Nederlandse deelname aan een Amerikaans kennis- en innovatieprogramma voor Collaborative Combat Aircraft (CCA)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 592Defensienota 2024 – Sterk, slim en samenNr. 60 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 maart 2026Met deze brief informeer ik u over de voorgenomen Nederlandsedeelname aan een Amerikaans kennis- en innovatieprogramma voorCollaborative Combat Aircraft (CCA) door een Letter of Acceptance teondertekenen voor 8 april aanstaande. Bij wijze van uitzondering enomdat ik in deze casus extra waarde hecht aan transparantie, informeer ikuw Kamer vooraf.Toelichting over Nederlandse deelname aan het AmerikaanseCCA-programmaCCA zijn onbemenste gevechtsvliegtuigen met een hoge mate vanautonomie die kunnen samenwerken met bemenste jachtvliegtuigen. Deontwikkelingen omtrent deze systemen gaan erg snel. Het is cruciaal datDefensie kennis opbouwt voor mogelijke aanschaf, integratie en inzet vanonbemenste gevechtsvliegtuigen in de verdere toekomst. In het projectMOBIUS – dat gericht is op kennisontwikkeling ten aanzien van CCA –oriënteert Defensie zich zodat we op lange termijn geïnformeerde keuzeskunnen maken in materieelverwerving. Aansluiting geeft Defensie nuconcrete kansen voor kennisontwikkeling tijdens de fase van test,onderzoek en ontwikkeling. Door deelname aan het Amerikaanseprogramma, kunnen we kennis vergaren die we in Nederland en inEuropees verband kunnen benutten.In Europa zijn twee grotere internationale samenwerkingsprogramma’s1voor toekomstige jachtvliegtuigen waar eventuele onbemenste gevechts-capaciteit een onderdeel van uitmaakt. Beide initiatieven zijn in eenbeginstadium met een initiële focus op bemenste zesde generatiesystemen en bieden op dit moment geen mogelijkheden tot deelname aaneen kennis- en innovatieprogramma voor onbemenste gevechtsvlieg-1In het FCAS-project (Future Combat Aircraft System) werken Frankrijk, Duitsland en Spanjesamen en in het Global Combat Aircraft Program (GCAP) werkt het Verenigd Koninkrijk samenmet Italië en Japan aan toekomstige (on)bemenste gevechtsvliegtuigen. kst-36592-60ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 592, nr. 601 tuigen. We sluiten verdere samenwerking met andere landen op hetgebied van CCA in de toekomst niet uit en blijven de ontwikkelingenwereldwijd en specifiek in Europees verband nauwgezet volgen.Daarnaast onderzoekt Defensie mogelijkheden om de Nederlandseinnovatieve industrie te betrekken bij het ontwikkelen van CCA in detoekomst.In december 2025 is uw Kamer geïnformeerd2 over het besluit omaansluiting te zoeken bij het CCA-programma van de VS. Het Amerikaanseprogramma is significant verder gevorderd in de ontwikkeling vanonbemenste systemen dan de Europese programma’s. HetCCA-programma biedt Defensie concrete kansen voor versnelde kennis-opbouw van autonome systemen in Nederland en Europa. En biedt demogelijkheid tot integratie met de Nederlandse vijfde generatie jachtvlieg-tuigen, dat bij de Europese alternatieven niet mogelijk is.Defensie is – onder voorbehoud van het internationale materiaalsamen-werkingsproces en contractering – voornemens om voor 8 april 2026 deLetter Of Acceptance te tekenen voor deelname aan het programma. Op8 april verloopt de uiterste termijn van de Letter of Acceptance. Dit maaktdat Defensie op dit moment voornemens is deze stap te nemen. Daarmeekrijgen Defensie en betrokken kennisinstellingen TNO en NLR alsdeelnemer aan het programma kennis en toegang tot data over CCA.Indien Defensie besluit om in de toekomst te investeren in onbemenstegevechtsplatformen, wordt uw Kamer geïnformeerd volgens het reguliereDefensie Materieel Proces (DMP).Met deelname aan dit kennis- en innovatie programma gaat Nederlandgeen verplichtingen aan voor de toekomst om Amerikaanse CCA aan teschaffen. Het benodigde budget voor deelname aan dit kennis- eninnovatieprogramma valt binnen de bandbreedte van M€ 50–100 enwordt betaald uit het bestaande materieelinvesteringsbudget vanDefensie.De Staatssecretaris van Defensie,D.G. Boswijk2Kamerstuk 36 592, nr. 56, 19 december 2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 592, nr. 602