogelijkhedenvoorjongerentot27jaaromwerkzaamtekunnenzijnopgrondvanopvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijd.DitisinlijnmethetarrestvanhetHofvanJustitievandeEuropeseGemeenschappeninzakeMangold(22november2005,C-144/04),datisgewezeninhetkadervanrichtlijn1999/70/EGvanderaadvan28juni1999betreffendededoorhetEVV,deUNICEenhetCEEPgeslotenraamovereenkomstinzakearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijd(PbEG1999L175)endebovengenoemderichtlijn2000/78/EG.Indiezaakginghetomhetaanbiedenvanarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaanwerknemersvanaf52jaarinhetkadervanhetbevorderenvandewerkgelegenheidvanouderenzonderdatdaarvooreenobjectieverecht-vaardigingvereistis.Inditarrestisallereerstbepaalddatdebovenge-noemderaamovereenkomst(1999/70/EG)zichnietverzettegeneenrege-lingwaarbijterbevorderingvandewerkgelegenheid,deleeftijdwaarbovenhetsluitenvanarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdonbeperktistoegestaan,isverlaagd.Tegenhetonbeperkttoestaanvandergelijketijdelijkecontractenvooreenbepaaldeleeftijdscategorieverzetzichweldehiervoorgenoemderichtlijn2000/78/EG,tenzijereennauwzakelijkverbandismeteeneerderearbeidsovereenkomstvooronbe-paaldetijdbijdezelfdewerkgever.Hetonderhavigewetsvoorstelbiedtechteruitsluitenddemogelijkheidomvooreenbepaaldeleeftijdscate-goriegedurendevierjaar(inplaatsvandrie)ofvier(inplaatsvandrie)opvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaan.DeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.65 regeringkomtdanooktotdeconclusiedatergeensprakeisvanfrictiemethetrelevanteEG-recht.DeledenvandeSP-fractievragenwaaromisgekozenvooreenleeftijds-grensvan27jaar.OokdeledenvandefractievandeChristenUnievragenopbasiswaarvanderegeringisgekomentotdekeuzevoor27jaaralsleeftijdsgrens.Zoalsindememorievantoelichtingisaangegeven,heeftderegeringmetdeleeftijdsgrensvan27jaaraangeslotenbijanderewetgevingdiezichopdearbeidsparticipatievanjongerenricht.RecentelijkisdeWetinvestereninjongeren(WIJ)inwerkinggetreden.Indiewetisgeregelddateenwerklozejongeretot27jaarrechtheeftopeenwerkleeraanbod(werk,eenopleidingofeencombinatiedaarvan).Dezeleeftijdsgrensisgekozen,omdatjongerentotdezeleeftijdzichnogvoorbereidenophuntoekomsteninhetalgemeennogeenrelatiefbeperktarbeidsverledenhebben.DeCommissieGelijkeBehandelingisvanoordeeldathetgebruikvandezeleeftijdsgrensindeWIJobjectiefgerechtvaardigdis.Voortssluitdeleef-tijdsgrensookaanbijdemotieRuttec.s.(KamerstukkenII2008/09,31070,nr.30).Alsderegeringgelooftineenbetertoekomstperspectiefbijuitbreidingnaarviercontractengeldtdattochookvoor27jaarenouder?Kanderegeringuitleggenwaaromdatniethetgevalzouzijn,zovragendeledenvandeSP-fractie.Zoalsindememorievantoelichtingisaangegevenisderegeringzichervanbewustdatdehuidigeeconomischecrisisgevolgenkanhebbenvoorallewerknemers.Omdatjongerendegevolgeneerderensterkerondervindendanveelanderegroepeniservoorgekozenomdemaatregelopjongerentot27jaarterichten.DeledenvandeVVD-fractievragenofderegeringbereidisom,indiendeverruimingnaevaluatiesuccesvolblijkt,teonderzoekenofdezeverruimingsmogelijkheidookeenpositiefeffectkanhebbenopdearbeidsparticipatiebijandereleeftijdsgroepen,dieeenmoeilijkepositieopdearbeidsmarkthebben?Zoja,aanwelkeleeftijdsgroependenktderegeringhier?Zonee,waaromniet?Hetonderzoeknaardeeffectiviteitheefttotdoelom,zoalsonderpunt2toegelicht,tekunnenbesluitenofverlengingvandeonderhavigetijdelijkemaatregelgewenstismethetoogopdeeconomischecrisis.Eenverrui-mingnaarandereleeftijdsgroepenisderhalvenietaandeorde.DeledenvandeVVD-fractievragenofderegeringnogeensdeugdelijkerkanmotiverenwaaromhetadviesvandeRaadvanStatenietisoverge-nomenomhetwetsvoorstelookvantoepassingteverklarenopjongerendiedeleeftijdvan27jaarhebbenbereikt,maarwaarvanheteerstetijde-lijkecontractvoordezeleeftijdisingegaan?Hetdoelvanhetonderhavigewetsvoorstelishetbevorderenvandearbeidsparticipatievanjongerenenhetbestrijdenvanjeugdwerkloosheid.AlsdesuggestievandeRaadvanStatewasovergenomenomderegelingooknahetbereikenvandeleeftijdvan27jaartelatendoorlopenindiendeeerstearbeidsovereenkomstvoordezeleeftijdisingegaan,zoudereikwijdtevanhetwetsvoorstelwordenuitgebreidnaarwerknemerstot31jaar.Opbasisvandeonderhavigemaatregelkunnenimmersgedurendeeenperiodevanmaximaalvierjaaropvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdwordenaangegaan.DaarmeezoudemaatregelhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.66 bovengenoemdedoel(hetbestrijdenvanjeugdwerkloosheid)voorbijschieten.DeledenvandefractievandeChristenUnievragenofdeleeftijdsgrensvan27jaaralleengeldtvoorhetmomentwaaropheteerstetijdelijkecontractwordtaangegaanofookvoorhetmomentwaaroperverlengingplaatsvindt?Deleeftijdsgrensvan27jaargeldtnietalleenvoorhetmomentwaaropdeeerstearbeidsovereenkomstvoorbepaaldetijdwordtaangegaan,maarookvoorhetmomentwaaropverlengingplaatsvindt.Bijhetbereikenvandeleeftijdvan27jaarhoudtdewerkingvandeonderhavigemaatregelopenvaltdewerknemerweeronderdehuidigeketenbepaling.HieropisinartikelIIIvanhetwetsvoorsteleenuitzonderinggemaaktvoorwerkne-mersdieophetmomentdatzij27jaarwordenmeerdandriejaarofmeerdandrieopeenvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdhebben.6.KetenbepalingDeledenvandeSP-fractievragenwelkeredenenervoorderegeringzijnomdeketenregeltebehouden.Enhoedatzichverhoudttoteerderevoor-stellenomhetmaximaalaantaltijdelijkecontractentebeperkentottwee.UitdeeerdergenoemdeevaluatievandeWetflexibiliteitenzekerheid(2007)isgeblekendatdezewetdeflexibiliteitvoorbedrijvenendezeker-heidvoorwerknemersopeenaantalpuntenheeftvergroot.Deketen-bepalingbiedtbeschermingaanwerknemersdoordateengrenswordtgesteld:naeenperiodevanopeenvolgendearbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdvolgteenarbeidsovereenkomstvooronbepaaldetijd.Omdezeredenkiestderegeringervooromdeketenbepalingtebehouden.Voortswordtopgemerktdatvanregeringszijdegeeneerderevoorstellenzijngedaanomhetaantaltijdelijkecontractentebeperkentottwee,zoalsdeledenvandeSP-fractiestellen.DeregeringsteltdathethuidigepercentageCAO’smeteenaangepastmaximaalaantalarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdgestegenisvan21naar23%(tenopzichtevan2004).DeledenvandeVVD-fractievragenomhoeveelCAO’shetgaatinabsolutecijferseninwelkesectorendezeCAO’svoornamelijkzijnafgesloten?DegenoemdepercentageszijnafkomstiguithetCAO-onderzoekdatisuitgevoerdinhetkadervandetweedeevaluatievandeWetflexibiliteitenzekerheid(2007).Inabsolutecijfersgaathetom(25aanpassingenin)23CAO’s.DezeCAO’szijnvoornamelijkafgeslotenindesectorenindustrie,handelenhorecaenoverigedienstverlening.OpditmomentwordtzoalshierbovenaangegevenopnieuwCAO-onder-zoekuitgevoerd.Deresultatendaarvanzullennaarverwachtingindecem-berbeschikbaarzijn.DeledenvandefractievandeChristenUnievragenwelkewaarborgenditvoorstelbiedtomperspectieftebiedenvoorjongewerknemersopeenvasteaanstelling,nadatdetermijnvan48maandenofvieropeenvol-gendecontractenisoverschreden?Hoewordenwerkgeversgestimuleerdom,nadatdehiervoorgenoemdetermijnenzijnverstreken,jongewerkne-merseenvasteaanstellingaantebieden,zovragendeledenvandefractievandeChristenUnie.Hetwetsvoorstelbetrefteentijdelijkemaatregelomdehuidigeeconomi-schecrisisteoverbruggen.Jongewerknemers,diezichindebeslissendeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.67 fasevanhunaanstellingbevinden,kunnenopdezemanieraanhetwerkwordengehoudengedurendedecrisis.Daarmeebehoudenzijnietalleenlangerhunbaan,maarookhetperspectiefopeenarbeidsovereenkomstvooronbepaaldetijdalsblijktdatdeeconomischesituatiezichweerherstelt.Hetisterbeoordelingvandewerkgeverenafhankelijkvandeomstandighedenvanhetgevalofeenarbeidsovereenkomstvooronbe-paaldetijdkanwordenaangegaan.7.SchoolverlatersDeledenvandePvdA-fractievrageneenkwantitatiefonderzoeknaardeverdringingseffectenvanschoolverlatersdiealsgevolgvandezewetontstaan.Zoalsindememorievantoelichtingenookhiernawordttoegelichtzullendemogelijkeverdringingseffectenvanschoolverlatersnaarverwachtingzeerkleinzijn.Deregeringzalbezienofhetmogelijkeverdringingseffectvanschoolverlaterskanwordenbetrokkenbijhet(kwantitatieve)onder-zoeknaareffectiviteitvandemaatregel(zieonder2).DeledenvandefractievandeChristenUnieconstaterendatderegeringvanmeningisdathetverdringingseffectvoorschoolverlatersvandezemaatregelbeperktzalzijnenvragenhoederegeringtotdezeconclusiekomt.Voortssteltderegeringdatdemaatregelookkansenbiedtvoorschoolverlaters,omdatookvoorhengebruikkanwordengemaaktvandemogelijkheidomvakerarbeidsovereenkomstenvoorbepaaldetijdaantegaan.Welkeargumentenliggenhieraantengrondslag?Welkpercentagevanhetaantalschoolverlatersgaatprofiterenvandezemaatregel,gege-venhetfeitdatdemaatregelpasvoordeeloplevertnadrietijdelijkecontractenofnadriejaarindiensttezijngeweestengegevenhetfeitdathetgaatomeentijdelijkemaatregel,zovragendezeleden.Hetverdringingseffectvanschoolverlaterszalomverschillenderedenenzeerkleinzijn.Indeeersteplaatswordtgeconstateerddatjongerendienietaaneenbaankomen,terugnaarschoolgaan.Nognooithebbenzichzoveeljongerenvooreenopleidingaangemeldalsrecentelijkisgebeurd.Voortskaneendeelvandepositiesdieeventueelzoudenzijnvrijgekomen–alseenextratijdelijkcontractnietmogelijkwasgeweest–nietdoorschool-verlatersbezetworden.Bijvoorbeeldomdatdiepositiesdanhelemaalnietzoudenwordeningevuldofomdaterervaringvoorvereistis.Demaatregelkanookkansenbiedenaanschoolverlaters,omdatdezevantoepassingisincrisisjaren.Hetisnogonduidelijkhoelangdecrisiszalaanhouden.Indiengebruikwordtgemaaktvankortlopendearbeidsover-eenkomstenvoorbepaaldetijdishetmogelijkdatschoolverlatersoptijdelijkebasiswordenaangenomenenkunnenprofiterenvandemaat-regel.Hetisnietmogelijkomdaarbijeenpercentageaantegeven.8.MaatregelenterbestrijdingvanjeugdwerkloosheidDeledenvandeVVD-fractievragenofderegeringeeninschattingkangevenvanhetverloopvandejeugdwerkloosheiddekomendejaren.Eeninschattingvanhetverloopvandejeugdwerkloosheidindekomendedriejarenisomgevenmetbijzonderveelonzekerheid.Eenvanderedenenhiervoorisdatjongerenineenperiodevanlaagconjunctuursnellerwerkloosrakendanouderewerkzoekenden,maarzodradeeconomieenigszinsaantrektookweeralseersteaandeslagkomen.Aangezienhetmomentwaaropdeconjunctuurzichverbetertnauwelijkstevoorspellenis,compliceertditdevoorspellingvanhetverloopvandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.68 jeugdwerkloosheid.Dievoorspellingwordtverderbemoeilijktdoordatjongeren,andersdanouderewerkzoekenden,gemakkelijkervanuitwerk-loosheidterugdeschoolbankeningaanofdirectineenvolgendeoplei-dingstappen.Dematewaarinwerklozejongerenditindekomendetweetotdriejaarzullendoenisechterlastigtevoorspellen.HetCPBraamtdejeugdwerkloosheiddanookniet.WelzijnerramingenvanCPB(bron:Macro-EconomischeVerkenningen2010)enUWV(bron:UWV«Arbeidsmarktprognose2009–2010.Meteendoorkijknaar2014»op16juni2009)dieeeninschattinggevenvanhetverloopvandealgehelewerkloosheidindekomendejaren(ziebijlage,figuur1).Hierbijmoetwordenaangetekenddatookdezeramingenmetdenodigeonzekerheidomgevenzijn.Deregeringverwachtdathetver-loopvandejeugdwerkloosheiddegeraamdebewegingenindealgehelewerkloosheidingrotelijnenzalvolgen,afgezienvantweeverschillen.Teneersteisdejeugdwerkloosheidoverhetalgemeenhogerdandealgehelewerkloosheid.Hoeveelhogerdejeugdwerkloosheidisfluctueertindetijd,envarieertookmetdedefinitievanjeugdwerkloosheid,tussendefactor1,3en2,2.Wekunnenerdusvanuitgaandatdejeugdwerkloosheidindekomendejarenwederombovenhetniveauvandegeraamdealgehelewerkloosheidzalliggen.Tentweedezaldejeugdwerkloosheidbijhetaantrekkenvandeeconomieeerderensnellerafnemendandealgehelewerkloosheid.Ditkomtdoordatdejeugdwerkloosheidsnellerreageertopveranderingenindeconjunctuur.DeledenvandeVVD-fractievragenwatdevisievanderegeringisopdesamenhangeneffectiviteitvanallemaatregelendiederegeringneemt(ookindefiscalesfeer)terbestrijdingvandejeugdwerkloosheid.DeledenvandefractievandeChristenUnievragenderegeringeenoverzichttebiedenvanallegenomenmaatregelendieeropgerichtzijnomjeugd-werkloosheidtegentegaan.Hierindienteenonderscheidgemaakttewordentussenmaatregelendiegerichtzijnopjongerendiealeenbaanhebbenenmaatregelendiegerichtzijnopschoolverlaters.Deregeringheeftinreactieopdecrisiseengrootaantalarbeidsmarkt-maatregelengenomen.Omdatjongerenhardergetroffenwordenalsheteconomischslechtergaat(doordatzeweinigwerkervaringhebbenenvakeropflexibelecontractenwerken),zijnveelvandezemaatregelengerichtophetbestrijdenofophetvoorkomenvanjeugdwerkloosheid(ziebijlage,tabel2).Debeleidsinzetisermetnameopgerichtomjongerenlangeropschooltehouden.Jongerenzorgenerzovoordatzebeterbeslagentenijskomen.Doorhetop-ofomscholenverbeterenzijnhunarbeidsmarktperspectieven.DezetijdelijkecrisismaatregelenwordenverderondersteunddoordehetinvoerenvandeWetinvestereninjongeren(WIJ)endoordegewijzigdeWAJONG(ziebijlage,tabel3).Metbetrekkingtotdeeffectiviteitvandeverschillendemaatregelen,kannietvoordemaatregelenafzonderlijkwordenaangegeveninwelkematezebijdragenaanhetbestrijdenvandejeugdwerkloosheid.Welzalderegeringdeontwikkelingvandejeugdwerkloosheidnauwgezetvolgenomtebezienofdegekozenbeleidsaanpakeffectiefis.DeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheid,J.P.H.DonnerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.69 BIJLAGETabel1Werkgelegenheidsontwikkelingnaarsector,Nederland2008–2013Sectoren200820092010–2013Landbouw–0,9–1,6–2,6Industrie&nutsbedrijven0,0–2,8–2,7Bouw+4,5–2,1–1,7HandelenReparatie+1,9–0,6–0,6Horeca+2,2–1,0–0,3Transportencommunicatie+1,6–0,4–1,4Bankenverzekeringswezen0,0–3,7–2,5Zakelijkedienstverlening+4,8+0,9+0,5Overheid+2,0+0,4+0,2Onderwijs+2,0+0,5+0,2Gezondheids-enwelzijnszorg+3,6+2,4+1,9Overigedienstverlening+2,9+1,1+1,2Totaal+2,4–0,2–0,3Bron:CPB,LISA,EIM,bewerkingEtil.Figuur1.WerkloosheidspercentagenaarleeftijdaaWerkloosheidspercentagesinperiode1975–2008zijnrealisatiecijfers.Depercentagesvoor2009–2012zijnprognoses.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.610 Tabel2CrisismaatregelengerichtopjongerenMaatregelToelichtingDuurActieplanJeugdwerkloosheid(€250mln)•Jongerenlangeropschool(schoolexprogramma€16mln)•Convenantenmet30regio’s(€153mln)•Matching-offensief(€10mln)•Leerwerkbanen/stages(€25mln)•Kansenvoorkwetsbarejongeren(€40mln)•Landelijkecampagne(€6mln.)2009–2011VersterkingMBO(€250mln)BekostigingextraleerlingenMBOa.g.v.slechtperspectiefarbeidsmarkt.2009en2010PremievrijstellingkleinebanenvoorjongerenWerkgeverswordenvrijgesteldvanpremiebetalingenloonbelastingbijwerkzaam-hedenvanjongerenbenedende23jaarvangeringeomvang(<50%WML).Hetleverteenverminderingvanadministratievelastenenvanarbeidskostenop.2010ESFActieJHetkabinetheeft€75mlngereserveerdvooreenESFactieJeugd.Ditgeldzalin2tranchebeschikbaarwordengesteld.Voorgemeentenisvoor2009eentotaalbedragvan25miljoeneurobeschikbaar.VoordeO&O-fondsenvoor2009intotaal15miljoen.In2010zaleennieuwetranchewordengeopend.2009en2010Tabel3RegulierebeleidsaanpassingengerichtopjongerenMaatregelToelichtingInvoeringsdatumWetinvestereninjongeren(WIJ)OpgrondvandeWIJzijnvanaf1oktober2009gemeentenverplichtomjongerentot27jaardienietwerkenoflerendesgevraagdbinnentweemaandeneenwerk-leeraanbodtedoen.Hetwerkleeraanbodkanbestaanuiteenbaan,scholingofeencombinatievanbeide.Scholing(leeraanbod,stagesofervaringsplaatsen)kanbijjongerenwordeningezetomberoepsvaardighedenoppeiltehoudenofomnieuwevaardighedenteverwerven.1oktober2009WAJONGDegewijzigdeWajongondersteuntjongerenmeteenarbeidshandicapdiewelperspectiefhebbenophetverrichtenvanarbeidmaximaalbijhetvindenenbehoudenvanarbeid.Opdiemanierwordenjonggehandicaptennietalafgeschre-venvoordatzedearbeidsmarkthebbenbetreden.1januari2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32058,nr.611