Advies van Adviescollege Veiligheid Groningen (AVG) over het onderzoek naar de beoordeling in de versterking

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 529GaswinningNr. 1382 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 juni 2026Op 15 juni heeft het ACVG het advies «Beoordeeld, maar vertrouwenonder druk» aangeboden. Dit advies heb ik op 15 juni aan uw Kameraangeboden.1Afgelopen maandag was ik in Groningen, waar ik heb gesproken metbewoners, maatschappelijke organisaties en regionale bestuurders. Diegesprekken waren indringend. Ik heb daar opnieuw met eigen ogengezien wat het wachten op duidelijkheid betekent voor het dagelijks levenvan bewoners. Tegen die achtergrond lees ik ook het advies: veelbewoners leven al lang in onzekerheid, en dat heeft veel van hengevraagd en hun vertrouwen zwaar op de proef gesteld.De eerste bevindingen van het ACVG uit 2025 over de kwaliteit vanbeoordelingen door NCG hebben al duidelijk gemaakt dat er vragen zijnover de betrouwbaarheid en begrijpelijkheid van beoordelingsrapporten.Voor bewoners gaat een beoordelingsrapport niet alleen over techniek,normen en berekeningen. Het gaat ook over veiligheid van hun thuis, overde vraag of zij kunnen vertrouwen op het oordeel van de overheid en overde zekerheid die zij nodig hebben om verder te kunnen gaan.Het eindadvies van ACVG maakt duidelijk dat de overheid hierin richtingbewoners te kort is geschoten. Bewoners moeten kunnen rekenen opduidelijke, navolgbare en betrouwbare beoordelingen. Waar dat onvol-doende het geval is geweest, vraagt dat om erkenning en om verbetering.Het advies maakt scherper zichtbaar waar de knelpunten zitten en welkeverbeteringen nodig zijn. Dat maakt het mogelijk om gerichter tehandelen, maar onderstreept ook dat verbetering noodzakelijk is.1Kamerstukken II 2025/26, 33 529, nr. 1378. kst-33529-1382ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13821 ACVG-advies over de kwaliteit van beoordelingsrapportenBewoners, de regio en de maatschappelijke organisaties hebben deafgelopen jaren grote twijfels geuit over de kwaliteit en juistheid van debeoordelingsrapporten die gebruikt worden voor het veiligheidsoordeelen de besluitvorming of een gebouw veilig is of versterkt moet worden.Het ACVG is daarom door mijn ambtsvoorganger op 13 maart 2025gevraagd om onafhankelijk onderzoek te doen naar de kwaliteit van debeoordelingsrapporten en hierover te adviseren.2 Uw Kamer is op 23 juni2025 geïnformeerd over de eerste bevindingen van dit onderzoek,inclusief de maatregelen die op basis daarvan getroffen worden.3Uitkomsten van het eindadvies van het ACVG naar de kwaliteitvan beoordelingsrapportenIn het onderzoek naar de kwaliteit van beoordelingsrapporten geeft hetACVG antwoord op de hoofdvragen «is het oordeel op norm of niet opnorm in de beoordelingsrapporten betrouwbaar?»; en «wat beïnvloedt hetvertrouwen van bewoners in het veiligheidsoordeel?». Deze vragen zijnbelangrijk om bewoners zekerheid te bieden op grotere schaal, zoalsaangegeven in de Kamerbrief van 13 maart 2025.Om deze vragen te beantwoorden heeft het ACVG een onafhankelijk enomvangrijk onderzoek uitgevoerd. Het ACVG heeft ruim 250 versterkings-dossiers technisch geanalyseerd en meer dan 300 beslissingen opbezwaar onderzocht, en heeft daarnaast 42 woningen bezocht. Daarnaastheeft het ACVG gesprekken gevoerd met bewoners, advocaten,maatschappelijke organisaties, gemeenten, de Nationale ombudsman,ingenieursbureaus en de NCG. Het onderzoek richt zich niet op individuelesituaties of aantallen woningen, maar op patronen, kwetsbaarheden enverbeterpunten in het proces van opname, beoordeling, besluitvormingen bezwaar op genomen besluiten door NCG.Betrouwbaarheid van het veiligheidsoordeelHet ACVG concludeert dat het veiligheidsoordeel over het algemeen isgebaseerd op een uitgebreide technische analyse van ingenieursbureausdie de opnames en de beoordelingen hebben uitgevoerd. Het ACVG vindtechter ook dat het veiligheidsoordeel dat na de beoordeling wordtgegeven in zes specifieke situaties onvoldoende betrouwbaar is. Ditbetekent niet dat deze woningen ook onvoldoende veilig zijn. In het adviesschrijft het ACVG dat de aanbevolen controle naar verwachting tot eenander veiligheidsoordeel kan leiden voor minder dan 1% tot 1,5% van dewoningen bij de eerste vijf van de geconstateerde situaties. Buiten dezespecifieke situaties acht het ACVG de kans bijzonder klein dat hetveiligheidsoordeel wijzigt.Vertrouwen van bewoners in het veiligheidsoordeelHet ACVG concludeert dat het vertrouwen van bewoners in het veilig-heidsoordeel op meerdere vlakken onder druk staat. Volgens het ACVGvoelen bewoners zich tijdens de opname en beoordeling van hun woningte vaak onvoldoende gehoord en betrokken. Ze ervaren dat zorgen envragen over de veiligheid van hun woning onvoldoende worden erkenden dat hun eigen kennis of dat van contra-experts weinig gewicht krijgt.Ook ontbreekt het regelmatig aan begrijpelijke informatie over proce-dures, beoordelingsmethoden en doorlooptijden. Daarnaast wordt het2Kamerstukken II 2024/25, 33 529, nr. 1279.3Kamerstukken II 2024/25, 33 529, nr. 1319Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13822 veiligheidsoordeel volgens het ACVG onvoldoende toegelicht, waardoorbelangrijke vragen van bewoners onbeantwoord blijven. Fouten enonzorgvuldigheden in beoordelingsrapporten zoals afwijkendeafmetingen, materialen of verkeerd vermelde gebouwonderdelen kunnendaarbij, ook wanneer zij geen gevolgen hebben voor het veiligheids-oordeel, het vertrouwen in de betrouwbaarheid van de beoordelingaantasten.Aanbevelingen van het ACVGHet ACVG adviseert gerichte controle- en herstelacties voor de zessituaties waarin onvoldoende zekerheid bestaat over de betrouwbaarheidvan het veiligheidsoordeel. Daarnaast doet het ACVG aanbevelingen omtoekomstige beoordelingen zorgvuldiger, betrouwbaarder en beternavolgbaar te maken en om processen zodanig in te richten dat erstructureel geleerd kan worden van ervaringen en uitkomsten. Het gaatdaarbij onder meer om het verbeteren van opnames, dossiervorming enverslaglegging, het beter betrekken van bewoners bij de beoordeling vanhun woning en het verder harmoniseren van de werkwijze van ingenieurs-bureaus. Ook adviseert het ACVG om bewoners meer gelegenheid tegeven om te reageren op informatie die wordt gebruikt voor eenbeoordeling en op de uitkomsten daarvan voordat een besluit door NCGwordt genomen.Daarnaast richt een belangrijk deel van de aanbevelingen zich op hetversterken van het vertrouwen van bewoners. Het ACVG benadrukt hetbelang van begrijpelijke beoordelingsrapporten, duidelijke informatie overprocedures en doorlooptijden, goede verslaglegging van gesprekken eneen zichtbare, onafhankelijke afweging van signalen en bezwaren vanbewoners. De kern van deze aanbevelingen is dat bewoners moetenkunnen vertrouwen op de technische kwaliteit van een beoordeling, endaarvoor gedurende het hele proces ook serieus genomen, goedgeïnformeerd en goed betrokken moeten worden.ReflectieIk zie – net als het ACVG – dat de versterkingsoperatie in een complexe envoortdurend veranderende wereld wordt uitgevoerd. Medewerkers zettenzich dagelijks met de beste intenties en vermogen in om recht te doen aanbewoners. Toch laat het advies zien dat de overheid richting bewonerstekort is geschoten. De afgelopen jaren is veel inzet gepleegd ombewoners sneller duidelijkheid te geven over de veiligheid van hunwoning. Die inzet was begrijpelijk en noodzakelijk, omdat bewoners allang wachten op duidelijkheid. Het ACVG-advies laat echter zien dat denadruk op snelheid bij het uitvoeren van de beoordelingen ten koste isgegaan van de kwaliteit.Daarnaast zijn signalen van bewoners, maatschappelijke organisaties engemeenten over de kwaliteit van beoordelingsrapporten onvoldoendegehoord. Ook is het onvoldoende gelukt om bewoners steeds tijdig meete nemen in de uitkomsten van beoordelingen en in het vervolg van huntraject.Om dit in de toekomst te verbeteren maak ik de komende tijd met NCGafspraken over de opvolging van de aanbevelingen van het ACVG, deplanning daarvan, verbetering van de uitvoering en de wijze waarophierover wordt gerapporteerd en naar bewoners wordt gecommuniceerd.Met de maatschappelijke organisaties en de regio (provincie en vijfaardbevingsgemeenten) ga ik in gesprek over hoe hen hierbij beter tebetrekken en hoe we de voortgang kunnen monitoren. Hierbij bespreek ikTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13823 hoe een kortere feedbackloop tot stand te brengen tussen de maatschap-pelijke organisaties, de regio, NCG en BZK. Op deze manier wil ik eerderen structureler het gesprek voeren met de versterkingsgemeenten enmaatschappelijke organisaties over signalen uit de praktijk. Zo wil ikeerder kunnen ingrijpen, en waar nodig aanvullende maatregelen vragen,als uit die signalen blijkt dat verbeteringen onvoldoende effect hebbenvoor bewoners.Opvolging van de aanbevelingen van het ACVGHet ACVG concludeert dat alle factoren gezamenlijk leiden totwantrouwen bij bewoners over de juistheid en zorgvuldigheid van hetveiligheidsoordeel. De aanbevelingen die het ACVG in het kader vanbetrouwbaarheid van de beoordeling doet, zullen ook bijdragen aan hetherstel van het vertrouwen. Deze aanbevelingen zijn glashelder, ik neemde conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek van het ACVG naar dekwaliteit van beoordelingsrapporten daarom in zijn geheel over. Tegelij-kertijd vraagt de opvolging hiervan om een zorgvuldig traject. Deaanbevelingen moeten worden uitgevoerd binnen een versterkingsope-ratie die voor veel bewoners al jarenlang duurt en waarin nog duizendenwoningen moeten worden versterkt.Ik wil voorkomen dat maatregelen die bedoeld zijn om de kwaliteit van deuitvoering te verbeteren, onbedoeld leiden tot nieuwe onzekerheid,onduidelijkheid of vertraging voor bewoners. Ook het ACVG concludeertdat zorgvuldige en duurzame verbetering de voorkeur verdient bovensnelle ad-hoc oplossingen. Daarom kies ik voor een aanpak langs tweesporen, waarbij de opvolging van de aanbevelingen hand in hand moetgaan met het voortzetten van de versterkingsoperatie. Hieronder schets ikhoe ik de aanbevelingen ga opvolgen.Spoor 1: Betrouwbaarheid / controleacties dossiersOp de korte termijn is ervoor gezorgd dat het bewonerscontactcentrumvan NCG klaarstaat om vragen en zorgen van bewoners te beantwoorden.Daarnaast moet worden vastgesteld bij welke woningen fouten ofonvolkomenheden gevolgen hebben voor het veiligheidsoordeel. Wantook al geeft het ACVG aan dat deze groep klein is, moet het wel duidelijkworden bij welke woningen dit aan de orde is. De eerste indicatie vanNCG is dat zij voor ruim 8.000 adressen moeten bekijken of aanvullendecontrole nodig is. Dit gebeurt stapsgewijs. Eerst wordt vastgesteld opwelke adressen de specifieke aanbeveling uit het ACVG-advies daadwer-kelijk van toepassing is. Daarvoor wordt een algemene analyse uitge-voerd, bijvoorbeeld naar het effect van aannames in de berekeningen ofwordt bijvoorbeeld gekeken of bij een adres sprake is van eenbouwkundig onderdeel waarop de aanbevelingen zien, zoals eentopgevel. Vervolgens wordt voor die adressen gericht gecontroleerd hoedit onderdeel in de beoordeling en berekening is meegenomen. Bewonershoeven hiervoor zelf niets te doen. Valt een woning onder de controles enheeft die controle gevolgen voor het veiligheidsoordeel, dan neemt NCGpersoonlijk contact op met de eigenaar.Daarmee gaat het niet om het opnieuw beoordelen van alle ruim 8.000adressen, maar om een gerichte controle op de punten waar het ACVGaandacht voor vraagt. Deze aanpak moet ervoor zorgen dat de controleszorgvuldig, navolgbaar en zo gericht mogelijk plaatsvinden. Als deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13824 controle daar aanleiding toe geeft, zal NCG herstelacties verrichten.Hiermee geef ik invulling aan de motie van het lid Bikker c.s.4Deze controles worden handmatig uitgevoerd en vergen daardoor tijd.Hoeveel tijd kan ik op dit moment nog niet zeggen. Ik heb NCG gevraagdom hiervoor een uitvoeringsanalyse te maken. Op deze analyse kom ik nade zomer terug bij uw Kamer.Spoor 2: Herstel van vertrouwen en verbetering van de uitvoeringUit de signalen van de regio, maatschappelijke organisaties, bewoners enuw Kamer maak ik ook op dat het opvolgen van de aanbevelingen van hetACVG op zichzelf niet voldoende is om het vertrouwen van bewoners teverbeteren. Daarom richt ik mij niet alleen op de opvolging van deaanbevelingen uit het ACVG-advies gericht op herstel van vertrouwen,maar op de langere termijn ook op het verhogen van de kwaliteit van deuitvoering van de versterkingsoperatie als geheel.Dit betekent dat ik stuur op een betere ervaring van bewoners met deuitvoering en op de voortvarendheid van de versterking. Bewonersmoeten dat merken in bijvoorbeeld de duidelijkheid van de communicatiemet NCG, de manier waarop meldingen worden afgehandeld en demanier waarop NCG bewoners ondersteunt. NCG heeft hier al een aantalstappen in gezet. Zo heeft NCG reeds 50 soorten brieven herschreven inbegrijpelijkere taal, is er een proef gestart in Eemsdelta voor hetkort-cyclisch meten van de bewonerstevredenheid en bijsturen en hetnazorg-loket wordt verder uitgebouwd om zorgen van bewoners teadresseren en eventuele opleverpunten op te lossen.De versterkingsoperatie is gebaat bij rust, stabiliteit en een betrouwbareuitvoering voor bewoners. Dat betekent niet dat er niets verandert. Zoalshierboven geschetst, er zijn nadrukkelijk verbeteringen nodig en dieworden ook doorgevoerd. Die verbeteringen moeten vooral gericht zijn opwat bewoners daadwerkelijk merken in hun eigen traject.Deze benadering sluit aan bij de randvoorwaarde van het ACVG om NCGde tijd te geven om de aanbevelingen zorgvuldig op te pakken. Ik geefNCG die ruimte, maar verwacht daarbij wel zichtbare voortgang.Tegen die achtergrond kies ik niet voor een ingrijpende koerswijziging. Deervaring leert dat dergelijke wijzigingen vaker wel dan niet leiden totvertraging, onduidelijkheid en onzekerheid voor bewoners. Juist daaromkies ik voor stabiliteit in de koers, met gerichte verbeteringen in deuitvoering.Wel hebben regiobestuurders (provincie en de vijf versterkingsge-meenten) mij verzocht om een doorlichting te doen van het uitvoerings-systeem, met daarbij als aandachtspunt dat de lopende versterkingsope-ratie niet mag stilvallen.Hier ben ik het mee eens, en ga ik oppakken. Deze doorlichting richt zichop de inrichting en aansturing van de uitvoeringsorganisatie binnen hetbredere stelsel van Rijk, regio en ketenpartners. In deze doorlichting zalhet continue aandachtspunt zijn in hoeverre de bewoner geholpen wordt.Ik doe dit omdat ik mij ervan bewust ben dat de vaak beloofde verbete-ringen nog onvoldoende zichtbaar zijn voor bewoners. Daarom is hetbelangrijk om niet alleen vanuit Den Haag of vanuit NCG te beoordelen4Kamerstuk 33 529, nr. 1322Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13825 welke maatregelen nodig zijn, maar daarbij ook de ervaringen uit de regiote betrekken.Samenwerking met de regioSamenwerking tussen verschillende overheidsorganisaties als éénoverheid binnen de Agenda voor Herstel is essentieel voor hetaanbrengen van de hierboven genoemde verdere verbeteringen. Met deAgenda voor Herstel hebben regio en Rijk gezamenlijk uitgesproken datherstel in Groningen alleen geloofwaardig kan zijn als bewoners centraalstaan en overheden zichtbaar naast hen staan. Die afspraak is ookrichtinggevend voor de wijze waarop ik de opvolging van hetACVG-advies wil vormgeven en monitoren.Maatschappelijke organisaties, de provincie en de vijf versterkingsge-meenten hebben ieder vanuit hun eigen rol zicht op wat bewoners in depraktijk ervaren. Zij beschikken over kennis en expertise die nodig is om tebeoordelen welke verbeteringen nodig zijn en of verbeteringen daadwer-kelijk landen. Hun bijdrage is essentieel en ik wil samen met hen bezien inhoeverre opvolging van het ACVG-advies en de bredere verbeteringen opde langere termijn aansluiten bij de behoeften van bewoners. Daarbijstaat steeds de vraag centraal wat bewoners hiervan concreet merken.Tot slotDe opgave waar we voor staan is groot en voor bewoners telt uiteindelijkniet de analyse of het plan, maar wat zij daarvan merken in hun dagelijksleven. Daarom blijf ik sturen op een versterkingsoperatie die voorspelbaaren uitvoerbaar is, en op verbeteringen die voor bewoners daadwerkelijkmerkbaar zijn. Over de voortgang daarvan blijf ik uw Kamer informerenvia de reguliere verantwoordingsmomenten.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,P.E. HeermaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13826 VolgnummerNaamClassificatie1Advies Beoordeeld, maarvertrouwen onder druk BIJLAGENTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 529, nr. 13827